የክቡር ነብያችን ኢስቲግፋር1

ክቡር ነብያችን ከፍጡራን ሁሉ የላቁ እንደነበሩ ሁሉ አላሁ ተዓላን በሚገባ ያወቁና እርሱን ይበልጥ የሚፈሩም ነበሩ። ክብሩ የላቀው አላህ ወንጀል ከመሥራት የጠበቃቸው ቢሆንም እርሳቸው ያለማቋረጥ ዒባዳ ያደርጉ፣ ወደ አላሁ ተዓላ ዱዓና ኢስቲግፋር ያደርጉ ነበር። በሌሊቱ መጀመሪያ (ከዒሻ በኋላ) ይተኙ ነበር፤ በመጨረሻው ደግሞ ዒባዳ ያደርጉ ነበር። ኢብኑ ዐባስ እንዲህ ይተርካሉ፦ «አንድ ሌሊት በምእመናን እናት በሰይደቲና መይሙና ቤት እንግዳ ሆኜ አደርኩ። ረሱሉላህ እስከ እኩለ ሌሊት ወይም ከዚያ ትንሽ በፊት ወይም በኋላ ድረስ ተኙ። ከዚያም ነቅተው ተቀመጡ፤ የእንቅልፍ ምልክቶችን ከፊታቸው በእጃቸው አበሱ። ተነሥተው የተንጠለጠለውን የውኃ ማንቆርቆሪያ ወስደው ውዱእ አደረጉ። ከሱረቱ ኣሊ ዒምራን መጨረሻ አሥር ክቡር አንቀጾችን አንብበው ለሶላት ቆሙ። እኔም ተነሥቼ ረሱሉላህ ውዱእ እንዳደረጉት ውዱእ አደረግሁና በሶላቱ ውስጥ ከዚያ መሪ ጎን ቆምኩ። ረሱሉላህ ሁለት ረከዓ ሰገዱ። ከዚያም ሌላ ሁለት ረከዓ ሰገዱ። ቀጥለውም እንደገና ሁለት ረከዓ ሰገዱ። ከዚያም ለዊትር ሶላት ቆሙ። ከዚህ በኋላ የሱብሒ አዛን እስኪደረግ ድረስ ተኙ። ከዚያም ተነሥተው እንደገና ሁለት ረከዓ ሰገዱ፤ ወደ መስጊድም ወጥተው የሱብሒን ሶላት ፈርድ ሰገዱ።»2 እናታችን ሰይደቲና ዓኢሻ እንዲህ ይተርካሉ፦ «ክቡር ረሱሉላህ አንድ ሌሊት ተኝተው ነበር። በነቁ ጊዜ፦ ‹ዓኢሻ ሆይ! ከፈቀድሽልኝ ይህን ሌሊት በጌታዬ ዒባዳ ልጠመድ› አሉ። ከዚያም ተነሡ። ቁርኣን ከሪምን አንብበው አለቀሱ፤ እንዲያውም ሁለቱ ጉልበቶቻቸው በእንባ ረጠቡ። ማንበባቸውን ቀጠሉ፤ ባነበቡ ቁጥርም የተባረኩ እንባዎቻቸው የነኩትን የሰውነታቸውን ስፍራ ሁሉ አራሱት። ይህ ሁኔታ እስከ ጠዋት ድረስ ቀጠለ።

በጠዋት ቢላል አል-ሐበሺ መጥተው ሁኔታውን ባዩ ጊዜ፦ ‹የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! አባቴና እናቴ ለእርስዎ መሥዋዕት ይሁኑ! አላሁ ተዓላ ያለፉትንም የሚመጡትንም ስሕተቶችዎን ይቅር አላለምን?› አሉ። ረሱሉላህም እንዲህ አሉ፦ ‹ቢላል ሆይ! አላሁ ተዓላ በዚህ ሌሊት3 በሰማያትና በምድር አፈጣጠር፣ በሌሊትና በቀን መፈራረቅ ውስጥ ለአእምሮ ባለቤቶች በእርግጥ ብዙ ምልክቶችና ማስረጃዎች አሉ የሚል ትርጓሜ ያለውን የሱረቱ ኣሊ ዒምራንን መቶ ዘጠናኛውን ክቡር አንቀጽ ሲያወርድ እኔ አመስጋኝ ባሪያ አልሁንምን?›» በ«ሙስሊም» በተገለጸው ሐዲስ ሸሪፍም እንዲህ አሉ፦ «በልቤ ላይ እንዲህ ያሉ ነገሮች ይመጣሉ፤ ስለዚህ በየቀኑና በየሌሊቱ ሰባ ጊዜ ለአላሁ ተዓላ ኢስቲግፋር አደርጋለሁ»፤ ደግሞም፦ «በልቤ ላይ (የመለኮታዊ ኑሮች መምጣትን የሚከለክል) መጋረጃ ይፈጠራል። ስለዚህ በየቀኑ 70 ጊዜ ኢስቲግፋር አደርጋለሁ»፤ እንዲሁም፦ «በየቀኑ ለአላሁ ተዓላ መቶ ጊዜ ኢስቲግፋር አደርጋለሁ።»4

ክቡር ነብያችን አላሁ ተዓላን የሚፈሩበት መጠን እጅግ ታላቅ ከመሆኑ የተነሣ በሳቅ ሲንከተከቱ አልታዩም። ኢማም ቲርሚዚ ከአቡ ዘር መርፉዕ አድርገው5 በዘገቡት ሐዲስ ሸሪፍ እንዲህ አሉ፦ «በእርግጥ እናንተ የማታዩትን አያለሁ፤ የማትሰሙትንም እሰማለሁ። በሰማይ ውስጥ መላእክት ሱጁድ የማያደርጉበት የአራት ጣት ስፋት ያለው ባዶ ቦታ የለም። ወላሂ! እኔ የማውቀውን ብታውቁ ኖሮ ጥቂት በሳቃችሁ፣ ብዙም ባለቀሳችሁ ነበር። ወደ መንገዶች ወጥታችሁ ድምፃችሁ እስከደረሰ ድረስ ጮኻችሁ አላሁ ተዓላን በተማጸናችሁ ነበር።»6

አቡ ሁረይራ በዘገቡት ሐዲስ ሸሪፍ ክቡር ረሱሉላህ እንዲህ አሉ፦ «ማንንም ሥራው ጀነት አያስገባውም።» «እርስዎንም የአላህ መልዕክተኛ ሆይ?» ተብለው በተጠየቁ ጊዜ፦ «አዎ፣ እኔንም ሥራዬ ጀነት አያስገባኝም። ነገር ግን የአላሁ ተዓላ ፈድልና እዝነት ይሸፍነኛል» አሉ።

ኢብኑ ዑመር እንዲህ ይተርካሉ፦ «ከረሱሉላህ ጋር በአንድ ጉባኤ ውስጥ በሆንን ጊዜ፦ ‹ጌታዬ ሆይ! ማረኝ፤ ተውባዬንም ተቀበል። አንተ ተውባን ተቀባይና አዛኝ ነህ› ብለው መቶ ጊዜ ማለታቸውን እንቆጥር ነበር።»7

አነስ ኢብኑ ማሊክ እንዲህ ዘግበዋል፦ «ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ዘወትር፦ ‹አላሁመ ያ ሙቀሊበል ቁሉብ፣ ሰቢት ቀልቢ ዐላ ዲኒክ› ይሉ ነበር።»8 ቲርሚዚ ከአቡ ሰዒድ አል-ኹድሪ በዘገቡት ሐዲስ ሸሪፍ ክቡር ነብያችን እንዲህ አሉ፦ «ወደ መኝታው በገባ ጊዜ ሦስት ጊዜ ‹አስተግፊሩላሀል ዐዚም አለዚ ላ ኢላሀ ኢላ ሁወል ሐዩል ቀዩም ወአቱቡ ኢለይህ› የሚል ሰው ወንጀሎቹ እንደ ባሕር አረፋ፣ ወይም እንደ ተሚም አገር አሸዋ፣ ወይም እንደ ዛፎች ቅጠሎች ቁጥር፣ ወይም እንደ ዱንያ ቀናት ቢበዙም አላሁ ተዓላ ወንጀሎቹን ይምርለታል።»

ቡኻሪና ሙስሊም እንደዘገቡት ረሱሉላህ እንዲህ ብለው ኢስቲግፋር ያደርጉ ነበር፦ «አላሁመግፊርሊ ኸጢአቲ ወጀህሊ ወኢስራፊ ፊ አምሪ ወማ አንተ አዕለሙ ቢሂ ሚኒ።» (አላህ ሆይ! አንተ የምታውቀውንና እኔ (እያወቅሁ ወይም) ሳላውቅ ገደቤን በማለፍ የሠራኋቸውን ስሕተቶቼን ይቅር በለኝ!)

ከአቡ ሙሳ አል-አሽዐሪ (ረዲየላሁ ዐንሁ) እንደተዘገበው ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እንዲህም ብለው ኢስቲግፋር ያደርጉ ነበር፦

«አላሁመግፊርሊ ሀዝሊ ወጂዲ ወኸጦኢ ወዐምዲ ወኩሉ ዛሊከ ዒንዲ። አላሁመግፊርሊ ማ ቀደምቱ ወማ አኸርቱ ወማ አስረርቱ ወማ አዕለንቱ ወማ አንተ አዕለሙ ቢሂ ሚኒ፣ አንተል ሙቀዲሙ ወአንተል ሙአኺሩ ወአንተ ዐላ ኩሊ ሸይኢን ቀዲር።»9 (አላህ ሆይ! በቀልድም በቁም ነገርም፣ በመርሳትም ሆነ ሆን ብዬ ከእኔ ሊፈጸሙ የሚችሉትን ጉድለቶቼን ሁሉ ማረኝ። አላህ ሆይ! ያስቀደምኩትንና ያዘገየሁትን፣ በስውርና በግልጽ የሠራሁትን፣ አንተ የምታውቀውን ማንኛውንም ዓይነት ጉድለቴን ይቅር በለኝ። የምታስቀድምም የምታዘገይም አንተ ነህ። በሁሉም ነገር ላይ ቻይ አንተ ነህ።)

ረሱሉላህ በቀን ጾመኛ ነበሩ፣
በሌሊትም ለሶላት ቋሚ ነበሩ።
የዚያ የተመረጡት ኡማ ከሆንክ፣
ሱናንና መክሩህን ሁልጊዜ ተጠንቀቅ።

«በልቤ ላይ (የመለኮታዊ ኑሮች መምጣትን የሚከለክል) መጋረጃ ይፈጠራል። ስለዚህ በየቀኑ 70 ጊዜ ኢስቲግፋር አደርጋለሁ» ሐዲስ ሸሪፍ