KUCHINJA KURBANI
Kurbani maana yake ni kuchinja mmoja wa wanyama hawa – kondoo, mbuzi, ng’ombe au ngamia – katika siku tatu za kwanza za Idi ya kuchinja (Idi ya Kurbani) kwa nia ya kurbani. Kuna masharti matatu ya kuchinja kurbani: 1- Kuwa Mwislamu mwenye akili, baleghe na huru. 2- Kuwa mkazi (muqim, yaani kutokuwa msafiri). 3- Kumiliki mali kwa kiasi cha nisab (yaani gramu 96 za dhahabu) au pesa zenye thamani hiyo, zaidi ya mahitaji (yaani kuhesabiwa tajiri kwa mujibu wa Uislamu). Kwa tajiri kuchinja kurbani ni wajibu. Mahitaji yanajumuisha nyumba pamoja na vyombo vyake na seti tatu za nguo. Mnyama anayechinjwa kama kurbani ni lazima awe kondoo, mbuzi, ngamia au ng’ombe (kwa mfano fahali, ng’ombe jike au dume). Ngamia mmoja au ng’ombe mmoja ni sawa na kurbani saba, yaani inajuzu watu saba kuchinja ng’ombe mmoja kama kurbani kwa ajili yao wote saba. Ikiwa mtu mwingine atasema: “Niruhusuni nami nishiriki”, kurbani inakuwa fasid (batili) kwa wote wanane.
Nisab ya kurbani ni sawa na nisab ya fitri. Kama anavyosema Ibn Abidin (rahimahullahu taala), ikiwa hisa ya yeyote kati yao ni chini ya moja ya saba, hakuna hata mmoja wao ambaye kurbani yake inajuzu. Kwa hiyo inajuzu watu walio chini ya saba kushirikiana. Kushirikiana wakati wa kununua ni sahihi. Ingawa kushirikiana baada ya kununua pia ni sahihi, ni bora kushirikiana kabla ya kununua. Mtu anaweza kushiriki katika ng’ombe wa mtu mwingine kwa hisa kuanzia moja ya saba hadi sita za saba. Washirika huigawanya nyama kwa kiasi cha hisa zao. Ikiwa mmoja wa washirika atakufa na warithi wake wakasema (kwa washirika wengine): “Chinjeni kwa ajili yake na kwa ajili yenu”, ni sahihi.
Kuchinja akika
Akika ni kuchinja mnyama kwa nia ya kumshukuru Allahu taala kwa neema ya mtoto.
Katika madhehebu ya Hanafi ni mustahab kwa mtu ambaye ni wajibu kwake kumhudumia mtoto, siku ya saba kumpa mtoto jina, kumnyoa kichwa na kutoa sadaka ya dhahabu au fedha yenye uzito sawa na nywele zake (ikiwa ni msichana, fedha tu), na kuchinja kutoka katika mali yake mwenyewe wanyama wawili wa akika kwa mvulana na mmoja kwa msichana. Mnyama wa akika ni lazima awe kama mnyama wa kurbani. Anaweza pia kuchinjwa baadaye. [Anaweza kuchinjwa wakati wowote. Anaweza pia kuchinjwa wakati wa Idi ya kuchinja. Imeandikwa katika kitabu Shira kwamba Rasulullah (sallallahu alayhi wasallam), baada ya utume Wake, alijichinjia akika Yeye mwenyewe. Mtoto aliyezaliwa amekufa hapewi jina wala hachinjiwi akika.] Aliyechinja akika anaweza kula nyama yake, na inaweza kutolewa ikiwa imepikwa au mbichi kwa kila mtu – tajiri na fakiri.
Kuchinja akika katika madhehebu ya Shafii na Maliki ni sunna muakkada. Katika madhehebu ya Shafii na Hanbali mifupa haitupwi wala haivunjwi. Hutenganishwa kwenye viungo na kukusanywa. Kisha huzungushiwa kitambaa safi cheupe na kuzikwa. Katika madhehebu ya Hanafi na Maliki mifupa inaweza kuvunjwa. Akika huwalinda watoto na balaa na magonjwa.
“Bahili mbaya kuliko wote ni yule asiyechinja kurbani (ingawa ni wajibu kwake kuchinja)” Hadithi sharif
NAKUKIMBILIA WEWE, YA RASULALLAH
Moyo wangu umegeuka damu kwa shauku Yako, nimepakwa rangi nyekundu, ya Rasulallah,
Sijui jinsi nilivyostahimili moto huu, ya Rasulallah,
Katika majlisi ya azali nilikuwa kilio kisichokoma, ya Rasulallah,
Nifurahishe kwa uzuri Wako, kwani ninaungua, ya Rasulallah.
Wewe ni dawa ya moyo unaoungua, shifaa isiyopatikana,
Wewe ni ukarimu mkubwa, ukitaka hutuonyesha uso Wako,
Wewe ni Habibu wa Kibriya, Wewe ni Muhammad Mustafa,
Nifurahishe kwa uzuri Wako, kwani ninaungua, ya Rasulallah.
Waridi lisingechanua, maporomoko yasingetiririka kama si nuru Yako ya kiungu,
Ulimwengu ungezima, pumzi isingebaki kama mbingu zisingekuwa chini ya mtazamo Wako,
Utengano hulia, kukutana hulia, kama azali isingefurahishwa Nawe,
Nifurahishe kwa uzuri Wako, kwani ninaungua, ya Rasulallah.
Roho huyeyuka kwa shauku ya harufu Yako ya waridi itoayo uhai,
Tazama, jua hutetemeka na kuungua kwa shauku ya kuuona uso Wako,
Ombi la mwenye huzuni linaugua kutoka ukingo wa maisha,
Nifurahishe kwa uzuri Wako, kwani ninaungua, ya Rasulallah.
Hata nikifa kwa kiu katika majangwa yanayowaka, sihisi maumivu,
Volkano zinawaka kifuani mwangu, sihisi unyevu wa bahari,
Hata miali ikinyesha kutoka mbinguni nikainywa, sihisi,
Nifurahishe kwa uzuri Wako, kwani ninaungua, ya Rasulallah.
Ni neema kubwa kiasi gani kufumba macho kwa mapenzi Yako na kutoa roho njiani Mwako,
Je, sitajaaliwa, ewe Sultani wangu, kutoa roho katika Haram Yako tukufu?
Macho yangu yanapozimika, ni rahisi kutoa roho kwa kukuugulia Wewe,
Nifurahishe kwa uzuri Wako, kwani ninaungua, ya Rasulallah.
Nimeinamisha shingo, nina huzuni, dawa ya maumivu haya iko Kwako,
Midomo yangu imeungua kwa mapenzi Yako, utajo Wako unazunguka miguuni Pako,
Moyo wangu unapotamani, mhurumie huyu Qitmir,1
Nifurahishe kwa uzuri Wako, kwani ninaungua, ya Rasulallah.
Yaman Dede