ISTIGHFARI YA BWANA WETU MTUME1

Kama Bwana wetu Mtume (alaihis-salaam) alivyo bora kuliko viumbe vyote, vivyo hivyo alikuwa ndiye aliyemjua Allahu taala ipasavyo na aliyemwogopa zaidi. Ingawa Allah Mtukufu alikuwa amemhifadhi asitende dhambi, aliendelea bila kukoma kumwabudu Allahu taala, kumwomba dua na kuomba msamaha (istighfari). Mwanzoni mwa usiku (baada ya sala ya isha) alilala, na mwishoni mwa usiku alifanya ibada. Ibn Abbas anasimulia: “Usiku mmoja nilikuwa mgeni nyumbani kwa mama wa waumini Hadhrat Maymuna. Rasulullah alilala hadi karibu usiku wa manane, au kabla kidogo au baada kidogo. Kisha akaamka, akaketi na kujipangusa usingizi usoni kwa mkono Wake. Akasimama, akachukua birika la maji lililokuwa limetundikwa akatawadha. Alisoma aya tukufu kumi za mwisho wa Surat Al Imran akaanza kusali. Nami nikaamka, nikatawadha kama Rasulullah alivyotawadha, nikasimama kando Yake kwa sala. Rasulullah alisali rakaa mbili. Kisha akasali rakaa mbili nyingine, na baada ya hapo rakaa mbili tena. Kisha akaanza sala ya witri. Baada ya hapo alilala mpaka adhana ya alfajiri ilipoadhiniwa. Kisha akaamka, akasali tena rakaa mbili, akatoka kwenda msikitini na huko akaongoza fardhi ya sala ya alfajiri.”2 Mama yetu Hadhrat Aisha anasimulia: “Bwana wetu Rasulullah alilala usiku mmoja. Alipoamka alisema: ‘Ewe Aisha, ukiniruhusu, usiku huu ningependa kushughulika na ibada ya Mola wangu.’ Kisha akasimama. Alisoma Quran tukufu na akalia kiasi kwamba magoti Yake yote mawili yalilowa kwa machozi. Aliendelea kusoma, na kadiri alivyokuwa akisoma, kila sehemu ya mwili Wake iliyoangukiwa na machozi Yake ililowa. Hali hii iliendelea mpaka asubuhi.

Asubuhi Bilal al-Habashi alipokuja akaiona hali hiyo, alisema: ‘Baba yangu na mama yangu wawe fidia Kwako, ewe Mtume wa Allah! Je, Allahu taala hakukusamehe makosa Yako ya zamani na ya baadaye?’ Rasulullah (alaihis-salaam) akajibu: ‘Ewe Bilal! Je, nisiwe mja mwenye kushukuru, ilhali usiku huu Allahu taala ameteremsha aya tukufu ya 190 ya Surat Al Imran, inayosema (kwa maana)3: “Hakika katika kuumbwa kwa mbingu na ardhi na katika kufuatana kwa usiku na mchana kuna ishara nyingi kwa wenye akili.”’” Katika hadithi sharif iliyoandikwa katika kitabu “Muslim”, Muhammad alaihis-salaam alisema: “Moyoni mwangu huja mambo ambayo kwa sababu yake kila siku na kila usiku ninamwomba Allahu taala msamaha (istighfari) mara sabini” na “Pazia hutokea moyoni mwangu (linalozuia kuja kwa nuru za kiungu). Kwa hiyo kila siku ninasema istighfari mara sabini” na “Kila siku ninamwomba Allahu taala msamaha mara mia.”4

Bwana wetu Mtume (alaihis-salaam) alimwogopa Allahu taala kiasi kwamba hakuwahi kuonekana akicheka kwa kahkaha. Katika hadithi sharif marfu5 iliyopokewa na Imam Tirmidhi kutoka kwa Abu Dharr imeelezwa: “Hakika mimi ninaona msiyoyaona na ninasikia msiyoyasikia. Mbinguni hakuna mahali patupu, hata pa upana wa vidole vinne, ambapo malaika hawasujudu. Wallahi, kama mngejua ninayoyajua, mngecheka kidogo na mngelia sana. Mngetoka njiani na kumsihi Allahu taala kwa sauti kubwa.”6

Katika hadithi sharif iliyopokewa na Abu Hurayra, Bwana wetu Rasulullah (alaihis-salaam) alisema: “Hakuna mtu ambaye amali yake itamwingiza Peponi.” Alipoulizwa: “Hata Wewe, ewe Mtume wa Allah?”, alijibu: “Naam, hata mimi amali yangu haitaniingiza Peponi. Lakini fadhila na rehema ya Allahu taala zitanifunika.”

Ibn Umar anasimulia: “Tulipokuwa tumeketi pamoja na Rasulullah (sallallahu alayhi wasallam) katika baraza, tulihesabu kwamba alisema mara mia: ‘Ewe Mola wangu! Nisamehe na uikubali toba yangu. Hakika Wewe ndiwe Mkubali wa toba na Mwenye kurehemu.’”7

Anas bin Malik amesimulia: “Rasulullah (sallallahu alayhi wasallam) daima aliomba dua hii: ‘Allahumma ya muqallibal-qulub, thabbit qalbi ala dinik.’8 (Ewe Allah, Mgeuzaji wa nyoyo! Uthibitishe moyo wangu katika dini Yako!)” Katika hadithi sharif iliyopokewa na Tirmidhi kutoka kwa Abu Said al-Khudri, Bwana wetu Mtume alisema: “Anayesema mara tatu anapokwenda kulala ‘Astaghfirullahal-azim alladhi la ilaha illa huwal-hayyul-qayyum wa atubu ilayh’, Allahu taala humsamehe dhambi zake, hata kama ni nyingi kama povu la bahari, chembe za mchanga wa nchi ya Tamim, majani ya miti au siku za dunia.”

Kwa mujibu wa yaliyopokewa katika vitabu vya Bukhari na Muslim, Rasulullah alikuwa akiomba istighfari kwa dua hii: “Allahummaghfirli khatiati wa jahli wa israfi fi amri wa ma anta alamu bihi minni.” (Ewe Allah! Nisamehe makosa unayoyajua, ambayo nimeyafanya (kwa kujua au) bila kujua, kwa kuvuka mipaka yangu!)

Kwa mujibu wa yaliyopokewa kutoka kwa Abu Musa al-Ashari (radhiyallahu anhu), Mtume Mtukufu (sallallahu alayhi wasallam) alikuwa akisema pia istighfari hii:

“Allahummaghfirli hazli wa jiddi wa khatai wa amdi wa kullu dhalika indi. Allahummaghfirli ma qaddamtu wa ma akhkhartu wa ma asrartu wa ma alantu wa ma anta alamu bihi minni, antal-muqaddimu wa antal-muakhkhiru wa anta ala kulli shayin qadir.”9 (Ewe Allah! Nisamehe makosa yote ninayoweza kuyafanya kwa mzaha au kwa makini, kwa kusahau au kwa makusudi. Ewe Allah! Nisamehe kila aina ya makosa unayoyajua: niliyoyatanguliza na ninayoyachelewesha, niliyoyafanya kwa siri na niliyoyafanya kwa dhahiri. Wewe ndiwe unayetanguliza, na Wewe ndiwe unayechelewesha. Wewe ndiwe Mwenye uwezo juu ya kila kitu.)

Mchana Rasulullah alifunga saumu,
usiku alikesha akisali.
Ikiwa wewe ni wa umma wa Mteule huyo,
daima ichunge sunna na makruh.

“Pazia hutokea moyoni mwangu (linalozuia kuja kwa nuru za kiungu). Kwa hiyo kila siku ninasema istighfari mara sabini” Hadithi sharif