VITA VYA MUTA

Katika mwaka wa nane wa Hijra, Bwana wetu Sarwar-i kainat alaihi afdalus-salawat, aliye rehema kwa walimwengu, alituma tena wajumbe kwa makabila na dola mbalimbali ili Uislamu uenee. Kwa baadhi yao juhudi hizi zilizaa matunda mazuri. Lakini Hadhrat Harith bin Umayr, aliyetumwa kwa liwali wa Busra, alikamatwa na askari wa Kikristo katika kijiji cha Muta, katika wilaya ya Balqa ya Sham. Hadhrat Harith alipelekwa kwa liwali wa Sham Shurahbil bin Amr, na huko, ingawa alikuwa mjumbe, aliuawa kiovu, akafa shahidi.1

Mtume wetu mpendwa alihuzunika sana kwa habari hii, na mara moja akaamuru Masahaba Wake mashujaa wakusanyike. Masahaba, walipopokea amri hii, waliagana na familia zao wakakusanyika haraka katika kambi ya Jurf. Baada ya kuongoza sala ya adhuhuri, Bwana wetu Habib-i akram (Kipenzi Mtukufu) alisema: “Nimemteua Zayd bin Haritha kuwa jemadari wa watu hawa watakaotoka kwenda jihadi! Zayd bin Haritha akifa shahidi, nafasi yake ichukuliwe na Jafar bin Abi Talib. Jafar bin Abi Talib akifa shahidi, nafasi yake ichukuliwe na Abdullah bin Rawaha. Abdullah bin Rawaha naye akifa shahidi, Waislamu wamchague kati yao mtu anayefaa na wamfanye jemadari wao!”

Ndipo Masahaba watukufu walielewa kwamba mashujaa waliotajwa majina yao watakufa mashahidi, wakaanza kulia, wakisema: “Ewe Mtume wa Allah! Laiti wangebaki hai ili tuendelee kufaidika nao!” Bwana wetu Mtume hakuwajibu, bali alinyamaza.2 Hadhrat Zayd, Jafar na Abdullah, waliokuwa hapo, nao waliyasikia haya wakajawa na furaha kubwa, kwa sababu lengo lao kubwa kuliko yote lilikuwa kufa shahidi wakiieneza dini ya Allahu taala. Sasa bishara ilikuwa imetolewa, nao wakaisikia kwa masikio yao wenyewe. Mujahidina walikamilisha maandalizi yao, wakawa wakiwasubiri majemadari wao. Mtume wetu mpendwa alimkabidhi Hadhrat Zayd bin Haritha bendera nyeupe ya Uislamu. Alimwamuru aende hadi mahali Harith bin Umayr alipouawa shahidi na huko auhubiri Uislamu. Wasipoukubali, apigane nao. Hadhrat Abdullah bin Rawaha alilia alipokuwa akiagana na watu pamoja na majemadari wenzake. Wakamuuliza: “Ewe mwana wa Rawaha! Kwa nini unalia?” Abdullah bin Rawaha, aliyekuwa mshairi, akasema:

Sababu ya kulia kwangu
Si mapenzi ya dunia,
Na, wallahi, sababu si
Kwamba nitawakumbuka nyinyi.
Sababu hasa ni kwamba
Katika Quran tukufu
Mola wetu anasema
Katika aya moja:
“Jueni kwa hakika
Kwamba hakuna yeyote kati yenu
Ambaye hatapita
Juu ya Jahannam …”
Niliisikia aya hii
Rasulullah alipokuwa akiisoma,
Nikipita juu ya Jahannam,
Nitawezaje kuvumilia?

Wenzake walimwombea: “Allahu taala akujumuishe katika kundi la waja Wake vipenzi, na uwe miongoni mwa watu wema (salihina)!” Kisha Hadhrat Abdullah bin Rawaha akasema: “Lakini mimi ninaomba msamaha kutoka kwa Allahu taala. Na ninataka kufa shahidi kwa pigo la upanga linalofanya damu ibubujike na kutoa povu, au kwa kuchomwa mkuki unaoteketeza ini langu na matumbo yangu!” Jeshi lilipokuwa likijiandaa kuondoka, Hadhrat Abdullah bin Rawaha alikwenda kwa Bwana wetu Rasulullah, na baada ya kuagana, akasema: “Ewe Mtume wa Allah! Je, utaniusia jambo nitakaloweza kulihifadhi moyoni na kamwe nisilisahau?” Bwana wetu Mtume akamwambia: “Kesho utafika katika nchi ambamo Allahu taala husujudiwa kidogo sana. Huko zidisha sijda na sala.” Abdullah bin Rawaha akasema: “Ewe Mtume wa Allah! Je, utaniongezea nasaha?” Mtume wetu mpendwa akasema: “Mtaje Allahu taala daima, kwa sababu kumtaja Allahu taala (dhikri) hukusaidia kufikia unayoyatarajia.”

Jeshi la Uislamu la watu elfu tatu lilianza kusonga mbele huku sauti za “Allahu akbar! Allahu akbar!” zikivuma. Mtume wetu mpendwa na Masahaba waliobaki Madina waliwasindikiza mujahidina ghazi hadi kilima cha Wada. Hapo Bwana wa walimwengu alilihutubia jeshi lililobarikiwa la Uislamu hivi: “Nawausia mtekeleze amri za Allahu taala na mjiepushe na makatazo Yake, muwatakie kheri Waislamu walio pamoja nanyi na muwatendee wema. Piganeni katika njia ya Allahu taala mkilitaja jina Lake. Msifanye hiana katika mali zilizochukuliwa kama ngawira. Msivunje ahadi. Msiwaue watoto! Huko, katika makanisa ya Wakristo, mtakuta watu waliojitenga na watu wengine na kujitoa kwa ibada. Jihadharini msiwaguse! Mbali na hao, mtakutana pia na watu ambao mashetani wamejenga viota vichwani mwao; wakateni vichwa vyao kwa panga zenu. Msiwaue wanawake na wazee waliodhoofika kwa uzee. Msichome miti wala msiikate. Wala msibomoe nyumba!”

Alimwambia amiri jeshi mkuu, Zayd bin Haritha: “Utakapokutana na adui yako kati ya washirikina, waite wachague moja kati ya mambo matatu! (Wakiwa Waislamu,) waite wahamie Madina, makao ya Muhajirun! Wakiukubali mwito wako, wajulishe kwamba watakuwa na haki zile zile walizonazo Muhajirun, na watakuwa na wajibu ule ule waliowekewa Muhajirun.

Wakitaka kuwa Waislamu na kubaki wakiishi katika nchi yao, wajulishe kwamba watakuwa kama Mabedui kati ya Waislamu, na kwamba hukumu ya Allah inayotumika kwa hao itatumika pia kwao; kwamba hawatapewa chochote kutoka katika ngawira za vita, na kwamba ngawira watafaidika nazo wale tu wanaopigana pamoja na Waislamu!

Wasipoukubali Uislamu, waite walipe jizya! Usiwaguse wale kati yao wanaolikubali hilo! Na wakikataa hata kulipa jizya, piganeni nao mkitaka msaada wa Allahu taala!”

Baada ya nasaha hizi aliagana na mujahidina. Jeshi la Uislamu liliondoka huku sauti za takbira zikivuma. Waliobaki nyuma waliwapungia mikono walioondoka na kuomba dua: “Allahu taala awalinde na kila hatari na awarudishe salama salimini …” Waliwatazama kwa nyuma kwa macho yaliyojaa machozi mpaka walipotoweka machoni, wakitamani wangekuwa pamoja nao …

“Nimemteua Zayd bin Haritha kuwa jemadari wa watu hawa watakaotoka kwenda jihadi! Zayd bin Haritha akifa shahidi, nafasi yake ichukuliwe na Jafar bin Abi Talib. Jafar bin Abi Talib akifa shahidi, nafasi yake ichukuliwe na Abdullah bin Rawaha. Abdullah bin Rawaha naye akifa shahidi, Waislamu wamchague kati yao mtu anayefaa na wamfanye jemadari wao!” Hadithi sharif

Bendera takatifu ilipepea mkononi mwa Zayd bin Haritha, na mujahidina walikuwa wakienda katika safari ndefu isiyojulikana ili kuitumikia dini ya Allahu taala. Jeshi la Uislamu lilikuwa likienda kwa kasi kuelekea Syria. Safari ilipita bila tukio lolote na kwa furaha. Mujahidina walikuwa na hamu ya kukutana na adui upesi iwezekanavyo. Mmoja wa wale waliotamani zaidi kufa shahidi alikuwa Hadhrat Abdullah bin Rawaha. Zayd bin Arqam alisimulia hivi: “Mimi nilikuwa yatima niliyelelewa na Abdullah bin Rawaha. Alipotoka kwenda safari ya Muta, alinipandisha nyuma yake juu ya ngamia wake. Tulipokuwa tukisafiri usiku kwa muda fulani, beti hizi zilitiririka kutoka kinywani mwake:

Ewe ngamia wangu! Ukinifikisha kwenye kisima kilicho mchangani,
Na kutoka hapo ukanipeleka mbele vituo vinne zaidi,
Sitakutoa tena kwenda safari nyingine,
Muda si mrefu utabaki bila mwenyewe.
Bila shaka sitarudi tena nyumbani kwangu,
Natumaini nitaanguka shahidi katika vita hivi.
Ewe mwana wa Rawaha, katika kituo cha mwisho waumini
Walinipita kwa kasi, hata jamaa zako wa karibu kabisa
Walikata vifungo vya udugu wakapita,
Wakakuachia Haki taala wakaenda zao.
Sasa sifikirii tena nina mali gani nyuma yangu,
Sijali tena miti wala mitende!

Niliposikia haya, nililia. Abdullah bin Rawaha alinigusa kwa mjeledi wake akasema: ‘Ewe mtukutu! Una nini wewe? Kusema kwangu hivi kunakudhuru nini? Allahu taala akinijaalia kufa shahidi, wewe utarudi juu ya mnyama na kufika nyumbani kwako. Ama mimi nitaokoka na shida zote za dunia, huzuni zake, masikitiko yake na matukio yake, nami nitapata raha.’ Alishuka akasali rakaa mbili. Mwishowe, baada ya kuomba dua ndefu, aliniita: ‘Ewe mtoto!’ Nilipojibu: ‘Naam?’, akasema: ‘Inshaallah, katika safari hii nitajaaliwa kufa shahidi!’”

Masahaba mashujaa walipokuwa wakiikaribia Syria, liwali wa Sham Shurahbil bin Amr alikuwa amekwisha kupata habari zamani kwamba jeshi la Uislamu linakaribia. Mara moja alimjulisha Kaisari wa Bizanti Heraklius hali ilivyo, akapata msaada mkubwa, na hivyo akatulia, kwa sababu kwa mujibu wa habari alizozikusanya, Waislamu walikuwa elfu tatu au tano tu. Kinyume na hao, jeshi lake mwenyewe lilizidi watu laki moja, na silaha zao hazikuwa na kipimo wala hesabu. Masahaba watukufu (alaihimur-ridwan) walipofika Maan katika ardhi ya Sham, walipata habari kwamba Warumi wanawajia na jeshi la watu laki moja. Walipiga kambi hapo wakakaa kwa siku mbili. Jemadari Hadhrat Zayd bin Haritha aliwakusanya wenzake akawajulisha hali ilivyo. Aliwauliza maoni yao juu ya kinachopaswa kufanywa dhidi ya jeshi la Warumi. Baadhi ya Masahaba walisema: “Bila kukutana na jeshi la Warumi, tufanye mashambulizi ya ghafla katika nchi yao. Tuwachukue watu wao mateka, turudi Madina.” Wengine walisema: “Tumwandikie Mtume alaihis-salaam barua, tumjulishe idadi ya maadui. Tumwombe atutumie askari haraka, au tumuulize tunachopaswa kufanya.” Walipokuwa wakielekea kuamua kwamba rai ya pili ndiyo inayofaa zaidi, Hadhrat Abdullah bin Rawaha aliingia katika mazungumzo akasema:

“Mtaje Allahu taala daima, kwa sababu kumtaja Allahu taala (dhikri) hukusaidia kufikia unayoyatarajia” Hadithi sharif

Enyi kaumu yangu, kwa sababu gani mnasita?
Je, hatukuja vitani kwa nia ya kufa shahidi?
Hatukupigana kamwe na makafiri
Kwa sababu tulikuwa wengi kwa silaha na wapanda farasi.
Tulipigana kama simba kwa nguvu ya dini hii
Ambayo Allahu taala ametujaalia.
Nendeni, piganeni, hakika ndani yake kuna kheri,
Mwisho wa jambo hili ni ama kufa shahidi ama ushindi.
Wallahi, siku ya Badr tulikuwa na farasi wawili,
Huko Uhud farasi mmoja, na silaha zetu zilikuwa chache mno.
Ikiwa katika majaliwa kuna kushinda vita hivi,
Basi ndivyo walivyoahidi Allah na Mtume Wake.
Haki taala hairudi nyuma kamwe katika ahadi Yake,
Basi, enyi waumini, songeni mbele!
Ikiwa katika majaliwa yetu kuna kufa shahidi,
Tutakutana Peponi na ndugu zetu mashahidi.

Maneno haya ya Hadhrat Abdullah bin Rawaha yaliwapa mujahidina ujasiri. Wakasema: “Wallahi, mwana wa Rawaha anasema kweli.” Sasa uamuzi ulikuwa umefanywa: wangeendelea na vita mpaka wafe mashahidi. Masahaba watukufu walipofika katika kijiji kiitwacho Muta, walikutana na jeshi la Warumi la watu laki moja.

VITA VYA MUTA

Milima na mabonde yalikuwa yamejaa askari wa adui. Upande mmoja lilikuwa jeshi la Uislamu la watu elfu tatu, lililotoka mbali Madina hadi Sham ili kuieneza dini ya Allahu taala; upande mwingine kundi la makafiri laki moja lililokusanyika kuunyonga Uislamu … Kwa sura ya nje, nguvu za pande hizo mbili hazikulinganishika kabisa: Mwislamu mmoja alipaswa kupigana na Warumi zaidi ya thelathini. Pande zote mbili zilijipanga kwa vita. Wakati huo, kwa amri ya Bwana wetu Mtume (sallallahu alayhi wasallam), ujumbe kutoka katika jeshi la Uislamu ulikwenda kwenye kambi ya Warumi. Wajumbe waliwapendekezea Warumi waingie katika Uislamu, la sivyo walipe jizya. Lakini wao waliukataa mwito huu. Sasa hapakuwa na wakati wa kupoteza. Jemadari Hadhrat Zayd bin Haritha, akiwa ameshika bendera takatifu ya Uislamu mkononi, aliamuru jeshi lake lishambulie. Mujahidina, waliokuwa wakiusubiri wakati huu, walifyatuka mbele kama mishale huku wakipaza sauti: “Allahu akbar!” Walichomoa panga zao kama radi wakajitosa katikati ya adui kama dhoruba … Milio ya farasi, mgongano wa panga, sauti za takbira na vilio vya waliopigwa vilipanda mbinguni, na tangu mwanzo wa vita uwanja uligeuka ziwa la damu. Kila mara Masahaba watukufu walipopiga panga zao, ama kichwa ama mkono ulianguka.

Hadhrat Zayd, aliyekuwa ameshika bendera nyeupe ya Rasulullah mkononi, alikuwa akipigana katikati kabisa ya adui, akisema: “Allah, Allah.” Kwa mapigo ya upanga wake alijifungulia nafasi kandokando yake kwa mara moja, na akamfanya adui ajute kwa kujitokeza mbele yake. Masahaba watukufu, walipoona jemadari wao akipigana kishujaa, hawakubaki nyuma yake; kila mmoja wao peke yake alijitahidi kuwapiga kwa upanga maadui thelathini na kuwaangusha. Ghafla mikuki kadhaa kwa pamoja ilichoma kifua kitukufu cha jemadari Hadhrat Zayd. Nyuma yake ilifuata mikuki mingine. Mwili wa Sahaba huyo mtukufu ulitobolewa kila mahali. Ndipo Zayd bin Haritha alipoanguka juu ya ardhi yenye joto, akanywa sharubati ya kufa shahidi aliyoitamani sana.

Hadhrat Jafar, aliyemfuata Zayd bin Haritha, mara moja aliinyakua bendera. Mujahidina, walipoona bendera ya Uislamu ikipepea, waliendelea na vita kwa mapenzi mapya. Hadhrat Jafar naye alipigana kishujaa kama Zayd bin Haritha. Huku akimshambulia adui, aliwapa wenzake ujasiri na hamasa. Jemadari huyu mpya, akipigana kishujaa, alipiga upanga kwa kasi zaidi na zaidi, wala hakumpa adui nafasi ya kupumua. Hadhrat Jafar, alipokuwa akipigana kana kwamba amezama katika hali ya kujisahau, alikuwa amesonga mbali sana mbele ya wenzake. Alikuwa akipigana peke yake katikati ya Warumi, akimpiga kila mmoja wao kwa upanga. Lakini hakuchelewa kuelewa kwamba safari hii haikuwa na kurudi. Jemadari shujaa akasema: “Wajibu wangu ni kumpiga kila mmoja wa makafiri kwa upanga wangu!” – na akapata nguvu mpya ya kiroho kutoka katika maneno yaliyobarikiwa “Allahu akbar! Allahu akbar!” Kwa kila pigo la upanga alimwondoa adui mmoja, wala hakumwacha yeyote amkaribie. Hakuacha kulitaja jina tukufu la Allahu taala, akapigana kwa nguvu isiyokwisha. Mwishowe askari mmoja wa adui alimpiga Hadhrat Jafar upanga kwenye mkono wake wa kulia. Mkono wake wa kulia ulikatwa, lakini Hadhrat Jafar aliikamata bendera takatifu ya Uislamu kwa mkono wake wa kushoto kabla haijaanguka chini. Aliiinua akaipeperusha tena. Kisha pigo jingine la upanga … Mkono wake wa kushoto nao ulikatwa. Safari hii alijaribu kuipeperusha bendera kwa kuibana kifuani mwake kati ya mikono yake iliyokatwa. Lakini panga za adui zilimshukia moja baada ya nyingine kwa ukali, naye akafikia daraja ya kufa shahidi aliyoitamani sana. Roho yake tukufu iliruka kwenda katika daraja za juu kabisa za Pepo … Mwilini mwake zilihesabiwa zaidi ya majeraha tisini ya panga na mikuki.3 Mujahidina mashujaa, walipoona kwamba jemadari wao amekufa shahidi, mara moja waliinyakua bendera ya Uislamu iliyoanguka chini wakamkabidhi Hadhrat Abdullah bin Rawaha.

“Enyi kaumu yangu, kwa sababu gani mnasita? Je, hatukuja vitani kwa nia ya kufa shahidi?” Abdullah bin Rawaha (radhiyallahu anhu)

Akiwa juu ya farasi wake, aliipeperusha bendera, akamshambulia adui kwa nguvu. Huku akimwangusha kila adui aliyekuja mbele yake, alikuwa akisema hivi:

Ewe nafsi yangu, kwa hakika utaniinamia,
Nimeapa kwamba leo nitakufa shahidi katika vita hivi.
Ama wewe mwenyewe utaridhia hili kwa hiari yako,
Ama mimi nitakulazimisha ulikubali kwa nguvu.
Ikiwa hutauawa katika vita hivi,
Je, hutakufa kamwe? Ewe nafsi yangu, niambie.
Jua kwamba utafanya vizuri ukifanya
Yale aliyoyafanya Jafar bin Abi Talib na Zayd bin Haritha.
Wao wamekufa mashahidi, ewe nafsi yangu, usibaki nyuma,
La sivyo utakuwa mwenye msiba – haya, jitose mbele!

Hadhrat Abdullah naye, huku akipaza sauti: “Allahu akbar!”, alijitosa katika mapambano yasiyo na huruma na adui. Wakati mmoja pigo la upanga lilimpata kidoleni, na kidole kilichokatwa kikaanza kuning’inia mkononi mwake. Jemadari huyu mtukufu, aliyekuwa akiungua kwa mapenzi ya Allahu taala na Mtume Wake, mara moja aliruka kutoka juu ya farasi wake hadi chini. Kidole chake kilichojeruhiwa kilikuwa kikimzuia kupigana; alikiweka chini ya mguu wake, akasema: “Je, wewe si kidole kilichojeruhiwa tu? Na tena msiba huu umekupata katika njia ya Allahu taala!” – akakivuta akakingoa. Kama radi aliruka juu ya farasi wake, akaanza tena kupigana kwa nguvu zake zote. Lakini kwa kuwa licha ya mapigano yote haya hakuwa bado amefikia daraja ya kufa shahidi, alianza kujilaumu … Tena na tena alimshambulia adui. Mwishowe alianguka chini kwa pigo la mkuki. Alikufa shahidi akipigana katika njia ya Allahu taala na Mtume Wake, na roho yake iliyobarikiwa iliruka kwenda Peponi … Wakati huo Abul-Yusr Kaab bin Umayr, aliyekuwa akipigana kando ya Hadhrat Abdullah, alijaribu kuipeperusha bendera. Alipitisha macho yake kati ya Masahaba, akimtafuta aliye mkubwa zaidi kwa umri na mwenye uzoefu zaidi kuliko yeye. Alipomwona Thabit bin Aqram, alimkabidhi bendera. Hadhrat Thabit, baada ya kuichomeka bendera mbele ya mujahidina, alisema: “Enyi ndugu zangu! Haraka mchagueni mmoja kati yenu kuwa jemadari, mumfuate!” Wao walisema: “Tumekuchagua wewe”, lakini Hadhrat Thabit hakulikubali hilo. Macho yake yakamwangukia Hadhrat Khalid bin Walid. Akamwambia: “Ewe Abu Sulayman! Ichukue wewe bendera!” Hadhrat Khalid, aliyekuwa amejiunga na Waislamu karibuni, kwa adabu hakutaka kuichukua bendera takatifu, na yakatoka kinywani mwake maneno haya: “Mimi siwezi kuichukua bendera hii kutoka kwako! Wewe unaistahili zaidi kuliko mimi, kwa sababu wewe ni mkubwa zaidi kwa umri, na umepata heshima ya kupigana kando ya Rasulullah katika Vita vya Badr!” Lakini wakati ulikuwa wa thamani. Kandokando yao Masahaba watukufu walikuwa wakipigana na adui kwa ukali, wakijitahidi kulirudisha nyuma jeshi la adui la watu laki moja. Hadhrat Thabit aliyarudia maneno yake: “Ewe Khalid! Haraka ichukue bendera takatifu ya Rasulullah! Wallahi, niliichukua ili nikupe wewe. Wewe unazijua mbinu za vita kuliko mimi!” – na akawauliza mujahidina waliomzunguka: “Enyi ndugu zangu! Mna maoni gani juu ya Khalid kuwa jemadari?” Wao kwa kinywa kimoja walisema: “Tumemfanya kuwa jemadari wetu.” Ndipo Hadhrat Khalid, kwa heshima kubwa na adabu, aliichukua bendera ambayo Bwana wa walimwengu aliikabidhi kwa mkono Wake uliobarikiwa, akaibusu. Akaruka juu ya farasi wake, akamshambulia adui kwa fahari yake yote na haiba yake.4

Masahaba mashujaa, wakimfuata jemadari wao mpya, walishambulia tena. Hadhrat Khalid alikuwa akipigana kwa ujasiri na ustadi ambao haujawahi kuonekana, akimwangusha kila aliyekuja mbele yake. Wakati mmoja Hadhrat Qutba bin Qatada alikitenganisha kichwa cha Malik bin Zafila, mmoja wa majemadari wa adui, na kiwiliwili chake. Ari ya Warumi ilivunjika. Lakini muda ulikuwa umebana; jioni iliingia na giza likaanza kutanda. Kupigana gizani kulikuwa na hatari kubwa, kwa sababu wangeweza kuwapiga wenzao wenyewe kimakosa …

Kwa sababu hiyo pande zote mbili zilirudi kambini mwao. Majeruhi walitibiwa. Hadhrat Khalid alikuwa gwiji katika ustadi wa vita. Alitaka kumkabili adui asubuhi kwa mbinu mpya na kumbabaisha. Usiku huo alibadilisha mahali pa askari: waliokuwa upande wa kulia aliwapeleka kushoto, wa kushoto kulia, wa mbele nyuma, na wa nyuma mbele.

Asubuhi mujahidina mashujaa walishambulia tena, wakaanza kupigana huku sauti za “Allahu akbar!” zikivuma. Askari wa adui walikuwa wakiwaona kwa mara ya kwanza askari waliokuwa wakiwashambulia. Hawa hawakuwa wale waliopigana nao jana.

Bila shaka jeshi jipya lilikuwa limekuja kuwasaidia Waislamu! Askari wa Warumi, wakidhani kwamba nguvu za kuongezea zimefika, waliingiwa na hofu, ari yao ikavunjika. Walipatwa na taharuki wakaanza kukimbia. Jeshi la Uislamu liliitumia nafasi hii, likawashambulia kwa nguvu.

Baada ya kumshinda adui, walifika kwenye ngome ya Muta. Waliiteka ngome pia, na wakawaua wengi kati ya wakuu wake. Hadhrat Khalid na Masahaba mashujaa siku hiyo walipigana vizuri zaidi, wakampiga adui kwa panga na kuzipeleka roho za maelfu yao Jahannam. Siku hiyo panga tisa zilivunjika mkononi mwa Hadhrat Khalid bin Walid.5 Kwa ihsani ya Allahu taala na kwa baraka ya dua za Bwana wetu Mtume Mtukufu (sallallahu alayhi wasallam), mujahidina ghazi elfu tatu walilishinda na kulikimbiza jeshi la adui la askari laki moja. Katika vita hivi vikubwa Waislamu kumi na watano walikufa mashahidi. Hivyo Dola ya Bizanti ilionyeshwa mipaka yake, na ikazuiwa isifanye mashambulizi zaidi kuelekea kusini … Bwana wetu Mtume Mtukufu, Nabiyy-i muhtaram, alikuwa amewakusanya Masahaba Wake msikitini ili kuwajulisha yaliyotokea Muta, kabla habari yoyote haijamfikia kutoka uwanja wa vita. Kutoka katika uso uliobarikiwa wa Mtume wetu mpendwa ilieleweka kwamba amehuzunika sana, na kwa kuogopa kwamba atahuzunika zaidi, hakuna aliyeweza kumuuliza chochote. Mwishowe mmoja wa Masahaba watukufu alisema: “Roho zetu ziwe fidia Yako, ewe Mtume wa Allah! Tangu tulipoiona huzuni Yako, nyoyo zetu zinalia damu; kiasi cha huzuni yetu anakijua Allah Mtukufu peke Yake!” Ndipo machozi yalimiminika kutoka katika macho matukufu ya Mtume wetu mpendwa, akasema: “Huzuni mnayoiona kwangu inatokana na kufa mashahidi kwa Masahaba wangu. Hali hii iliendelea mpaka nilipowaona kama ndugu walioketi Peponi juu ya viti vya enzi wakielekeana. Zayd bin Haritha aliichukua bendera mkononi mwake. Mwishowe aliuawa shahidi. Sasa ameingia Peponi. Huko anakimbia huku na huko. Kisha bendera aliichukua Jafar bin Abi Talib. Aliyashambulia majeshi ya adui, akapigana, na mwishowe yeye pia akafa shahidi. Ameingia Peponi akiwa shahidi, na anaruka kama apendavyo kwa mbawa mbili za yakuti. Baada ya Jafar, bendera aliichukua Abdullah bin Rawaha. Akiwa na bendera mkononi, alipigana na maadui, akafa shahidi na akaingia Peponi. Nilionyeshwa wakiwa wameketi Peponi juu ya viti vya enzi vya dhahabu. Ewe Allah! Msamehe Zayd! Ewe Allah! Msamehe Jafar! Ewe Allah! Msamehe Abdullah bin Rawaha!”

“Ewe Khalid! Haraka ichukue bendera takatifu ya Rasulullah! Wallahi, niliichukua ili nikupe wewe. Wewe unazijua mbinu za vita kuliko mimi!” Thabit bin Aqram (radhiyallahu anhu)

Machozi yalikuwa bado yakitiririka kutoka katika macho yaliyobarikiwa ya Bwana wa walimwengu. Huku akilia, aliendelea kusema: “Baada ya Abdullah bin Rawaha, bendera aliichukua Khalid bin Walid. Sasa vita vimekuwa vikali zaidi. Ewe Allah! Yeye** (Khalid bin Walid) ni upanga mmoja kati ya panga Zako. Msaidie!”6 Mtume wetu mpendwa, kwa idhini ya Allahu taala, aliiona kama muujiza hali ya uwanja wa vita uliokuwa mbali zaidi ya kilomita elfu moja, na akawajulisha Masahaba Wake. Siku ile ambayo Hadhrat Jafar bin Abi Talib alikufa shahidi, baada ya kulisimulia tukio hili, aliinuka akaenda nyumbani kwa Hadhrat Jafar. Mkewe, Asma, alikuwa amemaliza kazi za nyumbani; alikuwa amewaosha watoto wake na kuwachana nywele. Mtume wetu mpendwa akasema: “Ewe Asma! Wako wapi wana wa Jafar? Walete kwangu!” Bibi Asma alipowaleta watoto, Bwana wetu Rasulullah aliwakumbatia kifuani Mwake, akawabusu na kuwanusa kwa kushiba. Moyo Wake mtukufu haukuweza kustahimili, na machozi yakaanza kutiririka mfululizo kutoka machoni Mwake. Mke wa Hadhrat Jafar alipoona hivyo, aliuliza kwa kusihi: “Baba yangu na mama yangu, hata roho yangu, viwe fidia Yako, ewe Mtume wa Allah! Kwa nini unawaonyesha wanangu huruma ile unayowaonyesha mayatima? Au umepata habari chungu kuhusu Jafar na wenzake?” Bwana wa walimwengu alikuwa ameguswa sana. Akasema: “Ndiyo! Leo wamekufa mashahidi!”** Mama yetu Hadhrat Asma naye aliwakumbatia watoto wake mayatima kifuani akaanza kulia. Mtume wetu mpendwa hakuweza kustahimili zaidi mandhari hii, akaondoka hapo.7

Bwana wetu Habib-i akram (sallallahu alayhi wasallam) alirudi kwenye nyumba Yake tukufu, akawaambia wake Zake watakatifu: “Msiache kuandaa chakula kwa ajili ya jamaa wa Jafar!” Kwa siku tatu familia za mashahidi zilipelekewa chakula. Siku kadhaa zilipita. Ndipo Hadhrat Yala bin Umayya akaleta Madina habari njema ya ushindi. Kabla hajasimulia yaliyotokea, Bwana wetu Mtume Mtukufu alimwambia: “Ukipenda, wewe utupe habari ya yaliyotokea; ukipenda, mimi nitakueleza”, na akasimulia kwa kina yaliyotokea katika uwanja wa vita. Ndipo Yala bin Umayya akasema: “Naapa kwa Allahu taala aliyekutuma Wewe kuwa Mtume pamoja na dini ya haki na Kitabu: hukuacha hata tukio moja kati ya matukio yaliyowapata mujahidina bila kulisimulia.” Bwana wetu akasema: “Allahu taala aliniondolea umbali uliokuwa kati yetu, nikauona uwanja wa vita kwa macho yangu.”

Siku chache baadaye wajumbe walileta habari kwamba jeshi la Uislamu linakaribia Madina. Bwana wetu Mtume aliinuka pamoja na Masahaba Wake, wakatoka nje ya Madina kwenda kuwapokea. Kwa mbali lilikuwa likiinuka wingu la vumbi, na bendera takatifu ya Uislamu ilikuwa ikipepea. Mng’ao wa panga na ngao uliyafanya mazingira yote kung’aa kama kioo. Kila mtu alionekana mwenye msisimko mkubwa. Muda mfupi baadaye mujahidina ghazi, wakiongozwa na Hadhrat Khalid bin Walid, waliingia Madina, radhiyallahu taala anhum ajmain …

“Ewe Allah! Msamehe Zayd! Ewe Allah! Msamehe Jafar! Ewe Allah! Msamehe Abdullah bin Rawaha!” Hadithi sharif

Walikuja wasichana wa hurulaini,
wakamfunika katika kitambaa cha nuru,
wakasugua nyuso zao kwa Muhammad,
usiku ule Muhammad alipozaliwa.
Milango ya mbingu ilifunguliwa,
rehema ikamiminwa juu ya ulimwengu,
mavazi ya Peponi yakashonwa,
usiku ule Muhammad alipozaliwa.
Yunus anasema: “Enyi ndugu,
machozi ya damu yanatiririka machoni,
milima na mawe yalisujudu,
usiku ule Muhammad alipozaliwa.”

Makka al-Mukarrama [1890]