Olufẹ mi Anabi

HAJJ DI FARD

“Nibẹ (ni Kâba) jẹ awọn ami ti o han gbangba ati ibudo Ibrâhîm. Ẹnikẹni ti o ba wọle nibẹ ni ailewu lati kolu. O jẹ ọkan ninu awọn ẹtọ ti Allahu taâlâ lori awọn eniyan, ọkan ninu awọn aṣẹ Rẹ, pe awọn ti o le wa ọna si (awọn ti o ni anfani lati) ṣe hajji si (ati ṣabẹwo) ti Bayt.”
Âl-i ‘Imrân: 97

Hajj (irin ajo mimọ), ọkan ninu awọn ọwọn marun ti Islâm, di fard ni ọdun kẹsan ti Hegira. O ti sọ ni âyat al-karîma ti a fihan, ni maal, “Nibẹ (ni Kâba) jẹ awọn ami ti o han gbangba ati ibudo Ibrâhîm. Ẹnikẹni ti o ba wọle nibẹ ni ailewu lati kolu. O jẹ ọkan ninu awọn ẹtọ ti Allahu taâlâ lori awọn eniyan, ọkan ninu awọn aṣẹ Rẹ, pe awọn ti o le wa ọna si (awọn ti o ni anfani lati) ṣe hajji si (ati ṣabẹwo) ti Bayt. Ẹnikẹni ti o ba sẹ fard yẹn, nitõtọ, Allahu taâlâ ko nilo ohunkohun.”1

Ọga wa Fakhr al-âlam (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) gbe aṣẹ Allahu taâlâ yii si Ashâb Rẹ. O fẹ lati ṣe hajji ni opin Dhul-qâdah. Bí ó ti wù kí ó rí, nígbà tí ìròyìn dé pé àwọn alaigbagbọ ń ṣe tawâf ní ìhòòhò, Kò rò pé ó yẹ láti wà pẹ̀lú wọn ní ipò yìí. O yan Hadrat Abû Bakr gẹgẹbi hajj amîr lati kọ manâsiq (ilana ati ilana) ti hajj.

Hadrat Abû Bakr ati Hadrat Alî lo si hajj

Ni ọdun yẹn, Ashâb al-kirâm lọ si Mekka gẹgẹbi kafila ti ọọdunrun eniyan labẹ aṣẹ Hadrat Abû Bakr. Nibayi, awọn ẹsẹ akọkọ ti Sûrah al-Barâa ti sọkalẹ. Ninu awọn wọnyi, diẹ ninu awọn ofin ni a sọ nipa adehun naa. Woli olufẹ wa ran Hadrat Alî si Mekka lati kede awọn ofin yẹn.2

Gẹ́gẹ́ bí àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ kan tí ó wọ́pọ̀ láàárín àwọn Lárúbáwá nígbà yẹn, bí wọ́n bá ṣe àdéhùn tàbí tí wọ́n ṣẹ́, olùṣe fúnra rẹ̀ tàbí ìbátan tí ó yàn yóò kéde rẹ̀. Ọ̀gá wa, Anabi ran Hadrat Alî lọ si Mekka lẹyin kafila hajji fun idi eyi. Hadrat Alî ba kafila naa, won si wo Mekka papo.3

Hadrat Abû Bakr fun khutba kan o si salaye hajj ibâdat. Ashâb al-kirâm ṣe hajj ni ibamu si awọn ilana ti a kọ. Nigba ti ibâdat ti hajj n ṣe, Hadrat Alî fun khutba ni ibi ti wọn n pe ni Jamra al-Aqaba ni Minâ. O bere khutba re nipa wi pe:

“Eyin eniyan! Rasûlullah ti rán mi sọ́dọ̀ yín,” ó sì ka âyat al-karîma àkọ́kọ́ ti Sûrah al-Barâa. Lẹhin eyi, o sọ pe, “A ti fi iṣẹ ran mi lati sọ nkan mẹrin fun yin.” Awọn nkan mẹrin wọnyi jẹ:

1- Ko si ẹnikan miiran ju awọn Musulumi le wọ Jannah.
2- Lẹhin ọdun yii, ko si alaigbagbọ ti yoo sunmọ Kâba.

3- Ko si ẹnikan ti yoo ṣe tawâf ni ayika Kâba ni ihoho. (Ni akoko yẹn, awọn alaigbagbọ yoo yika Kâba nigba ti wọn wa ni ihoho.)

4- Ẹnikẹni ti o ba ni adehun pẹlu Rasûlullah, o wulo titi akoko rẹ yoo fi pari. Yato si awọn wọnyi, awọn miiran ni a fun ni oṣu mẹrin. Lẹhin iyẹn, ko si iṣeduro aabo tabi aabo fun eyikeyi alaigbagbo.

Lẹ́yìn ọjọ́ yẹn, kò sí alaigbagbọ kankan tó wá sí Kâba, kò sì sẹ́ni tó ṣe tawâf ní àyíká Kâba ní ìhòòhò. Lẹ́yìn tí wọ́n ti kéde àwọn ọ̀ràn wọ̀nyí, ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn alaigbagbọ di Mùsùlùmí. Lẹhin mimu ofin hajji ṣẹ, Hadrat Abû Bakr, Hadrat Alî ati Ashâb al-kirâm pẹlu wọn pada si Medîna.4

Irin-ajo Khâlid ibn Walîd si Yemen

Ni ọdun kẹwa ti Hegira, Anabi olufẹ wa ran Hadrat Khâlid ibn Walîd pẹlu irinwo mujâhids ni oṣu Rabîul-awwal lati pe awọn ọmọ Hârith ibn Ka’b, ni agbegbe Yemen, si Islâm. Lori aṣẹ Ọga wa Rasûlullah, Hadrat Khâlid ibn Walîd pe ẹya yii si Islâm fun ọjọ mẹta ti o tẹle. Wọ́n tẹ́wọ́ gba ìkésíni yìí, wọ́n sì di Mùsùlùmí.

Lati orisun oorun, omi tutu ati didùn yoo sọkalẹ,
Bí olùkọ́lé, tí ó tún ibojì rẹ ṣe, nílò omi.
Ibẹru Jahannam ti tan ina si ọkan mi ti o jona,
Mo ni ireti pe lori rẹ, awọsanma oore-ọfẹ rẹ yoo da omi.
Nitori oriire naat rẹ, awọn ọrọ Fuzûlî yipada si ohun-ọṣọ iyebiye,
Bi parili ti a ṣe lati inu ẹkan omi awọsanma oṣu Kẹrin.
Ni ọjọ qiyâmat, nigbati awọn oju ba ṣii lati orun igbagbe,
Ati, nitori ifẹ wọn fun ọ, ta omi silẹ,
Ireti mi ni pe, ni ọjọ qiyâmat, a ko ni fi mi du,
Pe fun mi ti o nfẹ fun oju rẹ, orisun ifẹ rẹ yoo fun omi.
Fuzûlî

Awọn iṣẹlẹ ti o ṣẹlẹ ni ọdun kẹwa ti Hegira

Ni ọdun kẹwa ti Hegira, Islâm tan kaakiri ile larubawa.

Ni ọdun yii, gẹgẹbi ni ọdun kẹsan, awọn eniyan lati gbogbo Arabia yoo wa si Medîna ni ọpọlọpọ wọn si n figagbaga pẹlu ara wọn lati ni ọla nipasẹ di Musulumi ati lati ni idunnu ailopin.

Ko si agbara ti o kù ni Arabia lati tako awọn Musulumi, ati Islâm jọba nibi gbogbo. Diẹ ninu awọn ẹya Juu ati Kristiani nikan ko ti di Musulumi.

Ni ọdun yii, Ọga wa Rasûl al-akram (sall-Allahu ‘alaihi wa sallam) fi lẹta ranṣẹ si awọn Kristiani Najrân o si pe wọn si Islâm. Wọn yan eniyan mẹrinla wọn si ranṣẹ si Medîna lati ṣe akiyesi ihuwasi Rasûlullah. Lẹhin igba diẹ, awọn aṣoju ṣe adehun alafia. Diẹ ninu wọn nigbamii di Musulumi funra wọn.

“Ṣọra fun egún awọn ti a nilara. Ko si ibori laarin adura awon ti a nilara ati Hadrat Haqq taâlâ .”
Hadîth
ash-sharîf

Ni ọdun yẹn, gomina Yemen Bâzân ku. Nígbà tí ìròyìn ikú rẹ̀ dé Rasûlullah, Ó pín orílẹ̀-èdè rẹ̀, ó sì fi díẹ̀ nínú rẹ̀ fún ọmọ rẹ̀ Shahr, díẹ̀ nínú rẹ̀ fún Abû Mûsa’l-Ash’arî, àwọn kan fún Ya’li ibn Umayya àti àwọn kan fún Muâz ibn Jabal.

Ni ọdun yii, Ọga wa, Anabi ran awọn gomina si gbogbo awọn ilu ti Islâm ti tan. Hadrat Alî ni a fi ranṣẹ pẹlu ọdunrun eniyan si ẹya Mudlaj ni Yemen lati pe wọn si Islâm. Wọ́n kọ́kọ́ kọ̀, wọ́n sì ta ọfà sí àwọn ọmọ ogun Islâm. Idahun lẹsẹkẹsẹ ni a fun. Ogún nínú wọn kú. Pupọ ninu wọn tuka. Hadrat Alî (radiy-Allahu anh) da Ashâb duro lati tẹle awọn ọta naa. Ó fún wọn ní ìmọ̀ràn, ó sì tún pè wọ́n sí Islâm. Wọn gba ati di Musulumi. Hadrat Alî ati awọn sahâbis pada lẹsẹkẹsẹ si Medîna wọn si ba Rasûlullah mu ni Mekka.

Ni ọdun yii, gẹgẹbi ni ọdun kẹsan, awọn aṣoju tẹsiwaju lati wa. Ọkan ninu wọn ni aṣoju Ghamid, ekeji jẹ ti Banî Hanifa. Wọn wa si iwaju Rasûlullah wọn si di Musulumi.

Fîrûz, ọmọ arabinrin Negus, wa o si di Musulumi. Aṣoju lati Abd al-Kays tun wa o si di Musulumi.

Ni ọdun yẹn ọmọ Rasûlullah, Ibrâhîm, ku ni ọmọ ọdun kan ati idaji. Nigbati Rasûlullah padanu Ololufe Re, Oju ibukun Re kun fun omije. Hadrat Ibrâhîm ni won sin legbe Uthmân ibn Mazûn ni ibi oku Baqî. Òun ni ẹni àkọ́kọ́ tí wọ́n bu omi sí orí ibojì rẹ̀.5

Ummah rẹ jẹ ainireti, dariji awọn ẹṣẹ wa,
Maṣe sẹ ọwọ rẹ ki o sun wa pẹlu ina ti ifẹ,
Ṣe aanu, maṣe sun wa pẹlu ifẹ rẹ,
Ni kukuru, maṣe fi Gâlib ẹrú rẹ jẹbi silẹ.
Iwọ ni Ahmad ati Mahmûd ati Muhammad, oluwa mi,
Iwọ ni sultân ti Haqq fi idi rẹ mulẹ fun wa, oluwa mi.
Shaykh Gâlib