ÌRÒYÌN AYỌ̀

Awọn akoko ti ko si imo

Ṣaaju ibimọ Ọga wa Fakhr al-kâinat, ìyangàn agbaye (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam), gbogbo agbaye wa ninu zulmat nla ti ẹmi, okunkun. Eniyan wà ni ailopin ibajẹ. Awọn ẹsin ti Allahu taâlâ fi han ni a gbagbe. Dípò àwọn òfin àtọ̀runwá, èrò àti ìrònú ẹ̀dá ènìyàn ti gba ipò wọn. Gbogbo ẹ̀dá ni ìbànújẹ́ bá nítorí ìwà òǹrorò àti ìwà ìkà ènìyàn.

Ni gbogbo awọn orilẹ-ede lori aye, a ti gbagbe Allahu taâlâ; igbagbo Tawhîd (iṣọkan Allah), eyi ti o jẹ orisun ifokanbale, ayọ̀ àti ìdùnnú ti sọnu. Iji ti kufr (aigbagbọ) le îmân (igbagbọ) kuro ninu ọkan. Dípò ìgbàgbọ́ nínú Allahu taâlâ, jíjọ́sìn òrìṣà ti fìdí múlẹ̀ nínú ọkàn.

Esin ti Hadrat Mûsâ mu wa ni igbagbe; Tawrât ti bajẹ. Awọn ọmọ Isrâel ni ija. Nasrâniyyat, ẹ̀sìn ìpilẹ̀ṣẹ̀ Îsâ alaihis-salâm mú wá, ti bàjẹ́ pátápátá pẹ̀lú; kò ní ohunkóhun láti ṣe pẹ̀lú ìsìn mọ́. Mẹtalọkan, iyẹn ni imọran ti awọn oriṣa mẹta, ni a gba. Injîl gidi ti sọnu; àwọn àlùfáà yí i pa dà gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ ọkàn wọn. Awọn iwe mejeeji kii ṣe kalâm (ọrọ) ti Allahu taâlâ mọ.

Ni Egipti, Tawrât ti o bajẹ bori; ní Ilẹ̀ Ọba Róòmù Ìlà Oòrùn, Nasrâniyyat èké kan wà tó jẹ́ ẹ̀sìn Kristẹni. Ni Iran, a n sin ina, iná àwọn olùjọsìn iná kò sì tíì kú fún ẹgbẹ̀rún ọdún. Àwọn ẹ̀sìn àtọwọ́dá bí Confucianism ní China àti Buddhism ní India ló ń jọba.

Àwọn ará Arébíà túbọ̀ bàjẹ́, wọ́n sì túbọ̀ ya oníwà ìbàjẹ́. Wọ́n ti fi ọ̀ọ́dúnrún ó lé ọgọ́ta òrìṣà sí Kâba al-muazzama, èyí tí Allahu taâlâ fi iyì ńlá fún. Kâba al-muazzama jẹ apẹrẹ ti Bayt al-Ma’mûr, eyiti awọn angẹli ṣabẹwo si ni Arsh, ti a ṣe ni awọn iwọn kanna. Ẹnikẹ́ni tí kò bọ̀wọ̀ fún Kâba, Allahu taâlâ pa wọ́n run lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

“Emi ni olupolongo fun yin ti rasûl kan ti a npè ni Ahmad ti yoo wa lẹhin mi.”
Îsâ
‘alaihis-salâm

Ẹ̀yà Jurhum ti lọ jìnnà jù nínú panṣágà àti àgbèrè. Alakoso wọn, ti o rii iwa aibọwọ ati iwa kekere wọn, kilọ fun wọn pe, “Ẹ̀yin ará Jurhum! Nipa wiwo Haram ash-sharîf ti Allahu taâlâ ati aabo rẹ, wa si awọn imọ-ara rẹ! O mọ ohun ti o ṣẹlẹ si awọn ummats ti awọn Anabi Hûd, Sâlih ati Shuayb (alaihimus-salâm) ati bi a ṣe pa awọn ummat wọnyi run. Ẹ máa gba ara yín níyànjú láti ṣe rere, kí ẹ sì máa kìlọ̀ fún ara yín láti má ṣe ibi. Maṣe tan nipasẹ agbara igba diẹ rẹ. Da duro lati yipada kuro ni Haqq ati ṣiṣe iwa ika ni Mekka. Nítorí pé ìwà ìkà ló ń fa ìparun àwọn èèyàn. Mo bura fun Allahu taâlâ pé kò sí àwọn ènìyàn kankan tí wọ́n gbé agbègbè yìí, tí wọ́n ṣe àbòsí, tí wọ́n sì yí padà kúrò ní Haqq, tí Allahu taâlâ kò pa run tí kò sì fi àwọn ènìyàn mìíràn rọ́pò wọn. Ko si iduro nibi patapata fun awọn eniyan Meccan, ti wọn tẹsiwaju iwa ibajẹ wọn ti wọn yipada kuro ni Haqq. Ẹ mọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ sí àwọn ènìyàn Tasm, Jadis àti Amâliqa, tí wọ́n gbé agbègbè yìí ṣáájú yín, tí ẹ̀mí wọn gùn jù yín lọ, tí wọ́n lágbára jù yín lọ, tí wọ́n pọ̀ jù yín lọ, tí wọ́n sì lọ́rọ̀ jù yín lọ. Ikorira wọn si Haram ash-sharîf, ti wọn yipada kuro lọdọ Haqq ti wọn si n ni awọn eniyan lara, jẹ ki wọn le wọn kuro ni ibi ibukun yii. O gbọdọ ti rii ati gbọ pe Allahu taâlâ yọ diẹ ninu wọn kuro nipa fifiranṣẹ awọn èèrà kekere, diẹ ninu nipasẹ iyan ati diẹ ninu idà!”

Ṣugbọn wọn ko gbọ. Ni ipari, Allahu taâlâ jẹ ki wọn buruju nitori ibajẹ wọn…

Ni akoko yii, ni Mekka ibukun, ti o jẹ aarin agbaye, ti kun fun kufr; Baitullah (ile Olohun, Kâ'ba) kún fún ọgọ́rọ̀ọ̀rún òrìṣà bíi Lât, Uzzâ àti Manât. Ìwà ìkà wà ní góńgó rẹ̀, ìwà pálapàla jẹ́ orísun ìgbéraga. Arabia wa ninu ẹsin, ti ẹmi, awujọ ati okunkun iṣelu, aimọkan afọju, irekọja ati ibajẹ. Láwọn ìgbà wọ̀nyí, tí wọ́n ń pè Akoko ti ko si imo, àwọn èèyàn sábà máa ń gbé ìgbé ayé arìnká (aláàrìnkiri), wọ́n sì ti pín wọn sí ẹ̀yà.

Àkókò àìmọ̀kan jẹ́ àkókò tí ó kún fún zulmat (òkùnkùn). Àwọn ẹ̀yà Lárúbáwá, tí wọ́n wà nínú ìforígbárí nígbà gbogbo, ka ìkọlù àti ìkógun sí ọ̀nà ìgbésí ayé wọn. Kò tún sí ètò ìṣèlú tàbí láwùjọ ní Arébíà, èyí tó ní àwọn ẹ̀yà tó ní inúnibíni àti ìkógun tó gbòde kan. Síwájú sí i, ọtí líle, tẹ́tẹ́, panṣágà, olè jíjà, ìwà ìkà, irọ́, àti gbogbo ìwà pálapàla ti tàn dé góńgó. Ìwà ìkà ni ohun èlò aláìláàánú àti ẹ̀rù jù lọ tí àwọn alágbára ń lò lòdì sí àwọn aláìlera. Awọn obirin ni wọn ta bi ẹnipe wọn jẹ awọn ọja ti o rọrun. Diẹ ninu wọn ka ibimọ awọn ọmọbirin si ajalu ati itiju. Èrò ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀ yìí dé ìwọ̀n àyè kan débi pé wọ́n máa fi àwọn ọmọbìnrin wọn kékeré sílẹ̀ láti kú sínú kòtò tí wọ́n fi wọ́n sí láàyè tí wọ́n sì fi ilẹ̀ bò wọ́n, láìka bí wọ́n ṣe ń gbá wọn mọ́ ọrùn tí wọ́n ń sunkún pé, “Bàbá! Bàbá!” sí. Ẹ̀rí-ọkàn wọn kò dà wọ́n láàmú rárá nítorí ìwà wọ̀nyí; Kódà wọ́n kà wọ́n sí akíkanjú. Ni ipari, awọn eniyan akoko yẹn ko ni aanu diẹ, aanu, inurere tabi ori ti idajọ.

Ṣugbọn ni akoko yii, ohun àrà kan wa laarin awọn Larubawa. Litireso, ọrọ sisọ, ati isọsọ ti ni ilọsiwaju pupọ, ati pe o wa ni giga rẹ. Wọ́n ka àwọn akéwì àti ewì sí pàtàkì gan-an, wọ́n sì kà á sí orísun ìgbéraga. Akéwì tó ní ẹ̀bùn jẹ́ orísun ìyìn fún ara rẹ̀ àti ẹ̀yà rẹ̀. Ni awọn ọjọ kan, wọn maa n ni awọn ọja-ọdun, wọn si maa n ṣe awọn idije ewi ati ọrọ sisọ. Eyi ti o dara julọ ninu wọn ni a maa n so kọ sara awọn odi Kâba. Ni akoko aimọkan, awọn ewi meje ti o gbajumọ julọ ti a so sori awọn odi Kâba ni orukọ “Muallaqat as-Sab’a”, iyẹn ni “awọn meje ti a so kọ.”

Láàárín àwọn àkókò yẹn, àwọn èèyàn tó wà ní Arébíà ni wọ́n kóra jọ lọ́nà tó yàtọ̀ síra nínú àwọn ọ̀ràn ẹ̀sìn pẹ̀lú. Diẹ ninu awọn jẹ alaigbagbọ patapata ati pe wọn ko gba ohunkohun miiran yatọ si igbesi aye agbaye. Diẹ ninu wọn gbagbọ ninu Allahu taâlâ ati ọjọ âkhirat (Ọjọ́ Ìdájọ́) ṣugbọn wọn ko gba pe woli le wa lati ọdọ eniyan. Diẹ ninu wọn gbagbọ ninu Allahu taâlâ, ṣugbọn wọn ko gbagbọ ninu âkhirat (aye ẹyin ọla). Apá ńlá mìíràn nínú wọn gbàgbọ́ pé àwọn òrìṣà jẹ́ ẹlẹgbẹ́ Allahu taâlâ, wọ́n sì ń jọ́sìn wọn. Gbogbo abọ̀rìṣà (mushrik) ló ní òrìṣà nínú ilé rẹ̀.

Ayé wà nínú òkùnkùn jíjìn débi pé àwọn ènìyàn ti dẹ́kun gbígbàgbọ́ nínú Allahu ta’âlâ, Ẹlẹ́dàá ohun gbogbo, àti jíjọ́sìn Rẹ̀. Nitori aimọkan wọn, wọn jọsin awọn iṣẹlẹ adayeba ati awọn ohun ti Janâb al-Haqq ṣẹda, paapaa awọn oriṣa ti awọn funra wọn ya lati okuta ati igi, gẹgẹbi oriṣa.

Yato si awọn wọnyi, awọn eniyan mumin wa, ti a n pe ni “Hanîf”, ti wọn ni îmân otitọ, ti wọn si tẹle ẹsin ti Hadrat Ibrâhîm kede. Wọ́n gbà gbọ́ ní Allahu taâlâ, wọ́n sì jìnnà sí àwọn òrìṣà náà. Baba Ọ̀gá wa, Anabi, Abdullah, baba-nla Rẹ Abdulmuttalib, iya Rẹ ati diẹ ninu awọn miiran wa ninu ẹsin Hadrat Ibrâhîm.

Ayafi fun awọn mumins Hanîf, gbogbo awọn ẹgbẹ miiran wa ni ọna ti ko tọ ati ninu okunkun nla.

Zulumât ati Âb al-hayat

“Ni ojo qiyâmat, Emi ni sayyid ti gbogbo awọn tele ati awọn igbehin. Mo n sọ otitọ fun ọ; Emi ko nṣogo.” Hadîth
ash-sharîf

Abû Mucâhid ibn Enver ibn Nazif rahmatullahi alaih sọ pe, “Âb al-Hayat wa ni zulumât.” Âb al-hayat ni omi ìyè ti o jẹ ki ẹni ti o mu u ma ku, ati zulumât jẹ okunkun. A ro pe omi yii wa ninu awọn igbo ti a ko fi ọwọ kan, laarin awọn ẹranko igbẹ, ninu okunkun, jin ninu igbo. Rírí omi yìí fẹ́rẹ̀ má ṣeé ṣe. Wọ́n ń sọ pé ẹni tí ó bá borí àwọn ìdènà líle wọ̀nyí tí ó sì dé ibi omi náà kò ní kú. Àqîda Ahl as-Sunnat dàbí omi ìyè tí ó wà ní igun jíjìnnà jùlọ nínú àwọn igbó tí a kò fọwọ́ kàn rí lẹ́yìn Òkè Qaf. Àwọn tí ó bá mu ẹ̀kán kan lati inu omi yii ti o nṣàn si ayeraye yoo gba awọn ibukun ayeraye.

Hadrat Huseyn Hilmi ibn Sa’îd quddisa sirruh (Ki aṣiri rẹ jẹ mimọ) sọ pe, “Ko si iku fun ẹniti o mu ẹ̀kán kan ninu rẹ. Aye ayeraye wa ni Jannah fun u. Âb al-hayat wa laarin awọn eniyan buburu, oniwa ibajẹ, ati awọn bid’at,9 (awọn ijosin ati awọn iṣẹ ti ko si ni Islâm ni akoko Anabi wa ati Khalîfas mẹrin rẹ ṣugbọn wọn ṣe nigbamii) ati aigbagbọ.”

Ọ̀gá Àgbáyé Ń Bọ̀

Agbaye, iseda ati awọn ọkan jẹ ibanujẹ, ati awọn oju ti gbagbe lati rẹrin musẹ. Ọmọ eniyan, ti a ṣẹda ti o ga ju awọn ẹda miiran lọ, nilo akọni kan ti yoo gba wọn là lọwọ Jahannam. Àkókò díẹ̀ ló kù kí wọ́n tó bí i. Àgbáálá ayé ń múra sílẹ̀ láti kí ẹni tí ó ni nûr tí ó ti kọjá láti iwájú orí mímọ́ sí iwájú orí mímọ́ láti Âdam alaihis-salâm títí di ọjọ́ yẹn. Eniyan Alailẹgbẹ ti yoo ṣafihan idunnu ailopin si eniyan ati awọn jinns n bọ! Orisun ìyọ́nú ati aanu, Ẹni giga ti a fi iwa Rabb Rẹ ṣe lọ́ṣọ̀ọ́, nbọ!

Eni ti maqâm al-Mahmûd, ohun ọṣọ ade ti awọn alabẹbẹ n bọ! Olùkọ́ àgbáálá ayé, kókó gbogbo ẹ̀dá, ọ̀gá aráyé ń bọ̀! Olùgbàlà Ọjọ́ Ìdájọ́, Sultân àwọn wòlíì ń bọ̀! Habîbullah, ololufe Allahu ta’âlâ, eni ti a da wa nitori rẹ, Anabi ololufe wa ti won ran gege bi aanu fun gbogbo agbaye, n bọ! Ọ̀gá wa, Anabi, Hadrat Muhammad Mustafâ (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) n bọ…

“Emi ni habîb, olufẹ Allahu taâlâ; Èmi ni olórí àwọn wòlíì. Emi ko sọ eyi lati ṣogo.”
Hadîth
ash-sharîf

Wọn sọ pe, ko si ọmọ, bi ọmọ rẹ,
Wa sinu aye lati ibẹrẹ.
Olohun ko fun enikeni,
Ibukun bi ọmọ rẹ.
Iwọ Âmina, kini ikogun nla ti de ọdọ rẹ,
Ẹni ti o ni iwa rere ni iwọ yoo bi.
Ẹniti o nbọ ni Sultân ti imọ atilẹyin,
Ẹniti o nbọ ni orisun tawhîd ati ọgbọn.
Ọkan ninu awọn orukọ Rẹ ni Mahmûd, ọkan ni Ahmad,
Aye rẹ jẹ aanu fun gbogbo agbaye.
Fun ifẹ eniyan yii, agbaye n yi,
Èèyàn àti áńgẹ́lì ń yán hànhàn láti rí ojú Rẹ̀.