የስንብት ኹጥባ

ምስጋና ለአላሁ ተዓላ ብቻ ነው። እናመሰግነዋለን፤ ምሕረቱን እንለምነዋለን፤ በንስሐም ወደ እርሱ እንመለሳለን። ከነፍሳችን ክፋትና ከሥራዎቻችን ኃጢአት በአላሁ ተዓላ እንጠበቃለን። አላሁ ተዓላ ቀና መንገድ የመራውን ማንም ሊያሳስተው አይችልም፤ እርሱ ያሳሳተውንም ማንም ቀና መንገድ ሊመራው አይችልም። ከአላሁ ተዓላ በቀር አምላክ እንደሌለ እመሰክራለሁ። እርሱ አንድ ነው። ተወዳዳሪና ተጋሪ የለውም። ሙሐመድም (ዐለይሂ ሰላም) የእርሱ ባሪያና መልዕክተኛ እንደሆኑ እመሰክራለሁ።

የአላህ ባሮች ሆይ! አላሁ ተዓላን እንድትፈሩና እንድትታዘዙት አደራ እላችኋለሁ።

እናንተ ሰዎች! ቃሌን በጥሞና ስሙ! አላውቅም፤ ምናልባት ከዚህ ዓመት በኋላ እዚህ ዳግመኛ አልገናኛችሁ ይሆናል። እናንተ ሰዎች! ይህ ቀን ለእናንተ የተቀደሰ ቀን እንደሆነ፣ ይህ ወር ለእናንተ የተቀደሰ ወር እንደሆነ፣ ይህች ከተማችሁ (መካ) የተባረከች ከተማ እንደሆነች ሁሉ ሕይወታችሁ፣ ንብረታችሁና ክብራችሁም የተቀደሰ ነው። ከማንኛውም ጥሰት የተጠበቁ ናቸው።

ሶሓቦቼ ሆይ! ነገ ጌታችሁን ትገናኛላችሁ፤ ስለ ዛሬ ሁኔታዎቻችሁና ሥራዎቻችሁ ሁሉ በእርግጥ ትጠየቃላችሁ። ከእኔ በኋላ ወደ ቀድሞው ጥመት ተመልሳችሁ እርስ በርስ አንገት እንዳትቆራረጡ ተጠንቀቁ!

እዚህ ያሉት ይህን ትእዛዜን ለሌሉት ያስተላልፉ!

የሚተላለፍለት ሰው ከዚህ ከነበረውና ከሰማው ሰው ይልቅ በደንብ ሊረዳውና ሊጠብቀው ይችላል። ሶሓቦቼ ሆይ! አደራ የያዘ ሰው ለባለቤቱ ይመልሰው!

ማንኛውም ዓይነት ወለድ ተሽሯል። ከእግሬ ሥር ነው። ነገር ግን የዕዳችሁን ዋና ገንዘብ መመለስ አለባችሁ። አትበድሉ፤ አትበደሉም። በአላሁ ተዓላ ትእዛዝ ወለድ ከአሁን በኋላ ተከልክሏል። ከጃሂሊያ የቀረ ማንኛውም የዚህ አስቀያሚ ልማድ ዓይነት ከእግሬ ሥር ነው። እኔ የምሽረው የመጀመሪያው ወለድ የዐብዱልሙጠሊብ ልጅ የዐባስ (የአጎቴ) ወለድ ነው። ሶሓቦቼ ሆይ! በጃሂሊያ ዘመን ይፈጸም የነበረው የደም በቀልም ሙሉ በሙሉ ተሽሯል። እኔ የምሽረው የመጀመሪያው የደም በቀል የዐብዱልሙጠሊብ የልጅ ልጅ የረቢዓ (የአጎቴ ልጅ) የደም በቀል ነው።

እናንተ ሰዎች! የተቀደሱትን ወሮች ቦታ ጦርነት ለማድረግ ማዛወር ያለ ጥርጥር በክህደት እጅግ መራቅ ነው። ከሓዲዎች የሚሳሳቱበት ነገር ነው። በአንድ ዓመት (አንድ ወርን) ሐላል ያደርጋሉ፤ በሌላ ዓመት ሐራም ያደርጉታል። ይህን የሚያደርጉት ክብሩ የላቀው አላህ ሐላልና ሐራም ካደረጋቸው የወሮች ቁጥር ጋር ለማመሳሰል ነው። አላሁ ተዓላ ሐራም ያደረገውን ሐላል፣ ሐላል ያደረገውን ሐራም ያደርጋሉ።

ሶሓቦቼ ሆይ! እኛ ሐጅን በትክክለኛ ጊዜው እናደርጋለን። የወሮቹ ቅደም ተከተል አላሁ ተዓላ በፈጠራቸው ጊዜ እንደነበረው ነው። ያለ ጥርጥር ጊዜ አላሁ ተዓላ በፈጠረው ቀን ወደነበረው መልክና ሥርዓት ተመልሷል።

«አላህ ሆይ! የዚህን ቤት ክብር፣ ልዕልና፣ ግርማና ማዕረግ ጨምር። በሐጅና በዑምራ የሚያከብሩትን ሰዎች ክብር፣ ግርማ፣ አክብሮትና መልካምነትም ጨምር» ሐዲስ ሸሪፍ

እናንተ ሰዎች! ዛሬ ሰይጣን በዚህ አገራችሁ ተጽዕኖውንና ገዥነቱን እንደገና የመመሥረት ሥልጣን ለዘላለም አጥቷል። ነገር ግን እኔ ከሻርኳቸው እነዚህ ነገሮች ሌላ እናንተ እንደ ትንሽ በምትቆጥሯቸው ነገሮች ብትከተሉት ደስ ያሰኘዋል። ሃይማኖታችሁን ለመጠበቅ ከዚያም ተጠንቀቁ!

እናንተ ሰዎች! የሴቶችን መብት እንድትጠብቁና በዚህ ጉዳይ አላሁ ተዓላን እንድትፈሩ እመክራችኋለሁ። ሴቶችን የአላሁ ተዓላ አደራ አድርጋችሁ ወስዳችኋል፤ በአላሁ ተዓላ ስም ቃላችሁን በመስጠት ክብራቸውንና ንጽሕናቸውን ለራሳችሁ ሐላል አድርጋችኋል። በሴቶች ላይ መብት አላችሁ፤ እነርሱም በእናንተ ላይ መብት አላቸው። በሴቶች ላይ ያላችሁ መብት እናንተ የማትወዱትን ሰው የቤተሰባችሁን ምሥጢራዊነት እንዲጥስ አለመፍቀዳቸው ነው። እናንተ የማትደሰቱበትን ሰው ወደ ቤታችሁ ቢያስገቡ እንዳይደግሙ ለመከልከል በቀላሉ ልትመቷቸው ትችላላችሁ። የሴቶችም በእናንተ ላይ ያላቸው መብት በሕጋዊ መንገድ ምግባቸውንና ልብሳቸውን ሁሉ ማሟላታችሁ ነው። እናንተ ምእመናን ሆይ! አንድ አደራ ትቼላችሁ እሄዳለሁ፤ አጥብቃችሁ እስከያዛችሁት ድረስ ከመንገዳችሁ ፈጽሞ አትሳሳቱም። ያ አደራ የአላሁ ተዓላ መጽሐፍ፣ ቁርኣን ከሪም ነው። (በሌሎች ዘገባዎች «ሱናዬ» እና «አህለ በይቴ» ተብሏል።)

እናንተ ምእመናን ሆይ! ቃሌን በጥሞና ስሙ፤ በደንብም ያዙት! ሙስሊም የሙስሊም ወንድም ነው፤ ሙስሊሞች ሁሉ እንዲሁ ወንድማማቾች ናቸው። በሃይማኖት ወንድሙ የሆነ ሰው መብት እርሱ ራሱ ከልቡ ካልሰጠው በስተቀር ለማንም ሐላል አይደለም። ሶሓቦቼ ሆይ! በነፍሳችሁ፣ ማለትም በራሳችሁ ላይ አትበድሉ። የራሳችሁም አካል በእናንተ ላይ መብት አለው። እናንተ ሰዎች! አላሁ ተዓላ መብት ላለው ሁሉ መብቱን ሰጥቷል (በቁርኣን ከሪም)። ለወራሽ ኑዛዜ አያስፈልግም። ልጁ ለአልጋው ባለቤት ነው። ለአመንዝራ ከልጁ መገለል አለ። ከአባቱ ሌላ ሰው ዘር ነኝ የሚል ዘረ ቢስ ወይም ከአሳዳሪው ሌላ ሰው ጋር ለመጠጋት የሚሞክር ውለታ ቢስ – የአላሁ ተዓላ ቁጣና የመላእክትና የሙስሊሞች ሁሉ እርግማን ይውረድበት! ክብሩ የላቀው አላህ ከእንዲህ ያሉ ሰዎች ንስሐቸውንም ምስክርነታቸውንም አይቀበልም። እናንተ ሰዎች! ጌታችሁ አንድ ነው። አባታችሁም አንድ ነው፤ ሁላችሁም የአደም ልጆች ናችሁ። አደም ደግሞ ከአፈር ነው። ከእናንተ ውስጥ በአላህ ዘንድ የተከበረው ተቅዋ የበዛው ነው። ዓረብ ከዓረብ ካልሆነ ሰው ምንም ቅድሚያ የለውም። ቅድሚያ በተቅዋ ብቻ ነው። ጉድለት ያለበት ጥቁር ባሪያ አዛዥ ሆኖ ቢሾምባችሁና በአላህ መጽሐፍ መሠረት ቢያስተዳድራችሁ ስሙት፤ ታዘዙትም። ጥፋተኛው በራሱ ጥፋት ብቻ ሊከሰስ ይችላል። አባት በልጁ ጥፋት፣ ልጅም በአባቱ ጥፋት ሊከሰስ አይችልም።

እናንተ ሰዎች! ተጠንቀቁ! እነዚህን አራት ነገሮች በምንም መንገድ አታድርጉ፦

1. ለአላህ ምንም ተጋሪ አታድርጉ።

2. አላህ የተከበረ ያደረገውን ሕይወት ያለ ሐቅ አትግደሉ።

3. አታመንዝሩ።

4. አትስረቁ።

«ላ ኢላሀ ኢለላህ፣ ሙሐመዱን ረሱሉላህ» እስኪሉ (ማለትም ሙስሊም እስኪሆኑ) ድረስ ሰዎችን እንድዋጋ ታዝዣለሁ። ይህን ሲሉ ደማቸውንና ንብረታቸውን ጠብቀዋል። ምርመራቸውም በአላሁ ተዓላ ላይ ነው። እናንተ ሰዎች! ነገ ስለ እኔ ትጠየቃላችሁ፤ ምን ትላላችሁ?.. ሶሓቦቹ፦ «የአላሁ ተዓላን ሃይማኖት እንዳደረሱ፣ ኃላፊነትዎን እንደተወጡና ትእዛዛትንና ምክርን እንደሰጡን እንመሰክራለን።» አሉ። ከዚያም ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) የተባረከ የምስክርነት ጣታቸውን አንሥተው ወደ ሕዝቡ አወረዱት፤ እንዲህም አሉ፦ «ምስክር ሁን፣ ጌታዬ ሆይ! ምስክር ሁን፣ ጌታዬ ሆይ! ምስክር ሁን፣ ጌታዬ ሆይ!»

ውዱ ነብያችን የስንብት ኹጥባ ባደረጉበት ቀን የሱረቱ አል-ማኢዳ ሦስተኛው ክቡር አንቀጽ ወረደ፤ ትርጓሜውም፦ «ዛሬ ሃይማኖታችሁን ለእናንተ አሟልቻለሁ፤ ጸጋዬንም በእናንተ ላይ ፈጽሜያለሁ፤ እስልምናንም ሃይማኖት አድርጌ ሰጥቻችሁ ወድጃለሁ…» ክቡር ነብያችን ይህን ክቡር አንቀጽ ለሶሓቦች ሲያነቡ ሰይዲና አቡበክር ማልቀስ ጀመሩ። ሶሓቦቹ የሚያለቅሱበትን ምክንያት ሲጠይቋቸው፦ «ይህ ክቡር አንቀጽ የረሱሉላህ ዕረፍት መቃረቡን ያመለክታል። ስለዚህ አለቅሳለሁ።» አሉ።1

ከኹጥባው በኋላ በጀበለ ረሕማ ዉቁፍ አደረጉ። የመግሪብ ሶላትን በዐረፋ አልሰገዱም፤ ከዒሻ ሶላት ጋር በሙዝደሊፋ አሰገዱ። ያን ሌሊት በሙዝደሊፋ አደሩ። በማግሥቱ ጠዋት በመሽዐሩል ሐራም ዉቁፍ አደረጉ። በዒዱ የመጀመሪያ ቀን ከሙዝደሊፋ ወደ ሚና ተጓዙ። በመንገድ ላይ የዝሆኑ ሠራዊት (አስሓቡል ፊል)2 የሰፈሩበት ሙሐሲር በሚባል ሸለቆ ሳይቆሙ አልፈው ሄዱ። ሚና ደረሱ፤ እዚያ ራሳቸው ከመሥዋዕት ግመሎች 63ቱን አረዱ፤ ቢላዋውንም ለሰይዲና ዐሊይ ሰጡ። ሰይዲና ዐሊይ የቀሩትን አረዱ። በበዓሉ በሁለተኛው፣ በሦስተኛውና በአራተኛው ቀን በጀማራት ጠጠር ወረወሩ፤ በዙልሒጃ በአሥራ አራተኛው ቀን ከሱብሒ ሶላት በፊት ወደ በይቱላህ መጥተው የስንብት ጠዋፍ አደረጉ። ክቡር ረሱሉላህ በመካ 10 ቀን ቆዩ፤ የስንብት ሐጅና የስንብት ጠዋፍ ካደረጉ በኋላ ወደ መዲና ተመለሱ። በመስጂደ ነበዊ ሁለት ረከዓ ሶላት ሰግደው ወደተባረከ ቤታቸው ሄዱ። ከስንብት ሐጅ በኋላ ሶሓቦች ወደመጡባቸው ስፍራዎች ሄደው ረሱሉላህ ያሳወቁትንና ያዘዙትን በዚያ ተናገሩ።