BÍ Ó ṢE BU ỌLÁ FÚN AYÉ (ÌBÍ RẸ̀)

Ummat mi, ummat mi

Hadrat Âmina, ẹni ti o láyọ̀ julọ ninu awọn iya, ti o gba ọlá ti o ga julọ, ṣapejuwe oyun rẹ bayi: “Emi ko jiya wahala tabi irora nigba ti mo loyun pẹlu Rẹ. Emi ko paapaa lero pe mo ti loyun. Lẹhin oṣu kẹfa ti oyun mi, laarin oorun ati ijí, ẹnikan beere lọwọ mi pe, ‘Ṣe o mọ ẹni ti o loyun?’ Nigbati mo sọ pe, ‘Emi ko mọ,’ o sọ pe, ‘Mọ̀ dájú, o loyun pẹlu awọn ti o kẹhin ti awọn Anabi!’ Nigbati akoko ibi ba sunmọ, eniyan kanna tun wa o si wipe, ‘O Âmina! Nigbati a bi omo na, sọ ọ́ ní Muhammad.’” Ninu itan-akọọlẹ miiran, a sọ pe, “O Âmina! Nigbati a bi omo naa, sọ ọ́ ní Ahmad!”

Iya wa Hadrat Âmina ṣapejuwe akoko ibimọ bayi:

“Nigbati akoko ifijiṣẹ ba de, Mo gbọ ariwo nla kan. Mo bẹrẹ si warìri. Lẹ́yìn náà, mo rí ẹyẹ funfun kan, ó dé, o sì fi ìyẹ́ rẹ̀ pa mí lára jẹ́jẹ́. Gbogbo iberu ati iwariri ti sọnu. Òùngbẹ ń gbẹ mí gan-an bí ẹni pé mo ń jó. Lẹ́gbẹ̀ẹ́ mi, mo rí àwokòtò sherbet kan tí ó funfun bí wàrà. Wọn fun mi ni sherbet lati mu. Mo mu; o tutu ati ki o dun ju oyin lọ. Òùngbẹ mi pòórá. Ati lẹhinna Mo rii nûr nla kan; ile mi ti tan imọlẹ tobẹẹ ti Emi ko ri ohunkohun ayafi nûr yẹn.

Ipo Ile Nibiti A ti Bi Anabi Wa (Ti a n lo lọwọlọwọ gẹgẹ bi Ile-ikawe Mekka)

Ti o ba fẹ sa fun ina,
Sọ as-salât pẹlu ifẹ ati itara.
Assalâtu wassalâmu alaika, ya Rasûlullah!
Assalâtu wassalâmu alaika, ya Habîballah!
Assalâtu wassalâmu alaika, ya Nûr al-Arshillah.

Ile ti a bi Ọga Wa, Anabi jẹ ti baba-baba-nla Rẹ Hâshim ibn Abd al-Manâf. O wa ni awọn mita 300-400 ni ariwa ila-oorun ti Kâba.

Ọ̀gá wa, Anabi, ni akoko hegira Rẹ, fi ile ibukun yii fun Akil ibn Abî Tâlib. Awọn ọmọ-ọmọ Akil ta a fun Muhammad ibn Yûsuf as-Sakafî.

Nigbamii, ile ibukun yii ni iya Harun Rashid, Arabinrin Hayzurân, ra ti o si yipada si masjid.

Masjid yii, eyiti o jẹ aabo nipasẹ awọn Abbâsids ati Mamluk Sultânate, ni a tọju lakoko akoko Ottoman pẹlu. Sultân Suleymân Ọlọ́lá (Kanûnî) ti tun masjid naa kọ.

Ni gbogbo itan-akọọlẹ, a ṣe atunṣe masjid yii ni ọpọlọpọ igba.

Ni ọdun 1924, nigbati awọn Saudis kolu Mekka, wọn wó masjid yii. Ile naa, eyiti Shaykh Abbâs Kattân ti kọ ni ọdun 1950, ti wa ni lilo bi Ile-ikawe Gbangba Mekka lati ọdun 1959. Ṣugbọn ijọba Wahhâbî ko le farada paapaa eyi ati gbero lati kọlu ile ikawe yii ni awọn ọdun to nbọ.

Nibayi, Mo ti ri ọpọlọpọ awọn iyaafin ti o ti yika ati ki o sin mi. Wọn ga; ojú wọn ń tàn bí oòrùn. Wọn dabi awọn ọmọbirin ti ẹya Abd al-Manâf. Ìrísí wọn òjijì yà mí lẹ́nu. Ọkan ninu wọn sọ pe, “Emi ni Âsiya, iyawo Farao!” Ekeji sọ pe, “Emi ni Maryam bint Imrân, ati pe iwọnyi ni houris2 Jannah.”

Lẹ́sẹ̀ kan náà, mo rí aṣọ sílíkì funfun kan tó gùn tó sì ń nà láti ojú ọ̀run dé ilẹ̀. Won ni, “Bo O lati oju awon eniyan.” Ni akoko yẹn, agbo awọn ẹiyẹ farahan. Ẹnu wọn jẹ ti zùmúrúdù (emerald); iyẹ wọn jẹ ti yâqût (ruby). Òógùn ń bọ́ lára mi nítorí ìbẹ̀rù, òórùn musk sì ń jáde láti inú ẹ̀kán òógùn tí ń bọ́. Ni akoko yẹn, wọn yọ aṣọ-ikele kuro ni oju mi. Mo rí gbogbo ayé láti ìlà-oòrùn dé ìwọ̀-oòrùn. Àwọn áńgẹ́lì ti yí mi ká.

“Ni qiyâmat, nigbati gbogbo eniyan ba dakẹ, Emi yoo sọrọ. Nigbati ko ba si ẹnikan ti o le gbe, Emi yoo bẹbẹ fun wọn.”
Hadîth
ash-sharîf

Ni kete ti a bi Muhammad ‘alaihis-salâm, O fi ori ibukun Re si sajda (iforibale) o si gbe ika itọka Rẹ soke. Lẹ́yìn náà, ìkùukùu funfun kan sọ̀ kalẹ̀ láti ojú ọ̀run, ó sì dì í. Mo gbọ ohùn kan ti o sọ pe, ‘Ẹ gbé E kiri ibi gbogbo lati iwọ-oorun si ila-oorun. Ẹ fi I han kiri ki gbogbo agbaye le ri I pẹlu orukọ, ara ati ẹda Rẹ. Jẹ ki wọn mọ pe orukọ rẹ ni Mâhî, afipamo pe Allahu taâlâ yọ gbogbo ami shirk kuro (lati ro pe awọn miiran jẹ ẹlẹgbẹ Allah) pẹlu Rẹ.’ Awọsanma yẹn tun parẹ, ati pe Mo rii Muhammad (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ti a bo sinu aṣọ woolen funfun kan. Ni akoko yẹn, awọn eniyan mẹta ti oju wọn n tan bi oorun ti han. Ọ̀kan gbé ìgò omi (ibrîq) fàdákà kan, ọ̀kan mú àwo ìwẹ̀ zùmúrúdù (emerald) kan, ọ̀kan sì mú aṣọ sílíkì kan. Ó dà bí ẹni pé musk ń kán láti inú ìgò omi náà. Wọ́n fi ọmọ mi alábùkún sínú àwo ìwẹ̀ yẹn. Lẹ́yìn tí wọ́n ti fọ orí àti ẹsẹ̀ rẹ̀ alábùkún, wọ́n fi siliki bò ó. Lẹ́yìn náà, wọ́n fi òórùn dídùn sí orí rẹ̀ alábùkún, wọ́n fi kohl bo ojú rẹ̀ alábùkún, wọ́n sì pòórá.”

Ni awọn ori ila, lati ọrun, awọn angẹli sọkalẹ,
Bí ẹni pé Kâba ni ilé mi, wọ́n yí ká.
Ni awọn ẹgbẹ, awọn houris ti Jannah wọ,
Pẹlu nûr ti oju wọn, ile mi ti tan imọlẹ
Ni afẹfẹ, ibusun kan ti tan,
Sundus, angẹli ti o tan, ni orukọ.
Ẹnu yà mí pátápátá láti ìgbà náà,
Mo ti rii kedere, gbogbo nkan wọnyi.
Lojiji odi ti ya,
Houri mẹ́ta láti Jannah farahan.
Diẹ ninu awọn sọ pe ninu awọn ẹwa mẹta yẹn,
Ọkan je Âsiya, ti o wà luminous.
Arabinrin Maryam jẹ ọkan ninu wọn, kedere,
Ekeji, houri kan lati Jannah, ti o lẹwa.
Awon meta yi wa pelu ore-ọfẹ,
Ẹ kí mi nígbà náà, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
Ni ayika mi, wọn joko.
Irohin ti o dara ti Mustafâ, wọn funni.

Nigba ti a bi Muhammad ‘alaihis-salâm, Arabinrin Shifâ, ti o jẹ iya Abdurrahmân ibn Awf, Arabinrin Fâtima, iya ‘Uthmân ibn Abi’l-Âs, ati Arabinrin Safiyya, arabinrin baba Anabi wa, wa pẹlu iya wa Arabinrin Âmina. Wọn royin nûr ati awọn iṣẹlẹ miiran ti wọn rii:

Arabinrin Shifâ sọ, “Ni alẹ yẹn Mo wa pẹlu Âmina bi oluranlọwọ. Ni kete ti Muhammad ‘alaihis-salâm wa si agbaye, Mo gbọ ti o ngbadura ati bẹbẹ. ‘Yarhamuka Rabbuka’ ni a gbọ́ láti inú àìrí. Lẹhinna nûr kan farahan ti o tan imọlẹ tobẹẹ ti a fi le ri ibi gbogbo lati ila-oorun si iwọ-oorun…”

Arabinrin Shifâ, ti o jẹri ọpọlọpọ awọn iṣẹlẹ miiran, sọ pe, “Ni kete ti a fi ijẹ-woli Rẹ han An, Mo jẹ ọkan ninu awọn akọkọ lati gbagbọ ninu Islâm laisi iyemeji.”

Gbogbo awọn ti a ṣẹda ni igbadun,
Ibanujẹ osi; aye ti sọji.
Gbogbo èérún aye kigbe;
Wọ́n ké pè, wọ́n sì kí I.
Ẹ kí, ìwọ sultân ńlá, ìkíni,
Ẹ kí, Ìwọ orísun ọgbọ́n, ìkíni.
Ẹ kí, ìwọ àṣírí Kùránì, ìkíni,
Ẹ kí, ìwọ ìwòsàn ìpọ́njú, ìkíni.
Ẹ kí, Iwọ ẹyẹ bulbul ti ọgba ẹwa,
Ẹ kí, ìwọ ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ Oníọlá-ńlá (Dhul-Jalâl).
Ẹ kí, Eyin oṣupa ati oorun ti Haqq,
Ẹ kí, Ẹniti ko yato si Haqq.
Ẹ kí, Iwọ ibi ààbò awọn ẹlẹṣẹ ti ummat, ikini,
Ẹ kí, Iwọ ibi ààbò awọn alaini iranlọwọ, ikini.
Ẹ kí, Eyin olufẹ ti Khalîl,
Ẹ kí, Eyin habîb otitọ ti Jalîl.
Ẹ kí, Àánú ayé,
Ẹ kí ọ, olùṣìpẹ̀ àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀.
Ẹ kí, ìwọ pâdishah ti ayé méjèèjì,
Fun Iwọ, a ṣẹda agbaye.

Arabinrin Safiyya sọ bayi: “Nigbati a bi Muhammad ‘alaihis-salâm, nûr kan bo nibi gbogbo. Ni kete ti O wa si agbaye, O ṣe sajda (iforikanle), lẹhinna gbe ori ibukun Rẹ dide, o si sọ ni kedere, ‘Lâ ilâha illallâh, innî rasûlullâh.’ Nígbà tí mo fẹ́ fọ̀ ọ́, mo gbọ́ ohùn kan pé, ‘A rán An wá ní ẹni tí a ti wẹ̀.’ Wọ́n rí I tí a ti gé okùn ìdodo Rẹ̀, tí a sì ti dá abẹ́ fún Un. Ni kete ti a bi i, O ṣe sajda. Ni akoko yẹn, O n sọ nkan kan ninu ohùn jẹ́jẹ́. Mo fi eti mi sunmo enu ibukun Re; O n so pe, ‘Ummatî, Ummatî!’ (Ummat mi, ummat mi!).”3

“Ni ọjọ qiyâmat, Emi yoo jẹ imâm, hatîb ati alabẹbẹ fun gbogbo awọn Anabi. Emi ko sọ eyi lati ṣogo.”
Hadîth
ash-sharîf

Rasûl naa yi si ọna Kâba,
Fi oju Rẹ si ilẹ, ṣe sajda.
Ori re ni sajda, O gbe ika Re soke,
yin Olohun, o si ka isokan Re.
O ni, Iwọ Mawlâ, Mo yi oju mi si ọ,
Iwọ Ilâhî, Mo beere fun ummat mi lọwọ rẹ.
O duro fun iranlọwọ lati Haqq,
Ó n ke pe, ummat mi, ummat mi!

Bi a ti bi Anabi olufẹ wa, baba agba rẹ Abdulmuttalib n gbadura o si n bẹbẹ lọdọ Allahu taâlâ lẹgbẹẹ Kâba ash-sharîf. O gba iroyin ti o dara bi eleyi:

Lojiji, Kâba ṣe sajda si Maqâm al-Ibrâhîm ati lẹhinna pada si deede. Abdulmuttalib gbọ Kâba sọ pẹlu ọrọ ti o han gbangba, “Allahu akbar! Ohùn Muhammad sall-Allahu ‘alaihi wa sallam yoo gba mi kuro lọwọ awọn oriṣa.” Ni akoko yẹn, oriṣa Hubel ṣubu lulẹ. Lẹ́yìn náà, ohùn kan ké pé, “Âmina bí ọmọkùnrin kan. Muhammad sall-Allahu ‘alaihi wa sallam yoo gba eniyan la kuro ninu okunkun eke si nûr ti igbagbọ. Haqq taâlâ rán an gẹ́gẹ́ bí wòlíì sí ẹ̀dá ènìyàn àti àwọn ẹ̀dá aljanun. Eyin Angeli jeri eleyi; A ti fi kọ́kọ́rọ́ gbogbo ìṣúra fún Un. Maṣe gbagbe ojo ibi Rẹ; jẹ ki ọjọ yii jẹ mimọ fun ọ titi di ọjọ qiyâmat (idajọ).” Nigbati Abdulmuttalib gbọ awọn ọrọ yẹn, ko sọrọ pẹlu iyalẹnu. Ó fi ọwọ́ kan àyà rẹ̀, “Ṣé mo lá àlá?” Sibẹ o gbọ igbe miiran, “Iwọ olori Quraysh, kini o dẹruba ọ?” Ko ni agbara lati dahun.

Nígbà tó sún mọ́ ilé Âmina, ó rí i pé ẹyẹ kan wà lórí òrùlé. Ó ti tan ìyẹ́ rẹ̀ sórí ilé. Àwọn òkè Mekka ń tàn kálẹ̀ pẹ̀lú nûr rẹ̀. Awọsanma funfun kan ti n bo ile naa. Awọn angẹli meji ti o duro niwaju ẹnu-ọna kò jẹ́ kí ó wọlé. Nígbà tó ń ronú pé, “Kí ló ń ṣẹlẹ̀, ṣé àlá ni mò ń lá?” òórùn musk tó ń bọ̀ láti inú ilé kọlù ú.

Ni ọjọ ti wọn bi Muhammad ‘alaihis-salâm, Abdulmuttalib ti ri ọpọlọpọ awọn ohun iyalẹnu; inu rẹ dun gidigidi si iroyin ayọ yii, o si sọ pe, “Ogo ati okiki ọmọ mi yii yoo tobi pupọ.”4

Abdulmuttalib, lati ṣe ayẹyẹ igbadun nla yii, ṣe ajọdun fun awọn eniyan Mekka ti o bẹrẹ lati ọjọ keje ti ibimọ fun ọjọ mẹta. Ó tún fi ràkúnmí rúbọ ní gbogbo àgbègbè ìlú náà fún lílo ènìyàn àti ẹranko.5 Ni ajọ, nigbati eniyan beere, ohun ti o pe ọmọ-ọmọ rẹ, o sọ pe, “Mo fun ni orukọ MUHAMMAD (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam).” Nigbati awọn eniyan beere lọwọ rẹ idi ti ko fi sọ ọ ni orukọ ọkan ninu awọn baba-nla rẹ, o dahun pe, “Mo ṣe nitori Mo fẹ ki Allahu taâlâ ati awọn eniyan yìn ati gbe e ga.”6 Ninu iroyin miiran, wọn ti sọ pe ẹni ti o fun orukọ “Muhammad” ni Arabinrin Âmina.

Iwọ, ti oju rẹ dabi oṣupa kikun,
Iwọ, ibi aabo gbogbo awọn ti o ṣubu.
Iwọ, iwosan fun ibanujẹ ọkan,
Iwọ, Sultân gbogbo ẹda.
Iwọ ni Sultân ti gbogbo woli,
Iwọ ni nûr oju awliyâ ati asfiyâ.
Iwọ, ti o kẹhin ti itẹ woli,
Iwọ, edidi ti o kẹhin ti woli.
Bi nûr rẹ ṣe tan imọlẹ si gbogbo agbaye,
Oju rẹ ti o dabi òdòdó rósì sọ ọ di ọgba ododo kan.
Okunkun aimọkan ti parun,
Ọgba imo ti dagba.
Iwọ Habîballah, ran wa lowo ati,
Jẹ ki a yọ nipa ri ọ ni opin igbesi aye wa.

Awọn iṣẹlẹ pataki ti o ṣẹlẹ ni alẹ ibimọ Rasûlullah

Ṣaaju ati nigba ibimọ Ọga wa Rasûl al-akram (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam), ọpọlọpọ iṣẹlẹ ṣẹlẹ gẹgẹ bi ami pe O n bu ọla fun agbaye. Awọn eniyan olokiki ni akoko yẹn ti ni ala ṣaaju Ọga wa, Anabi wa si agbaye. Nigbati wọn beere fun itumọ awọn ala wọn lọdọ awọn aláfọ̀ṣẹ ati awọn ọjọgbọn olokiki ti akoko yẹn, wọn sọ pe awọn ala yẹn fihan pe Muhammad ‘alaihis-salâm n bọ.

“A mu mi wá si ilẹ nipasẹ awọn ti o dara ju, julọ yato si ti gbogbo eniyan ti gbogbo ọjọ ori ati akoko.”
Hadîth
ash-sharîf

Baba agba Anabi olufẹ wa, Abdulmuttalib, sọ pe, “Ni ẹẹkan, mo sun. Mo ji pẹlu aibalẹ nla lati inu ala mi. Lẹsẹkẹsẹ ni mo fẹ lọ si ọdọ aláfọ̀ṣẹ kan ki o tumọ rẹ. Nigbati mo de ọdọ rẹ, o ri oju mi o si wipe, ‘Iwọ olori Quraysh! Kini o ṣẹlẹ si ọ? Àmì àjèjì kan wa loju rẹ. Njẹ nkan pataki kan ṣẹlẹ?’ Lẹhin ti mo sọ pe, ‘Bẹẹni, mo la ala ti o ba ni lẹru ti emi ko ti sọ fun ẹnikẹni,’ mo joko lẹgbẹẹ rẹ mo si bẹrẹ si sọ ọ fun un:

‘Ninu ala mi lalẹ, igi nla kan wa. O de ọrun; àwọn ẹ̀ka rẹ̀ tàn dé ìlà oòrùn àti ìwọ̀ oòrùn. Igi naa n tan iru nûr tobẹẹ ti oorun yoo dabi baibai pupọ lẹgbẹẹ rẹ. Nígbà mìíràn ó máa hàn, nígbà mìíràn ó máa pòórá. Awọn eniyan nlọ si ọna rẹ. Pẹlu gbogbo akoko ti nkọja, nûr rẹ n pọ si. Diẹ ninu awọn ẹya Quraysh rọ̀ mọ́ awọn ẹka rẹ; diẹ ninu wọn n gbiyanju lati ge igi naa. Ọ̀dọ́kùnrin kan ń ṣèdíwọ́ fún àwọn tó fẹ́ gé e. O ni oju ti o lẹwa pupọ; Emi ko tii ri iru ẹwa bẹẹ tẹlẹ. Yàtọ̀ síyẹn, òórùn ẹlẹ́wà ń jáde látinú ara rẹ̀. Mo na apa mi lati di ọkan ninu awọn ẹka igi naa, ṣugbọn emi ko le de ọdọ rẹ.’

Nigbati mo pari awọn ọrọ mi, oju aláfọ̀ṣẹ naa ti yipada. O ti di ofeefee. Lẹhinna o sọ pe, ‘Iwọ ko ni ipin ninu rẹ.’ Mo béèrè pé, ‘Ta ni ó ní ìpín?’ Ó dáhùn pé, ‘Àwọn tí wọ́n di ẹ̀ka igi náà mú,’ ó sì tẹ̀síwájú pé, ‘Wòlíì kan yóò dé láti inú àwọn àtọmọdọ́mọ rẹ; Oun yoo ṣe akoso nibi gbogbo, awọn eniyan yoo si gba ẹsin Rẹ mọra.’ Lẹhinna o yipada si ọmọ mi Abû Tâlib, ti o wa pẹlu mi, o si wipe, ‘Òun ni yóò jẹ́ arákùnrin baba Rẹ̀.’” Abû Tâlib ti sọ iṣẹlẹ yii fun Ọga wa, Anabi nigbati a kede ijẹ-woli Rẹ ti o si sọ pe, “Igi naa ni Abu’l Qâsim, al-Amîn Muhammad ‘alaihis-salâm.”

Ni alẹ ti Anabi olufẹ wa Muhammad ‘alaihis-salâm bu ọla fun agbaye, irawọ tuntun kan farahan ni ọrun. Awọn ọjọgbọn Juu ti wọn rii eyi loye pe Muhammad ‘alaihis-salâm ni a bi.

Hassan ibn Thâbit, ọkan ninu Ashâb al-kirâm, sọ pe, “Ọmọ ọdun mẹjọ ni mi. Ní òwúrọ̀ ọjọ́ kan, ọkùnrin Júù kan ń sáré, ó sì ń pariwo pé, ‘Ẹ̀yin Júù!’ Nígbà tí àwọn Júù kóra jọ yí i ká, tí wọ́n sì béèrè ìdí tí ó fi ń pariwo, ó dáhùn pé, ‘Ẹ mọ̀ pé ìràwọ̀ Ahmad ti farahàn lálẹ́ òní! A ti bí Ahmad lálẹ́ òní…’”

Ni alẹ ti a bi Rasûlullah (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam), gbogbo awọn oriṣa ti o wa ni Kâba ṣubu lulẹ.

Urwatu’bnu’z-Zubayr sọ pe, “Ẹgbẹ kan ti awọn eniyan lati Quraysh ni oriṣa kan. Lẹẹkan ni ọdun, wọn yoo ṣe tawâf (yika) ni ayika rẹ, rubọ awọn rakunmi ati mu ọti-waini. Ní irú ọjọ́ bẹ́ẹ̀, nígbà tí wọ́n lọ sí òrìṣà, wọ́n rí i pé ó dojú kọ ilẹ̀. Wọ́n gbé e sókè, ó sì tún ṣubú. Eyi tun ṣe ni igba mẹta. Nígbà tí wọ́n gbé e sókè pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn, wọ́n gbọ́ ohùn kan pé, ‘A bí ẹnì kan, gbogbo ilẹ̀ ayé ti mì. Gbogbo òrìṣà wó lulẹ̀. Ọkàn awọn ọba warìri pẹlu ẹru!’ Isẹlẹ yii ṣe deede pẹlu alẹ ti a bi Muhammad ‘alaihis-salâm.”

Awọn ile-iṣọ mẹrinla ti aafin Awọn Alakoso Persia ni ilu Medâin ni a wó. Alakoso ati awọn eniyan rẹ ji nitori ariwo kan pẹlu ẹru ni oru yẹn; nigbati diẹ ninu awọn olokiki wọn si mu ki a tumọ awọn ala ẹru wọn, wọn loye pe eyi jẹ ami iṣẹlẹ nla kan.

Awọn aláfọ̀ṣẹ olokiki julọ tumọ awọn ala wọnyẹn bi, “Wọn sọ fun wa pe Damasku, Tigris, Eufrates, Iraq ati Iran yoo wa ni agbegbe Islâm.”

“Yíyìn mí (kika mawlid ati ilâhîs) je ibâdat. Ṣiṣe awọn ibâdats lakoko ti o nṣere tambourine (awọn ohun elo orin) ati ni arin awọn ere idaraya ati awọn ere ko gba laaye.”
Hadîth
ash-sharîf

Mekka al-Mukarramah ati Awọn Agbegbe rẹ

Lẹẹkansi, ni alẹ yẹn, ina nla ti awọn olujọsin ina, ti n jo fun ẹgbẹrun ọdun, lojiji kú. Wọ́n ṣàkọsílẹ̀ ọjọ́ tí iná náà kú; o jẹ alẹ kanna nigbati awọn ile-iṣọ ti aafin Alakoso naa ṣubu.

Omi Adagun Sawa, ti a kà si mimọ (muqaddas) nigba naa, lojiji pada sẹhin, adagun naa si gbẹ ni alẹ yẹn.

Nítòsí Damasku, àfonífojì odò Samawa, tí ó ti gbẹ tí kò sì ní omi fún ẹgbẹ̀rún ọdún, kún fún omi ó sì bẹ̀rẹ̀ sí ṣàn lálẹ́ ọjọ́ yẹn.

Lati alẹ ti a ti bi Muhammad ‘alaihis-salâm, awọn ẹmi èṣu ati awọn jinni ko le fun alaye nipa awọn iṣẹlẹ fun awọn alafọṣẹ Quraysh, iṣẹ́ àfọ̀ṣẹ sì dópin.

Ọpọlọpọ awọn iṣẹlẹ miiran ti a ko tii ri tẹlẹ waye ni alẹ ti a bi Ọga wa Habîb al-akram ati nigbamii. Gbogbo awọn wọnyi ni awọn ami ti ibi ti woli ikẹhin Muhammad ‘alaihis-salâm.7

Ale Mawlid

Oru ti Ọga wa, Anabi (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) bu ọla fun agbaye ni a npe ni Ale Mawlid. Mawlid tumo si akoko ibi.

Lẹ́yìn Òru Qadr, òru yìí ni ó níye lórí jùlọ, Awon ti won n yọ ni ale ojo naa nitori pe a bi Anabi olufẹ wa ni ao dariji.

Ni alẹ yẹn, o mu ọpọlọpọ thawâb (awọn ere) wa lati ka, tẹtisi ati kọ ẹkọ nipa awọn iyalẹnu ati awọn iṣẹ iyanu ti a rii nigbati a bi Rasûlullah. Wòlíì olùfẹ́ wa, fúnra rẹ̀ máa ń sọ nípa wọn pẹ̀lú.

Ni alẹ yẹn, Ashâb al-kirâm yoo pejọ si aaye kan yoo ṣe iranti ni ọjọ yẹn, ka ati sọrọ nipa rẹ.

Ni gbogbo ọdun, awọn Musulumi ni gbogbo agbaye ṣe ayẹyẹ alẹ kejila oṣù Rabî’ul-awwal, gẹgẹbi Mawlid Kandil (Mawlid an-Nabî). Nibi gbogbo, Rasûlullah ni a ranti nipa kika awọn ewi Mawlid.

Ummat ti woli kọọkan ṣe ọjọ ibi ti awọn woli wọn ni ajọdun kan. Ọjọ yii jẹ ajọdun awọn Musulumi ati ọjọ ayọ ati idunnu.

Arabinrin Âmina ni iya Re,
Péálì yẹn ni a bi lati inu ìkarahun yẹn.
Ni Rabîul-awwal, ni oṣu yẹn,
Ni alẹ kejila, alẹ ọjọ Aarọ.
Ni alẹ yẹn, awọn eniyan ti o dara julọ ni a bi,
Iya rẹ ri ọpọlọpọ awọn nkan lẹhinna.
Mo rí i, ni ìyá Habîb wí,
Iru nûr, ni ayika rẹ, oorun n yi ka a.
Lojiji manamana kọlu lati ile mi,
Aye ti tan imọlẹ si awọn ọrun.
Awọn ọrun ṣi, o si pa okunkun run,
Mo ri awọn angẹli mẹta, awọn ina mẹta ni ọwọ wọn.
Ni ila-oorun jẹ ọkan, ni iwọ-oorun jẹ ọkan,
Ati lori orule Kâba duro ọkan.
Lẹhinna, lojiji ni Kâba sọrọ,
Ó ní a bí oòrùn àgbáyé lálẹ́ òní.
Eyin Ilâhî, nitori Muhammad,
Nitori Ahmad, orisun ìṣìpẹ̀.
Ki alabojuto yen fọwọsi ummat Re,
Rahmatullahi alaihim ajmaîn.
Assalâtu wassalâmu 'alaika, ya Rasûlallah!
Assalâtu wassalâmu 'alaika, ya Habîballah!
Assalâtu wassalâmu 'alaika, ya Nûr al-Arshillah!
Suleymân Calabi