GHAZÂ TI BANÎ NADÎR
“Àwọn Júù ń wéwèé láti pa mí! Mo jade nigbati Jabrâîl sọ eyi fun mi!”
Hadîth
ash-sharîf
Nigba ti Amr ibn Umayya (radiy-Allahu ‘anh) wa ni igbekun ni Maûna, o tu ara rẹ kuro ninu ìdè rẹ o si pada si Medîna. Ni ọna, o pade awọn abọ̀rìṣà meji lati Banî Amir. Ó pa àwọn aláìgbàgbọ́ wọ̀nyẹn. Wọn wa labẹ aabo Rasûlullah, ṣugbọn ko mọ iyẹn. O wa si Medîna o si sọ fun Rasûlullah nipa ipo naa. Ọga wa, Anabi sọ pe Amr ti ṣe aṣiṣe kan o si paṣẹ fun u lati san owo ẹjẹ fun awọn ajogun wọn.
Ìbáṣepọ̀ ọ̀rẹ́ wà láàrin awọn ẹya Banî Amir ati Banî Nadîr. Banî Nadîr ṣe akiyesi ẹtọ awọn aladugbo wọn. Nitori eyi, ilaja ti ẹya Banî Nadîr ni a nilo fun owo ẹjẹ naa.
Lẹhin Ghazâ ti Uhud, ni ọdun kẹrin ti Hegira, ni oṣu Rabî’ul-awwal, Rasûlullah mu Hadrat Abû Bakr, ‘Umar, Alî, Zubayr, Sa’d ibn Mu’âz ati Usayd ibn Hudayr (radiy-Allahu ‘anhum) lati Sahâba al-kirâm o si de Banî Nadîr. O salaye ipo naa. Wọ́n ní àwọn ti ṣe tán láti ṣèrànwọ́ nípa owó ẹ̀jẹ̀ aláìgbàgbọ́ méjì náà, kí wọ́n sì dúró títí tí wọ́n fi pèsè oúnjẹ. Rasûl ‘alaihis-salâm jókòó pẹ̀lú ẹ̀yìn Rẹ̀ tí ó gbára lé ògiri ilé tí wọ́n wà, àwọn Ashâb sì jókòó yí i ká. Ni akoko yẹn, Huyay ibn Ahtab sọ pe, “Iwọ Ju! Anfani lati wa Muhammad ni iru aaye jijin bẹ kii yoo wa lẹẹkansi. Ọkan ninu nyin gun simini ile na o si fi okuta lu ori Re ki a le gbe e kuro.” Amr ibn Jahash sọ pe, “Emi yoo ṣe.” Laibikita bawo ni Salâm ibn Mushkam ṣe gbiyanju lati ṣe idiwọ wọn, wọn ko gbọ. O ni, “Jawọ ise yi. A o sọ fun u nipa eyi. Yoo jẹ ki iṣọkan wa fọ. Ọpọlọpọ awọn ohun buburu yoo wa lati eyi.” Awọn Ju ti Banî Nadîr ko gbọ tirẹ. Lẹsẹkẹsẹ yẹn, Jabrâîl ‘alaihis-salâm wa o si sọ fun Anabi olufẹ wa nipa eyi. Ọ̀gá wa, Anabi, ko sọ ohunkohun si Ashâb, jade bi ẹnipe O ni lati ṣe abojuto ọ̀rọ̀ kan o si lọ si Medîna. Nípa bẹ́ẹ̀, ìpànìyàn náà já sí pàbó.
Lori eyi, Ọga awọn aye rán Muhammad ibn Maslama si ẹya Juu ti o da adehun o si wipe, “Lọ si awọn Ju ti awọn ọmọ Nadîr! Sọ fun wọn pe, Rasûlullah ti ran mi si ọ lati sọ aṣẹ yii: Jade kuro ni orilẹ-ede mi! Maṣe duro nibi pẹlu mi! O gbìmọ lati pa mi. mo n fun o ni ọjọ mẹwa. Leyin igba yen, enikeni ti a ba ri ninu yin nihin a o ge ori rẹ.”
Nigbati Hadrat Muhammad ibn Maslama gbe aṣẹ yii, nitori iberu, wọn bẹrẹ si mura silẹ fun irin-ajo naa. Sibẹsibẹ, Abdullah ibn Ubayy, olori awọn munâfiqs, fi ifiranṣẹ ranṣẹ si wọn, o sọ pe, “Maṣe fi odi rẹ silẹ. Maṣe fi awọn ẹru ati ile-ile rẹ silẹ. A n wa lati ran yin lowo pelu egberun meji ninu awon okunrin mi.”
Nigbati o gbọ eyi, Ọga wa, Sultân ti agbaye, rin pẹlu Ashâb al-kirâm Rẹ si odi ti awọn ọmọ Nadîr, ti o wa ni ibuso mẹrin si Medîna. Hadrat Ibn Umm Maktûm ni a fi silẹ gẹgẹbi igbakeji ni Medîna. Hadrat Alî gbe asia naa. Wọ́n dó ti odi agbára náà. Awọn Ju, ti wọn ti koju Ashâb al-kirâm tẹlẹ, ko ni igboya lati jade kuro ni odi. Iranlọwọ ti awọn munâfiqs ko wa. Ashâb al-kirâm ni o ṣakoso awọn agbegbe ti odi patapata. Ní òpin ìsàgatì náà, tí ó gba ohun tí ó lé ní ogún ọjọ́, àwọn Júù jọ̀wọ́ ara wọn. Nlọ gbogbo ohun ija wọn, wura ati fadaka silẹ fun awọn Musulumi, diẹ ninu awọn ti gbe lọ si Damasku ati diẹ ninu awọn si Khaybar. Nípa bẹ́ẹ̀, láti ọ̀dọ̀ àwọn Júù, àwọn ọmọ Qurayzâ nìkan ló kù ní Medîna.1
Awọn iṣẹlẹ pataki ti o ṣẹlẹ ni ọdun kẹrin ti Hegira
Âyat al-karîma ti o ṣe idiwọ awọn ohun mimu ọti-lile ti han ni ọdun yii.2 Hadrat Zaynab bint Khuzayma ni a bu ọla fun pẹlu nikâh Rasûlullah. Ni ọdun kanna yii,3 Hadrat Hussain, ọmọ keji ti Hadrat Alî ati Hadrat Fâtima, ni a bi.4 Ọkọ Hadrat Umm Salama ti farapa o si ku ni Ghazâ ti Uhud. O ti fi ọpọlọpọ awọn ọmọde silẹ. Iya wa Umm Salama ni a fi silẹ ni ipo ti o nira ni ọjọ ogbó rẹ. Wòlíì olùfẹ́ wa ṣàánú rẹ̀ gan-an, ó sì bu ọlá fún un nípa gbígbéyàwó.5
Ìkú Fâtima bint Asad
Fâtima bint Asad, iya Hadrat Alî, ku ni ọdun yẹn.6 Ọ̀gá wa, Anabi ni ibanujẹ pupọ o si sọ pe, “Loni, iya mi ku.” Lẹhin iku baba agba rẹ Abdulmuttalib, Anabi olufẹ wa dagba pẹlu rẹ. Nigbati O kede jíjẹ́ Anabi Rẹ, o ti di Musulumi lẹsẹkẹsẹ. Fun idi eyi, Sultân ti agbaye kà a si iya Rẹ o si fi ọwọ nla han. Nítorí ìyọ́nú Rẹ̀ fún un, Ó fi ẹ̀wù ìbùkún Rẹ̀ fún un, ó sì pàṣẹ pé kí wọ́n lò ó gẹ́gẹ́ bí aṣọ ìbòjú. Lẹhin ti O dari janâza namâz rẹ, O sọ pe ãdọrin ẹgbẹrun awọn angẹli wa ni namâz. O si lọ sinu ibojì. Ni ibere fun igbesi aye rẹ ninu iboji lati rọrun ati igbadun, O ṣe awọn ami si awọn igun iboji bi ẹnipe O n gbooro si iboji naa. Lẹhinna, O dubulẹ ninu iboji.
“Lẹhin Abû Tâlib, ko si ẹlomiran ti o ṣe ojurere pupọ fun mi bi iyaafin yii (Fâtima bint Asad) ti ṣe. O je iya mi.”
Hadîth
ash-sharîf
Nigbati O jade kuro ninu iboji, oju ibukun Re ti kun fun omije, omije Re si ti subu sinu iboji. Rabb mi! Aanu wo ni iyẹn? Ati pe obinrin ti o ni orire wo ni o jẹ? Paapaa Hadrat ‘Umar ko le duro ti o beere pe, “Ki a fi ẹmi mi rubọ fun ọ, iwọ Rasûlallah! O ṣe fun iyaafin yii ohun ti o ko ṣe fun ẹnikẹni!” Wòlíì olùfẹ́ wa, ẹni tí ó jẹ́ adúróṣinṣin jù lọ nínú àwọn tí wọ́n jẹ́ adúróṣinṣin, sọ pé, “Lẹ́yìn Abû Tâlib, kò sẹ́ni tí ó dára fún mi gẹ́gẹ́ bí obìnrin yìí. Iya mi ni. Nígbà tí ebi ń pa àwọn ọmọ rẹ̀, yóò kọ́kọ́ bọ́ mi. Nígbà tí eruku àti ìdọ̀tí bò àwọn ọmọ rẹ̀, yóò kọ́kọ́ ya irun mi, yóò sì da òróró òdòdó sí i. O jẹ iya mi! Mo fi seeti mi wọ̀ ọ́ gẹ́gẹ́ bí aṣọ ìbòjú kí ó lè wọ aṣọ Jannah. Mo dubulẹ lẹgbẹẹ rẹ ki igbesi aye rẹ ninu iboji le jẹ igbadun ati rọrun fun u. Jabrâîl mu iroyin wa fun mi lati ọdọ Allahu ta’âlâ, o ni, ‘Arabinrin yii wa fun Jannah.’” Lẹhinna O gbadura fun iya wa Fâtima bint Asad gẹgẹbi atẹle yii, “Ki Allahu ta’âlâ dariji o si san ẹsan fun ọ. Iya mi! Ki Allahu ta’âlâ ṣãnu fun yin. O fun mi ni ounjẹ nigbati ebi npa ọ. Iwọ yoo wọ mi ṣaaju ki o to wọ ara rẹ, fun mi ni ifunni ṣaaju ki o to jẹun funrararẹ. Allahu ta’âlâ ni Ẹniti o ji dide ati Ẹniti o pa. O wa laaye nigbagbogbo. Ko ku. Olohun mi! Dariji iya mi Fâtima bint Asad! Sọ fun u nipa iṣe Rẹ. Mú ibojì rẹ̀ gbòòrò. Olohun mi, eniti o ni aanu julo ninu aanu! Nitori mi, Anabi rẹ ati awọn woli iṣaaju, gba adura mi.”
Awọn iṣẹlẹ pataki miiran ti o ṣẹlẹ ni ọdun kẹrin ti Hegira
Abdullah, ọmọ ọdun mẹfa ti Hadrat ‘Uthmân ati Hadrat Ruqayya, ọmọbinrin Ọga wa, Anabi, ku. Oga wa ti awọn aye dari janâza namâz fun ọmọ-ọmọ Rẹ ati pe Oun funrarẹ fi i sinu iboji. O ni ibanujẹ pupọ; Omije re subu sinu iboji. Ó fi ọwọ́ alábùkún rẹ̀ fi òkúta sàréè náà, ó sì wí pé, “Allahu ta’âlâ ṣãnu fún àwọn ìránṣẹ́ Rẹ̀ tí wọ́n ní ìyọ́nú àti onírẹ̀lẹ̀.”7
Iwọ ni sultân ti rasûls, shah ti o ga, Ọga mi.
Iwọ ni ọrọ ti awọn alaini iranlọwọ, Ọga mi.
Iwọ ni olori ni ọjọ idajọ, Ọga mi.
Iwọ ni ẹni ti a fọwọsi pẹlu aṣẹ “La-amruq”, Ọga mi.
Iwọ ni Ahmad ati Mahmûd ati Muhammad, Ọga mi,
Iwọ ni sultân ti Haqq fi idi rẹ mulẹ fun wa, Ọga mi.
Awọn imọlẹ ti abule rẹ wa lati ohun ọṣọ ti awọn ẹmi mimọ.
Ibojì rẹ ti o ni ibukun ni ibi ti awọn angẹli ti n pa ẹrẹkẹ wọn.
Wiwo rẹ jẹ digi ti wíwà Haqq,
Abû Bakr, ‘Umar, ‘Uthmân ati Alî jẹ ọrẹ rẹ.
Iwọ ni Ahmad ati Mahmûd ati Muhammad, Ọga mi,
Iwọ ni sultân ti Haqq fi idi rẹ mulẹ fun wa, Ọga mi.
Khutba rẹ ni a ka lori minbar ti ilẹ ayeraye.
Ilana rẹ wulo ni ọjọ idajọ.
Iyin rẹ ni a sọ niwaju Hudâ.
Orukọ rẹ ti o ga ni a ka lori ilẹ ati awọn ọrun.
Iwọ ni Ahmad ati Mahmûd ati Muhammad, Ọga mi,
Iwọ ni sultân ti Haqq fi idi rẹ mulẹ fun wa, Ọga mi.
Shaykh Galib
Ghazâ ti Badr kekere