የሑነይን ጦርነት

ሑነይን በመካና በጧኢፍ መካከል የሚገኝ ሸለቆ ነው። ይህ ጦርነት የሀዋዚን ዘመቻ ተብሎም ይጠራል። የዓለም መሪ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) መካን ድል ለማድረግ አስበው ከመዲና ሲወጡ በመካ አካባቢ የሚኖሩ ሀዋዚንና ሰቂፍ የሚባሉ ሁለት ታላላቅ ጎሳዎች ሙስሊሞች በእነርሱ ላይ ይዘምታሉ ብለው በማሰብ ለውጊያ መዘጋጀት ጀመሩ። የዓለማት ሰይድ መካን ድል ለማድረግ እንደመጡ ሲሰሙ ትንሽ ተረጋጉ፤ ነገር ግን «ከቁረይሽ በኋላ የእኛ ተራ እንደሚሆን አያጠራጥርም» በሚል ሐሳብ ዝግጅታቸውን አፋጠኑ። ከዚህም ሌላ፦ «ሙስሊሞች በደንብ የሚዋጋ ሕዝብ ገጥሟቸው እንደማያውቅ እንምላለን። እርሱ በእኛ ላይ ሳይዘምት እኛ በእርሱ ላይ እንዝመት፤ ጦርነት እንዴት እንደሚደረግ እናሳይ!» አሉ። የሀዋዚን አለቃ በሆነው በማሊክ ኢብኑ ዐውፍ አዛዥነት በሃያ ሺህ ሰዎች እጅግ ጠንካራ ሠራዊት ተነሡ። የወታደሮቻቸውን ወኔ ለመጨመርና ነገሩ ሲከብድ እንዳይሸሹ ውድ ንብረታቸውን ሁሉ፣ ሚስቶቻቸውንና ልጆቻቸውንም ይዘው መጡ።

ይህ ዜና በአጭር ጊዜ በመካ ታወቀ። ዜናው እውነት መሆኑን ለማወቅ የፍጥረተ ዓለሙ ኩራት ዐብዱላህ ኢብኑ አቢ ሐድረድን ወደ ሀዋዚን ጎሳ ላኩ። ሰይዲና ዐብዱላህ መልካቸውንና ልብሳቸውን ቀይረው በጠላት መካከል ገቡ። ዕቅዳቸውንና አካሄዳቸውን ተረድተው ሁኔታውን ለውዱ ነብያችን ወዲያውኑ አሳወቁ።

ረሱሉል አክረም ክብረ ገናናዎቹን ሶሓቦቻቸውን ወዲያውኑ ሰበሰቡ። የሃያ ዓመቱን ሰይዲና ዐታብ ኢብኑ አሲድን የመካ ገዥ አድርገው ሾመው በፍጥነት ተነሡ። አሥራ ሁለት ሺህ ሠራዊታቸውን ይዘው የአጋሪዎቹን የሀዋዚንና የሰቂፍ ጎሳዎች በሰፈራቸው ላይ ድንገት ሊያጠቁ ፈለጉ። የሙጃሂዶቹን ሰንደቅ የተሸከሙት ሰይዲና ዐሊይ ነበሩ።1 የፊት ጓድ አዛዥ ደግሞ ሰይዲና ኻሊድ ኢብኑል ወሊድ ነበሩ።2 የዓለማት ሰይድ የራስ ቁራቸውን አድርገው፣ ጥሩሮቻቸውን በላይ በላይ ለብሰው በበቅሏቸው ዱልዱል ላይ ተቀምጠው ነበር። በሸዋል ወር አሥራ አንደኛው ቀን ወደ ሑነይን ሸለቆ ደረሱ። በዚያ ሌሊት የዓለም መሪ ሠራዊታቸውን መርምረው በጦር ሰልፍ አሰለፉ። ኢማም ሆነው የሱብሒን ሶላት ካሰገዱ በኋላ እንቅስቃሴ ጀመሩ።

የአጋሪዎቹ አዛዥ ሌሊቱን ተጠቅሞ ሠራዊቱን በሑነይን ሸለቆ ሁለት ቁልቁለቶች ላይ አስቀምጦ ድብቅ ጥቃት አዘጋጅቶ ነበር። ከክፍሎቹ ጋር ወደ ፊት የሄዱት ሰይዲና ኻሊድ ኢብኑል ወሊድ ስለ ድብቁ ጥቃት ምንም ሳያውቁ ፈረሳቸውን ወደ ተራራው መተላለፊያ ነድተው ነበር። የንጋቱ ጨለማ ጠላትን እንዳያዩ አገደ። ድንገት በሙጃሂዶች ላይ በሺዎች የሚቆጠሩ ፍላጻዎች መዝነብ ጀመሩ። ከዚህ ድንገተኛ የፍላጻ ዝናብ ለማምለጥ ሙጃሂዶች ለመመለስ ተገደዱ።

«ኢንሻአላህ ነገ እነርሱ (ሀዋዚንና ሰቂፍ) የሙስሊሞች ምርኮ ይሆናሉ» ሐዲስ ሸሪፍ

የሑነይን ጦርነት

አውሊያና ነብያት በተደናገጡበት ሰዓት፣
ከሁሉም አፍ «ነፍሲ!» የሚለው የድንጋጤ ጩኸት በሚነሣበት ጊዜ፣
ኃጢአተኞች በተስፋ መቁረጥ በመከራ ሲዋጡ፣
ያን ጊዜ በሸፋዐ ፈቃድ ሜዳው እንደገና የእርስዎ ነው።
እርስዎ አሕመድ፣ መሕሙድና ሙሐመድ ነዎት፣ ሰይዴ ሆይ፤
ከሐቁ ዘንድ ለእኛ የተረዱ ሱልጣን ነዎት፣ ሰይዴ ሆይ።
Şeyh Galib

ይህ ድንገተኛ ማፈግፈግ ከኋላ የሚመጡትን ወታደሮች አደናገረ። እነርሱም ለማፈግፈግ ሲዞሩ የሃያ ሺህ ሰዎች የጠላት ክፍሎች እንደ ጎርፍ ወደ ሸለቆው መፍሰስ ሲጀምሩ ታየ። ውዱ ነብያችን ብቻቸውን በሚያጠቁት አጋሪዎች ላይ ወደ ፊት ገሠገሡ። ሰይዲና ዐባስ፣ ሰይዲና አቡበክርና ወደ መቶ የሚጠጉ ጀግኖች ሶሓቦች ብቻ ሕይወታቸውን አደጋ ላይ ጥለው ረሱሉል አክረም ዘንድ ደረሱ። ሰውነታቸውን ለውዱ ነብያችን ጋሻ አደረጉ። ሰይዲና ዐባስ የበቅሎዋን ልጓም፣ ሰይዲና ሱፍያን ኢብኑ ሐሪስ ደግሞ መርገጫውን ይዘው ፍጥነቷን ለመግታትና ክቡር ረሱሉላህ በጠላት ክፍሎች መካከል ራሳቸውን እንዳይወረውሩ ለመከልከል ሞከሩ። የዓለማት ሰይድ የአላሁ ተዓላ ሃይማኖት ይጠፋል በሚል ሐሳብ አዝነው፦ «ዐባስ ሆይ! ጥራቸው፦ ‹የመዲና ሰዎች ሆይ! ከሰሙራ ዛፍ ሥር በይዐ የሰጣችሁ ሶሓቦች ሆይ!›» አሉ።

ሰይዲና ዐባስ ቁመተ ግዙፍና ግርማ ሞገስ ያላቸው ነበሩ። ሲጮሁ ድምፃቸው ከሩቅ ይሰማ ነበር። በሙሉ ኃይላቸው ጮሁ፦ «የመዲና ሰዎች ሆይ! ከሰሙራ ዛፍ ሥር ለነብያችን ቃል የሰጣችሁ ሶሓቦች ሆይ፣ አትበታተኑ! እዚህ ተሰብሰቡ!» ሶሓቦቹ ይህን ሲሰሙ ሊመለሱ ፈለጉ። ነገር ግን የሚጋልቧቸው እንስሳት በጣም ስለደነበሩ ሊዞሩ አልቻሉም። በመጨረሻ ጥሩሮቻቸውን፣ ሰይፎቻቸውንና ጦሮቻቸውን ይዘው ከእንስሶቻቸው ለመዝለል ተገደዱ። በፍጥነት ወደ ክቡር ረሱሉላህ ደርሰው ከጠላት ጋር በታላቅ ውጊያ ተጠመዱ። «አላሁ አክበር! አላሁ አክበር!» የሚለው ጩኸት ምድርንና ሰማይን አስተጋባ፤ ጠላትንም በፍርሃትና በድንጋጤ ሞላ። በበድር፣ በኡሑድ፣ በኸንደቅና በኸይበር ታላቅ ጀግንነት ያሳዩት ሶሓቦች፣ በተለይ ሰይዲና ዐሊይ፣ አቡ ዱጃናና ዙበይር ኢብኑል ዐዋም ደጋግመው አጠቁ፤ ጠላትን አስወገዱ፤ መልሰውም ገፉት።

የዓለማት ሰይድ ሶሓቦቻቸው በሙሉ ልባቸው የሚያካሂዱትን ይህን ውጊያ ይከታተሉ ነበር፤ ከተባረኩ ከንፈሮቻቸውም ዱዓዎች ይሰሙ ነበር፦ «አላህ ሆይ! እርዳታህን ላክልን። አንተ እነርሱ እንዲያሸንፉን አትፈልግም።» ውዱ ነብያችን አላሁ ተዓላን እየለመኑ ከመሬት እፍኝ አሸዋ አንሥተው ወደ አጋሪዎች ወረወሩ፤ እንዲህም አሉ፦ «ፊቶቻቸው ይጥቆሩ!» በውዱ ነብያችን ተአምር ከጠላት ወታደሮች መካከል ዓይኑ በአሸዋ ያልሞላ አንድም አልቀረም። መላእክትም ለእርዳታ መጥተው ነበር። ክቡር ነብያችን፦ «በአላሁ ተዓላ እምላለሁ፣ ተሸንፈዋል።» አሉ። አጋሪዎች ተበታተኑ፤ ዘወር ብለው ሸሹ። ወደ ኋላ ባዩ ቁጥር ክብረ ገናናዎቹን ሶሓቦች ከኋላቸው ያዩ ነበር፤ ወደ ጦር ሜዳው ይዘው የመጡትን ሚስቶቻቸውን፣ ልጆቻቸውንና ንብረታቸውን ትተው በተቻላቸው ፍጥነት ሸሹ። ከሸሹት ከፊሉ በጧኢፍ ምሽግ ተጠለለ።3 ሌላው ወደ ነኽላና ወደ አውጣስ ሄደ። በጦር ሜዳው ሰባ ሬሳዎችን፣ ስድስት ሺህ ምርኮኞችንና ስፍር ቁጥር የሌለው ንብረት ትተው ሄዱ።

በዚህ ዘመቻ ድል በአላሁ ተዓላ ፈቃድና በክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሂማ እና በረከት ዳግመኛ የሙስሊሞች ሆነ። አራቱ ሸሂድ ሆኑ፤ ጥቂት ሶሓቦችም ቆሰሉ። ውዱ ነብያችን ሰይዲና ኻሊድ ኢብኑል ወሊድም እንደቆሰሉ ሲሰሙ ወደ እርሳቸው ሄዱ፤ በተባረኩ እጆቻቸው ቁስሉን ሲዳብሱ ቁስሉ በዚያው ቅጽበት ዳነ።