IGBA EWE RE

Fífi I lé ìyá-ọmú lọ́wọ́

Nigba ti iya wa Hadrat Âmina gbe ọmọ ibukun rẹ si apa rẹ, o ri i pe ibanujẹ iku ọkọ rẹ Hadrat Abdullah dinku.

Lẹ́yìn tí ìyá Rẹ̀ fún Ọ̀gá wa, Wòlíì ní ọmú fún ọjọ́ mẹ́sàn-án, Arabinrin Suwayba, tí ó jẹ́ jâriya (ẹrú obìnrin) ti Abû Lahab, fún Un ní ọmú fún ọjọ́ díẹ̀ pẹ̀lú. Ni iṣaaju, Arabinrin Suwayba ti fún Hadrat Hamza ati Abû Salama ní ọmú.

Hâfiz ibn Jazri sọ pé, “Nígbà tí wọ́n rí Abû Lahab lójú àlá, wọ́n béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ nípa bó ṣe ń ṣe. Ó ní, ‘Mo ń jìyà ìdálóró inú sàréè, ṣùgbọ́n lọ́dọọdún ní alẹ́ kejìlá oṣù Rabîul-awwal, a máa ń dín ìdálóró mi kù. Ara mi a máa balẹ̀ nípa mímu omi tútù tí ó ń jáde láàrín ìka ọwọ́ mi méjì. Ní òru yẹn ni jâriya mi tí à ń pè ní Suwayba sọ ìròyìn ìbí Rasûlullah fún mi. Inú mi dùn tó bẹ́ẹ̀ tí mo fi dá a sílẹ̀ lómìnira, mo sì pàṣẹ fún un pé kí ó jẹ́ ìyá-ọmú Rẹ̀. Nítorí èyí, ìdálóró mi máa ń rọ̀ ní àwọn òru wọ̀nyẹn.’”

Ni awọn akoko yẹn, awọn eniyan Mekka maa n fi awọn ọmọ wọn fun awọn ìyá-ọmú; awọn ọmọ ti a ran lọ si awọn pẹtẹlẹ to wa nitosi, nibiti afẹfẹ ati omi ti dara, maa n duro pẹlu awọn ìyá-ọmú wọn fun igba diẹ, nitori oju ojo Mekka gbona pupọ. Ni gbogbo ọdun ọpọlọpọ awọn obinrin ṣabẹwo si Mekka fun idi eyi. Ọkọọkan wọn maa n gba ọmọ kan lati jẹ ìyá-ọmú rẹ. Wọn maa n gba owo ati ọpọlọpọ ẹbun nigbati wọn ba tọ awọn ọmọ naa dagba ti wọn si da wọn pada fun awọn obi wọn.

Gẹgẹbi ọdun miiran, ọdun ti a bi Anabi olufẹ wa, ọpọlọpọ awọn obinrin lati ẹya Banî Sa’d wa si Mekka lati jẹ ìyá-ọmú. Gbogbo wọn ni wọn ri ọmọ kan lati fun ni ọmú. Lara awọn ẹya ti o wa ni ayika Mekka, ẹya Banî Sa’d jẹ olokiki fun ọlá wọn, ilawo, igboya, irẹlẹ ati oye ni ede Larubawa. Awọn olokiki ti Quraysh julọ fẹ fifun awọn ọmọ wọn si ẹya Banî Sa’d. Ni ọdun yẹn ogbele nla ati iyan wa ni ilẹ ti ẹya Banî Sa’d.

Arabinrin Halîma, ti o wa lati ẹya yii, sọ ipo yii gẹgẹbi atẹle yii, “Ni ọdun yẹn, Mo maa n rin ninu awọn pápá ti n ṣa koriko, mo si maa n dupẹ lọwọ Allahu taâlâ pe mo ri iyẹn. Nígbà míì, ọjọ́ mẹ́ta máa ń kọjá, mi ò sì tíì rí nǹkan kan tó máa jẹ. Ni ipo yii, Mo bi ọmọ kan. Ní ọwọ́ kan ebi wà, ní ọwọ́ kejì ìṣòro níní ọmọ ọwọ́ wà. Awọn igba kan wa ti Emi ko le sọ awọn ọjọ lati awọn alẹ ati ilẹ lati ọrun. Nírọ̀lẹ́ ọjọ́ kan, mo ti sùn nínú pápá gbalasa. Ninu ala mi, ẹnikan rì mí bọ inú omi tí ó funfun ju wàrà lọ, ó sì sọ pé, ‘Mu nínú omi yìí.’ Mo mu omi náà títí òùngbẹ fi kúrò lára mi. Ẹni yẹn tún mú mi mu ún. Ó dùn ju oyin lọ; mo mu, mo tún mu. ‘Kí wàrà rẹ pọ̀, ìwọ Halîma! Ṣé o mọ̀ mí?’ ó béèrè. Nígbà tí mo sọ pé n kò mọ̀ ọ́, ó ní, ‘Èmi ni hamd (ìyìn) àti shukr (ìdúpẹ́) tí o ṣe nígbà tí o wà nínú ìnira. Ìwọ Halîma! Lọ sí Mekka. Níbẹ̀, ‘Nûr’ kan yóò jẹ́ ọ̀rẹ́ rẹ, ìwọ yóò sì kún fún ìbùkún. Má ṣe sọ àlá yìí fún ẹnikẹ́ni!’ Nígbà tí mo jí, mo rí i pé gbogbo ebi àti ìrora tí mo ní ti lọ, ọmú mi sì kún fún wàrà.”

Níwọ̀n bí ìyàn ti wà lọ́dún yẹn, àwọn obìnrin pọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ tí wọ́n wá sí Mẹ́kà láti jẹ́ ìyá-ọmú láti bójú tó àwọn àkókò ìṣòro náà. Gbogbo wọn n sare lati gba awọn ọmọ idile ọlọrọ. Olukuluku awọn obinrin wọnyi ri ọmọ kan gba. Wọn ko ni itara lati mu Anabi olufẹ wa niwon O jẹ alainibaba. Wọn ro pe wọn kii yoo gba owo pupọ. Lara awọn obinrin wọnyi, Arabinrin Halîma wa ti a mọ fun iwa mimọ, mimọ, iwa pẹlẹ, irẹlẹ ati awọn agbara iwa giga. Níwọ̀n bí ẹranko tí wọ́n ń gun kò lágbára, wọ́n pẹ́ kí wọ́n tó dé Mekka. Ṣugbọn idaduro yii fun wọn ni diẹ sii ju ohun ti wọn n wa lọ. Nígbà tí òun àti ọkọ rẹ̀ ń wá ọmọ kan, wọ́n ṣàkíyèsí pé wọ́n ti kó àwọn ọmọ tó wá láti ìdílé ọlọ́rọ̀. Ṣugbọn wọn ko fẹ lati pada sẹhin ni ọwọ ofo. Bayi, ifẹ wọn nikan ni lati lọ si ile pẹlu ọmọ kan.

“Ko si ọkan ninu awọn baba-nla mi ti o ṣe panṣaga. Allahu ta’âlâ da mi lati ọdọ awọn baba oniwa rere ati rere ati awọn iya mimọ.”
Hadîth
ash-sharîf

Níkẹyìn, wọ́n bá ẹnì kan tí ó ní ìyì tí ó sì ní ojú tí ó fani mọ́ra. Oun ni Abdulmuttalib, olori Mekka. Lẹhin ti o tẹtisi wọn, Abdulmuttalib sọ fun wọn pe nipa gbigbe ọmọ-ọmọ rẹ, wọn yoo ni ibukun nla ati idunnu. Ifẹ ati otitọ Abdulmuttalibs fa wọn mọra. Wọn gba imọran rẹ lẹsẹkẹsẹ. Nigbamii lori, baba agba atijọ mu Arabinrin Halîma lọ si ile Arabinrin Âmina.

Arabinrin Halîma sọ pe, “Nigbati mo de lẹgbẹẹ ọmọ naa, A ti fi aṣọ wé E, O si n sùn lori aṣọ siliki alawọ ewe kan ti o ntan õrùn musk ni ayika yara naa. Ó yà mí lẹ́nu; Mo gbona si i debi pe emi ko le ji Re. Nigbati mo gbe ọwọ mi si àyà Rẹ, O ji, o wo mi o rẹrin musẹ. Ẹ̀rín rẹ̀ wú mi lórí. Lẹ́yìn náà, ní ríronú pé ìyá Rẹ̀ lè má fún mi ní irú ọmọ tí ó lẹ́wà tí ó sì ní ìbùkún bẹ́ẹ̀, mo bo ojú Rẹ̀, mo sì gbé E sí apá mi lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Mo fun un ni igbaya ọtun mi lati mu; O gba. Nigbati mo gbiyanju apa osi mi, O kọ. Abdulmuttalib yipada si mi o si wipe, ‘Ìròyìn ayọ̀ fún ọ! Ko si obinrin miiran ti o ti ni ibukun bii eyi!’1

Lẹhin ti o fa ọmọ ọ̀wọ́n rẹ le mi lọwọ, Arabinrin Âmina sọ fun mi, ‘O Halîma, ni ọjọ mẹta sẹyin Mo gbọ ohun kan ti n sọ, obinrin ti yoo fun ọmọ rẹ ni ọmú wa lati iran Abû Zuwayb ti ẹya Banî Sa’d.’ Lori eyi, mo dahun pe, ‘Ẹya Banî Sa’d ni mo ti wa, orukọ inagijẹ baba mi si ni Abû Zuwayb.’”

Arabinrin Halîma tun sọ, “Arabinrin Âmina sọ fun mi ọpọlọpọ awọn iṣẹlẹ miiran nipa Rẹ o si fun mi ni imọran. Emi naa, ni temi, sọ fun un nipa ala ti mo la ṣaaju ki n to rin irin ajo lọ si Mekka ati awọn ohùn ti mo gbọ lati osi ati ọtun mi ni ọna, wipe, ‘Ìròyìn ayọ̀ fún ọ, ìwọ Halîma! Iwọ yoo ni anfaani lati tọju nûr ti o da oju loju ti o si tan imọlẹ si agbaye.’”

Arabinrin Halîma sọ pe, “Ní mímú Muhammad ‘alaihis-salâm pẹlu mi, Mo kuro ni ile Hadrat Âmina. Mo wa si ẹgbẹ ọkọ mi. Nigbati o wo oju ọmọ ti o wa lapa mi, Oun naa wu u lori o si sọ pe, ‘Iwọ Halîma! Emi ko tii ri iru oju lẹwa bẹ tẹlẹ!’ nígbà tí ó sì kíyè sí àwọn ìbùkún tí a rí gbà ní gbàrà tí a bá gbà á, ó ní, ‘Iwọ Halîma! Mọ pe o ti mu ọmọ ibukun pupọ ati iyebiye.’ Mo dahun pe, ‘Wallahi (Mo fi Allah bura), mo ti fẹ eyi, ifẹ mi si ṣẹ.’”

Ni akoko ti wọn kuro ni Mekka pẹlu Muhammad ‘alaihis-salâm, Arabinrin Halîma ati ọkọ rẹ bẹrẹ si gba awọn ibukun nitori Rẹ. Kẹtẹkẹtẹ alailagbara ati lọra ti wọn ni n lọ bi ẹṣin Arabia. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kárááfánì tí wọ́n bá wá sí Mẹ́kà ti ṣáájú wọn lọ, tí ó sì ti rin ọ̀nà jíjìn réré, wọ́n bá wọn, wọ́n sì kọjá wọn. Lẹ́yìn tí wọ́n dé ilẹ̀ Banî Sa’d, wọ́n ní ọ̀pọ̀ yanturu àti ìbùkún tí kò tíì ṣẹlẹ̀ rí. Ni iṣaaju, awọn ẹranko wọn ti o fun wara kekere bẹrẹ lati mu ọpọlọpọ wara jade. Ẹnu ya àwọn aládùúgbò wọn, wọ́n sì rí i pé èyí ń ṣẹlẹ̀ nítorí ọmọ tí wọ́n gbà fún ìtọ́jú.

Olukoni wa, Anabi yoo mu ọmú nikan lati apa ọtun ti Arabinrin Halîma. Oun yoo fi omu apa osi sile fun si arakunrin oni wara Rẹ. Ó rákò nígbà tó pé ọmọ oṣù méjì. Nigbati O jẹ ọmọ oṣu mẹta, O duro ati ni oṣu kẹrin, O nrin nipa diduro si awọn odi. Ó rìn nígbà tí Ó pé ọmọ oṣù márùn-ún; ní oṣù kẹfà, ó lè yára rìn. O le lọ si ibi gbogbo nigbati O jẹ ọmọ oṣu meje. Ni oṣu kẹjọ, ọrọ Rẹ ṣee gbọ ye, ati nigbati o jẹ ọmọ oṣu mẹsan, O n sọrọ ni kedere. Ó bẹ̀rẹ̀ sí í ta ọfà ní oṣù kẹwàá.

Arabinrin Halîma sọ pe, “Nigbati O kọkọ bẹrẹ si sọrọ O sọ pe, ‘Lâ îlaha illallahu wallahu akbar. Walhamdu-lillâhi Rabbil ’âlamîn.’ Lati ọjọ yẹn, Ko na ọwọ si ohunkohun lai darukọ Allahu ta’âlâ. Oun ko ni jẹ ohunkohun pẹlu ọwọ osi Rẹ. Nigbati O bẹrẹ si rin, Oun yoo yago fun ibi ti awọn ọmọde ti nṣere, ati Oun yoo sọ fun wọn pe, ‘Eyi kii ṣe ohun ti a ṣẹda fun.’ Lojoojumọ ni nûr bi oorun yoo bo O yoo tun tuka lẹẹkansi. Ó máa ń bá òṣùpá sọ̀rọ̀, nígbà tó bá sì tọ́ka sí i, òṣùpá máa lọ.”

Nítorí ọ̀dá, wọ́n ní ọ̀pọ̀ ìnira, nígbà kan, wọ́n jáde lọ gbàdúrà sí Allahu taâlâ fún òjò. Wọ́n mú Muhammad ‘alaihis-salâm pẹ̀lú wọn nígbà tí wọ́n lọ gbàdúrà, nítorí Rẹ̀, òjò àti ìbùkún ni wọ́n ní.

Arabinrin Halîma sọ pe, “Nigbati Muhammad ‘alaihis-salâm jẹ ọmọ ọdun meji, Mo gba Ọ ọmu. Nigbana ni mo lọ si Mekka pẹlu ọkọ mi lati fi fun iya Rẹ. Níwọ̀n bí a ti rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìbùkún gbà nítorí Rẹ̀, ó ṣòro gan-an láti fi í sílẹ̀, kí a má sì rí ojú Rẹ̀ alábùkún mọ́. Mo sọ fún ìyá Rẹ̀ nípa ìṣe àti ìhùwàsí Rẹ̀. Arabinrin Âmina sọ pé, ‘Ọmọ mi ní ògo ńlá.’ Mo ní, ‘Wallahi, n kò tíì rí ẹnikẹ́ni tí ó ní ìbùkún jù Ú lọ.’ Lati tọju Rẹ pẹlu wa fun igba diẹ, Mo ri ọpọlọpọ awọn awawi lati fun Arabinrin Âmina. Kò kọ̀ wá sílẹ̀, ó sì jẹ́ kí a pa á mọ́. A pada si ẹya wa pẹlu Rẹ. Nípa bẹ́ẹ̀, agbo ilé wa kún fún ọ̀pọ̀lọpọ̀, àwọn ẹrù, ohun ìní àti òkìkí wa sì pọ̀ sí i. A ni awọn ibukun ainiye.”2

Awọsanma lori ori ibukun Re

“Inu mi dun pupọ si Muhammad (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ni akoko ti mo tọju rẹ. Kò sọ ohunkóhun di ẹlẹ́gbin rí. Ó máa ń tọ̀ lẹ́ẹ̀kan lọ́sàn-án àti lẹ́ẹ̀kan lóru, kò sì ní tún tọ̀ mọ́ títí di àkókò yẹn.”
Arabinrin Halîma

Arabinrin Halîma sọ pe, “Ni ọjọ kan, Sarwar al-âlam (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) beere lọwọ mi pe, ‘Emi ko rii awọn arakunrin mi ni ọsan. Kini idi?’ Mo dáhùn pé, ‘Wọ́n lọ ń da àgùntàn. Wọn wa si ile ni ayika alẹ.’ O ni, ‘Fi mi ranse pelu won. Jẹ ki n ṣe oluṣọ-agutan agbo.’ Mo ti ri ọpọlọpọ awọn awawi ati awọn idi. Nikẹhin, lati mu inu Rẹ dun, Mo sọ bẹẹni.

Ní ọjọ́ kejì, mo ya irun Rẹ̀, mo wọ aṣọ fún Un, mo sì rán An lọ pẹ̀lú àwọn arákùnrin-ọmú Rẹ̀. Ó bá wọn lọ fún ọjọ́ bíi mélòó kan. Ni ọjọ kan nigbati arabinrin rẹ ti wara Shaimâ pada wa lati inu igbo, Mo beere lọwọ rẹ pe, ‘Nibo ni ọmọ mi Muhammad wa, imọlẹ oju mi?’ O ni, ‘Oun wa ninu aginju.’ Nigbati mo beere pe, ‘Bawo ni ololufẹ mi ṣe le farada ooru aginju?’ o dahun pe, ‘Iya mi! Ko si ipalara ti o wa si ọdọ Rẹ. Nítorí, ìkùukùu kan wà lórí orí rẹ̀ alábùkún, tí ó ń rìn lọ pẹ̀lú Rẹ̀ tí ó sì ń dáàbò bò ó lọ́wọ́ ooru oòrùn.’ Nigbati mo sọ pe, ‘Kini o n sọ yii? Ṣe otitọ ni ohun ti o n sọ?’ o bura pe otitọ ni. Nikan lẹhinna Mo ni itunu.

Àyà rẹ̀ alábùkún ni a ṣí sílẹ̀ (Shaqq as-Sadr)

Lẹẹkansi ni ọjọ kan ni ọsan, Arakunrin-ọmú Rẹ Damra wa si ọdọ mi o sọ pe, ‘Iya! Ẹ sáré kíákíá! A n ṣe oluṣọ-agutan pẹlu arakunrin Qurayshî mi. Lojiji awọn eniyan mẹta ti wọn wọ alawọ ewe lati ori si atampako wa. Wọ́n mú arákùnrin mi, wọ́n sì lọ sí orí òkè. Wọ́n gbé e lé ẹ̀yìn Rẹ̀, wọ́n sì fi ọ̀bẹ gé ikùn Rẹ̀. Nigbati mo n bọ lati fun ọ ni iroyin, wọn ṣi wa nibẹ. Emi ko mọ boya arakunrin mi wa laaye tabi rara.’”

Arabinrin Halîma sọ iyoku bayi: “Mo kun fun ijaaya. A de ibẹ ni kiakia a si ri I. Mo fi ẹnu ko oju ibukun Re, mo si wipe, ‘Iwo imole oju mi! Omo mi, aanu gbogbo agbaye! Kini o ṣẹlẹ si ọ? Tani o dun ọ?’

Ó dáhùn pé, ‘Lẹ́yìn tí mo jáde kúrò nílé, mo rí ènìyàn méjì tí wọ́n wọ aṣọ aláwọ̀ ewé. Ọ̀kan nínú wọn mú ìgò omi (ibrîq) fàdákà kan, èkejì sì mú àwo zùmúrúdù (emerald) kan. Àwo náà kún fún nǹkan tí ó funfun ju yìnyín lọ. Wọ́n mú mi lọ sí orí òkè. Ọ̀kan nínú wọn tẹ́ mi sílẹ̀ ní ẹ̀yìn mi. Bí mo ti ń wò ó, ó la àyà mi títí dé ikùn mi. N kò ní ìrora kankan. Ó ki ọwọ́ rẹ̀ bọ inú rẹ̀, ó sì mú ohun tí ó wà níbẹ̀ jáde. Wọ́n fi nǹkan funfun náà fọ̀ ọ́, wọ́n sì dá a padà sí àyè rẹ̀. Ọ̀kan nínú wọn sọ fún èkejì pé, “Dìde, jẹ́ kí n ṣe iṣẹ́ mi,” ó sì ki ọwọ́ rẹ̀ bọ inú rẹ̀, ó sì fa ọkàn mi yọ. Ó là á sí méjì, ó mú nǹkan dúdú kan jáde nínú rẹ̀, ó sì jù ú nù. Ó sì wí pé, “Ìyẹn ni ìpín shaytan (èṣù) nínú ara rẹ. A ti yọ ọ́ kúrò. Ìwọ olólùfẹ́ Allahu taâlâ! A ti mú ọ wà láìléwu kúrò lọ́wọ́ waswasa àti ẹ̀tàn shaytan.” Lẹ́yìn náà, wọ́n fi nǹkan tí ó fúyẹ́ tí ó sì rọ̀ kún ọkàn mi. Wọ́n fi èdìdì nûr dì í. Mo ṣì ń rí ìtutù èdìdì yẹn ní gbogbo ẹ̀yà ara mi. Nígbà tí ọ̀kan nínú wọn gbé ọwọ́ lé ọgbẹ́ mi, ó jinná. Lẹ́yìn náà, wọ́n fi mí wọ̀n pẹ̀lú ènìyàn mẹ́wàá nínú ummat mi; mo wúwo jù wọ́n lọ. Wọ́n fi mí wọ̀n pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún ènìyàn; mo ṣì wúwo jù wọ́n lọ. Lẹ́yìn náà, ọ̀kan nínú wọn sọ fún èkejì pé, “Dẹ́kun wíwọ̀n Ọ́n. Wallahi, bí o tilẹ̀ fi Í wọ̀n pẹ̀lú gbogbo ummat Rẹ̀, Òun yóò ṣì wúwo jù wọ́n lọ.” Lẹ́yìn náà, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn fi ẹnu kò ọwọ́ àti ojú mi, wọ́n sì fi mí sílẹ̀ níbí.’ A lè rí àmì náà lórí àyà Rẹ̀ alábùkún.”34

Iṣẹlẹ yii ti Anabi olufẹ wa ni iriri, eyiti a mẹnuba ninu ẹsẹ akọkọ ti Sûrah al-Inshirâh, ni a pe ni “Shaqq as-Sadr”, iyẹn ni, ṣiṣi àyà Rẹ.

Lẹ́yìn tí a ti fi ìjẹ́-wòlíì Rẹ̀ hàn Án, díẹ̀ lára àwọn Ashâb al-kirâm béèrè lọ́wọ́ Rẹ̀ pé, “Ìwọ Rasûlullah! Jọwọ sọ fun wa nipa ara rẹ.” Ó dáhùn pé, “Èmi ni àdúrà baba ńlá mi Ibrâhîm. Emi ni awọn iroyin idunnu ti arakunrin mi Îsâ! Emi ni ala iya mi. Nígbà tí ó lóyún mi, ó rí nûr kan tí ó tàn kálẹ̀ láti ọ̀dọ̀ rẹ̀ tí ó sì tan ìmọ́lẹ̀ sí àwọn ààfin Damasku. Wọ́n tọ́jú mi, wọ́n sì tọ́ mi dàgbà láàárín àwọn ọmọ Banî Sa’d ibn Baqr.”

Lẹhin ti O di ọmọ ọdun mẹrin, Arabinrin Halîma mu u wá si Mekka o si fi i le iya Rẹ lọwọ. Baba agba rẹ Abdulmuttalib fun u ni ọpọlọpọ awọn ẹbun. Nigbati Arabinrin Halîma fi I silẹ ni Mekka, o sọ irora ipinya Rẹ han nipa sisọ pe, “O dabi ẹnipe ẹmi ati ọkan mi ti wa pẹlu Rẹ.”

Ikú ìyá rẹ̀ tí a bọ̀wọ̀ fún

Woli olufẹ wa (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) dagba pẹlu iya Rẹ titi o fi di ọmọ ọdun mẹfa. Pẹlu Umm Ayman, ẹniti o jẹ jâriya, Oun ati iya Rẹ lọ si Medîna lati ṣabẹwo si awọn ibatan Rẹ ati iboji baba Rẹ Abdullah.

Wọn duro nibẹ fun oṣu kan. Wòlíì olùfẹ́ wa kọ́ bí a ṣe ń lúwẹ̀ẹ́ nínú adágún àwọn ọmọ Najjar. Láàárín àkókò yìí, ọ̀mọ̀wé Júù kan rí àwọn àmì wòlíì lórí Rẹ̀. Ó sún mọ́ Ọ, ó sì béèrè orúkọ Rẹ̀. Nigbati Anabi olufẹ wa sọ pe, “Ahmad,” o pariwo pe, “Ọmọ yii yoo jẹ Anabi ìgbà ìkẹyìn!” Bákan náà, àwọn kan lára àwọn ọ̀mọ̀wé Júù tí wọ́n rí àwọn àmì wòlíì Lórí Rẹ̀ jíròrò tí wọ́n sì sọ̀rọ̀ nípa jíjẹ́ wòlíì Rẹ̀.

Umm Ayman gbọ awọn ijiroro wọnyi o si sọ fun Arabinrin Âmina. Iya ibukun re, ti o bẹru pe wọn yoo ṣe E ni ipalara, o mu u o si lọ si Mekka. Nigbati nwọn de ni ibi ti a npe ni Abwâ, iya wa, Arabinrin Âmina ṣaisan. Ilera rẹ buru si; yoo padanu aiji nigbagbogbo.

Nigba ti o n wo ọmọ rẹ, ti o joko pẹlu rẹ, o sọ pe, “Iwọ ọmọ ẹni ti o bọ lọwọ ọfa iku ẹlẹru nipa fifi ọgọrun rakunmi rà á pada pẹlu ore-ọfẹ ati iranlọwọ ti Allahu taâlâ! Ki Allahu taâlâ jẹ ki o bukun. Bí àlá tí mo lá bá ṣẹ, Allahu ta’âlâ ni yóò rán ọ, ẹni tí ó jẹ́ ọlọ́lá ńlá, tí ó sì jẹ́ ọ̀làwọ́, sí gbogbo aráyé láti sọ fún wọn nípa halâl àti harâm. Allahu taâlâ yoo daabobo ọ kuro lọwọ aṣa atọwọdọwọ ti awọn oriṣa ati ibọriṣa ti ọgọrun ọdun,” o si ka awọn ẹsẹ ewi wọnyi fun Un:

“Janâb al-Haqq yoo dajudaju daabobo ọ lọwọ aṣa ẹlẹgbẹrun ọdun ti awọn oriṣa ati ibọriṣa.” Arabinrin Âmina

Awọn titun n di arugbo, awọn alãye kú,
Ọ̀pọ̀ ń dín kù; ṣé ẹnìkan wà tí yóò wà ní ọ̀dọ́ títí?
Emi yoo kú pẹlu; iyatọ mi ni,
Mo ti bí ọ; ọlá mi nìyí.
Mo ti fi ọmọ rere silẹ,
Mo di ojú mi; ọkàn mi balẹ̀.
Orukọ mi yoo wa ni iranti nigbagbogbo,
Ife re yoo wa laaye ninu okan.

Lẹhinna o ku. Wọ́n sin ín sí ibẹ̀. Iya wa Âmina kú nigbati o jẹ ọmọ ogun ọdun.

Umm Ayman gba Ọga Agbaye ati, lẹhin irin-ajo ọjọ diẹ, wọn de Mekka nibiti o ti fi Anabi wa fun baba agba rẹ Abdulmuttalib.5

Iya ati baba rẹ jẹ Mu’mins

Baba ati iya Ọga wa Habîb al-akram (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) wa ninu ẹsin Ibrâhîm ‘alaihis-salâm. Ìyẹn ni pé, Mu’mini (àwọn onígbàgbọ́) ni wọ́n. Awọn ọ̀mọ̀wé Islâm sọ pe wọn wa ninu ẹsin Ibrâhîm alaihis-salâm, ati pe lẹhin ti a fi ijẹ-woli Rẹ han Muhammad ‘alaihis-salâm, wọ́n mú wọn wá sí ìyè kí wọ́n lè wà lára ummat Rẹ̀; wọ́n gbọ́, wọ́n sì ka Kalima ash-shahâda (Mo jẹ́rìí pé kò sí ọlọ́run kankan bí kò ṣe Allahu taâlâ. Ati lẹẹkansi, Mo jẹri pe Muhammad ‘alaihis-salâm jẹ ẹrú ati Ojiṣẹ Rẹ.) ati bayi wọn di ọkan ninu ummat yii.6

Lẹgbẹẹ baba agba ibukun Rẹ

Muhammad ‘alaihis-salâm, titi O fi di ọmọ ọdun mẹjọ, dagba pẹlu baba-nla Rẹ Abdulmuttalib. Abdulmuttalib jẹ alagbara, alaisan, oniwa rere, olododo, akọni, oninurere ati olufẹ daradara ni Mekka ti o ṣe akoso awọn iṣẹ ṣiṣe lọpọlọpọ. Oun yoo bọ awọn talaka, paapaa awọn ẹranko ti ebi npa ati ti ongbẹ ngbẹ. O gbagbọ ninu Allahu taâlâ ati âkhirat (lẹhin igbesi aye). Ó jáwọ́ nínú àwọn iṣẹ́ ibi, ó yàgò fún gbogbo àṣà ẹ̀gbin ti sànmánì àìmọ̀kan. Oun yoo ṣe idiwọ irẹjẹ ati aiṣododo ni Mekka ati ki o gba alejo. Àṣà rẹ ni lati lọ dá wà ni Oke Hirâ ni oṣu Ramadân. Abdulmuttalib, ti o nifẹ awọn ọmọde ati ẹniti o ṣe aanu, ṣe akiyesi ọmọ-ọmọ olufẹ rẹ o si pa a mọ ni ọsan ati loru. Ó ní ìfẹ́ àti ìfẹ́ni ńláǹlà fún Rẹ̀. Ni ojiji ti Kâba, yoo joko lori aaye ti a ya sọtọ fun u pẹlu ọmọ-ọmọ rẹ ki o sọ fun awọn ti o fẹ lati di I lọwọ pe, “Ẹ fi ọmọ mi silẹ, O ti ga.”7 Ó máa ń kìlọ̀ nígbà gbogbo fún Umm Ayman, olùtọ́jú Ọ̀gá wa, Anabi, láti tọ́jú Rẹ̀ dáadáa. Ó máa ń sọ fún un pé, “Ẹ tọ́jú ọmọ mi dáadáa. Ahl al-kitâb (awọn onigbagbọ ti awọn iwe mimọ) sọ pe Oun yoo jẹ woli ti ummat yii.” Umm Ayman sọ pe, “Ni igba ewe Rẹ, Emi ko gbọ Rẹ kerora boya nipa ebi tabi ongbẹ. Ni owurọ, Oun yoo mu ẹ̀kán omi zamzam kan. Nigba ti a ba fe fun un ni ounje, Oun yoo so pe, ‘Emi ko fe, mo ti yó.’”

Abdulmuttalib ko gba laaye ẹnikẹni ninu, ayafi Rẹ, nigbati o sun tabi nikan ni yara rẹ. Oun yoo fi aanu gba a mọra. O fẹran awọn ọrọ ati awọn ihuwasi Rẹ pupọ. Ni ounjẹ, oun yoo mu U joko lori orúnkún rẹ; oun yoo fi awọn ẹya ti o dara julọ ati ti o dun julọ ti awọn ounjẹ fun Rẹ. Oun ko ni bere si jeun ki O to wa. O ni ọpọlọpọ awọn ala o si jẹri ọpọlọpọ awọn iṣẹlẹ nipa Rẹ.

Ni ẹẹkan, ọdá ati iyan wa ni Mekka. Nitori ala kan ti o la, Abdulmuttalib di ọwọ Muhammad ‘alaihis-salâm mu o si gun Oke Abû Qubays. O gbadura pe, “Allah mi! Nitori ọmọ yii, fi ojo ibukun mu inu wa dun.” Wọ́n tẹ́wọ́ gba àdúrà rẹ̀, òjò sì rọ̀. Awọn akéwì akoko naa mẹnuba iṣẹlẹ yii nipa kikọ awọn ewi.

Alufa lati Najrân

Ni ojo kan, nigba ti Abdulmuttalib joko legbe Kâba, alufa kan lati Najrân wa o si bere si ba a sọrọ. Lakoko ọrọ yii, o sọ pe, “A ti ka ninu awọn iwe awọn abuda Anabi ikẹhin ti yoo wa lati ọdọ awọn ọmọ Ismâîl. Ibi yii, iyẹn ni Mekka, ni ibi ibimọ Rẹ. Awọn abuda Rẹ ri bayii ati bayii!” O si bẹrẹ si ka wọn lọkọọkan. Ni akoko yẹn, Anabi olufẹ wa wa. Àlùfáà láti Najrân bẹ̀rẹ̀ sí ṣàyẹ̀wò Rẹ̀; ó sún mọ́ tòsí, ó sì wo ojú Rẹ̀, ẹ̀yìn rẹ̀, ẹsẹ̀ rẹ̀, ó sì fi tayọ̀tayọ̀ kéde pé, “Òun nìyí. Ṣé ọmọ yìí jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn àtọmọdọ́mọ rẹ?” Nigbati Abdulmuttalib dahun pe, “Oun ni ọmọ mi!” alufa lati Najrân sọ pe, “Gẹgẹbi ohun ti a ka ninu awọn iwe, Baba rẹ ko yẹ ki o wa laaye!” Abdulmuttalib dahun pe, “Ọmọ ọmọ mi ni. Bàbá rẹ̀ ti kú kí wọ́n tó bí i, nígbà tí ìyá rẹ̀ lóyún.” Nigbana ni alufa sọ pe, “Bayi, o ti sọ otitọ.” Lori eyi, Abdulmuttalib sọ fun awọn ọmọ rẹ pe, “Ẹ gbọ́ ohun tí a sọ nípa ọmọ arákùnrin yín; ẹ máa ṣọ́ Ọ, kí ẹ sì dáàbò bò Ó dáadáa.”

Iku baba nla ibukun re

Nígbà tí ikú Abdulmuttalib sún mọ́lé, ó kó àwọn ọmọ rẹ̀ jọ, ó sì sọ pé, “Ní báyìí, àkókò ti tó fún mi láti ṣí kúrò nínú ayé yìí lọ sí âkhirat. Ohun kan ṣoṣo tí ó ń dà mí láàmú ni ọmọ òrukàn yìí. Mo fẹ́ kí ẹ̀mí mi gùn sí i kí n lè máa bá iṣẹ́ yìí lọ pẹ̀lú ayọ̀. Ṣùgbọ́n kí ni mo lè ṣe? Igbesi aye mi kii yoo to. Ní báyìí, ọkàn mi àti ahọ́n mi ti ń jó pẹ̀lú iná ìyánhàn yìí. Mo fẹ́ fi péálì yìí sí ìkáwọ́ ọ̀kan nínú yín. Ta ni nínú yín ni yóò dáàbò bo awọn ẹtọ Rẹ ni kikun ati pe kii yoo kuna ninu iṣẹ-isin rẹ si Rẹ?” Abû Lahab joko lori ẽkun rẹ o si wipe, “Iwọ ọ̀gá awọn Larubawa! O dara ti o ba ni eniyan eyikeyi ninu ọkan rẹ fun iṣẹ yii. Ti kii ba ṣe bẹ, Emi yoo ṣe iṣẹ yii.” Abdulmuttalib sọ fun u pe, “Ohun-ini rẹ lọpọlọpọ. Ṣugbọn ọlọ́kàn líle ni ọ, aanu rẹ si kere. Ọkàn ọmọ òrukàn ti gbọgbẹ́, ó sì rọ̀; ó máa ń tètè bàjẹ́.” Diẹ ninu awọn ọmọ rẹ miiran tun ṣe ifẹ kanna. Abdulmuttalib ko gba eyikeyi ninu wọn nipa sisọ awọn abuda kọọkan. Nigbati o kan Abû Tâlib, o sọ pe, “Emi yoo fẹ iyẹn ju gbogbo wọn lọ. Ṣùgbọ́n kì bá tí bójú mu láti ṣáájú àwọn alàgbà mi. Ohun-ini mi kii ṣe pupọ; sibẹsibẹ, iṣootọ mi ju ti awọn arakunrin mi lọ.” Abdulmuttalib sọ pe, “O ti sọ otitọ. Iwọ ni ẹni ti o yẹ iṣẹ yii. Ṣugbọn, ni gbogbo ọrọ, Mo kan si alagbawo pẹlu Rẹ ati ṣe gẹgẹ bi awọn ifẹ Rẹ. Nipa ṣiṣe bẹ, Mo nigbagbogbo de abajade to pe. Emi yoo bá A jíròrò lori ọrọ yii. Ẹnikẹni ninu yin ti O ba yan, oun ni mo gba pẹlu.”

Lẹ́yìn náà, ó yíjú sí wòlíì olùfẹ́ wa, ó sì béèrè pé, “Ìwọ ìmọ́lẹ̀ ojú mi! Mo n lọ si âkhirat pẹlu ifẹ fun ọ. Tani o fẹ lati ọdọ awọn aburo rẹ?” Ọ̀gá wa, Anabi dide, o gba Abû Tâlib mọra o si joko lori itan rẹ. Abdulmuttalib ni itunu. O ni, “Hamd (ìyìn) ni fún Allahu taâlâ. Ohun ti mo fe naa niyen.” Lẹhinna o yipada si Abû Tâlib o beere, “Iwọ Abû Tâlib! péálì yìí kò rí àánú òbí. Tọ́jú Rẹ̀ bí ó ti yẹ, kí o sì máa kẹ́ Ẹ. Mo ro pe o ga ju awọn ọmọ mi miiran lọ. Mo ti fi ọmọ nla ati ti o niyelori le ọ lọwọ. Nitoripe o wa lati iya kanna bi baba Rẹ. Daabobo Rẹ bi iwọ yoo ṣe daabobo ararẹ. Njẹ o ti gba ifẹ ikẹhin mi?” Nigbati o dahun pe, “Mo ti gba,” Abdulmuttalib gbá Anabi olufẹ wa mọra; ó fi ẹnu kò orí àti ojú rẹ̀ alábùkún, ó sì fa òórùn Rẹ̀. Lẹhinna o sọ pe, “Gbogbo yin jẹri pe Emi ko gbọ́ òórùn ti o dara ju eyi lọ ri ati pe Emi ko rii oju ti o lẹwa ju eyi lọ.”8

Labẹ aabo ti Abû Tâlib

“Bayi, o to akoko fun mi lati jade kuro ni agbaye yii si âkhirat. Ohun kan ṣoṣo tí ó ń dà mí láàmú ni ọmọ òrukàn yìí. Mo fẹ pe Mo ni igbesi aye gigun ki Mo le tẹsiwaju iṣẹ yii pẹlu idunnu. Sibẹsibẹ, kini Mo le ṣe? Igbesi aye mi kii yoo to. Ní báyìí, ọkàn mi àti ahọ́n mi ti ń jó pẹ̀lú iná ìyánhàn yìí.” Abdulmuttalib

Lẹhin iku baba-nla Rẹ, Ọga ti Agbaye (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam), duro pẹlu aburo baba rẹ Abû Tâlib o si dagba labẹ aabo rẹ. Abû Tâlib dabi baba rẹ Abdulmuttalib; o jẹ ọkan ninu awọn olori ni Mekka. Ó jẹ́ ẹni tí gbogbo èèyàn nífẹ̀ẹ́ sí dáadáa, tí wọ́n sì mọyì rẹ̀. Òun náà fi ìfẹ́ àti ìyọ́nú ńláǹlà hàn sí Ọ̀gá wa, Wòlíì. Ó fẹ́ràn Rẹ̀ ju àwọn ọmọ tirẹ̀ lọ; ko ni sun tabi lọ nibikibi laisi Rẹ. Oun yoo sọ fun u pe, “Iwọ jẹ alafẹ pupọ ati ibukun pupọ!” Oun ko ni jẹun ṣaaju ki O to bẹrẹ. Nigba miiran, oun yoo ni tabili ti o yatọ ti a ṣeto fun Rẹ. Nigbati Anabi wa ba ji ni owuro, won yoo ri pe oju Re tan bi osupa, ti a si ti ya irun Re. Abû Tâlib ko ni ohun-ini pupọ, idile rẹ si pọ. Ó rí ọ̀pọ̀ àti ìbùkún lẹ́yìn tí ó mú Rasûl al-akram (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) lábẹ́ ààbò rẹ̀. Nigbati awọn eniyan wa ninu iṣoro nitori ogbele ni Mekka, Abû Tâlib mu u lọ si Kâba o si gbadura. Nítorí Rẹ̀, òjò rọ̀ púpọ̀. Wọ́n gbà wọ́n lọ́wọ́ ọ̀dá àti ìyàn.9

“Mo jẹri pe iwọ ni Rasûl Allahu ta’âlâ! Ọ̀gá awọn agbaye nìyí... Rasûl Rabb awọn agbaye nìyí... Anabi nla ti Allahu taâlâ ran gẹgẹ bi aanu si awọn agbaye nìyí!” Alufa Bahîra

Anabi kan yoo wa lati ila ti awọn ti o ga,
Laarin Zamzam ati Hajar, Oun yoo duro
Pẹlu gbogbo awọn ara ilu, o yẹ ki o ran Rẹ lọwọ,
Iwọ ọmọ Âmir, ibukun wa ninu riran An lọwọ.
Ìrìn-àjò Mekka–Busrâ

Lọ́jọ́ kan, nígbà tó pé ọmọ ọdún méjìlá ni Wòlíì olùfẹ́ wa (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ri Abû Tâlib ti n murasilẹ fun irin-ajo iṣowo kan. Nigbati O ye pe Abû Tâlib ko fe mu U lọ, inu Rẹ bajẹ, O si sọ pe, “Ni abojuto tani iwọ yoo fi mi silẹ ni ilu yii? Emi ko ni baba tabi ẹnikẹni miiran lati ni aanu fun mi!” Ọ̀rọ̀ yìí wọ Abû Tâlib lọ́kàn gidigidi, ó sì pinnu láti mú U lọ. Lẹ́yìn ìrìn àjò ọ̀nà jíjìn, àwọn arìnrìn àjò òwò náà dúró fún ìgbà díẹ̀ nítòsí ilé àwọn ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé kan, tí ó jẹ́ ti àwọn Kristẹni ní Busrâ.

Nínú ilé àwọn ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé yìí, àlùfáà kan tó ń jẹ́ Bahîra ń gbé, tó jẹ́ ọ̀mọ̀wé Júù tẹ́lẹ̀, tó sì ti di Kristẹni. Àlùfáà tó kẹ́kọ̀ọ́ yìí ní ìwé kan tí wọ́n pa mọ́, ó sì ti dé ọwọ́ púpọ̀, èyí tó máa ń dáhùn àwọn ìbéèrè tí wọ́n béèrè lọ́wọ́ rẹ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ ìgbà làwọn arìnrìn àjò Quraysh ti ṣèbẹ̀wò sí àgbègbè yìí láwọn ọdún tó ṣáájú, kò fi ìfẹ́ kankan hàn nínú rẹ̀ rí. Ni gbogbo owurọ, oun yoo gun ori orule ile ajẹ́jẹ̀ẹ́ naa, yoo si maa wo ọna ti awọn kárááfánì ti n bọ bi ẹnipe o n reti nkankan. Ni akoko yii, ohun kan ṣẹlẹ si Alufa Bahîra; o fo dide lati ijoko rẹ pẹlu ayọ nla. Nítorí pé nígbà tí ó rí àwọn arìnrìn àjò Quraysh láti ọ̀nà jíjìn, ó tún rí ìkùukùu kan tí ń rìn pẹ̀lú wọn. Awọsanma yii n bo Anabi wa. Lẹ́yìn tí àwọn arìnrìn àjò náà ti jókòó láti sinmi, Bahîra tún rí àwọn ẹ̀ka igi kan tí wọ́n tẹ̀ bo Rasûl al-akram bí Ó ti jókòó sábẹ́ rẹ̀. Idunnu rẹ pọ si. Lẹsẹkẹsẹ, o paṣẹ igbaradi ti awọn tabili ounjẹ. Lẹhinna o ran ẹnikan lati pe gbogbo awọn ara kárááfánì Quraysh wa jẹun.

Àwọn ará kárááfánì fi Wòlíì olùfẹ́ wa (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) sílẹ̀ láti máa ṣọ́ kárááfánì náà, wọ́n sì lọ sọ́dọ̀ àlùfáà náà. Bahîra fara balẹ̀ ṣàyẹ̀wò àwọn àlejò náà, ó sì béèrè pé, “Ẹ̀yin ará Quraysh, ṣé ẹnikẹ́ni wà lára yín tí kò wá jẹun?” Wọ́n dáhùn pé, “Bẹ́ẹ̀ni, ẹnì kan wà.” Nítorí pé bí àwọn Qurayshî tilẹ̀ ti dé, ìkùukùu náà ṣì wà níbẹ̀. Nígbà tó rí èyí, ó mọ̀ pé ẹnì kan ṣì kù pẹ̀lú kárááfánì náà. Àlùfáà Bahîra tẹnu mọ́ ọn pé kí Òun náà wá. Ní kété tí Ó dé, Bahîra wò Ó, ó sì fara balẹ̀ ṣàyẹ̀wò Rẹ̀. Ó béèrè lọ́wọ́ Abû Tâlib pé, “Ṣé ọmọ yìí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àtọmọdọ́mọ rẹ?” Nígbà tí Abû Tâlib dáhùn pé, “Ọmọ mi ni,” Bahîra sọ pé, “Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwé ti sọ, baba ọmọkùnrin yìí kò sí láàyè; kì í ṣe ọmọ rẹ.” Ní àkókò yìí, Abû Tâlib dáhùn pé, “Ọmọ arákùnrin mi ni.” Bahîra béèrè pé, “Kí ló ṣẹlẹ̀ sí baba Rẹ̀?” Ó ní, “Baba Rẹ̀ kú kí wọ́n tó bí I.” Bahîra sọ pé, “Òótọ́ lo sọ. Kí ló ṣẹlẹ̀ sí ìyá Rẹ̀?” Abû Tâlib dáhùn pé, “Òun náà ti kú.” Ní sísọ pé, “Òótọ́ lo sọ,” Bahîra yíjú sí Wòlíì olùfẹ́ wa, ó sì búra ní orúkọ àwọn òrìṣà. Wòlíì wa sọ fún Bahîra pé, “Má ṣe búra ní orúkọ àwọn òrìṣà. Ní ayé yìí, kò sí ọ̀tá tí ó burú jù wọ́n lọ fún mi. Mo kórìíra wọn.” Lẹ́yìn náà, Bahîra búra ní orúkọ Allahu taâlâ, ó sì béèrè pé, “Ṣé O máa ń sùn?” Ó ní, “Ọkàn mi kì í sùn, bí ojú mi tilẹ̀ ń sùn.”

Bahîra tẹsiwaju lati beere ọpọlọpọ awọn ibeere ati gba awọn idahun si gbogbo wọn. Awọn idahun wọnyi ṣe deede pẹlu awọn iwe ti o ti ka tẹlẹ. Lẹhinna, ni wiwo oju ibukun ti Anabi olufẹ wa, o beere lọwọ Abû Tâlib:

- “Njẹ pupa yii nigbagbogbo duro ni oju ibukun Rẹ bi?”

- “Bẹẹni,” o sọ pe, “A ko tii ri pe o parẹ.”

Lẹhin ti o rii ami yii lori Rẹ, Bahîra fẹ lati rii Muhr an-Nubuwwat (edidi ti Anabi) ki ọkàn rẹ le ni yakîn (igbagbọ ti ko ni iyipada). Sibẹsibẹ, Anabi wa (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ko fẹ lati fi ẹhin Rẹ han nitori itiju (hayâ) Rẹ.

Ṣugbọn nigbati Abû Tâlib sọ pe, “Iwọ imọlẹ oju mi! Jọwọ ṣe ohun ti o fẹ yii fun un pẹlu,” O ṣi ẹyin ibukun Rẹ silẹ, Bahîra si rii Muhr an-Nubuwwat ni gbogbo ẹwa rẹ si akoonu ọkan rẹ. O fi ẹnu kò o ni itara nigba ti omije dà si isalẹ oju rẹ. Lẹhinna, o sọ pe:

- “Mo jẹri pe iwọ ni Rasûl ti Allahu taâlâ!” Ati pẹlu ohun ti npariwo, o ba gbogbo eniyan sọrọ, “Ọ̀gá awọn agbaye nìyí... Rasûl Rabb awọn agbaye nìyí... Anabi nla ti Allahu taâlâ ran gẹgẹ bi aanu si awọn agbaye nìyí…”

Ẹnu ya àwọn Qurayshî; nwọn kigbe pe, “Ni oju alufa yii Muhammad ni iru iyi giga bẹ.”

Bahîra lẹhinna yipada si Abû Tâlib o si sọ pe:

- “Eyi ni o kẹhin ati ọlọla julọ ninu gbogbo awọn Anabi. Ẹ̀sìn rẹ̀ yóò tàn kálẹ̀ kárí ayé, yóò sì sọ gbogbo ẹ̀sìn tó ti kọjá di asán. Maṣe mu ọmọ yii lọ si Damasku. Àwọn ọmọ Isrâel (àwọn Júù) ní ìkórìíra sí Rẹ̀. Mo bẹru pe wọn yoo gbiyanju lati ṣe ipalara fun ara ibukun Rẹ. Ọpọlọpọ ibura ati ileri ni a ti ṣe nipa eyi.”

Abû Tâlib beere:

- “Kí ni àwọn ìbúra àti ìlérí wọ̀nyí?” Bahîra dáhùn pé: - “Allahu taâlâ mú kí gbogbo àwọn Anabi, àti níkẹyìn Îsâ ‘alaihis-salâm, ṣèlérí láti sọ fún ummat wọn nípa Anabi ìgbà ìkẹyìn (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) tí yóò dé.” Abû Tâlib, lẹhin ti o gbọ awọn ọrọ wọnyi lati Bahîra, yi ọkan rẹ pada nipa lilọ si Damasku. O ta gbogbo eru re ni Busrâ o si pada si Mekka. O ranti10 ohun ti o gbọ lati Bahîra ni gbogbo igbesi aye rẹ. Ó nífẹ̀ẹ́ Ọ̀gá wa, Wòlíì pàápàá jù lọ. Ó dáàbò bò ó, ó sì ràn án lọ́wọ́ pẹ̀lú ohun gbogbo títí ó fi kú.

Irin ajo rẹ si Yemen pẹlu aburo baba rẹ Zubayr

Wòlíì olùfẹ́ wa, ẹni tí ó jẹ́ arẹwà, oníwà rere àti ọlọ́lá, dàgbà, ó sì di ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún. Arakunrin baba rẹ Zubayr, ti o nlọ si Yemen fun iṣowo, mu u wa ki iṣowo rẹ le dara. Ọpọlọpọ awọn ohun iyalẹnu nipa Rẹ ni a rii lori irin-ajo yii paapaa. Nigbati wọn pada si Mekka, awọn iṣẹlẹ wọnyi ni a sọ, ati laarin awọn ẹya Quraysh, awọn eniyan bẹrẹ si sọ pe, “Ogo eniyan yii yoo tobi pupọ…”11