Olufẹ mi Anabi

HILYA AS-SA’ÂDAT

“Mo béèrè nípa àwọn ànímọ́ Rasûlullah (sall-Allahu alaihi wa sallam) àti hilya (ìfarahàn àti ìrísí) sí pásítọ̀ gbogbo ìjọ tí mo bẹ̀ wò tí mo sì há gbogbo wọn sórí. Nigbati mo pada si Medîna, Mo sọ gbogbo wọn fun Rasûlullah (sall-Allahu alaihi wa sallam). Inú rẹ̀ dùn.”
Mugîra
ibn Shu’ba
(radiy-Allahu
‘anh)

Ifarahan Ọga wa Habîb al-akram (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ni a pe ni Hilya as-Sa’âdat.

Awọn ọjọgbọn Islâm ti kọ kedere gbogbo awọn ẹya ara ti o han ti Muhammad ‘alaihis-salâm, Apẹrẹ Rẹ, Awọn abuda Rẹ, Awọn iwa ẹlẹwa Rẹ ati gbogbo igbesi aye Rẹ ni awọn alaye pẹlu awọn ẹri ati awọn iwe aṣẹ. Alaye yii ni a gba lati ọdọ hadîth ash-sharîfs, ti o jẹ ọrọ Ọga wa, Anabi funra Rẹ, ati lati inu ohun ti Ashâb Rẹ ti gbejade. Awọn iwe ti o ni ninu wọn ni a npe ni awọn iwe siyar. Eyi ti o mọ julọ ninu ẹgbẹẹgbẹrun awọn iwe siyar ti o ṣe alaye Hilya as-Saâdat Ọga wa, Anabi jẹ “Shamâil an-Nabawiyya” nipasẹ Imâm at-Tirmidhî, “Ash-Shifâ” ti Qadi Iyâd, “Dalâil an-Nubuwwa” awọn iwe nipasẹ Imâm Bayhaqî ati Abû Nuaym Isfahânî ati “Mawâhib al-Ladunniya” nipasẹ Hadrat Imâm al-Qastalânî.

Hilya as-Sa’âdat ti Anabi olufẹ wa ni apejuwe ninu hadîth ash-sharîfs ati awọn ijabọ ti Ashâb al-kirâm gbejade gẹgẹbi atẹle:

“Oju ibukun ti Fakhr al-kâinât, gbogbo awọn ẹya ara ibukun Rẹ ati ohùn ibukun Rẹ lẹwa ju oju, ẹya ara ati ohùn gbogbo eniyan lọ.

Oju ibukun rẹ jẹ diẹ yika, ati nigbati O ba ni idunnu, Oju rẹ yoo tan bi oṣupa.1 Nígbà tí inú rẹ̀ dùn, yóò hàn gbangba láti iwájú orí Rẹ̀ tí a bùkún.

Ọga wa Rasûlullah le rii ni alẹ kanna bi O ti rii lakoko ọsan. Ó lè rí ohun tó wà lẹ́yìn Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Ó ti rí ohun tó wà níwájú Rẹ̀. Nigbati Oun yoo wo ẹgbẹ tabi sẹhin, Oun yoo yipada pẹlu gbogbo ara Rẹ yoo wo. Ó wo ilẹ̀ ju ojú ọ̀run lọ. Oju ibukun re tobi, irun ipenpeju Re si gun. Pupa diẹ wa ni oju ibukun Rẹ, ẹyin oju Rẹ si dudu pupọ. Ni alẹ, Oun yoo fi kohl si oju ibukun Rẹ.

Fakhr al-âlam (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ni iwaju ti o gbooro. Awọn oju oju ibukun rẹ jẹ tinrin, wọn ko si pade ni aarin. Iṣan ti o wa laarin oju oju rẹ mejeeji yoo wú jade nigbati O ba binu.

Imu ibukun rẹ lẹwa pupọ ati pe o ga diẹ ni aarin.
Ori ibukun re tobi.

Ẹnu ibukun rẹ ko kere. Eyin ibukun re funfun, aafo si wa laarin awon iwaju. Nigbati O soro, o dabi enipe nûr (ina) jade laarin eyin Re. Lara awọn ẹrú Allahu taâlâ, ko si ẹnikan ti o sọ ọrọ ti o dun ju Rẹ lọ.

“Mo sìn Rasûlullah fún ọdún mẹ́wàá. Ọwọ ibukun rẹ rọ ju siliki lọ. Awọ ibukun rẹ rùn dara ju musk ati awọn ododo lọ.” Anas ibn Mâlik

Nigbati Fakhr al-âlam di ogoji ọdun,
Ade woli ni a fi si ori Re.
Lati igba de igba, ohun kan yoo sọ pe, Olufẹ,
Mo ti sọ ọ di aanu ti aye.
Âyat nipa âyat, awọn Qurân al-karîm sọkalẹ.
Ọpọlọpọ awọn oriṣiriṣi awọn iṣẹ iyanu han.
Eniyan mimọ yẹn jẹ nûr patapata,
Ó dájú pé àwọn iṣẹ́ ìyanu wà nínú gbogbo ẹ̀yà ara Rẹ̀.
Ni akọkọ, ojiji ti ara ibukun yẹn,
Ko ṣubu lori ilẹ ni eyikeyi ọna.
Nûr ni, Ara Rẹ lati ori de atampako,
Iyẹn han gbangba nitori ina ko ni ojiji.
Bakannaa, lori oke ori ibukun ti Rẹ,
iṣupọ awọsanma kan maa n ṣiji bo O nigbagbogbo.
Nibikibi ti O ba lọ, o lọ pẹlu Rẹ,
O nigbagbogbo duro lori oke Rẹ.
Iyanu ni oju ibukun Re,
Emi yoo sọ fun ọ bi o ti ri.
Gẹgẹ bi O ti rii iwaju ni kedere,
O ri ẹhin bakanna.
Gbọ nipa imu ibukun yẹn,
Ki o si gbọ gbogbo awọn oniwe-iyanu.
Nigbati Jibrîl al-Amîn sọkalẹ fun wahy,
Ni akoko ti o lọ kuro ni ọrun,
Oun yoo gbọ oorun Jabrâîl,
Loye wipe o mu wahy.
Ti O ba gbe ète Rẹ ti o dabi oṣupa,
Ayika oòrùn a gbera ni oju ọrun.

Awọn ọrọ ibukun rẹ rọrun lati ni oye; wọn yoo fi ọwọ kan awọn ọkan ati ki o fa awọn ọkàn. Nígbà tí Ó bá sọ̀rọ̀, ọ̀rọ̀ Rẹ̀ a máa tò lẹ́sẹẹsẹ bí ìlẹ̀kẹ̀ pẹ́ẹ̀lì. Ti ẹnikan ba fẹ lati ka awọn ọrọ Rẹ, yoo ti ṣee ṣe lati ka wọn. Nígbà míì, ó máa ń tún nǹkan kan ṣe lẹ́ẹ̀mẹta kí wọ́n lè lóye rẹ̀ dáadáa. (Ni Jannah, gbogbo eniyan yoo sọ bi Muhammad alaihis-salâm.) Ohùn ibukun rẹ le de awọn ijinna ti ẹnikan ko le ṣe.

Ọga wa Fakhr al-âlam (sall-Allahu alaihi wa sallam) ni oju ẹrin. Ẹ̀rín Rẹ̀ jẹ́ ẹ̀rín músẹ́, nígbà tí Ó sì rẹ́rìn-ín músẹ́, a lè rí eyín iwájú alábùkún rẹ̀. Nigbati O rẹrin musẹ, Nûr rẹ yoo tan imọlẹ si awọn odi. Ẹkún rẹ̀ dákẹ́ bí ẹ̀rín rẹ̀. Kò rẹ́rìn-ín sókè, bẹ́ẹ̀ ni kò sọkún sókè. Ṣùgbọ́n nígbà tí inú rẹ̀ bà jẹ́, omijé yóò ṣàn láti ojú rẹ̀ alábùkún, a sì lè gbọ́ ìró àyà rẹ̀ alábùkún. Oun yoo sọkun nigbati O ronu awọn ẹṣẹ ti ummah Rẹ ati nitori iberu Rẹ ti Allahu taâlâ, nigbati O gbọ Qurân al-karîm ati nigba miiran nigbati o ba n ṣe namâz.

Awọn ika ibukun Ọga wa Fakhr al-âlam tobi, ati awọn apa ibukun Rẹ jẹ ẹran-ara. Awọn ọpẹ ibukun rẹ gbooro. Lofinda ti gbogbo ara Rẹ lẹwa ju musk lọ. Ara ibukun re je mejeeji rirọ ati ki o lagbara.

Anas ibn Mâlik sọ pe, Mo sin Rasûlullah fun ọdun mẹwa. Ọwọ ibukun rẹ rọ ju siliki lọ.

Awọ ibukun rẹ rùn diẹ sii lẹwa ju musk ati awọn ododo. Awọn apa ibukun rẹ, ẹsẹ ati ika ọwọ rẹ gun. Awọn ika ẹsẹ ibukun rẹ tobi. Ọgangan abẹ ẹsẹ Rẹ ko ga ju, o si rọ. Ikun ibukun re gbooro, àyà Re ati ikun Re si dọgba. Awọn egungun ti o wa ni aaye awọn ejika Rẹ tobi, àyà ibukun Rẹ si gbooro. Okan ibukun ti Ọga wa Rasûlullah ni nazargâh al-ilâhî (ibi ti Allahu taâlâ wo).

Ọga wa Rasûl al-akram ko ga pupọ tabi kukuru. Bí ẹni gíga bá sún mọ́ ọn, yóò ga ju ẹni náà lọ. Nigbati O joko, awọn ejika ibukun Rẹ yoo ga ju gbogbo awọn ti o joko lẹgbẹẹ Rẹ lọ.

Irun Rẹ ati irun irungbọn Rẹ ko ni iṣupọ pupọ, bẹẹ ni ko tọ pupọ, ṣugbọn o ni riru adayeba. Irun ibukun re gun. Ó máa ń ní irun iwájú, àmọ́ nígbà tó yá, ó pín irun rẹ̀ sí méjì. Nigba miran Oun yoo dagba irun ibukun Rẹ gun, ati nigba miiran Oun yoo ge ati kikuru. Ko kun irun ati irungbọn Rẹ ni láró. Nigbati O ku, iye irun funfun ti o wa ninu irun ati irungbọn Rẹ ko ju ogun lọ. Oun yoo ge irun ete oke (mustache) ibukun Rẹ. Gigun ati apẹrẹ ti irun ete oke Rẹ dabi awọn oju oju ibukun Rẹ. O ni awọn agbẹrun ti ara ẹni ninu iṣẹ Rẹ.

Ọ̀gá wa Rasûlullah (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) nigbagbogbo ni miswâk Rẹ ati òòyà Rẹ pẹlu Rẹ. Oun yoo wo digi naa nigba ti O n ya irun ati irungbọn Rẹ ti o ni ibukun.

Ọga wa Fakhr al-kâinat yoo rin ni iyara, ti n wo ilẹ ni iwaju Rẹ, ati nigbati O ba kọja ni ibikan, yoo han gbangba nipasẹ õrùn ẹlẹwa Rẹ.

Ara Arab ni Ọga wa Rasûlullah. Iyẹn ni, O ni awọ funfun kan ti a dapọ pẹlu pupa ati pe o rẹwa pupọ, o n tan imọlẹ, o si lẹwa.”

Ti ẹnikan ba sọ pe Ọga wa, Anabi dudu, o di alaigbagbọ.

Itumọ ede ti “Arab” jẹ “lẹwa.” Fun apẹẹrẹ, “lisân al-Arab” tumọ si “ede ẹlẹwa”. Itumọ ọrọ-ọrọ rẹ, iyẹn ni, “Arab” ni ori agbegbe, tumọ si ẹnikan ti a bi ati dagba ni ile larubawa ti a pe ni Arabia, ti o dagba pẹlu oju-ọjọ, afẹfẹ, omi ati ounjẹ, ati ẹniti o jẹ ti ẹjẹ awọn eniyan rẹ. Gẹgẹbi awọn ti ẹjẹ Anatolian ti a npe ni Turki, awọn ti a bi ati dagba ni Bulgaria ni a npe ni Bulgarians ati awọn ti o wa ni Germany ni a npe ni ara Germany, bakanna, Rasûlullah (sall-Allahu alaihi wa sallam) jẹ Arab nitori pe a bi i ni ile larubawa. Larubawa ni awọ funfun, awọ alikama. Paapa idile Anabi wa jẹ funfun ati lẹwa pupọ. Kódà, baba ńlá Rẹ̀ Ibrâhîm alaihis-salâm ní àwọ̀ funfun, ó sì jẹ́ ọmọ onígbàgbọ́ kan tó ń jẹ́ Târuh, tó tún ní àwọ̀ funfun tó sì wá láti ọ̀dọ̀ àwọn ará ìlú Basra. Âzar, ti o jẹ alaigbagbọ, kii ṣe baba Ibrâhîm alaihis-salâm; òun ni arákùnrin bàbá Rẹ̀ àti ọkọ ìyá Rẹ̀.

Òkìkí bàbá Ànábì wa ọ̀wọ́n, Abdullah, ti tàn kálẹ̀ dé Íjíbítì, àti nítorí nûr tó wà níwájú orí rẹ̀, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó igba àwọn ọ̀dọ́bìnrin ti wá sí Mẹ́kà láti fẹ́ ẹ. Sibẹsibẹ, nûr Muhammad 'alaihis-salâm di ìpín Âmina.

Arakunrin baba Rẹ Abbâs ati Abdullah ọmọ Abbâs pín awọ funfun Rẹ. Bákan náà, àwọn àtọmọdọ́mọ Wòlíì wa títí di òpin ayé yóò rẹwà àti funfun.

Ashâb Rasûlullah tun jẹ funfun ati lẹwa. ‘Uthmân radiy-Allahu ‘anh jẹ funfun pẹlu irun bilondi. Dihya al-Kalbî, aṣoju ti Rasûlullah ranṣẹ si ijọba ti Emperor Heraclius ti Byzantine, dara pupọ, ati nigbati o ba rin ni ayika awọn opopona, awọn ọmọbirin Byzantine yoo yara jade lọ si opopona lati wo oju rẹ. Jabrâîl ‘alaihis-salâm yoo maa wa ni irisi Dihya radiy-Allahu ‘anh.

Awọn abinibi ti Egipti, Damasku, Afirika, Sicily ati Spain kii ṣe Larubawa. Ṣugbọn, niwọn bi awọn Larubawa ti wa si awọn aaye wọnyi lati ile larubawa lati tan Islâm si agbaye, awọn Larubawa wa ni awọn ilẹ wọnyi, paapaa. Bakanna, wọn wa ni Anatolia, India ati awọn orilẹ-ede miiran. Ṣugbọn loni kii yoo jẹ ẹtọ lati pe awọn eniyan eyikeyi ninu awọn orilẹ-ede wọnyi ni Larubawa.

Àwọ̀ àwọn ará Íjíbítì ṣókùnkùn díẹ̀. Awọn eniyan Ethiopia (Abyssinia) jẹ dudu. Wọn pe wọn ni Etiopia. Awọn eniyan Zanzibar ni a npe ni Zanji, ati pe wọn tun jẹ dudu. O jẹ iṣe ijosin lati nifẹ ati bọwọ fun awọn ibatan ati awọn arọmọdọmọ Anabi wa. Gbogbo Musulumi fẹràn wọn. Awọn eniyan dudu ti o wa si Anatolia gẹgẹbi awọn alejo ṣe afihan ara wọn bi Larubawa lati le gba ọwọ ati inurere, ati awọn Musulumi Anatolian alaiṣẹ gbagbọ ọrọ wọn ati fẹràn wọn. Nitoripe ko si dudu tabi funfun ninu ife yi. Musulumi dudu ni ọpọlọpọ igba ti o ga julọ, diẹ niyelori ati olufẹ ju alaigbagbọ funfun lọ. Lati jẹ dudu ko dinku iye ti îmân (igbagbọ). Hadrat Bilâl al-Habashî ati Usâma, ti Rasûlullah feran pupo, dudu. Awọn alaigbagbọ Abû Jahl, ti ibi ati ipilẹ wọn mọ nipasẹ gbogbo eniyan, jẹ funfun. Allahu taâlâ mọyì agbára îmân àti taqwâ (yíyẹra fún àwọn harâm nípa ìbẹ̀rù Allahu taâlâ) ènìyàn, kì í ṣe àwọ̀ rẹ̀. Bí ó ti wù kí ó rí, àwọn aláwọ̀ dúdú tí wọ́n ń fi ara wọn hàn gẹ́gẹ́ bí Lárúbáwá ń sìn àwọn ọ̀tá Islâm àti àwọn Júù. Ni apa kan, wọn ṣe afihan awọn eniyan dudu bi ẹni ti o kere ati irira. Wọ́n lò wọ́n gẹ́gẹ́ bí ẹrú. Ni ida keji, nipa pipe awọn ologbo ati aja dudu ni “Arab”, nipa pipe awọn aworan ati awọn aworan efe ti awọn eniyan dudu ninu awọn iwe iroyin ati iwe irohin ni Arab, wọn gbiyanju lati ṣafihan awọn Larubawa si ọdọ bi dudu, nitorina o ya awọn ọmọde Musulumi kuro lọdọ Anabi wa.

Gbogbo ànímọ́ ìwà rere ni a kó jọ sínú Wòlíì olùfẹ́ wa. Allahu taâlâ fi àwọn ànímọ́ ìwà rere rẹ̀ tí ó rẹwà fún un; Kò gbà wọ́n lẹ́yìn náà nípa ìsapá.

Kò bú Mùsùlùmí rí nípa mẹ́nu kan orúkọ rẹ̀, kò sì fi ọwọ́ ìbùkún rẹ̀ lu ẹnikẹ́ni. Ó gbẹ̀san nítorí Allah; Kò gbẹ̀san lára ẹnikẹ́ni nítorí tirẹ̀. Ó bá àwọn ìbátan Rẹ̀, Ashâb Rẹ̀ àti àwọn ìránṣẹ́ rẹ̀ lò dáadáa àti pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀. O jẹ onírẹlẹ pupọ ati ọlọ́yàyà ni ile Rẹ. Oun yoo ṣabẹwo si awọn alaisan ati lọ si isinku. Oun yoo ran Ashâb Rẹ lọwọ pẹlu iṣẹ wọn yoo si mu awọn ọmọ wọn ni apa Rẹ. Ṣugbọn ọkàn Rẹ ko ni di mọ awọn nkan wọnyi. Ọkàn ibukun rẹ wa ni agbaye awọn angẹli.

Iberu yoo di eniyan ti o ri Ọ̀gá wa Rasûlullah lojiji. Bí kò bá jẹ́ onírẹ̀lẹ̀, kò sẹ́ni tó lè jókòó lẹ́gbẹ̀ẹ́ Rẹ̀ tàbí kí ó ní okun láti gbọ́ ọ̀rọ̀ Rẹ̀ nítorí ipò wòlíì Rẹ̀. Bí ó ti wù kí ó rí, láti inú ìmẹ̀tọ́mọ̀wà Rẹ̀, Òun fúnra rẹ̀ kò ní fi ojú Rẹ̀ alábùkún tẹjú mọ́ ojú ẹnikẹ́ni.

Ọga wa Fakhr al-âlam (sall-Allahu alaihi wa sallam) jẹ oninurere julọ ti eniyan. A ko gbọ ri ki O sọ pe, “Rara,” nigba ti won beere nkankan lowo Re. Bí ó bá ní ohun tí a béèrè fún, yóò fi fún un; bí kò bá ní, kò ní dáhùn. O ni awọn iṣẹ rere ati oore pupọ tobẹẹ ti awọn ọba Romu, awọn shah Persia tabi alakoso miiran kankan ko le ṣe oore to bi O ti ṣe. Ṣugbọn O nifẹ lati gbe pẹlu inira, O ṣe iru igbesi aye bẹ ti Oun ko paapaa ranti lati jẹ tabi mu. Oun ko ni sọ pe, “Ẹ mu nkan wa lati jẹ,” tabi “Ẹ se iru ati iru ounjẹ bẹẹ.” Ó máa ń jẹ bí wọ́n bá mú oúnjẹ wá fún un, yóò sì gba èso èyíkéyìí tí wọ́n bá fún un. Nigba miiran O jẹun diẹ fun awọn oṣu ati fẹran ebi. Ati nigba miiran O jẹ pupọ. Oun ko ni mu omi ni opin ounjẹ naa. Oun yoo mu omi nigba ti o joko.2 Nigbati O jẹun pẹlu awọn ẹlomiran, Oun yoo dẹkun jijẹ lẹhin ti gbogbo eniyan ti pari.3 Oun yoo gba awọn ẹbun lati ọdọ gbogbo eniyan. Oun yoo fun ni ọpọlọpọ igba diẹ sii ni ipadabọ si ẹnikẹni ti o mu ẹbun kan.

O jẹ aṣa Rẹ lati wọ oniruuru aṣọ. Nígbà tí àwọn ikọ̀ láti orílẹ̀-èdè míì bá dé, Ó máa ń múra, á wọ aṣọ tó ṣeyebíye, á sì fi ojú rẹ̀ tó rẹwà hàn. Ó wọ òrùka fàdákà tí ó ní òkúta agate, ó sì lò ó gẹ́gẹ́ bí èdìdì. Muhammadun Rasûlullah ni a kọ sori oruka Rẹ.

Awọ ni wọ́n fi ṣe ibùsùn rẹ̀, ó sì kún fún àwọn okun igi ọ̀pẹ. Nigba miiran Oun yoo dubulẹ lori ibusun yii, nigbamiran lori awọ ti o tan lori ilẹ, ati nigba miiran lori akete tabi erupẹ ilẹ gbigbẹ. Oun yoo fi ọpẹ ibukun Rẹ si abẹ ẹrẹkẹ ọtún Rẹ yoo si dubulẹ ni apa ọtun Rẹ.4

Rasûlullah (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ko gba zakât, ko si jẹ iru awọn nkan bii alubosa aise tabi ata ilẹ, ko si ka awọn ewi.

Oju ibukun Ọ̀gá wa, Anabi a maa sun, ṣugbọn ọkan ibukun Rẹ ko ni sun. Oun a sùn pẹlu ebi, yoo si ji ni ẹni ti o yo. Ko yawn rara.

Ara ibukun re je imole, Ko si ni ojiji lori ilẹ. Ko si eṣinṣin ti yoo de si aṣọ Rẹ, ati awọn ẹfọn ati awọn kokoro miiran ko ni mu ẹjẹ ibukun Rẹ.

Ọ̀gá wa, Wòlíì jẹ́ olùbánisọ̀rọ̀ tó lọ́rọ̀ lọ́nà àrà ọ̀tọ̀. O mọ ni pipe ibiti o ti bẹrẹ ati pari awọn ọrọ Rẹ. Nitori ọna ti ọrọ Rẹ, awọn ọrọ Rẹ ṣe kedere, ti o ni ẹ̀ka ọ̀rọ̀ gidigidi ti o si ṣe kedere. Ìtumọ̀ títọ́ máa ń hàn nígbà gbogbo nínú àwọn ọ̀rọ̀ Rẹ̀, àti pé níwọ̀n bí agbára ọ̀rọ̀ rẹ̀ ti ga lọ́lá, kò rẹ̀ ẹ́ tàbí kó ní ìdààmú nígbà tó ń sọ̀rọ̀.

Nigba ti Allahu taâlâ sọ fun u pe Oun ni Rasûlullah, awọn shaytans ko le lọ soke si ọrun ati gba iroyin, ati pe awọn afọṣẹ ko le sọ asọtẹlẹ mọ. Ọga wa Sarwar al-âlam (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) wa laaye ni bayi pẹlu igbesi aye ti a ko loye. Ara ibukun re ko baje. Áńgẹ́lì kan dúró sí ibojì Rẹ̀ ó sì sọ fún un nípa salawât ash-sharîfa tí ummah Rẹ̀ ń sọ fún Un. Laarin minbar Rẹ ati ibojì ibukun Rẹ ni a npe ni Rawda al-mutahhara. Ibi yii jẹ ọkan ninu awọn ọgba ti Jannah. Ṣabẹwo si iboji Rẹ jẹ ọkan ninu awọn iṣe ijọsin ti o tobi julọ ati ti o niyelori julọ.

Awọn olokiki ninu Ashâb al-kirâm ṣe apejuwe ẹwa ti Ọga wa, Anabi gẹgẹbi isalẹ:

Abû Hurayra sọ pe, “Emi ko tii ri ẹnikẹni ti o lẹwa ju Rasûlullah lọ. Ó dà bí ẹni pé oòrùn ń tàn lójú Rẹ̀ pẹ̀lú gbogbo ìmọ́lẹ̀ rẹ̀. Nigbati O rẹrin musẹ, eyin ibukun Rẹ yoo tan imọlẹ si awọn odi.”

Ibn Abî Hâla sọ pe, “Oju ibukun Ọga wa, Anabi tàn bi oṣupa kikun.”

Hadrat Alî sọ pe, “Iberu yoo di eniyan kan ti o rii Rasûlullah lojiji. Ẹnikẹni ti o ba ba a sọrọ ti o si mọ Ọ yoo gbona si ọdọ Rẹ lẹsẹkẹsẹ ki o si nifẹ Rẹ.”

Jâbir ibn Samura sọ pe, “Rasûlullah fi ọwọ ibukun Rẹ si oju mi. Ọwọ́ rẹ̀ ní òórùn ẹlẹ́wà, tí ń tuni lára, bí ẹni pé wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ gbé e jáde kúrò nínú àpò olóòórùn dídùn. Ti Ọ̀gá wa Rasûlullah ba fi ọwọ Rẹ kan ọwọ ẹnikan fun musâfaha (gbigbọn ọwọ ni ọna ti Islâm ti paṣẹ), õrùn ẹlẹwa naa ko ni lọ kuro lọdọ awọn eniyan naa ni gbogbo ọjọ.”5

Iya wa Hadrat Âisha sọ pe, “Nigbati Rasûlullah ba fọwọ pa ori ọmọde kan, ọmọ naa yoo jẹ idanimọ lẹsẹkẹsẹ laarin awọn ọmọde miiran nipasẹ õrùn ẹlẹwa rẹ.”6

Ni ojo kan, Oga wa Rasûlullah (sall-Allahu alaihi wa sallam) n sun ni ile Re. Umm Sulaym, iya Anas ibn Mâlik, wa. Lakoko ti o ti sùn, awọn silė ti lagun han loju oju ibukun ti Olukọni Rasûlullah wa. Umm Sulaym bẹrẹ lati gba lagun ibukun ti Ọga wa, Anabi. Nigba ti Ọ̀gá wa, Anabi ji o beere idi ti o fi n ṣe bẹ, Umm Sulaym, anti-wara ti Anabi wa, sọ pe, “A fi wọn kun si awọn turari wa. lagun rẹ jẹ ẹwa julọ ati õrùn didùn ti awọn õrùn.”7

Abû Hurayra sọ pe, “Emi ko tii ri ẹnikẹni ti o yara ju Rasûlullah. Ó dà bí ẹni pé ilẹ̀ ń ká ara rẹ̀ jọ fún Un. Nígbà tí a bá ń bá a rìn, a óò lo gbogbo agbára wa, a ó sì ṣe akitiyan gidigidi.”

“Nigbati Rasûlullah ba fọwọ pa irun ọmọde kan, ọmọ naa yoo jẹ idanimọ lẹsẹkẹsẹ laarin awọn ọmọde miiran nipasẹ õrùn ẹlẹwa rẹ.”
Hadrat Âisha
(radiy-Allahu
‘anhâ)

Ẹwa Ọga wa, Anabi

Awọn ọjọgbọn Islâm nla ti a npe ni Ulamâ ar-râsihîn, ti wọn jẹ ọga ni imọ zâhir (ti o han gbangba) ati bâtin (ti a fi pamọ) ti wọn si jẹ arole Ọga wa, Anabi, ti ri Anabi wa ni gbogbo ẹwà Rẹ ti wọn si ṣubu ni ifẹ pẹlu Rẹ. Abû Bakr as-Siddîq ni akọkọ laarin wọn. Nigbati o ri nûr ti woli ni Ọ̀gá wa Rasûlullah (sall-Allahu alaihi wa sallam) ti o si loye ipo giga rẹ, ẹwa ati giga rẹ, o ṣubu ni ifẹ o si lọ jina ninu ifẹ rẹ pe ko si eniyan miiran ti o le dabi rẹ. Hadrat Abû Bakr yoo ri Ọ̀gá wa Rasûlullah ni gbogbo igba ati nibikibi ti o ba wo. O ṣapejuwe ipo rẹ nigbakan nipa sisọ, Iwọ Rasûlallah! Mo ti ri ọ nibikibi ti mo wo! Ati ni akoko miiran, o sọ pe, Emi yoo paarọ gbogbo awọn iṣẹ rere mi fun aṣiṣe tirẹ. Ọkan ninu awọn eniyan ti o rii, loye ati ṣalaye ẹwa ti Ọga wa Rasûlullah ti o dara julọ ni Hadrat Âisha, iya Mumins. Hadrat Âisha je omowe, mujtahid ati alakọwe; o je onilàkaye ati oye. O sọrọ lainidii ati ni asọye. O mọ itumọ ti Qurân al-karîm, halâls ati harâms, ewi Larubawa ati imọ-jinlẹ ti iṣiro daradara. O ni awọn ewi ti o yin Rasûlullah. Awọn ẹsẹ-ewi meji (beyit) wọnyi ni iya wa Hadrat Âisha kọ:

Wa lav sami’û ahl-u Mısra awsâfa haddihî,
Lamâ bazalû fî sawmi Yûsufa min nakdin.
Lavîmâ Zalîhâ lav ra ayna cabînahû,
La âsarna bil-kat’il kulûbi alal aydi.
Itumọ:
Ti awọn ara Egipti ba ti gbọ ẹwà ẹrẹkẹ Rẹ,
Wọn ko ba ti fun Yûsuf (alaihis-salâm) ni idunadura owo kankan.
(Wọn yoo ti fipamọ gbogbo awọn ohun-ini wọn lati wo awọn ẹrẹkẹ Rẹ.)
Ti awọn obinrin ti o sọrọ buburu ti Zalîhâ ba ri iwaju didan Rẹ,
Wọn yoo ti ge ọkan wọn dipo ọwọ wọn.

Ìyá wa Hadrat Âisha ròyìn pé, “Lọ́jọ́ kan, Rasûlullah (sall-Allahu alaihi wa sallam) ń tú àwọn okùn bàtà rẹ̀ alábùkún, mo sì ń yí òwú. Mo wo oju ibukun Re. Lagun ti n rọ lati iwaju didan Rẹ. Ẹ̀kán lagun naa n tan imọlẹ nibi gbogbo, ti n tan oju mi. Ẹnu ya mi. O wo mi o si beere pe, ‘Kini o ṣẹlẹ si ọ, o dabi ẹni ti ọkan rẹ ti lọ bẹ?’ Mo ni, ‘Iwo Rasûlallah! Wiwo imọlẹ nûr lori oju ibukun rẹ ati awọn ina ti o tan nipasẹ awọn silė ti lagun lori iwaju ibukun rẹ, Mo ti padanu ara mi.’ Rasûlullah dide duro o si wa si mi. O fi ẹnu ko mi laarin oju mi mejeeji, o si wipe, ‘Iwọ Âisha! Ki Allahu taâlâ bukun fun yin pelu oore! Emi ko le mu inu rẹ dun to bi o ti mu inu mi dun.’” Ni awọn ọrọ miiran, O sọ pe, “Bi o ti mu inu mi dun ti ju bi mo ti mu inu rẹ dun lọ.” Ifẹnukonu Rẹ laarin oju ibukun Hadrat Âisha ni lati fun un ni ẹbun ati bu ọla fun u nitori pe o nifẹ Ọga wa, Anabi o si rii ẹwa Rẹ pẹlu oye.

Laini kan:
Mo ki oju mi ku oriire fun riri ẹwà rẹ!
Ati ẹsẹ-ewi meji kan (beyit):
Bawo ni awọn oju wọnyẹn ṣe dara fun wiwo ẹwa naa.
Bawo ni ọkan ti o ni orire fun sisun pẹlu ifẹ Rẹ!

Awọn ẹwa ti o han gbangba, eyiti a pejọ sori ara ibukun ti Rasûl al-akram (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) ti o si ṣe afihan awọn ẹwa inu, ko tii pejọ sori ara ẹnikẹni miiran rara.

Hadrat Imâm al-Qurtubî sọ bi atẹle: “Ẹwa Ọga wa Rasûl al-akram ko han patapata. Ti a ba ti ri ẹwa rẹ gidi, Ashâb al-kirâm ko ba ti ni agbara lati wo Rẹ. Bí Ó bá ti fi ẹwà rẹ̀ hàn, kò sẹ́ni tó lè fara da wíwo Rẹ̀.”

Yûsuf ‘alaihis-salâm farahàn fún àwọn ènìyàn pẹ̀lú ẹwà Rẹ̀ tí ó hàn gbangba, Ọ̀gá wa Rasûlullah sì farahàn fún àwọn ènìyàn pẹ̀lú ẹwà inú Rẹ̀. Nigbati a ri ẹwa Yûsuf ‘alaihis-salâm, awọn eniyan ge ọwọ wọn. Pẹ̀lú kamâl (ìlọ́lá inú) Ọ̀gá wa Rasûlullah, zunnârs (àwọn àmùrè okùn tí àwọn àlùfáà Kristẹni wọ̀) ni wọ́n gé, wọ́n fọ́ òrìṣà, ìkùukùu àìgbàgbọ́ sì tú ká.

Ashâb al-kirâm naa beere lọwọ Ọga wa, Anabi, “Iwọ Rasûlallah! Ṣe o lẹwa diẹ sii tabi Yûsuf alaihis-salâm jẹ lẹwa diẹ sii?” Ni idahun, Ọga wa sọ pe, “Arakunrin mi Yûsuf lẹwa ju mi lọ, emi si ni ẹni ti o wuni ju U lọ. Ẹwa rẹ ti o han jẹ diẹ sii ju ẹwa mi ti o han lọ.”

Ọga wa, Anabi sọ ninu ọkan ninu awọn hadîth ash-sharîfs Rẹ, “Gbogbo woli ti Allahu taâlâ ran ni oju ti o lẹwa ati ohun ẹlẹwa. Ní ti Wòlíì rẹ, Ó ní ojú tó rẹwà jù lọ àti ohùn tó lẹ́wà jù lọ láàárín wọn.”

Ẹnikan wa o beere lọwọ Ọga wa Rasûlullah, “Iwọ Rasûl ti Allahu taâlâ! Nigbawo ni ọjọ qiyâmat?” Ọ̀gá wa, Anabi beere lọwọ rẹ pe, “Kini o pese sile fun ọjọ qiyâmat?” O dahun pe, “Bẹẹni, emi ko mura silẹ fun qiyâmat nipa ṣiṣe ọpọlọpọ namâz, ãwẹ tabi fifun ni sadaqa. Sibẹsibẹ, Mo nifẹ Allahu taâlâ ati Rasûl Rẹ.” Lẹhinna, Ọga wa, Anabi sọ pe, “Ọkan yoo wa pẹlu awọn ti o nifẹ.”8

Ifẹ Rasûlullah jẹ fard al-ayn (ijẹ ọranyan fun gbogbo eniyan) fun gbogbo awọn Musulumi.

“Arakunrin mi Yûsuf lẹwa ju mi lọ, emi si ni ẹni ti o wuni ju U lọ. Ẹwa rẹ ti o han jẹ diẹ sii ju ẹwa mi ti o han lọ.”
Hadîth ash-sharîf

Ti ifẹ Sarwar yẹn ba yanju ni ọkan kan, o rọrun pupọ lati gbe ni ibamu pẹlu Islâm, lati ni ayọ ati idunnu ti îmân ati Islâm. Eyi fa igboran pipe si oga wa ti awọn agbaye mejeeji. Pẹlu ifẹ yii, eniyan ni ọlá lati gba awọn ibukun ailopin ati eyi ti a ko le ṣapejuwe ati awọn ibukun ti Allahu taâlâ fi fun Habîb Rẹ. Awọn ọjọgbọn Ahl as-sunnah ati awọn iwe wọn, eyiti o dari gbogbo Musulumi, ọdọ ati agba, taara si ifẹ Rasûlullah, jẹ ẹri ti awọn ibukun wọnyi.

O jẹ wâjib fun Musulumi ti o mẹnuba tabi gbọ orukọ ibukun ti Rasûl alaihis-salâm lati wa ni ipo ifokanbalẹ ati irẹlẹ ati ibọwọ pẹlu ọkan ati ara, bi ẹnipe o wa niwaju Rasûlullah.

Nigbati eniyan ba gbọ ohun kan ti a royin lati awọn ọrọ ibukun tabi awọn iṣe ti Ọga wa, Anabi, didahun ni ọna ti o gbe ogo Rẹ ga jẹ lati inu ibọwọ ati ọwọ si Anabi wa. Aiṣapejuwe Rasûlullah pẹlu awọn ọrọ ti a lo fun ipo ti o kere ati kekere laarin awọn eniyan tun jẹ ibowo fun Rẹ.

Fun apẹẹrẹ, Rasûlullah ni a ko pe ni talaka tabi darandaran. Nigbati eniyan ba gbọ, “Ọ̀gá wa Rasûlullah fẹran bẹ-ati-bẹ,” aisọ pe, “Sibẹsibẹ, Emi ko fẹran bẹ,” jẹ nitori ibowo fun Rẹ. O tumọ si, lẹhin ti o gbọ pe Ọ̀gá wa Rasûl al-akram (sall-Allahu alaihi wa sallam) sọ pe, “Emi ki i jẹun nigba ti mo ba fara ti nkan,” ni aidahun pe, “Emi a maa jẹun nigba ti mo ba fara ti nkan,” ki eniyan si maa jẹun nigba ti o fara ti nkan. Titẹle awọn wọnyi wa ninu ibọwọ fun Rasûlullah. Aiṣe wọn pẹlu ero lati fi wọn yẹyẹ n ṣi ilẹkun si aigbagbọ.9

O tun jẹ nitori ibọwọ fun Allahu taâlâ ati Rasûl Rẹ lati ma gbe awọn iwe miiran tabi awọn ohun elo ile eyikeyi si ori awọn iwe Qurân al-karîm ati hadîth ash-sharîf. O jẹ nitori ibọwọ fun Allahu taâlâ ati Rasûl Rẹ lati yọ eruku lori wọn ati ki o maṣe ju iwe kan nù ti o ni awọn orukọ ibukun ti Allahu taâlâ tabi Olukọni Rasûlullah ninu.

Iru awọn iwe bẹẹ ko yẹ ki o ya. Awọn iwe ti o ni awọn lẹta Islâm yẹ ki o bọwọ fun diẹ sii. Ti o ba jẹ pe awọn iwe ati awọn iwe ti o ni orukọ Allahu taâlâ ati âyat al-karîmas ti ya nitori wiwọ, a gbọdọ fi aṣọ ti o mọ we wọn ki a si sin wọn sinu ilẹ, tabi ki a yọ awọn kikọ ti o wa lori wọn kuro nipa fifọ omi, tabi ki a sun won. Nigbati wọn ba sun, a sin ẽru naa. Sisun dara ju yiyọ awọn kikọ kuro nipa fifọ. Nitoripe omi ti a lo fun fifọ le wa ni titẹ lori.

Fifihan ibowo ati ọwọ si Medîna al-Munawwarah, eyiti o jẹ haram ti Rasûlullah, yago fun awọn nkan eewọ nibẹ (tabi ṣiṣe awọn ẹṣẹ) ati fifi inurere han si awọn eniyan Medîna al-Munawwarah ni a gba bi ibọwọ fun Rasûlullah.

Iwọ ni ọba-alaṣẹ ti aye mi,
Dajudaju iwọ ni igbesi aye ninu iṣọn mi,
Sazâi ti ba gbogbo ohun-ini rẹ jẹ,
Gbogbo aye wa lati inu oore rẹ.
Hasan Sazâî