ДУНЁГА ТАШРИФ БУЮРИШЛАРИ (ТУҒИЛИШЛАРИ)

Умматим, умматим

Шарафларнинг энг юксагига мушарраф бўлган, оналарнинг энг бахтиёри ҳазрати Омина ҳомиладорлигини шундай ҳикоя қилади: «Ул Сарварга ҳомиладор бўлган кунларимда ҳеч қандай оғриқ ва азият кўрмадим. Ҳомиладор эканимни сезмас ҳам эдим. Фақат олти ойдан кейин бир куни уйқу билан уйғоқлик орасида бир киши менга: „Кимга ҳомиладор эканингни биласанми?“ – деди. „Билмайман“, – деб жавоб берганимда, у: „Билиб қўй, сен пайғамбарларнинг охиргисига ҳомиладорсан!“ – деб хабар берди. Туғиш вақти яқинлашганда, ўша киши яна келиб, шундай деди: „Эй Омина! Бола туғилганда, исмини Муҳаммад қўй“. Бошқа бир ривоятда: „Эй Омина! Бола туғилганда, исмини Аҳмад қўй!“ – деб билдирилган.»

Ҳазрати Омина онамиз туғиш онини ҳам шундай ҳикоя қилади: «Туғиш вақти келганда, ҳайбатли бир овоз эшитдим. Этим жунжикиб, титрай бошладим. Сўнгра бир оқ қуш кўрдим; у келиб, қаноти билан мени силади. Қўрқув ва титроқдан асар ҳам қолмади. Шу пайт қаттиқ чанқаган эдим, гўё ҳароратдан ёнаётгандек эдим. Ёнимда сутдек оппоқ бир коса шарбат кўрдим. Уни менга ичишим учун бердилар. Ичдим – у болдан ширин ва муздек эди. Энди чанқоғим қолмаган эди. Сўнгра улкан бир нур кўрдим; уйим шундай нурланиб кетдики, ўша нурдан бошқа ҳеч нарсани кўрмас эдим.

Агар истасангиз ўтдан нажот,
Ишқ ила, шавқ ила айтинг салавот!
Ассалоту вассалому алайка ё Расулаллоҳ!
Ассалоту вассалому алайка ё Ҳабибаллоҳ!
Ассалоту вассалому алайка ё Нура Аршиллоҳ.

«Мен Аллоҳу таолонинг ҳабибиман, суюклисиман. Мен пайғамбарларнинг пешвосиман. Фахрланиш учун айтмаяпман» Ҳадиси шариф

Пайғамбаримиз туғилган уй катта боболари Ҳошим ибн Абду Манофга тегишли эди. У Каъбадан 300–400 метр шимоли-шарқда жойлашган эди.

Пайғамбаримиз ҳижрат қилаётганларида бу муборак уйни Ақил ибн Абу Толибга топширган эдилар. Ақилнинг набиралари эса уни Муҳаммад ибн Юсуф Сақафийга сотган эдилар.

Кейинчалик бу муборак уйни Ҳорун Рашиднинг онаси Хайзурон хоним сотиб олиб, масжидга айлантирди.

Аббосийлар ва мамлуклар муҳофаза қилган бу масжид усмонлилар даврида ҳам эҳтиёткорлик билан сақланди. Қонуний султон Сулаймонхон масжидни қайта қурдирди.

Бу масжид тарих давомида кўп марта таъмирланди.

1924 йилда бу масжид бузиб ташланди. Шайх Аббос Қаттон 1950 йилда бу ерда қурдирган бино ҳам 1959 йилдан бери Макканинг халқ кутубхонаси сифатида фойдаланилмоқда.

Ўша пайт атрофимни ўраб олган, менга хизмат қилаётган кўплаб аёлларни кўрдим. Бўйлари баланд, юзлари қуёшдек порлар эди. Улар Абду Маноф қабиласининг қизларига ўхшар эдилар. Уларнинг бирдан пайдо бўлганидан ҳайратда қолдим. Улардан бири: „Мен – Фиръавннинг завжаси Осиё!“ – деди. Бошқаси эса: „Мен – Марям бинт Имрон, булар эса – жаннат ҳурлари2“ – деди.

Яна ўша пайт осмондан ергача чўзилиб тушган узун, оппоқ бир ипак матони кўрдим. „Уни одамларнинг кўзидан тўсинглар“, – дедилар. Шу он бир гала қуш пайдо бўлди. Уларнинг тумшуқлари зумраддан, қанотлари ёқутдан эди. Қўрқувдан терлаб кетган эдим, томаётган тер томчиларидан мушк ҳиди таралар эди. Шу ҳолатда эканман, кўзимдан пардани кўтардилар. Бутун ер юзини шарқдан ғарбгача кўрдим. Атрофимни фаришталар ўраб олган эди.

Муҳаммад алайҳиссалом туғилишлари биланоқ муборак бошларини саждага қўйдилар ва шаҳодат бармоқларини кўтардилар. Сўнгра осмондан бир парча оқ булут тушиб, у зотни ўраб олди. Бир овоз эшитдим, у: „У зотни мағрибдан машриққача ҳамма жойда айлантиринглар. Айлантирингларки, бутун олам у зотни исмлари, жисмлари ва сифатлари билан кўрсин. У зотнинг исмлари Моҳий эканини, яъни Аллоҳу таоло у зот орқали ширк асарларини йўқ қилишини билсинлар“, – дер эди.

Сўнгра ўша булут ҳам кўздан ғойиб бўлди ва Муҳаммадни (саллаллоҳу алайҳи васаллам) оқ жун матога ўралган ҳолда кўрдим. Яна ўша пайт юзлари қуёшдек порлаган уч киши келди. Бирининг қўлида кумуш обдаста, иккинчисининг қўлида зумрад тос, учинчисининг қўлида эса ипак бор эди. Обдастадан гўё мушк томаётгандек эди. Улар муборак ўғлимни тоснинг ичига қўйдилар. Муборак бошларини ва оёқларини ювиб, ипакка ўрадилар. Сўнгра муборак бошларига хушбўй атир суртдилар, муборак кўзларига сурма қўйдилар ва кўздан ғойиб бўлдилар.»

Осмондан тушди фаришталар саф-саф,
Каъбадек уйимни қилдилар тавоф.
Ҳурлар келди тўп-тўп, гала-гала,
Юзлари нуридан уйим тўлди нур.
Ҳаво узра тўшалди бир тўшак ҳам,
Номи Сундус, уни тўшаган – фаришта.
Бу ишлар менга аён кўрингач,
Ҳайрат ичра қолдим мен шул замон.
Ногаҳон девор ёрилиб очилди,
Уч ҳур келиб, менга аён бўлди.
Баъзилар дерки, ул уч дилбардан
Бири ой юзли Осиё эди.
Бири, шубҳасиз, Марям хоним эди,
Бири эса ҳурлардан бир нигор.
Келдилар лутф ила ул уч ой юзли,
Шул дам менга салом бердилар.
Атрофимга келиб ўтирдилар,
Мустафони бир-бирига мужда этдилар.

Муҳаммад алайҳиссалом туғилган пайтларида ҳазрати Омина онамизнинг ёнида Абдурраҳмон ибн Авфнинг онаси Шифо хоним, Усмон ибн Абул Оснинг онаси Фотима хоним ва Пайғамбаримизнинг аммалари Сафийя хоним бор эди. Улар ҳам кўрган нурларини ва юз берган бошқа ҳодисаларни шундай ҳикоя қилдилар:

Шифо хоним ҳикоя қилади: «Ўша кеча мен Оминанинг ёнида ёрдамчи бўлиб турган эдим. Муҳаммад алайҳиссаломнинг туғилишлари биланоқ дуо ва ниёз қилганларини эшитдим. Ғойибдан: „Ярҳамука Раббука“, – деган овоз эшитилди. Сўнгра бир нур чиқиб, шундай ёруғлик сочдики, шарқдан ғарбгача ҳамма жой кўринди…» Яна кўп ҳодисаларга гувоҳ бўлган Шифо хоним: «У зотга пайғамбарликлари билдирилганда, ҳеч иккиланмасдан биринчи иймон келтирганлардан бири мен бўлдим», – деган.

«Қиёматда ҳамма жим қолганда, мен сўзлайман. Ҳеч ким қимирлай олмайдиган пайтда уларга шафоат қилувчи – менман» Ҳадиси шариф

Яратилмишлар жумла шодумон бўлди,
Ғам кетиб, олам янгидан топди жон.
Жаҳоннинг жумла зарралари нидо этиб,
Бир-бирин чорлаб, дедилар: марҳабо!
Марҳабо, эй олий султон, марҳабо,
Марҳабо, эй ирфон кони, марҳабо.
Марҳабо, эй Фурқон сирри, марҳабо,
Марҳабо, эй дардга дармон, марҳабо.
Марҳабо, эй жамол боғининг булбули,
Марҳабо, эй Зулжалолнинг ошноси.
Марҳабо, эй Худонинг ою қуёши,
Марҳабо, эй Ҳақдан айрилмаган зот.
Марҳабо, эй осий умматнинг паноҳи,
Марҳабо, эй чорасизлар паноҳи.
Марҳабо, эй Халилнинг кўз қувончи,
Марҳабо, эй Жалилнинг хос маҳбуби.
Марҳабо, эй оламларга раҳмат,
Марҳабо, гуноҳкорлар шафоатчиси – сиз.
Марҳабо, эй икки жаҳон подшоҳи,
Сиз учун яратилди кавну макон.

Сафийя хоним ҳам шундай ҳикоя қилган: «Муҳаммад алайҳиссалом туғилган пайтларида ҳамма ёқни бир нур қоплади. Туғилишлари биланоқ сажда қилдилар, сўнгра муборак бошларини кўтариб, равон тил билан: „Ла илаҳа иллаллоҳ, инний Расулуллоҳ“, – дедилар. У зотни ювмоқчи бўлганимда: „Биз уни ювилган ҳолда юбордик“, – деган овоз эшитилди. Киндиклари кесилган ва суннат қилинган ҳолда эканларини кўрдик. Туғилишлари биланоқ сажда қилдилар. Шу пайт паст овоз билан нимадир дер эдилар. Қулоғимни муборак оғизларига яқинлаштирдим: „Умматий, умматий!“ (Умматим, умматим!) – дер эдилар».3

Байтуллоҳга қараб ул Расул шундай
Юзин ерга қўйиб, сажда қилдилар.
Саждада боши, тили ҳамд айтар,
Бармоғин кўтариб, тавҳид айтар.
Дерлар: «Эй Мавлом, юзим Сенга тутдим,
Ё Илоҳий, умматимни менга бергил».
Ҳимматларин дилдан Ҳаққа боғлаб,
Дер эдилар: «Умматий, во умматий!»

Севимли Пайғамбаримиз туғилган пайтларида боболари Абдулмутталиб муборак Каъбанинг ёнида Аллоҳу таолога ёлвориб, дуо қилаётган эди. Унга бу туғилиш ҳақидаги хушхабар шундай етди:

Каъба бирдан Мақоми Иброҳим томонга сажда қилди ва яна аввалги ҳолига қайтди. Абдулмутталиб Каъбанинг фасиҳ тил билан: «Аллоҳу акбар! Муҳаммаднинг (саллаллоҳу алайҳи васаллам) овози мени бутлардан поклайди», – деганини эшитди. Ўша пайт Ҳубал бути юзтубан йиқилди. Сўнгра бир нидо келди: «Оминанинг бир ўғли дунёга келдилар. Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи васаллам) халқни залолат зулматидан ҳидоят нурига етказадилар. Ҳақ таоло у зотни инсонларга ва жинларга пайғамбар қилиб юборди. Эй фаришталар, гувоҳ бўлинглар: у зотга барча хазиналарнинг калитлари берилди. У зотнинг туғилган кунларини унутманглар, у кун то қиёматгача сизларнинг байрамингиз бўлсин». Бу сўзларни эшитган Абдулмутталибнинг ҳайратдан тили тутилиб қолди. «Наҳотки туш кўраётган бўлсам?» – деб қўлини кўксига суртди. Шунда яна бир нидо эшитди: «Эй Қурайшнинг улуғи, сени қўрқитган бу ҳол нима?» Унинг жавоб беришга мадори йўқ эди.

Оминанинг уйига яқинлашганда, у уйнинг томида бир қуш кўрди. Қуш қанотларини уйнинг устига ёйиб, уни ёпиб олган эди. Макканинг тоғлари унинг нуридан порлар эди. Бир оқ булут уйга соя солиб турарди. Эшик олдида турган икки фаришта уни ичкарига киритмади. «Бу қандай ҳол? Ё туш кўряпманми?» – деб ўйланиб турганида, ичкаридан келган мушк ҳиди димоғига урилди.

Абдулмутталиб Муҳаммад алайҳиссалом туғилган кунлари кўп ҳодисаларни кўрган эди. У бу хушхабардан жуда севиниб: «Бу ўғлимнинг шони, шарафи жуда юксак бўлади», – деди.4

Шундай улкан бахтни нишонлаш учун Абдулмутталиб туғилишнинг еттинчи кунидан бошлаб маккаликларга уч кун давомида зиёфат берди. Бундан ташқари, шаҳарнинг ҳар бир маҳалласида туялар сўйиб, гўштини одамлар ва ҳайвонларнинг фойдаланишига қўйди.5 Зиёфат пайтида болага қандай исм қўйганини сўраганларга у: «Мен болага МУҲАММАД (саллаллоҳу алайҳи васаллам) исмини қўйдим», – деди. «Нега ота-боболарингдан бирининг исмини қўймадинг?» – деганларга эса: «Аллоҳу таоло ҳам, инсонлар ҳам у зотни мадҳ этишларини, мақташларини истаганим учун», – деб жавоб берди.6 Бошқа бир ривоятда «Муҳаммад» исмини Омина хоним қўйгани билдирилган.

Эй жамоли тўлин ойдек нурли зот,
Эй жумла йиқилганларга дастгир – сиз.
Эй кўнгиллар дардининг дармони – сиз,
Эй яратилмишларнинг султони – сиз.
Сизсиз жумла анбиёнинг султони,
Авлиё ва асфиёнинг кўз нури.
Эй рисолат тахтининг хотами – сиз,
Эй нубувват муҳрининг хотами – сиз.

«Қиёмат куни пайғамбарларнинг имоми, хатиби ва уларнинг барчасига шафоат қилувчи – менман. Буларни фахрланиш учун айтмаяпман» Ҳадиси шариф

Нурингиз оламни равшан этгач,
Гул жамолингиз гулшан этди оламни.
Жаҳлу залолат зулмати йўқолди,
Маърифат боғи топди айни камол.
Ё Ҳабибаллоҳ, бизга имдод қилинг,
Сўнгги нафасда дийдорингиз ила шод қилинг.

Расулуллоҳ туғилган кечада юз берган муҳим ҳодисалар

Расули акрам (саллаллоҳу алайҳи васаллам) туғилишларидан олдин ҳам, туғилган пайтларида ҳам у зотнинг дунёга ташриф буюришларига аломат бўлиб кўп ҳодисалар юз берди. Ўша замоннинг машҳур кишилари Пайғамбаримиз ҳали туғилмасларидан олдин тушлар кўрган эдилар. Тушларини коҳинларга ва замонасининг машҳур олимларига таъбир қилдиришганда, улар бу тушлар «Муҳаммад алайҳиссаломнинг келишларини кўрсатаётганини» айтишди.

Севимли Пайғамбаримизнинг боболари Абдулмутталиб шундай ҳикоя қилган: «Бир куни уйқуга кетган эдим. Кўрган тушимдан қаттиқ сесканиб уйғондим. Дарҳол бир коҳиннинг олдига бориб, тушимни таъбир қилдирмоқчи бўлдим. Унинг ёнига борганимда, у юзимга қараб: „Эй Қурайшнинг бошлиғи! Сенга нима бўлди? Юзингда бутунлай бошқача бир ҳол кўриняпти. Ёки сени бу ҳолга солган бирор муҳим ҳодиса юз бердими?“ – деди. „Ҳа, ҳали ҳеч кимга айтмаган даҳшатли бир туш кўрдим“, – дедим-да, ёнига ўтириб, айтиб бера бошладим:

„Бу кеча тушимда жуда улкан бир дарахт бор эди. Унинг бир учи осмонга кўтарилган, шохлари шарққа ва ғарбга ёйилган эди. У дарахтдан шундай бир нур сочилар эдики, унинг ёнида қуёш ҳам жуда хира қоларди.

Дарахт гоҳ кўринар, гоҳ кўздан ғойиб бўларди. Одамлар унга юзланган эдилар. Унинг нури ҳар лаҳза ортиб борарди. Қурайш қабиласидан баъзилари ўша дарахтнинг шохларига ёпишар, бошқа бир қисми эса дарахтни кесишга уринар эди. Бир йигит уни кесмоқчи бўлганларга тўсқинлик қиларди. Унинг жуда гўзал юзи бор эди; мен шу пайтгача бундай юзни кўрмаганман. Бундан ташқари, унинг баданидан атрофга хуш ифорлар таралар эди. Дарахтнинг бир шохини ушлаш учун қўлимни узатдим, аммо ета олмадим“.

Тушимни айтиб бўлганимда, коҳиннинг юзи ўзгарди.

Унинг ранги сарғайди. Сўнгра у: „Сенинг ундан насибанг йўқ!“ – деди. „Кимнинг насибаси бор?“ – деб сўрадим. У: „Ўша дарахтнинг шохига ёпишганларнинг“, – деди ва сўзида давом этиб: „Сенинг пуштингдан бир пайғамбар келади, у зот ҳамма томонга ҳоким бўладилар, одамлар у зотнинг динларига кирадилар“, – деди. Сўнгра ёнимда турган ўғлим Абу Толибга ўгирилиб: „Бу, ҳар ҳолда, у зотнинг амакилари бўлса керак“, – деди.» Абу Толиб бу воқеани Пайғамбаримизга пайғамбарлик билдирилгандан кейин ҳикоя қилиб берган ва: «Мана ўша дарахт – Абул Қосим, ал-Амин Муҳаммад алайҳиссаломдир», – деган.

Севимли Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом дунёга келган кечада бир юлдуз чиқди. Уни кўрган яҳудий олимлари Муҳаммад алайҳиссаломнинг туғилганларини англадилар.

Саҳобаи киромдан Ҳассон ибн Собит ҳикоя қилади: «Мен саккиз ёшда эдим. Бир куни эрталаб бир яҳудий: „Ҳой яҳудийлар!“ – деб қичқирганча югурар эди. Яҳудийлар: „Нима гап, нега бақиряпсан?“ – деб атрофига йиғилганларида, у: „Хабарингиз бўлсин: бу кеча Аҳмаднинг юлдузи чиқди! Аҳмад бу кеча дунёга келдилар…“ – деб жавоб берди.»

Расули акрам туғилган кечада Каъбадаги бутларнинг ҳаммаси юзтубан ерга қулади.

Урва ибн Зубайр ривоят қилади: «Қурайшдан бир жамоанинг бир бути бор эди. Улар йилда бир марта унинг атрофини тавоф қилар, туялар сўйиб, шароб ичар эдилар. Яна шундай кунларнинг бирида бутнинг ёнига борганларида, уни юзтубан ерга йиқилган ҳолда топдилар. Уни кўтардилар – у яна йиқилди. Бу ҳол уч марта такрорланди. Шундан кейин унинг атрофини яхшилаб тираб, тиклаётганларида, шундай бир овоз эшитилди: „Бир зот туғилди, ер юзида ҳамма нарса ҳаракатга келди. Қанча бут бўлса – ҳаммаси қулади. Подшоҳларнинг қалблари қўрқувдан титради!“» Бу ҳодиса айнан Муҳаммад алайҳиссалом туғилган кечага тўғри келар эди.

Мадоин шаҳридаги Эрон шоҳи (Кисро) саройининг ўн тўртта минораси (буржи) қулади. Ўша кеча Кисро ва унинг одамлари гумбурлаган овоз ва даҳшатдан уйғониб кетдилар. Улар ўзларининг кўзга кўринган баъзи кишилари кўрган қўрқинчли тушларни таъбир қилдиришганда, бу улкан бир нарсанинг аломати эканини англаган эдилар.

Энг машҳур коҳинлар бу тушларни шундай таъбир қилдилар: «Улар Шом, Дажла, Фурот, Ироқ ва Эрон Исломнинг мулки бўлишидан хабар бермоқда».

«Мен ҳар асрда, ҳар замонда яшаган инсонларнинг энг яхшиларидан, сараланганларидан дунёга келтирилдим» Ҳадиси шариф

Маккаи мукаррама ва унинг атрофи

Яна ўша кеча мажусийларнинг, яъни оташпарастларнинг минг йилдан бери ёниб турган улкан гулханлари бирдан ўчди. Улар олов ўчган вақтни ёзиб қўйдилар; бу Кисро саройининг миноралари қулаган кечага тўғри келар эди.

Ўша замонда муқаддас ҳисобланган Сова кўлининг суви ҳам ўша кеча бир лаҳзада тортилиб, кўл қуриб қолди.

Шом тарафида минг йилдан бери суви оқмаган ва қуриб қолган Самова дарёсининг водийси ўша кеча тўлиб-тошиб оқа бошлади.

Муҳаммад алайҳиссалом туғилган кечадан бошлаб шайтонлар ва жинлар энди қурайш коҳинларига ҳодисалардан хабар бера олмайдиган бўлдилар. Коҳинлик барҳам топди…

Ҳабиби акрам туғилган кечада ва ундан кейин ҳам, ўша пайтгача кўрилмаган бу ҳодисалардан ташқари, яна кўп ҳодисалар юз берди. Буларнинг барчаси охирги Пайғамбар Муҳаммад алайҳиссаломнинг дунёга келганларига ишора эди.7

Мавлид кечаси

Пайғамбаримиз (саллаллоҳу алайҳи васаллам) туғилган кечага «Мавлид кечаси» дейилади. Мавлид – «туғилиш вақти» деганидир.

Бу кеча Қадр кечасидан кейинги энг қимматли кечадир; бу кечада севимли Пайғамбаримиз туғилганлари учун севинганлар афв этиладилар.

Бу кечада Пайғамбаримиз туғилган пайтда кўрилган ҳолларни, мўъжизаларни ўқиш, тинглаш, ўрганиш катта савобдир. Севимли Пайғамбаримизнинг ўзлари ҳам буларни ҳикоя қилар эдилар.

Саҳобаи киром ҳам бу кечада бир жойга йиғилар, ўша кунни ёд этар, ўқир ва ҳикоя қилар эдилар.

Дунёнинг ҳар бир бурчагидаги мусулмонлар ҳар йили Рабиул аввал ойининг 12-кечасини Мавлид кечаси сифатида нишонлайдилар. Ҳамма жойда мавлид қасидалари ўқилиб, Коинот султони ёд этилади.

Ҳар бир пайғамбарнинг уммати ўз пайғамбарининг туғилган кунини байрам қилган. Бу кун ҳам мусулмонларнинг байрами, шодлик ва севинч кунидир.

«Мени мадҳ этиш (мавлид, илоҳий шеърлар ўқиш) – ибодатдир. Даф (чолғу асбоби) чалиб, ўйин-кулги орасида ибодат қилиш жоиз эмас» Ҳадиси шариф

Омина хонимдир у зотнинг онаси,
Шул садафдан туғилди ул дурдонаси.
Рабиул аввал ойининг
Ўн иккинчи кечаси, душанба кечаси,
Хайрул башар туғилган ул кечада
Онаси нелар кўрди, нелар!
Деди ул Ҳабибнинг онаси: «Кўрдим
Ажиб бир нурки, қуёш – парвонаси.
Чақмоқдек уйимдан чиқди ногаҳон,
Осмонларгача нур ила тўлди жаҳон.
Осмонлар очилди, йўқолди зулмат,
Уч фаришта кўрдим, қўлида уч чироқ.
Бири – машриқда, бири – мағрибда,
Бири Каъбанинг томида тикилди.
Каъба бир садо берди шул дам ногаҳон,
Деди: туғилди бу кеча жаҳон қуёши».
Ё Илоҳий, ул Муҳаммад ҳаққи учун,
Ул шафоат кони Аҳмад ҳаққи учун,
Умматидан рози бўлсин ул Муъин,
Раҳматуллоҳи алайҳим ажмаъийн.
Ассалоту вассалому алайка ё Расулаллоҳ!
Ассалоту вассалому алайка ё Ҳабибаллоҳ!
Ассалоту вассалому алайка ё Нура Аршиллоҳ!
Süleyman Çelebi