UTOTO WAKE

Kupewa kwa mama wa kunyonyesha

Mama yetu Amina alipombeba mtoto wake mwenye nuru mikononi mwake, ilikuwa kana kwamba aliusahau uchungu wa kifo cha mumewe Hadhrat Abdullah. Baada ya mama Yake kumnyonyesha Bwana wetu Mtume kwa siku tisa, Bibi Thuwayba, kijakazi wa Abu Lahab, alimtumikia kama mama wa kunyonyesha kwa siku kadhaa. Kabla ya hapo Bibi Thuwayba alikuwa amemnyonyesha Hadhrat Hamza, na baadaye akamnyonyesha Abu Salama. Hafidh Ibn al-Jazari anasema: “Abu Lahab alionekana katika ndoto, akaulizwa yuko katika hali gani. Akasema: ‘Ninapata adhabu ya kaburi. Lakini kila mwaka, katika usiku wa kumi na mbili wa mwezi wa Rabiul-awwal, adhabu yangu inapungua. Ninapata nafuu kwa kunyonya maji baridi yanayotoka kati ya vidole vyangu viwili. Usiku huu, Rasulullah alipokuja duniani, kijakazi wangu aitwaye Thuwayba alinipa habari njema hii. Nami kwa furaha yangu nilimwacha huru na nikamwamuru awe mama Yake wa kunyonyesha. Kwa sababu hiyo, katika nyusiku hizi adhabu yangu inapungua.’” Katika zama zile, watu wa Makka walikuwa na desturi ya kuwapa watoto wao mama wa kunyonyesha. Watoto walipelekwa kwenye nyanda za juu za maeneo jirani, zenye hewa nzuri na maji matamu, wakakaa kwa muda kwa mama wa kunyonyesha waliokabidhiwa. Sababu ya hili ilikuwa joto kali la Makka. Kila mwaka wanawake wengi walikuja Makka kwa kusudi hili. Kila mmoja wao alichukua mtoto mmoja wa kunyonyesha akaondoka naye. Walipowalea watoto na kuwarudisha, walipokea ujira mkubwa na zawadi nyingi. Mwaka ule aliozaliwa Bwana wetu Mtume pia, wanawake wengi kutoka kabila la Bani Saad, walioishi katika nyanda za juu, walikuja Makka kwa nia ya kuwa mama wa kunyonyesha. Kila mmoja wao alikuwa amechukua mtoto wa kunyonyesha. Kati ya makabila yaliyokuwa jirani na Makka, kabila la Bani Saad lilikuwa mashuhuri sana kwa heshima, ukarimu, ushujaa, unyenyekevu na kuzungumza Kiarabu fasaha. Wakubwa wa kabila la Kuraishi walipenda zaidi watoto wao wapewe kabila hili. Mwaka ule, katika nchi ya kabila la Bani Saad kulikuwa na ukame mkali na njaa. Bibi Halima wa kabila hili anaeleza hali hiyo hivi: “Mwaka ule nilikuwa nikizunguka mashambani nikiokota majani, na nilimshukuru Allahu taala kwa kuwa nimeyapata. Wakati mwingine zilipita siku tatu bila kutia kitu kinywani mwangu. Nikiwa katika hali hii nilipata mtoto. Nilikuwa na njaa, na juu ya hilo taabu ya kujifungua. Kulikuwa na nyakati ambapo kwa njaa sikuweza kutofautisha ardhi na mbingu, wala usiku na mchana. Usiku mmoja nilipitiwa na usingizi jangwani. Katika ndoto yangu mtu mmoja alinizamisha katika maji meupe kuliko maziwa akasema: ‘Kunywa maji haya.’ Nikanywa hadi nikatosheka. Kisha akanilazimisha ninywe tena. Nikanywa na kunywa; yalikuwa matamu kuliko asali. Akauliza: ‘Ewe Halima, maziwa yako yawe mengi! Je, umenitambua?’ Niliposema kwamba sikumtambua, alisema: ‘Mimi ni ile himidi (hamdu) na shukrani uliyoifanya katika hali yako ya dhiki. Ewe Halima! Nenda Makka. Huko “Nuru” itakuwa rafiki yako, nawe utajaa baraka. Na ndoto hii usimweleze mtu yeyote!’ Nilipoamka niliyakuta matiti yangu yamejaa maziwa, na nikaona kwamba dhiki na njaa zimeniacha.” Kwa sababu ya njaa ya mwaka ule, mama wa kunyonyesha wengi kuliko miaka mingine walikuwa wamekuja Makka ili kunyonyesha watoto kwa ujira na kuondoa dhiki zao.

“Sisi hatukuumbwa ili tucheze” Hadithi sharif

Jangwa la Bani Saad

Wote walikuwa na haraka ya kupata watoto wa familia tajiri. Wanawake waliokuja kwa haraka walikuwa wamekwisha kuchukua mtoto mmoja mmoja. Lakini kwa kuwa Bwana wetu Mtume alikuwa yatima, hawakuonyesha hamu ya kumchukua, wakidhani kwamba hawatapata ujira mkubwa. Miongoni mwa wanawake hawa alikuwepo pia Bibi Halima, aliyejulikana kwa usafi wa moyo, utakaso, upole (hilm), haya na tabia njema. Kwa kuwa mnyama waliyempanda alikuwa dhaifu, walichelewa kufika Makka. Lakini kuchelewa huku kuliwafanya wapate zaidi ya kile walichokuwa wakikitafuta. Yeye na mumewe walizunguka Makka wakaona kwamba watoto wa familia tajiri walikuwa wamekwisha kuchukuliwa. Lakini hawakutaka kurudi mikono mitupu. Hamu yao pekee ilikuwa kurudi pamoja na mtoto.

Hatimaye walikutana na mtu mwenye haiba ya kuheshimika na uso wa kupendeza sana. Huyu alikuwa Abdulmuttalib, kiongozi wa Makka. Baada ya kujua wanachotaka, aliwaambia wamchukue mjukuu wake, na kwamba kwa hivyo watapata neema kubwa na furaha. Upendo na ukaribu wa Abdulmuttalib ulikuwa ukiwavuta kwake. Wakakubali pendekezo lake mara moja. Kisha babu yule mzee akampeleka Bibi Halima nyumbani kwa Hadhrat Amina.

Bibi Halima anaeleza: “Nilipofika kando ya mtoto, alikuwa amefungwa katika nguo za kitoto, akilala usingizi mtamu juu ya tandiko la hariri ya kijani, na harufu ya miski ilikuwa ikienea pande zote. Nikastaajabu, na kwa mara moja nikampenda kiasi kwamba moyo wangu haukukubali kumwamsha. Nilipoweka mkono wangu kifuani Mwake, aliamka, akanitazama akatabasamu. Nami nikavutiwa na tabasamu lile hadi nikajisahau. Kisha, kwa kuogopa kwamba mama Yake asingenipa mtoto mzuri na aliyebarikiwa namna hii, nikaufunika uso Wake na nikamchukua mara moja mikononi mwangu. Nikampa titi langu la kulia, akaanza kunyonya. Nikampa titi la kushoto, hakunyonya. Abdulmuttalib akanigeukia akasema: ‘Habari njema kwako! Kati ya wanawake hakuna aliyepata neema kama wewe!’1

Bibi Amina naye, baada ya kunipa mtoto wake mpendwa, alisema: ‘Ewe Halima, siku tatu zilizopita nilisikia sauti ikisema: “Mwanamke atakayemnyonyesha mwanao ni wa ukoo wa Abu Dhuayb wa kabila la Bani Saad.”’ Hapo nikamjibu: ‘Mimi ni wa kabila la Bani Saad, na kunya ya baba yangu ni Abu Dhuayb.’”

Bibi Halima anaeleza tena hivi: “Bibi Amina alinieleza matukio mengine mengi na akaniusia. Nami nilimweleza ndoto niliyoiona kabla ya kuja Makka, na sauti zilizonijia kutoka kulia na kushoto kwangu nilipokuwa njiani, zikisema: ‘Habari njema kwako, ewe Halima! Utajaaliwa kumnyonyesha ile nuru inayotia kiwi macho na kuangaza walimwengu.’”

Bibi Halima anasema: “Nilimchukua Muhammad alaihis-salaam nikaondoka nyumbani kwa Hadhrat Amina. Nikaja kwa mume wangu. Naye alipoutazama uso wa mtoto aliyekuwa mikononi mwangu, alijisahau akasema: ‘Ewe Halima! Hadi leo sijawahi kuona uso mzuri kama huu!’ Na alipoziona baraka tulizozipata mara tu tulipomchukua, alisema: ‘Ewe Halima! Jua kwamba umemchukua mtoto aliyebarikiwa sana na mwenye cheo cha juu.’ Nami nikamjibu: ‘Wallahi, hivyo ndivyo nilivyokuwa nikitamani, na nimepata nilichokitaka.’”

Tangu Bibi Halima na mumewe walipoondoka Makka pamoja na Muhammad alaihis-salaam, walianza kupata sehemu ya baraka Yake. Punda wao aliyekuwa dhaifu na asiyeweza kwenda haraka sasa alikuwa kama farasi wa Kiarabu wa asili. Ingawa msafara waliokuja nao ulikuwa umeondoka kabla yao na ulikuwa umekwenda mbali sana, waliufikia na kuuacha nyuma. Walipofika katika nchi ya Bani Saad, walipata wingi na baraka ambavyo havikuwahi kuonekana. Viwele vya wanyama wao, waliokuwa wakitoa maziwa kidogo, vilijaa hadi kufurika. Majirani zao walipoona hili walistaajabu, wakaelewa waziwazi kwamba hili lilikuwa kwa sababu ya mtoto waliyemchukua kumnyonyesha. Bwana wetu Mtume alinyonya titi la kulia la mama Yake wa kunyonyesha Bibi Halima, na hakunyonya titi la kushoto.

“Hakuna hata mmoja wa mababu zangu aliyezini. Allahu taala alinileta kutoka kwa baba wema walio safi na kwa mama walio safi” Hadithi sharif

Hilo alimwachia ndugu Yake wa kunyonya. Alipokuwa na umri wa miezi miwili alitambaa. Alipofikisha miezi mitatu alisimama kwa miguu, na akiwa na miezi minne alitembea akishika ukuta. Akiwa na miezi mitano alitembea, na akiwa na miezi sita alianza kutembea haraka. Akiwa na miezi saba alikuwa akienda kila upande. Akiwa na miezi minane alizungumza kwa namna ya kueleweka, na akiwa na miezi tisa alianza kuzungumza waziwazi kabisa. Akiwa na miezi kumi alianza kupiga mshale.

Bibi Halima alieleza hivi: “Alipoanza kuzungumza, kwanza kabisa alisema: ‘La ilaha illallahu wallahu akbar. Walhamdu lillahi Rabbil-alamin.’ Tangu siku ile hakuunyoosha mkono Wake kwa kitu chochote bila kulitaja jina la Allahu taala. Hakuwa akila chochote kwa mkono Wake wa kushoto. Alipoanza kutembea, alikaa mbali na mahali watoto walipokuwa wakicheza, na alikuwa akiwaambia: ‘Sisi hatukuumbwa kwa ajili ya hili.’ Kila siku nuru kama mwanga wa jua ilikuwa ikimfunika, kisha ikiondoka tena. Alikuwa akizungumza na mwezi, na kila alipouashiria, mwezi ulikuwa ukisogea.”

Kwa sababu ya ukame walipata dhiki kubwa, na wakati fulani walitoka kwenda kuomba dua ya mvua. Walimchukua Muhammad alaihis-salaam pamoja nao, wakaomba dua, na kwa baraka Yake wakapata mvua nyingi na baraka. Bibi Halima anaeleza: “Muhammad alaihis-salaam alipotimiza miaka miwili, nilimwachisha kunyonya. Kisha mimi na mume wangu tulikwenda Makka ili tumrudishe kwa mama Yake. Lakini tulikuwa tumepata baraka nyingi kwa sababu Yake kiasi kwamba kutengana Naye na kutouona tena uso Wake uliobarikiwa kulikuwa kugumu sana kwetu. Nilimweleza mama Yake hali Zake. Bibi Amina akasema: ‘Mwanangu ana hadhi kubwa.’ Nikasema: ‘Wallahi, sijawahi kuona mtu aliyebarikiwa kuliko huyu.’ Kisha, nikitafuta visingizio vingi, nilimwomba Bibi Amina amwache abaki kwetu kwa muda zaidi. Hakutuvunja moyo, akatoa ruhusa abaki kwetu. Tukarudi Naye tena kwenye kabila letu. Kwa hivyo nyumba yetu ilijaa baraka; mali yetu, milki yetu na heshima yetu viliongezeka. Tulipata neema zisizo na idadi.”2

Wingu juu ya kichwa Chake kilichobarikiwa

Bibi Halima alieleza: “Siku moja Sarwar-i alam (sallallahu alayhi wasallam) aliniuliza: ‘Mchana siwaoni ndugu zangu. Sababu ni nini?’ Nikasema: ‘Wanakwenda kuchunga kondoo. Hurudi nyumbani usiku tu.’ Hapo akasema: ‘Nipeleke nami pamoja nao, nami nichunge kondoo.’ Nikatafuta visingizio na kutoa nyudhuru nyingi. Mwishowe, ili moyo Wake uridhike, nikasema: ‘Haya.’

Siku iliyofuata nilizichana nywele Zake zilizobarikiwa, nikamvisha nguo Zake na kumpeleka pamoja na ndugu Zake wa kunyonya.

Kwa siku kadhaa alikwenda na kurudi. Siku moja dada Yake wa kunyonya, Shayma, aliporudi kutoka malishoni, nilimwuliza: ‘Yuko wapi mwanangu Muhammad, nuru ya macho yangu?’ Akasema: ‘Yuko jangwani.’ Nilipouliza: ‘Kipenzi cha moyo wangu anawezaje kustahimili joto hili?’, Shayma alijibu: ‘Ewe mama yangu mpendwa! Hakuna dhara itakayomfikia kamwe, kwa sababu juu ya kichwa Chake kilichobarikiwa kuna wingu linalokwenda pamoja Naye daima; hivyo analindwa dhidi ya joto la jua.’ Nilipomwambia: ‘Unasema nini? Je, haya unayoyasema ni kweli kabisa?’, aliapa. Hapo tu ndipo nilipotulia.

Kupasuliwa kwa kifua Chake kilichobarikiwa (Shaqq as-sadr)

Tena wakati wa adhuhuri, ndugu Yake wa kunyonya, Dhamra, alinijia akasema: ‘Mama! Kimbia upesi! … Nilikuwa nikichunga kondoo pamoja na ndugu yangu Mkuraishi. Ghafla walikuja watu watatu waliovaa nguo za kijani. Wakamchukua ndugu yangu kutoka kwetu wakampeleka juu ya mlima. Wakamlaza chali, wakampasua tumbo kwa kisu. Nilipokuja kukupa habari walikuwa bado wako pale. Sijui kama ndugu yangu yu hai au la.’ Bibi Halima aliendelea kueleza hivi: Wakati ule nilishtuka mno, akili ikaniruka. Tulikwenda pale haraka, tukamwona. Mara moja nikabusu uso Wake uliobarikiwa na kichwa Chake, nikasema: ‘Ewe nuru ya macho yangu! Ewe mwanangu, rehema kwa walimwengu! Hali hii ni nini? Ni nini kilichokupata? Ni nani aliyekusumbua?’

Akasema: ‘Baada ya kutoka nyumbani, niliona watu wawili waliovaa nguo za kijani. Mmoja alikuwa ameshika mkononi birika la fedha, na mwingine beseni la zumaridi la kijani. Beseni lilikuwa limejaa kitu cheupe kuliko theluji. Wakanipeleka juu ya mlima. Mmoja akanilaza chali. Nikiwa ninatazama, alikipasua kifua changu hadi kitovuni. Sikuhisi maumivu wala uchungu wowote. Wakaingiza mkono wakatoa kila kilichokuwa ndani. Wakakiosha kwa kile kitu cheupe wakakirudisha mahali pake. Mmoja akamwambia mwenzake: “Sogea kando, nami nitimize huduma yangu”, akaingiza mkono akautoa moyo wangu. Akaupasua vipande viwili, akatoa ndani yake kitu cheusi akakitupa. Akasema: “Hii ilikuwa sehemu ya shetani katika mwili Wako. Tumeitoa tumeitupa. Ewe kipenzi cha Allahu taala! Tumekulinda dhidi ya wasiwasi3 na hila za shetani.” Kisha wakaujaza moyo wangu kwa kitu laini na kitulivu walichokuwa nacho. Wakaupiga muhuri kwa muhuri wa nuru. Hadi sasa ubaridi wa muhuri ule upo katika viungo vyangu vyote. Mmoja wao alipoweka mkono wake mahali palipopasuliwa, jeraha langu likapona. Kisha wakanipima kwa mizani dhidi ya watu kumi wa umma wangu, nikawa mzito zaidi. Wakanipima dhidi ya watu elfu moja, nikawa mzito zaidi tena. Hapo mmoja wao akamwambia mwenzake: “Sasa acha kumpima. Wallahi, hata ungempima dhidi ya umma Wake wote, Yeye angekuwa mzito zaidi.” Kisha kila mmoja wao akabusu mkono wangu na uso wangu, wakaniacha hapa wakaenda zao.’ Alama ya mahali palipopasuliwa ilionekana katika kifua Chake kilichobarikiwa.”4

Tukio hili lililompata Mtume wetu mpendwa, lililotajwa katika aya ya kwanza ya Surat al-Inshirah ya Quran tukufu, linaitwa “Shaqq as-sadr”, yaani kupasuliwa kwa kifua Chake.

Baada ya utume kujulishwa kwa Muhammad alaihis-salaam, baadhi ya Masahaba watukufu walisema: “Ewe Mtume wa Allah! Je, utatueleza habari Zako?” Akasema: “Mimi ni dua ya babu yangu Ibrahim. Mimi ni habari njema ya ndugu yangu Isa!

Na mimi ni ndoto ya mama yangu. Alipokuwa na mimba yangu, aliona nuru ikitoka kwake ikaangaza makasri ya Sham … Nilinyonyeshwa na kulelewa katika ukoo wa Bani Saad bin Bakr.”

Alipotimiza miaka minne, Bibi Halima alimpeleka Makka akamkabidhi kwa mama Yake. Babu Yake Abdulmuttalib alimpa Bibi Halima zawadi kubwa sana na akamfanyia ihsani. Bibi Halima alipomwacha Makka, alieleza uchungu wa kutengana Naye kwa maneno haya: “Ni kana kwamba roho yangu na moyo wangu vimebaki pamoja Naye.”

“Muda wote nilipokuwa nikimnyonyesha Muhammad (sallallahu alayhi wasallam), nilikuwa nimeridhika Naye kupita kiasi. Hakuwahi kuchafua kitu chochote. Alikuwa akikojoa mara moja mchana na mara moja usiku, na hakukojoa tena hadi wakati ule” Bibi Halima

Kifo cha mama Yake mtukufu

Mtume wetu mpendwa (sallallahu alayhi wasallam) alikua kwa mama Yake huko Makka hadi umri wa miaka sita. Alipokuwa na miaka sita, alikwenda Madina pamoja na mama Yake na kijakazi aitwaye Ummu Ayman, ili kuwatembelea jamaa zao na kulizuru kaburi la baba Yake Abdullah.

Walikaa huko kwa mwezi mmoja. Mtume wetu mpendwa alijifunza kuogelea huko Madina katika birika lililokuwa mali ya Bani Najjar. Wakati huo mwanazuoni mmoja wa Kiyahudi aliziona Kwake alama za utume. Akamkaribia akamwuliza jina Lake. Mtume wetu mpendwa aliposema: “Ahmad”, mwanazuoni yule alipaaza sauti: “Mtoto huyu atakuwa Mtume wa zama za mwisho!” Baadhi ya wanazuoni wengine wa Kiyahudi waliokuwa pale nao waliziona Kwake alama za utume, na wakazungumza kati yao kwamba atakuwa Mtume.

Ummu Ayman aliyasikia maneno yao akamweleza mama yetu Hadhrat Amina hali hiyo. Mama Yake aliyebarikiwa, kwa kuhofia lisije likampata dhara lolote, alimchukua akaanza safari ya kurudi Makka. Walipofika mahali paitwapo Abwa, mama yetu Hadhrat Amina aliugua. Ugonjwa wake ukazidi, na mara kwa mara alikuwa akizimia.

Akimtazama mwanawe mpendwa Muhammad alaihis-salaam aliyekuwa amesimama kando ya kitanda chake, alisema: “Ewe mwana wa yule aliyeokolewa na mshale wa kutisha wa mauti, kwa fadhili na msaada wa Allahu taala, kwa fidia ya ngamia mia moja! Allahu taala akufanye mwenye baraka. Ikiwa yale niliyoyaona katika ndoto yatatimia, Wewe utatumwa na Allahu taala, Mwenye utukufu na ukarimu mwingi, kuwajulisha wanadamu halali na haramu. Allah Mtukufu atakuhifadhi na kukulinda na masanamu na ibada ya masanamu, ambayo yameendelea pamoja na mataifa tangu zamani”, kisha akamsomea beti hizi:

Kipya huchakaa, kilicho hai hufa,
Kilicho kingi humalizika; yupo anayebaki kijana?
Nami nitakufa; tofauti yangu pekee ni hii:
Ni mimi niliyekuzaa Wewe, hii ndiyo heshima yangu.
Nimeacha nyuma mtoto mwema,
Nimefumba macho yangu na moyo wangu umetulia sana.
Jina langu litabaki daima katika ndimi,
Mapenzi Yako yataishi daima katika nyoyo.

Kisha akafariki. Akazikwa pale pale. Mama yetu Amina alipofariki alikuwa na umri wa miaka ishirini. Ummu Ayman alimchukua Bwana wa walimwengu, na baada ya safari iliyochukua siku kadhaa akamfikisha Makka na kumkabidhi kwa babu Yake Abdulmuttalib.5

Mama Yake na baba Yake walikuwa waumini

Baba na mama wa Bwana wetu Habib-i akram (Kipenzi Mtukufu) (sallallahu alayhi wasallam) walikuwa katika dini ya Ibrahim alaihis-salaam6, yaani walikuwa waumini. Wanazuoni wa Kiislamu wameeleza kwamba wao walikuwa katika dini ya Ibrahim alaihis-salaam, na kwamba baada ya utume kujulishwa kwa Muhammad alaihis-salaam walifufuliwa ili wawe katika umma Wake, wakaisikia na kuitamka Kalima ya shahada (Nashuhudia kwamba hakuna mungu ila Allahu taala. Na tena nashuhudia kwamba Muhammad alaihis-salaam ni mja Wake na Mtume Wake), na hivyo wakawa pia katika umma huu.7

Kwa babu Yake aliyebarikiwa

Muhammad alaihis-salaam alikua kwa babu Yake hadi umri wa miaka minane. Babu Yake Abdulmuttalib alikuwa mtu aliyependwa huko Makka na aliyesimamia mambo mbalimbali; alikuwa mwenye haiba, mvumilivu, mwenye maadili mema, mwaminifu, shujaa na mkarimu. Aliwalisha mafukara, na hata aliwapa chakula wanyama waliokuwa na njaa na kiu.

Alikuwa akimwamini Allahu taala na akhera. Alikuwa akijiepusha na maovu, na alikaa mbali na kila aina ya desturi chafu za zama za Jahiliyya. Huko Makka alizuia dhuluma na uonevu, na aliwakirimu wageni waliokuja. Alikuwa na desturi ya kujitenga katika mlima Hira katika mwezi wa Ramadhani. Abdulmuttalib, aliyewapenda watoto na mwenye huruma, alikuwa akimkumbatia mjukuu wake mpendwa kifuani mwake na hakumwacha ajitenge naye usiku wala mchana. Alimwonyesha mapenzi makubwa na huruma. Katika kivuli cha Kaaba aliketi pamoja Naye juu ya mto wake uliotengwa kwa ajili yake peke yake, na aliwaambia wale waliotaka kumzuia: “Mwacheni mwanangu, hadhi Yake ni ya juu.”8 Alimsisitiza Ummu Ayman, yaya wa Bwana wetu Mtume, amtunze vizuri. Alikuwa akimwambia: “Mtunze mwanangu vizuri. Watu wa Kitabu wanasema kuhusu mwanangu kwamba atakuwa Mtume wa umma huu.” Ummu Ayman alisema: “Katika utoto Wake sikuwahi kumwona akilalamika njaa wala kiu. Asubuhi alikuwa akinywa funda moja la maji ya Zamzam. Tulipotaka kumlisha chakula, alikuwa akisema: ‘Sitaki, nimeshiba.’”

Abdulmuttalib alipokuwa amelala na alipokuwa peke yake chumbani mwake, hakumruhusu mtu mwingine yeyote kuingia kwake isipokuwa Yeye. Alikuwa akimkumbatia kifuani kwa huruma, akimpapasa, na alifurahishwa sana na maneno Yake na matendo Yake. Wakati wa chakula alimketisha kando yake, juu ya goti lake, akimlisha chakula kilicho bora na kitamu zaidi, na hakuketi mezani kabla Yeye hajafika. Aliota ndoto nyingi kuhusu Yeye na akashuhudia matukio mengi.

Wakati mmoja huko Makka kulikuwa na ukame na njaa. Kwa sababu ya ndoto aliyoiona, Abdulmuttalib alimshika Muhammad alaihis-salaam mkono akapanda mlima Abu Qubays, akaomba dua: “Ewe Allah, kwa haki ya mtoto huyu, utufurahishe kwa mvua yenye baraka.” Dua yake ilikubaliwa, na mvua nyingi ikanyesha. Washairi wa zama zile walilieleza tukio hili kwa kutunga mashairi.

Rahibu wa Najran

Siku moja, Abdulmuttalib alipokuwa ameketi karibu na Kaaba, rahibu mmoja kutoka Najran alimjia akaanza kuzungumza naye. Katika mazungumzo alisema: “Tumesoma kwamba sifa za Mtume wa mwisho atakayetoka katika wana wa Ismail zimeandikwa katika vitabu. Hapa, yaani Makka, ndipo mahali pa kuzaliwa Kwake. Sifa Zake ni hivi na hivi!”, akaanza kuzihesabu moja moja. Wakati huo Mtume wetu mpendwa aliwajia. Rahibu wa Najran alianza kumtazama kwa makini; kisha akamkaribia, akayatazama macho Yake, mgongo Wake na miguu Yake, akasema kwa msisimko:

“Allah Mtukufu atakuhifadhi na kukulinda na masanamu na ibada ya masanamu, ambayo yameendelea pamoja na mataifa” Bibi Amina

“Ndiye huyu. Je, mtoto huyu ni wa kizazi chako?” Abdulmuttalib aliposema: “Ni mwanangu!”, rahibu wa Najran alisema: “Kwa mujibu wa tuliyoyasoma katika vitabu, baba Yake hapaswi kuwa hai!” Abdulmuttalib alisema: “Yeye ni mwana wa mwanangu. Baba Yake alikufa kabla Yeye hajazaliwa, mama Yake alipokuwa na mimba.” Hapo rahibu akasema: “Sasa umesema kweli.” Kisha Abdulmuttalib akawaambia wanawe: “Sikilizeni yanayosemwa kuhusu mwana wa ndugu yenu; mwangalieni na mlindeni vizuri.”

Kifo cha babu Yake aliyebarikiwa

Kifo cha Abdulmuttalib kilipokaribia, aliwakusanya wanawe akasema: “Sasa umefika wakati wangu wa kuhama kutoka duniani kwenda akhera. Fikira yangu pekee ni yatima huyu. Laiti umri wangu ungekuwa mrefu nikaendelea na huduma hii kwa mapenzi! Lakini nifanye nini? Umri hautatosha. Sasa moyo wangu na ulimi wangu vinaungua kwa moto wa hamu hii. Ninataka kumkabidhi mmoja wenu lulu hii. Ni nani kati yenu atakayezilinda haki Zake ipasavyo na asifanye kosa lolote katika kumhudumia?” Abu Lahab alipiga magoti akasema: “Ewe bwana wa Waarabu! Ikiwa una mtu katika fikira zako unayetaka kumkabidhi amana hii, ni vizuri sana; la sivyo, huduma hii nitaifanya mimi.” Abdulmuttalib akamwambia: “Mali yako ni nyingi. Lakini wewe ni mgumu wa moyo, na huruma yako ni kidogo. Moyo wa yatima umejeruhiwa na ni laini. Huvunjika upesi.” Baadhi ya wanawe wengine nao walirudia ombi hilo hilo. Abdulmuttalib, akitaja sifa za kila mmoja wao, hakumkubali hata mmoja. Ilipofika zamu ya Abu Talib, alisema: “Mimi ninalitaka hili kuliko wao wote. Lakini haingefaa kuwatangulia wakubwa wangu wakiwa wapo. Mali yangu ni kidogo, lakini uaminifu wangu ni mkubwa kuliko wa ndugu zangu.” Abdulmuttalib akasema: “Umesema kweli. Wewe ndiye unayestahili huduma hii. Lakini mimi katika kila jambo hushauriana Naye na kutenda kwa mujibu wa matakwa Yake. Na kila mara hufikia matokeo sahihi. Katika jambo hili pia nitashauriana Naye. Yeyote kati yenu atakayemchagua, huyo nami nimemkubali.”

Kisha akamgeukia Mtume wetu mpendwa akauliza: “Ewe nuru ya macho yangu! Nikiwa na hamu Yako, ninaelekea akhera. Ni yupi kati ya ami Zako hawa unayemchagua?”

Bwana wetu Mtume aliinuka wakati ule ule, akamkumbatia Abu Talib shingoni na akaketi juu ya goti lake. Hapo Abdulmuttalib alipata faraja kubwa akasema: “Himidi ni ya Allahu taala. Hiki ndicho nilichokuwa nikitaka.” Kisha akamgeukia Abu Talib akasema: “Ewe Abu Talib! Lulu hii haikuona huruma ya mama na baba. Basi mtunze kwa hali hiyo na umwonee huruma. Mimi nakuona wewe kuwa bora kuliko watoto wangu wengine. Nimekukabidhi wewe amana hii kubwa na yenye thamani kubwa sana, kwa sababu wewe na baba Yake mmezaliwa na mama mmoja. Mlinde kama unavyoilinda nafsi yako. Je, umeukubali wasia wangu huu?” Alipojibu:

“Nimeukubali”, Abdulmuttalib alimkumbatia Mtume wetu mpendwa; akabusu kichwa Chake kilichobarikiwa na uso Wake, akamnusa. Kisha akasema: “Nyote shuhudieni kwamba sijawahi kunusa harufu nzuri kuliko hii, wala sijawahi kuona uso mzuri kuliko huu.”9

Chini ya ulinzi wa Abu Talib

Baada ya kifo cha babu Yake, Bwana wa Ulimwengu (sallallahu alayhi wasallam), kuanzia umri wa miaka minane, alianza kukaa kwa ami Yake Abu Talib na akakua chini ya ulinzi wake. Wakati huo Abu Talib naye, kama baba yake Abdulmuttalib, alikuwa mmoja wa wakubwa wa Makuraishi huko Makka – mtu aliyependwa, kuheshimiwa na ambaye maneno yake yalisikilizwa. Yeye pia alimwonyesha Bwana wetu Mtume mapenzi makubwa na huruma. Alimpenda kuliko watoto wake mwenyewe; hakulala bila kuwa Naye kando yake, wala hakwenda mahali popote bila Yeye, na alikuwa akimwambia: “Wewe ni mwema sana na mwenye baraka nyingi!” Abu Talib hakuanza kula kabla Yeye hajaunyoosha mkono Wake; alitaka Yeye aanze kwanza. Wakati mwingine alimwandalia meza Yake peke Yake. Alipoamka asubuhi, waliona kwamba uso Wake ulikuwa uking’aa kama mwezi na nywele Zake zimechanwa. Abu Talib hakuwa na mali nyingi, na familia yake ilikuwa kubwa. Baada ya kumchukua Bwana wetu Mtume Mtukufu (sallallahu alayhi wasallam) chini ya ulinzi wake, alipata wingi na baraka. Watu walipopata dhiki kwa sababu ya ukame uliotokea Makka, Abu Talib alimpeleka karibu na Kaaba akaomba dua. Kwa baraka Yake, mvua nyingi ikanyesha. Wakaokoka kutokana na ukame na njaa.10

Kutoka kizazi cha Ghalib atatokea Mtume,
Kati ya Zamzam na Hajar atasimama.
Pamoja na watu wote wa mji, msaidieni,
Enyi wana wa Amir, furaha imo katika kumsaidia.

“Sasa umefika wakati wangu wa kuhama kutoka duniani kwenda akhera. Fikira yangu pekee ni yatima huyu. Laiti umri wangu ungekuwa mrefu nikaendelea na huduma hii kwa mapenzi! Lakini nifanye nini? Umri hautatosha. Sasa moyo wangu na ulimi wangu vinaungua kwa moto wa hamu hii” Abdulmuttalib

Safari ya Makka–Busra

Rahibu Bahira

Siku moja, Mtume wetu mpendwa (sallallahu alayhi wasallam) alipokuwa na umri wa karibu miaka kumi na miwili, aliona kwamba Abu Talib alikuwa akijiandaa kwa safari ya biashara. Alipoelewa kwamba hakutaka kumchukua, alihuzunika akamwambia Abu Talib: “Unaniacha kwa nani katika mji huu? Sina baba, wala sina mtu wa kunionea huruma! …” Maneno haya yalimgusa sana Abu Talib, akaamua kumchukua pamoja naye. Baada ya safari ndefu, msafara wa biashara ulipiga kambi karibu na nyumba ya watawa iliyokuwa ya Wakristo huko Busra.11

Katika nyumba hii ya watawa aliishi rahibu aitwaye Bahira. Rahibu huyu msomi, ambaye hapo awali alikuwa mmoja wa wanazuoni wa Kiyahudi na baadaye akawa Mkristo, alikuwa na kitabu kilichohifadhiwa kwa siri, kikipita kutoka mkono hadi mkono, na kwa kitabu hicho alijibu maswali aliyoulizwa. Ingawa katika miaka iliyotangulia msafara wa Makuraishi ulikuwa umepita hapa mara nyingi, hakuwahi kuushughulikia. Kila asubuhi alikuwa akipanda juu ya paa la nyumba ya watawa na kutazama upande ambao misafara ilikuwa ikitokea, akingoja kitu kwa hamu kana kwamba anatafuta. Safari hii rahibu Bahira alipatwa na hali fulani: alishtuka kwa msisimko akaruka kutoka mahali pake. Hii ni kwa sababu msafara wa Makuraishi ulipoonekana kwa mbali, aligundua kwamba juu yake kulikuwa na wingu likielea likija pamoja nao. Wingu hili lilikuwa likimtia kivuli Bwana wetu Mtume. Msafara ulipopiga kambi, Bahira aliona pia kwamba matawi ya mti ambao Bwana wetu Habib-i akram (Kipenzi Mtukufu) alikuwa ameketi chini yake yalikuwa yameinama juu Yake, akazidi kusisimka. Mara moja aliamuru zitandikwe meza za chakula. Kisha akatuma mtu akawaalika kwenye chakula watu wote waliokuwa katika msafara wa Makuraishi. Watu wa msafara walimwacha Mtume wetu mpendwa (sallallahu alayhi wasallam) karibu na mali zao, wakaenda kwa rahibu. Bahira aliwatazama kwa makini waliokuja akauliza: “Enyi kundi la Makuraishi, je, kuna yeyote kati yenu ambaye hakuja kwenye chakula?” Wakasema: “Ndiyo, yuko mtu mmoja.” Bahira aliuliza hivyo kwa sababu, ingawa Makuraishi walikuwa wamekuja, wingu lilikuwa bado liko pale. Alipoliona hilo alielewa kwamba mtu mmoja amebaki kwenye msafara. Rahibu Bahira alisisitiza kwamba Yeye pia aje. Mara tu alipofika, alianza kumtazama kwa makini na kumchunguza. Akamwuliza Abu Talib: “Je, mtoto huyu ni wa kizazi chako?” Abu Talib aliposema: “Ni mwanangu”, Bahira alisema: “Katika vitabu imeandikwa kwamba baba wa mtoto huyu si hai; Yeye si mwanao.” Safari hii Abu Talib akajibu: “Yeye ni mwana wa ndugu yangu.” Bahira alipouliza: “Baba Yake alipatwa na nini?”, Abu Talib alisema: “Baba Yake alikufa muda mfupi kabla ya kuzaliwa Kwake.” Bahira akasema: “Umesema kweli. Mama Yake alipatwa na nini?” Akajibu: “Naye amekufa.” Bahira, akisema: “Umesema kweli”, alimgeukia Bwana wetu Mtume akamtaka aape kwa jina la masanamu. Mtume wetu mpendwa akamwambia Bahira: “Usinitake niape kwa majina ya masanamu. Duniani sina adui mkubwa kuliko wao. Mimi ninawachukia.”

Safari hii Bahira alimtaka aape kwa jina la Allahu taala, akauliza: “Je, Wewe hulala?” Akasema: “Macho yangu hulala, lakini moyo wangu haulali.”

Bahira aliuliza maswali mengine mengi zaidi na akapata majibu yake. Majibu aliyoyapata yalilingana kabisa na vitabu alivyovisoma hapo kabla. Kisha akayatazama macho yaliyobarikiwa ya Mtume wetu mpendwa, akamwuliza Abu Talib:

“Nashuhudia kwamba Wewe ni Mtume wa Allahu taala! … Huyu ndiye Bwana wa walimwengu … Huyu ndiye Mtume wa Mola wa walimwengu … Huyu ndiye Mtume mkubwa ambaye Allahu taala amemtuma kuwa rehema kwa walimwengu!” Rahibu Bahira

– “Je, wekundu huu hubaki daima katika macho Yake yaliyobarikiwa?”

– “Ndiyo”, akasema, “hatujawahi kuona ukiondoka.”

Bahira, alipoona kwamba alama hii nayo inalingana, alitaka kuuona Muhr-i nubuwwa (muhuri wa utume) ili moyo wake upate yakini (uhakika kamili). Lakini Bwana wetu Mtume (sallallahu alayhi wasallam), kwa sababu ya adabu Yake, hakutaka kuufunua mgongo Wake uliobarikiwa.

Abu Talib akasema: “Ewe nuru ya macho yangu! Litimize na hili alitakalo!” Hapo Bwana wetu Mtume akaufunua mgongo Wake, na Bahira akautazama Muhr-i nubuwwa pamoja na uzuri wake wote mpaka akatosheka. Kwa msisimko aliubusu, na machozi yakamtiririka machoni mwake kama mafuriko. Kisha akasema:

– “Nashuhudia kwamba Wewe ni Mtume wa Allahu taala!” Na akipaza sauti yake zaidi akasema: “Huyu ndiye Bwana wa walimwengu … Huyu ndiye Mtume wa Mola wa walimwengu … Huyu ndiye Mtume mkubwa ambaye Allahu taala amemtuma kuwa rehema kwa walimwengu …”

Makuraishi waliokuwa pale walistaajabu wakasema: “Kumbe Muhammad ana thamani kubwa namna hii mbele ya rahibu huyu!”

Kisha Bahira akamgeukia Abu Talib akasema:

– “Huyu ndiye wa mwisho na mtukufu zaidi wa Mitume wote. Dini Yake itaenea katika dunia yote na kufuta dini zote za zamani. Usimpeleke mtoto huyu Sham, kwa sababu Wana wa Israili ni maadui Zake. Ninaogopa wasije wakaudhuru mwili Wake uliobarikiwa. Kuhusu Yeye kumekuwa na ahadi na mapatano mengi.”

Abu Talib akauliza:

– “Ahadi na mapatano haya ni yapi?” Bahira akajibu:

– “Allahu taala alichukua ahadi kutoka kwa Mitume wote, na wa mwisho wao kutoka kwa Isa alaihis-salaam, kwamba watazijulisha umma zao kuja kwa Mtume wa zama za mwisho (sallallahu alayhi wasallam).”

Kwa sababu ya maneno haya ya Bahira, Abu Talib aliacha kwenda Sham. Aliuza mali zake zote huko Busra akarudi Makka.12 Aliyoyasikia kutoka kwa Bahira yalivuma masikioni mwa Abu Talib maisha yake yote. Akazidi kumpenda Bwana wetu Mtume. Alimlinda hadi alipokufa na akamsaidia katika kila jambo Lake.

Safari Yake ya Yemen pamoja na ami Yake Zubayr

Mtume wetu mpendwa, mtu wa kipekee aliyejaaliwa fadhila na uzuri katika kila hali Yake, alikua akatimiza miaka kumi na saba. Wakati huu ami Yake Zubayr, aliyekuwa akienda Yemen kwa biashara, alimchukua pamoja naye ili biashara yake iwe na baraka. Katika safari hii pia yalionekana mambo Yake mengi ya ajabu yasiyo ya kawaida. Waliporudi Makka, mambo Yake haya yalisimuliwa, na katika kabila la Kuraishi watu wakaanza kusema: “Hadhi ya mtu huyu itakuwa ya juu sana …”13