MAISHA YA AKHERA

Maisha ya akhera huanza kwa kifo

Kufa si kutoweka. Ni tukio lisiloharibu kuwepo. Mauti ni kukoma kwa mfungamano wa roho na mwili. Ni kutengana kwa roho na mwili. Mauti ni mtu kubadilika kutoka hali moja kwenda hali nyingine. Ni kuhama kutoka nyumba moja kwenda nyumba nyingine. Umar bin Abdulaziz (rahmatullahi alaih) alisema: “Nyinyi mmeumbwa kwa ajili ya umilele tu, kwa ajili ya kutokuwa na mwisho! Lakini mnahama kutoka nyumba moja kwenda nyumba nyingine!” Mauti ni zawadi, neema kwa muumini. Kwa wenye dhambi ni msiba. Kwa mafakiri ni raha, na kwa matajiri ni adhabu. Akili ni zawadi ya Allahu taala. Mtu hapendi mauti. Lakini mauti ni bora kuliko fitna. Mtu hupenda kuishi. Lakini mauti ni bora kwake. Kwa mauti, muumini mwema huokoka na taabu na uchovu wa dunia. Kutengana kwa roho ya muumini na mwili ni kama mfungwa kutoka gerezani. Muumini akishakufa hataki kurudi duniani. Mashahidi tu ndio wanaotaka kurudi duniani ili wafe mashahidi tena. Wema wa dunia umekwisha. Zimebaki huzuni zake. Kwa hiyo mauti ni zawadi kwa kila Mwislamu. Dini ya mtu hulindwa na kaburi lake tu. Heshima ya kwanza watakayofanyiwa waumini ni furaha wakati wa mauti. Kinachomstarehesha muumini ni kumfikia Allahu taala tu. Kwa kila muumini mauti ni bora kuliko uhai. Mauti yana faida hata kwa makafiri.

Kuhusu kifo cha wanawake Waislamu

Mwanamke akifa katika nifasi (kipindi baada ya kujifungua), akiwa mja mzito, kwa tauni au kwa maumivu ya ndani, au akifa bila sababu yoyote kati ya hizi, na ikiwa aliishi bila kamwe kujionyesha bila stara (ipasavyo, kama Uislamu unavyofundisha) kwa wanaume wa mbali (wasio maharimu wake), na mumewe akawa ameridhika naye, basi wakati wa kufa kwake malaika wa Peponi huja, hujipanga safu safu mbele yake na kumsalimia kwa heshima na ukarimu, wakimwambia: “Ewe mjakazi shahidi, kipenzi cha Allahu taala! Toka, unafanya nini katika kasri hili la dunia? Allahu taala ameridhika nawe, ameufanya ugonjwa wako huu kuwa sababu ya kukusamehe madhambi yako, na amekujaalia Pepo Yake. Njoo, ukabidhi amana yako** (roho)!” Mwanamke huyu, anapoiona daraja hii atakayoifikia, hutaka kuitoa roho yake. Lakini huangalia kando yake na kusema: “Allahu taala awasamehe na awarehemu marafiki zangu, kisha nitaikabidhi roho yangu.” Malaika huliwasilisha ombi lake kwa Allah Mtukufu. Ndipo hutoka wito wa utukufu usemao: “Kwa haki ya Utukufu Wangu, nimezikubali dua zote za mja Wangu huyu!”** Kisha malaika humpa habari njema. Halafu huja malaika wa mauti pamoja na malaika mia na ishirini wa rehema. Nuru ya nyuso zao hufika hadi Arshi, vichwani mwao wamevaa taji, wamevaa mavazi (hulla) ya nuru, miguuni mwao wamevaa viatu vya dhahabu, na mbawa zao ni za kijani.

Wakiwa na matunda ya Peponi mikononi mwao na harufu kama ya miski, hushuka, humsalimia kwa unyenyekevu mkubwa na upole na kusema: “Khallaq-i alam (Muumba wa viumbe vyote) anakutumia salamu Zake, anakujaalia Pepo, anakufanya jirani wa Habibu Wake Muhammad alaihis-salaam, na mwenzi wa Hadhrat Aisha.”

Mwanamke huyu muumini husikia anayoambiwa, pazia huondoka machoni pake, naye huwaona wanawake waumini na wale wanaoadhibiwa kwa madhambi yao. Ndipo huomba: “Wasamehe madhambi yao, ewe Mola wangu!” Kisha kutoka kwa Mwenye Utukufu huja wito usemao: “Ewe mjakazi Wangu! Nimekutimizia matakwa yako yote. Sasa kabidhi amana yako; mke na binti wa Habibu Wangu wanakungoja.” Mara tu anaposikia wito huu, roho yake hutetemeka, miguu yake hupigapiga na hutokwa na jasho. Anapokaribia kutoa roho, huja malaika wawili. Kila mmoja wao ameshika mkononi fimbo ya moto, nao husimama pande zake mbili – mmoja kulia, mwingine kushoto. Wakati huo shetani aliyelaaniwa huja mbio na kusema: “Ni kweli kwamba kwa huyu hatuna faida yoyote, lakini acheni nimwangalie sasa!” Huja na bakuli la vito lenye maji ya barafu na kumwonyesha maji. Malaika, wanapomwona kiumbe huyu mwovu, humpiga kwa fimbo walizoshika mikononi, huvunja bakuli alilolishika na kumfukuza mbali. Mwanamke Mwislamu huliona hili na hucheka. Kisha mahurulaini (wanawali wa Peponi) humpa kinywaji cha Kawthar katika vikombe vya vito, naye hunywa. Kinywaji cha Peponi ni kitamu mno kiasi kwamba roho yake huruka na kushikamana na kikombe, na malaika wa mauti huichukua roho yake kutoka kikombeni. Malaika huitana wakisema: “Inna lillahi wa inna ilayhi rajiun (Hakika sisi ni wa Allah na hakika Kwake tutarejea)!” Wakishaichukua roho, huitembeza mbinguni, huipeleka Peponi, huionyesha mahali pake huko, na mara moja huirudisha upande wa kichwa cha maiti. Wanapomvua nguo na kufumua nywele zake, roho mara moja huja upande wa kichwa cha mwili na kusema: “Ewe mwoshaji! Ushike polepole, kwa sababu mwili huu umepata jeraha la roho kutoka katika makucha ya Izrail. Na mwili wangu umeteseka sana na kutikiswa.” Mwili unapoletwa juu ya ubao wa kuoshea, roho huja tena na kusema: “Usiyafanye maji kuwa ya moto sana! Mwili wangu ni dhaifu sana. Niachieni haraka kutoka mikononi mwenu ili nipate kupumzika!” Mwili unapooshwa na kuvikwa sanda, roho husubiri kwa muda kidogo, kisha huita tena na kusema: “Hii ni mara yangu ya mwisho kuiona dunia hii. Niacheni niwaone jamaa zangu, nao wanione na wapate mazingatio. Kwa kuwa nao pia karibuni watakufa kama mimi, wasipige mayowe nyuma yangu. Wasinisahau, bali daima wanikumbuke kwa kusoma Quran tukufu (na kunizawadia thawabu ya jambo hilo jema). Wasigombane kati yao juu ya urithi wangu, ili nisiadhibiwe kaburini. Wanikumbuke pia siku za Ijumaa na siku za Idi.”

Jeneza lenye mwili linapowekwa juu ya (jiwe liitwalo) musalla (kwa ajili ya sala ya jeneza), roho huita tena: “Bakini salama, ewe mwanangu (wanangu) na binti yangu (binti zangu), mama yangu na baba yangu! Hakuna siku ya kutengana kama hii. Hatutaonana tena hadi siku ya Kiama. Kwaherini, enyi mnaomwaga machozi kwa ajili yangu!”

Sala ikishasaliwa na jeneza likainuliwa mabegani, roho yake huita tena na kusema: “Nipelekeni polepole! Ikiwa lengo lenu ni (kupata) thawabu, msinitaabishe! Niacheni nimpelekee Allahu taala ridhaa yenu!”

Jeneza linapowekwa kando ya kaburi, roho yake huita tena na kusema: “Ioneni hali yangu na mpate mazingatio! Sasa mnaniweka mahali penye giza na kuondoka. Ninabaki peke yangu na amali zangu (yaani matendo yangu ya duniani). Yaoneni matukio haya na msidanganyike na hila za dunia hii isiyo na uaminifu na ya uongo!”

“Ifanyieni kazi dunia kwa kadiri mtakavyokaa humo, na ifanyieni kazi akhera kwa kadiri mtakavyokaa huko!” Hadithi sharif

Mwili unapowekwa kaburini, roho husimama upande wa kichwa. Kamwe maiti asiachwe kaburini bila kusomewa talkini. [Ni sunna kwa Mwislamu mwema (salih) kusoma talkini baada ya kuzika. Mawahabi hawaamini kwamba talkini ni sunna. Wanasema ni bidaa. Wanasema kwamba maiti hasikii wala hawezi kuhisi chochote. Wanazuoni wa Ahli Sunna (rahimahumullahu taala) waliandika vitabu mbalimbali na kuthibitisha kwamba talkini ni sunna.] Kwa amri ya Allahu taala, maiti huamka kaburini kama aliyeamka usingizini na kuona kwamba yuko mahali penye giza. Humwita mtumishi wake au mjakazi wake, au yule aliyekuwa akimsaidia daima duniani, na kusema: “Niletee mshumaa!” Hakuna jibu – wala sauti wala mlio. Kaburi hupasuka, na hutokea malaika wawili waulizaji (wanaoitwa Munkar na Nakir). Kutoka vinywani mwao hutoka miali ya moto mikali, na kutoka puani mwao moshi mweusi. Wakiwa hivyo humkaribia na kuuliza: “Man Rabbuka wa ma dinuka wa man nabiyyuka (yaani: Mola wako ni nani, dini yako ni ipi na Mtume wako ni nani)?” Akiyajibu maswali haya kwa usahihi, malaika humpa habari njema ya rehema ya Haki taala juu yake na kuondoka. Papo hapo hufunguka dirisha upande wa kulia wa kaburi, na kutoka humo hutoka mtu mwenye uso unaong’aa kama mwezi kamili na kumkaribia. Mwanamke huyu muumini humwangalia na kufurahi. Huuliza: “Wewe ni nani?” Husikika jibu: “Mimi nimeumbwa kutokana na subira yako na shukrani (shukr) yako duniani. Nitakuwa mwenzi wako hadi siku ya Kiama.”

Kuhusu kifo cha makafiri

Kafiri au murtadi (aliyeritadi) ni mpumbavu asiyeupenda Uislamu, anayeiita Quran tukufu “sheria ya jangwani”. Amekosa elimu na tabia kiasi cha kumwita Muhammad alaihis-salaam – aliye bora na mtukufu zaidi kuliko watu wote na Bwana wa Mitume – “mchunga ngamia” (Allahu taala atulinde na utovu huo wa adabu). Amejidhalilisha kiasi cha kusema kwamba dini hazihitajiki, kwa sababu hawezi kuupatanisha Uislamu – nguzo ya amani na furaha ya jamii, chemchemi ya elimu, tabia njema, usafi, afya na uadilifu, na mwanga wa ustaarabu wote – na kipimo duni cha kichwa chake kisicho na roho na kinachonuka, ambacho si chochote ila sanduku la mzoga. Ameikabidhi nafsi yake hatamu zake. Mtu kama huyu anapokaribia kufa, pazia huondolewa machoni pake. Huonyeshwa Pepo. Malaika mzuri humwambia: “Ewe kafiri! Ewe duni unayewaita Waislamu ‘wenye kurudi nyuma’, na wanaokimbilia matamanio yao na kukanyaga misingi ya tabia njema ukawaita ‘walioelimika na wenye maendeleo’! Ulikuwa katika njia potofu. Hukuipenda dini ya haki ya Uislamu. Wale wanaoamini elimu aliyoileta Muhammad alaihis-salaam kutoka kwa Allahu taala na kuiheshimu, wataingia katika Pepo hii.” Huziona neema za Peponi. Na mahurulaini wa Peponi husema: “Wale wenye imani huokoka na adhabu ya Allahu taala.” Muda mfupi baadaye shetani hutokea katika sura ya padri na kusema: “Ewe fulani mwana wa fulani! Wale waliokuja walisema uongo. Neema zote ulizoziona zitakuwa zako.” Kisha huonyeshwa Jahannam. Huko kuna milima ya moto, na nge na tandu wakubwa kama nyumbu. Huziona adhabu zilizotajwa katika hadithi sharif. Malaika wa adhabu wa Jahannam wanaoitwa Zabaniya humpiga kwa fimbo za moto. Kutoka vinywani mwao hutoka miali. Urefu wao ni kama minara, na meno yao ni kama pembe za ng’ombe dume. Hupiga kelele kama radi. Kafiri hutetemeka kwa sauti zao na kugeuza uso wake kwa shetani. Shetani huogopa kiasi kwamba hastahimili na hukimbia. Malaika humkamata shetani na kumbwaga chini. Humjia kafiri na kumwambia: “Ewe adui wa Uislamu! Duniani hukumwamini Rasulullah (sallallahu taala alayhi wasallam). Na sasa hukuwaamini malaika, umedanganywa tena na shetani aliyelaaniwa!”

Humvisha shingoni minyororo ya moto, huikunja miguu yake juu ya kichwa chake, huuchomeka mkono wake wa kulia katika ubavu wake wa kushoto na wa kushoto katika ubavu wa kulia, na kuitokeza mgongoni. Aya tukufu inaeleza hali hii.1 Hupiga kelele na kuwaita wajipendekezaji wake wa duniani. Zabaniya humjibu: “Ewe kafiri, ewe mpumbavu uliyewadhihaki Waislamu! Wakati wa kuomba umepita. Sasa imani haikubaliwi tena, wala dua haikubaliwi. Umefika wakati wa kuonja adhabu ya ukafiri wako (kutoamini kwako).” Humvuta ulimi wake kupitia kisogoni. Humng’oa macho yake. Humpa adhabu nyingi za aina mbalimbali zenye maumivu makali, kisha huichukua roho yake chafu na kuitupa katika Jahannam.

Allahu taala atujaalie kutoa roho zetu tukiwa katika dini ya Muhammad alaihis-salaam, na katika itikadi iliyoandikwa katika vitabu vya wanazuoni wa Ahli Sunna, waliotufikishia kwa usahihi dini ya Mtume mtukufu! Amin.

Waumini wote – wenye dhambi na wasio na dhambi – wataulizwa kaburini. Wale miongoni mwao ambao madhambi yao hayajasamehewa, pamoja na makafiri wote, watapata pia adhabu ya kaburi. Wale wanaobeba maneno (wachonganishi) kati ya Waislamu, na wale wanaojirushia mkojo chooni, watapata adhabu kaburini. (Adhabu ya kaburi haitakuwa kwa roho peke yake, bali kwa roho na mwili pamoja [yaani pia kimwili]. Mtu asijaribu kutatua kwa akili mambo ambayo akili haiyafikii.)

Ikiwa mtu huyo amekufa bila imani (yaani akiwa kafiri), huona adhabu kali hadi siku ya Mahshar (yaani siku ya Hukumu) (na baadaye milele katika Jahannam).

“Watu wamelala. Wanapokufa, huamka” Hadithi sharif

Hatuwezi kueleza thamani Yake ya kweli,
Kwa hiyo ni bora tunyamaze kuliko kumsifu.
Jueni kwamba Bwana wetu Mtume ni kama jua,
Nyota za Mitume hupata mwanga kutoka Kwake.
Allah alimuumba na akampamba kwa tabia njema,
Aliipamba dhati Yake kwa tabia nzuri na uso wenye tabasamu.
Ameumbwa mpole na mwenye uzuri kama waridi na maua,
Anang’aa na ni mtukufu kama mwezi wa kumi na nne.
Himma na juhudi za Nabii huyo hazikomi kama zama,
Mbele ya ukarimu Wake bahari ni tone tu.
Harufu ya udongo unaoukumbatia mwili Wake uliobarikiwa,
Aminini, ni nzuri kuliko miski na ambari.
Kheri wale walionusa na kuubusu udongo huo
Na wakaivuta kifuani harufu hiyo tukufu.
Yeye ni Bwana wa watu wote, Waarabu na wasio Waarabu,
Na Yeye ni fahari ya ulimwengu.
Hukataza maovu na huamuru mema,
Amri na makatazo Yake ni amri ya kiungu.
Qasidat al-Burda