ዘካ ሰብሳቢዎች የተላኩባቸው ክልሎች
ሰይዲና አቡ ሙሳ አል-አሽዐሪን በመካ ቁርኣን ከሪምንና የሃይማኖት ጉዳዮችን የማስተማር ኃላፊነት ሰጡ።1 አቡ ሱፍያን ኢብኑ ሐርብን በየመን ክልል የነጅራን አሚር አደረጉ፤ ከሲር ኢብኑ ዐብዱላህንም ረዳት አድርገው ሰጧቸው። በመካ ያሉ ጉዳዮች ከተጠናቀቁ በኋላ ወደ መሩዝ ዘህራን ሄዱ። እዚያም የቀረው ምርኮ ተከፋፈለ። ከዚያም ከክብረ ገናናዎቹ ሶሓቦቻቸው ጋር እንደገና ተነሡ፤ በዙልቀዕዳ ወር መጨረሻ አካባቢ መዲና ደረሱ። ከመዲና የወጡት በተባረከው የረመዳን ወር አሥረኛ ቀን፣ ረቡዕ ነበር። ይህ ዘመቻ ወደ ሦስት ወር ዘልቆ ነበር።
አንድ ቀን በሐዘን ባሕር ውስጥ ጠልቄ በሐሳብ ተዋጥሁ፣ ከራሴ ተለይቼ ጠፋሁ፤ ማን እንደሆንኩም አላወቅሁም፣ አመፄን አሰብሁ፤ ስለ መጨረሻዬም ፈራሁ፣ ያን ጊዜ አንድ ሰይድ ይህን የመክፈቻ ስንኝ ሲያነብ ሰማሁ፦ እርስዎ አሕመድ፣ መሕሙድና ሙሐመድ ነዎት፣ ሰይዴ ሆይ፤ ከሐቁ ዘንድ ለእኛ የተረዱ ሱልጣን ነዎት፣ ሰይዴ ሆይ። በተስፋ እንኖራለን፤ በተስፋ መቁረጥ አንቃትትም፣ የእምነትን ሀብት እንዲጠፋ አንፈቅድም፣ ደጃፍዎን ትተን በባዕዳን ዘንድ አንጠለልም፣ በጥላዎ ሥር በማንም ላይ ዓይናችንን አናሳርፍም፣ እርስዎ አሕመድ፣ መሕሙድና ሙሐመድ ነዎት፣ ሰይዴ ሆይ፤ ከሐቁ ዘንድ ለእኛ የተረዱ ሱልጣን ነዎት፣ ሰይዴ ሆይ። Şeyh Galib
በሂጅራ ስምንተኛው ዓመት የተከሰቱ አንዳንድ ክስተቶች
ከበኑ ሰዕለባ አራት ሰዎች ወደ ረሱሉላህ ስብሰባ መጡ። እነርሱም፦ «ሕዝባችን ልኮናል። ሂጅራ ካልተደረገ እስልምና እንደማይሟላ ሰምተናል።» አሉ። እርሳቸውም፦ «በየትም ብትሆኑ ተቅዋን ያዙ፤ ሂጅራ ባታደርጉም አይጎዳም። ሃይማኖታችሁና ሕዝባችሁ በዚህ አይጎዱም።» አሉ። ከዚያም ወደ ረምላ ቢንት ሐሪስ ቤት ላኳቸው፤ ምግብም አቀረቡላቸው። ከዚያ ለእያንዳንዳቸው አራት ኡቂያ ብር ሰጥተው ወደ ቤታቸው አሰናበቷቸው። በዚያው ዓመት የረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ልጅ ዘይነብ አረፉ። ለእርሳቸው የሬሳ ሣጥን ተሠራ፤ በእስልምና የመጀመሪያው የሬሳ ሣጥን ነበር። የአቡል ዓስ ሚስት ነበሩ። በበድር ጊዜ አቡል ዓስ ከመካ ወደ መዲና ሲያሰናብታቸው ሀባር በመንገድ ላይ የሰይደቲና ዘይነብን ግመል በጦር መታ። ከግመሉ ሲወድቁ ያረገዙትን ልጅ አስወረዱ፤ ታመሙም። ይህ ለሞታቸው ምክንያት ሆነ። ሁለት ልጆች ተዉ። በዚያው ዓመት በዙልሒጃ ወር የረሱሉላህ ልጅ ኢብራሂም ተወለዱ። እናታቸው እመቤት ማሪያ (ረዲየላሁ ተዓላ ዐንሃ) ናቸው። አቡ ራፊዕ የምሥራቹን አመጡ። ስለዚህ አንድ ባሪያ ነጻ አወጡ። ዐቂቃ አድርገው አንድ በግ አረዱ። የልጁን ራስ አስላጩ፤ የጸጉሩን ክብደት ያህል ብር ሰደቃ ሰጡ።
በሂጅራ ዘጠነኛው ዓመት የተከሰቱ ጠቃሚ ክስተቶች
በሂጅራ ዘጠነኛው ዓመት በሙሐረም ወር መጀመሪያ የዓለማት ሰይድ ለጎሳዎቹ ዘካ ሰብሳቢዎችን (ዓሚል፣ ሳዒ) ሾሙ። በተቻለ መጠን እያንዳንዱ ጎሳ ከራሱ መካከል ዓሚል አገኘ። ኢብኑ ሑሰይብ አስለሚን ወደ አስለምና ጊፋር፤ ዐባድ ኢብኑ ቢሽርን ወደ በኑ ሱለይምና ሙዘይና፤ ዐምር ኢብኑል ዓስን ወደ ፈዛራ፤ ደሓክ ኢብኑ ሲናንን ወደ በኑ ኪላብ፤ ራፊዕ ኢብኑ መኪስ አል-ጁሀኒን ወደ ጁሀይና፤ ቢሽር ኢብኑ ሱፍያን አል-ከዕቢን ወደ በኑ ከዕብና በኑ ተሚም ላኩ።
ከአንድ ዓመት በኋላ የጧኢፍ ሰዎች ሙስሊም ለመሆን የስድስት ሰዎች ልዑካን ወደ መዲና ወደ ውዱ ነብያችን ላኩ። የዓለማት ሰይድ ከአንድ ዓመት በፊት ጧኢፍን ሲለቁ ይህን ዱዓ አድርገው ነበር፦ «ጌታዬ ሆይ! ሰቂፍን ቀና መንገድ ምራቸው፣ ወደ እኛ አምጣቸው።» አሁን ሰቂፍ ሙስሊም ለመሆን መጥተው ነበር። ረሱሉል አክረም ሙስሊም በመሆናቸው እጅግ ተደሰቱ፤ ጥቂት ልዩ መብቶች ሰጧቸው፤ ወደ ጧኢፍም መለሷቸው። ሰይዲና ዑስማን ኢብኑ አቢል ዓስን ገዥያቸው አድርገው ሾሙ።2
የነጃሺ ዕረፍት
በሂጅራ ዘጠነኛው ዓመት የረጀብ ወር ነበር። አንድ ቀን ክቡር ረሱሉላህ ለሶሓቦቻቸው፦ «ዛሬ ደግ ወንድማችሁ አርፏል። ተነሡ፤ ለእርሱ ሶላት ስገዱ።» አሉ። ክቡር ነብያችን ኢማም ሆነው በሌለው ሟች ላይ የጀናዛ ሶላት አሰገዱ። ከዚያም፦ «ለወንድማችሁ ለነጃሺ አስሐማ ከአላሁ ተዓላ ምሕረት ለምነናል።» አሉ።
ከጥቂት ጊዜ በኋላ ከሐበሻ ነጃሺ አስሐማ (ረሕመቱላሂ ተዓላ ዐለይሂ) እንዳረፉ ዜና መጣ። ይህ ክቡር ነብያችን በመዲና የጀናዛ ሶላት ካሰገዱላቸው ቀን ጋር ተገጣጠመ።3
«በየትም ብትሆኑ ተቅዋን ያዙ፤ ሂጅራ ባታደርጉም አይጎዳም። ሃይማኖታችሁና ሕዝባችሁ በዚህ አይጎዱም» ሐዲስ ሸሪፍ
ሕይወቴ በመንገድዎ ላይ መሥዋዕት ትሁን፣
ስማቸው ውብ፣ ማንነታቸውም ውብ ሙሐመድ ሆይ፣
ይምጡ፣ ለዚህ ለዝቅተኛ ባሪያዎ ሸፋዐ ያድርጉ፣
ስማቸው ውብ፣ ማንነታቸውም ውብ ሙሐመድ ሆይ።
የሚያምኑ ሰዎች መከራ ብዙ ነው፣
በአኺራ ደስታና ሐሴት ይጠብቃቸዋል፣
የአሥራ ስምንት ሺህ ዓለማት ሙስጦፋ፣
ስማቸው ውብ፣ ማንነታቸውም ውብ ሙሐመድ ሆይ።
ሰባቱን ሰማያት አቋርጠው በኩርሲይ ላይ የተዘዋወሩ፣
በሚዕራጅ ከሐቅ ዘንድ ለኡማቸው የለመኑ –
ስማቸው ውብ፣ ማንነታቸውም ውብ ሙሐመድ ሆይ።
ዩኑስ ያለ እርስዎ በሁለቱ ዓለማት ምን ያደርጋል?
እርስዎ ያለ ጥርጥርና ያለ ማመንታት እውነተኛ ነብይ ነዎት፣
የማይከተልዎ ያለ እምነት ይሄዳል፣
ስማቸው ውብ፣ ማንነታቸውም ውብ ሙሐመድ ሆይ።