SAFARI YA UMRAT AL-QADHA

Mwaka mmoja ulikuwa umepita tangu suluhu ya Hudaybiya. Mwezi mmoja kabla ya Idd al-Adha, mwanzoni mwa mwezi wa Dhul-qaada, Bwana wetu Mtume Mtukufu (sallallahu alayhi wasallam) aliwaamuru Masahaba Wake watukufu wajitayarishe kwa umra. Wote waliokwenda Hudaybiya na kushiriki katika Baia ar-Ridhwan, isipokuwa waliofariki, walipaswa kuhudhuria umra. Kwa amri hii, Masahaba elfu mbili walikamilisha maandalizi yao. Ngamia sabini walichukuliwa ili kuchinjwa kama kafara. Najiya bin Jundub na wenzake wanne walipewa jukumu la kuwapeleka hadi Makka wakiwalisha njiani. Tena wapanda farasi mia moja walitolewa chini ya amri ya Hadhrat Muhammad bin Maslama, wakatangulizwa mbele ili kubeba silaha za kutumika vitani kama deraya, mikuki na panga. Washirikina hawakuaminika. Shambulio lolote likitokea, silaha hizi zingetumika. Baadhi ya Masahaba watukufu walisema: “Ewe Mtume wa Allah! Kwa mujibu wa suluhu ya Hudaybiya, tulipaswa kuja kwenye umra bila silaha nyingine isipokuwa panga zilizo ndani ya ala zake!” Bwana wa walimwengu akasema: “Sisi hatutaziingiza silaha hizi ndani ya Haram, kwa Makuraishi. Lakini zitawekwa karibu nasi, chini ya mikono yetu, ikiwa Makuraishi watatushambulia.”

Abu Dharr al-Ghifari aliachwa kuwa naibu huko Madina al-Munawwara.1 Imepokelewa pia kwamba aliyeachwa alikuwa Abu Ruhm al-Ghifari. Masahaba elfu mbili walianza safari kuelekea Makka pamoja na Mtume wetu mpendwa. Masahaba watukufu walikuwa na hamu kubwa mno. Wangeziona nyumba zao, makaazi yao na nchi yao waliyoiacha kwa miaka mingi kwa ajili ya Allahu taala na kwa ajili ya Mtume wetu mpendwa … Wangeizuru Kaaba al-Muazzama, waliyoielekea katika sala tano za kila siku … Wangekutana na jamaa zao, waliokuwa wamesilimu karibuni lakini kwa sababu ya mkataba hawakuweza kuja Madina. Wangewaonyesha washirikina wa Kikuraishi hadhi na heshima ya Uislamu – wale ambao kwa miaka mingi waliwafanya walie damu badala ya machozi, waliwafanya waugulie chini ya dhuluma, na waliowaua ndugu zao wengi, wakafa mashahidi, ili kuwalazimisha kuabudu masanamu yao. Huenda mapenzi ya Uislamu yangeingia katika nyoyo za washirikina ambao wangeyaona hayo, nao wakawa Waislamu!

Waliobaki Madina walimsindikiza Bwana wa walimwengu kwa takbira hadi kilima cha Wada, wakaagana Naye, kisha wakarudi … Mtume wetu mpendwa alipofika Dhul-Hulayfa, iliyo umbali wa kilomita kumi hivi kutoka Madina, aliingia katika ihram. Masahaba watukufu walimfuata. Kila mmoja alikuwa amejifunika nguo nyeupe. Sasa safari ya kwenda Makka al-Mukarrama kufanya umra ilikuwa imeanza. Mbingu na ardhi zilirindima kwa sauti za “Labbayk! Allahumma labbayk! Labbayk! La sharika laka labbayk! Innal-hamda wan-nimata laka wal-mulk, la sharika lak.” (Nimekuitikia, ewe Allah, nimekuitikia! Kwa maneno yangu na kwa moyo wangu nimeuitikia mwito Wako tena na tena, na nimeinamisha shingo kwa amri Yako. Huna mshirika; kwa nafsi yangu yote nimekuelekea Wewe. Himidi na neema ni Zako, na ufalme ni Wako. Huna mshirika.)

Safari iliendelea kwa furaha kubwa, huku wakimhimidi Allahu taala, wakimwomba na kulitaja jina Lake tukufu.

Kikosi kilichotangulia mbele chini ya amri ya Muhammad bin Maslama kilipoikaribia Makka, kilionwa na washirikina wa Kikuraishi. Kwa hofu waliwakaribia wakauliza: “Hii ni nini?” – kana kwamba wanasema: “Je, hivi ndivyo tulivyokubaliana mwaka uliopita?” Muhammad bin Maslama aliwapa jibu hili lililowagandisha damu mishipani: “Hawa ni wapanda farasi wa Mtume wa Allahu taala … Allahu taala akipenda, kesho Yeye pia atapaheshimu mahali hapa kwa kufika Kwake!” Washirikina walirudi kwa hofu wakaipeleka habari Makka. Washirikina wa Makka wakasema: “Tunaapa kwamba sisi tumeushika mkataba. Kwa nini Muhammad apigane nasi?” Mara moja wakatuma ujumbe kutoka kati yao ili kuzungumza na Bwana wetu Mtume.

“Labbayk! Allahumma labbayk! Labbayk! La sharika laka labbayk! Innal-hamda wan-nimata laka wal-mulk, la sharika lak” Talbiya

Wakati huo Bwana wa walimwengu (sallallahu alayhi wasallam) alikuwa amefika mahali paitwapo Batn Yajaj, ambapo Makka ilionekana. Hapo waliacha silaha zao zote isipokuwa panga walizozifunga ubavuni. Aliweka Masahaba mia mbili walinde silaha hizo. Maandalizi haya yalipokamilika, ujumbe wa Makuraishi uliomba ruhusa ya kuzungumza na Bwana wetu Mtume. Walipopewa ruhusa, walisema: “Ewe Muhammad! Tangu mkataba wa Hudaybiya hatujawafanyia hiana yoyote. Licha ya hayo, je, utaingia Makka, kwa kaumu Yako Mwenyewe, ukiwa na silaha hizi? Ilhali kwa mujibu wa mkataba wetu mlipaswa kuwa na panga zilizo ndani ya ala zake tu!” Bwana wa walimwengu akajibu: “Tangu utoto wangu hadi leo ninajulikana kwa kutimiza ahadi yangu na kwa uaminifu wangu. Hatutaingia Haram isipokuwa na panga zetu zilizo ndani ya ala zake. Lakini nataka silaha ziwe mahali karibu nami.” Wajumbe walielewa kwamba habari waliyoletewa haikuwa ya kweli, wakatulia, wakasema: “Ewe Muhammad! Kwa kweli daima tumeona Kwako uaminifu na wema tu. Na hivyo ndivyo inavyokustahili.” Wakarudi Makka wakawaeleza Makuraishi hali ilivyo, nao pia wakatulia.

Wakuu wa Makuraishi, kwa sababu ya chuki na husuda yao, waliondoka Makka wakaenda milimani ili wasiyaone matukio haya ya furaha ya Bwana wetu Mtume na Masahaba Wake. Mtume wetu mpendwa aliwatanguliza ngamia wa kafara waliotiwa alama hadi mahali paitwapo Dhi Tuwa. Kisha Yeye na Masahaba Wake walikamilisha maandalizi yao wakaenda mbele ili kuingia katika mji mtakatifu wa Makka. Masahaba watukufu walikuwa wamemweka Bwana wa walimwengu katikati yao. Sultani wa Ulimwengu, juu ya ngamia Wake jike Qaswa, alikuwa akitawanya nuru kandokando Yake kama jua linalofunika kuwepo kwa maelfu ya nyota. Ewe Mola wangu! Ni uzuri ulioje! Ni mandhari yenye fahari iliyoje!

Ndimini mwao kulikuwa na sauti za “Labbayk! Allahumma labbayk! Labbayk! La sharika laka labbayk …”, na nyoyoni mwao kulikuwa na mapenzi ya Allahu taala na ya Mtume Wake.

Hatua kwa hatua walikuwa wakiikaribia Kaaba al-Muazzama. Kadiri walivyokaribia, ndivyo hamasa yao ilivyozidi, wakawa kana kwamba wanafurika. Sauti za talbiya zilizosemwa kwa pamoja kwa kinywa kimoja ziliijaza Makka. Kila mara washirikina walipoyaona mandhari haya ya fahari, walihisi kana kwamba kitu kinayeyuka ndani yao, na sharubati ya mapenzi ikitiririka kwa uvuguvugu ndani ya nyoyo zao. Katika nyoyo za wengi wao mapenzi ya Uislamu yalikuwa yamekwisha kuingia … Mwishowe Sultani wa Ulimwengu, Bwana wa dunia mbili, Mtume wetu mpendwa mtukufu Muhammad (sallallahu alayhi wasallam) alikuwa ameshinda …

Na hivyo Mtume wetu mpendwa na Masahaba Wake watukufu, wakiwa na panga zao viunoni, walikuwa wakiingia katika Kaaba al-Muazzama. Hadhrat Abdullah bin Rawaha alikuwa akitangulia mbele akiishika hatamu ya Qaswa, ngamia jike wa Bwana wetu Mtume. Baadhi ya washirikina wa Makka, pamoja na wanawake na watoto wao, walikuwa wamejipanga mbele ya Dar an-Nadwa wakimtazama Mtume wetu mpendwa na Masahaba Wake mashujaa. Abdullah bin Rawaha, kadiri alivyosonga mbele, alianza kukariri beti hizi, akizipiga juu ya vichwa vya washirikina kama nyundo kubwa na kuzishusha hadi ndani ya nyoyo zao:

Enyi makafiri, ondokeni katika njia ya Mtume,
Ambaye Allahu taala alimteremshia Quran.
Kila kheri na kila wema umo katika dini Yake,
Kufa kwa ajili ya dini hii ndiko kufa bora kabisa.
Yeye ni Rasulullah wa kweli, nimekubali kwa moyo wangu,
Nimeamini kila neno Lake, sasa nimekubali yote.
Enyi makafiri! Mnapokanusha kwamba Quran
Imeteremshwa kutoka kwa Allahu taala,
Kama tulivyoyashusha mapigo yetu ghafla,
Na kama tulivyovitenganisha vichwa vyenu na viwiliwili,
Basi msipoiamini maana yake pia,
Mapigo yatashuka vichwani mwenu vivyo hivyo.
Ninaanza kwa jina lililobarikiwa la Allah,
Kwani hakuna dini ya kweli isipokuwa dini Yake.
Na tena ninaanza kwa jina la Allah huyo,
Ambaye Muhammad ni mja Wake na Mtume Wake.

Hadhrat Umar hakuweza kuvumilia, akataka kumwonya: “Ewe Ibn Rawaha! Unawezaje kusoma mashairi mbele ya Rasulullah na ndani ya Haram ash-Sharif?” Lakini Bwana wetu Mtume akasema: “Ewe Umar! Usimzuie. Naapa kwa Allahu taala kwamba maneno yake yanawaathiri washirikina hawa wa Kikuraishi upesi zaidi na kwa nguvu zaidi kuliko kuwanyeshea mishale. Ewe Ibn Rawaha, endelea!”

Muda mfupi baadaye Bwana wetu Mtume alimwambia Hadhrat Abdullah bin Rawaha: “Sema: Hakuna mungu ila Allahu taala! Yeye ni Mmoja. Yeye ndiye aliyetimiza ahadi Yake! Yeye ndiye aliyemsaidia mja Wake huyu! Yeye ndiye aliyewapa nguvu askari Wake! Yeye peke Yake ndiye aliyeyashinda makabila yaliyokusanyika!”

Ndipo Abdullah bin Rawaha akaanza kusema:

Hakuna mungu ila Allahu taala!
Hana mshirika, la ilaha illallah!
Yeye ndiye anayewapa nguvu askari wa Waislamu!
Na Yeye ndiye aliyewatawanya na kuwashinda makafiri!

Waislamu nao walikuwa wakiyarudia maneno haya. Mtume wetu mpendwa alipoingia Baytullah, alilifunua bega Lake la kulia lililobarikiwa. Uzuri wa ngozi Yake tukufu ulipofusha macho, ukavutia nyoyo na kutawanya nuru kama jua. Kisha akasema: “Allahu taala, kwa rehema Yake, awasamehe mashujaa watakaojionyesha leo kwa watu hawa wa shirki kuwa wenye nguvu na uchangamfu!” Ndipo Masahaba watukufu wakayafunua mabega yao ya kulia, na kwa haiba, wakitembea kwa hatua za haraka, wakaizunguka Kaaba mizunguko mitatu ya tawafu. Lakini kati ya Rukn al-Yamani na kona ya Hajar al-Aswad walitembea polepole. Bwana wetu Mtume na Masahaba Wake walikuwa wakiikaribia Hajar al-Aswad na kuibusu, au kwa mbali wakiinua mikono yao na kuielekeza kwenye Hajar al-Aswad.

“Naapa kwa Allahu taala kwamba maneno yake (ya Ibn Rawaha) yanawaathiri washirikina hawa wa Kikuraishi upesi zaidi na kwa nguvu zaidi kuliko kuwanyeshea mishale” Hadithi sharif

Washirikina waliwafuatilia Masahaba kwa macho kutoka nyuma, wakistaajabia mwendo huu wao wenye haiba na fahari. Hii ni kwa sababu walikuwa wameambiwa kwamba Waislamu, tangu walipokwenda Madina, wamedhoofika na kuugua, na habari za namna hiyo zilikuwa zimeenezwa. Sasa walikuwa wakiishuhudia hali iliyo kinyume kabisa, na mshangao wao ukaongezeka.

Mizunguko minne iliyobaki ya tawafu ilikamilishwa kwa utulivu, kwa hatua za polepole. Baada ya tawafu walisali rakaa mbili kwenye Maqam Ibrahim. Kisha walifanya sai mara saba kati ya vilima vya Safa na Marwa. Baada ya kafara kuchinjwa, Bwana wetu Mtume alinyolewa kichwa Chake kilichobarikiwa. Nywele Zake tukufu zilinyakuliwa hewani. Masahaba watukufu nao walinyoa. Hivyo ikatimia ndoto ambayo Bwana wetu Mtume Mtukufu (sallallahu alayhi wasallam) aliiona mwaka mmoja kamili uliopita. Ibada ya umra ilikuwa imekamilika, na wakati wa adhuhuri ulikuwa umeingia. Bwana wa walimwengu alipomwamuru Hadhrat Bilal aadhini katika Kaaba, Bilal al-Habashi aliitekeleza amri mara moja. Alipokuwa akiadhini adhana ya Muhammad (adhan al-Muhammadi) katika Kaaba, Makka yote ilianza kutikisika. Masahaba watukufu waliisikiliza adhana kwa unyenyekevu mkubwa, wakiirudia kwa sauti ya chini. Ilipomalizika, Bwana wetu Habibullah aliwaongoza katika sala. Sala ya adhuhuri, iliyosaliwa na wote kwa pamoja, iliacha athari ya pekee kabisa katika nyoyo za washirikina.

Huko Abtah, Mtume wetu mpendwa alisimamishiwa hema la ngozi. Masahaba nao walikaa siku tatu katika mahema yaliyolizunguka. Wakati wa sala walikusanyika Baytullah na kusali sala zao kwa jamaa. Nyakati nyingine waliwatembelea jamaa zao, na wakawa mfano kwao kwa tabia njema ambayo Uislamu uliwajaalia. Jamaa hao nao, walipoona hali hizi nzuri za Masahaba, walikuwa kana kwamba wanayeyuka, na hawakuweza kuficha kustaajabu kwao. Katika siku hizi tatu ilikuwa kana kwamba Makka imetekwa kutoka ndani.

Siku tatu zilikamilika … Sasa wakati wa kuondoka ulikuwa umefika. Jioni ilipokaribia, Bwana wetu Mtume akasema: **“Hakuna hata mmoja wa Waislamu** (waliokuja kwa ajili ya umra) atakayelala Makka usiku huu; kila mmoja ataanza safari!” Kila mmoja alikusanya vitu vyake, nao wakaanza safari kuelekea Madina … Rasulullah alipokuwa Juhfa, alikutana na Hadhrat Abbas, naye akapendekeza: “Ewe Mtume wa Allah! Maymuna binti Harith amebaki mjane. Je, isingefaa umchukue kuwa mke Wako?” Ndipo Bwana wetu Mtume akamtuma Abu Rafi na mtu mmoja wa Ansari kwenda Makka kumposa. Hadhrat Maymuna alipata habari kwamba Rasulullah anamposa akiwa juu ya ngamia, akasema: “Ngamia na aliye juu yake ni mali ya Rasulullah.” Alijitoa mwenyewe kwa Bwana wetu Mtume. Alimkabidhi dada yake Ummul-Fadl jambo hilo alishughulikie, naye Ummul-Fadl akamwachia mumewe Hadhrat Abbas. Walipokuwa wakirudi Madina kutoka umra na kufika mahali paitwapo Sarif, Hadhrat Abbas alimwozesha Hadhrat Maymuna kwa Rasulullah kwa mahari ya dirhamu mia nne. Harusi nayo ilifanyika hapo. Hadhrat Maymuna, aliyepata heshima ya kuolewa na Rasulullah, akawa mke Wake wa mwisho. Baada ya hapo Mtume wetu hakuoa tena.

“Allahu taala, kwa rehema Yake, awasamehe mashujaa watakaojionyesha leo kwa watu hawa wa shirki kuwa wenye nguvu na uchangamfu!” Hadithi sharif

Nimethubutu kuleta kinara cha mshumaa, Ya Rasulallah!
Matakwa yangu ni kuutumikia mlango Wako mtukufu, Ya Rasulallah!
Zawadi yangu duni haistahili Rawdha Yako;
Ipokee kwa wema Wako na fadhila Zako, Ya Rasulallah!
Ni nani ninaye isipokuwa Wewe, nimweleze hali yangu?
Kwako ndiko kuna wema na ukarimu, Ya Rasulallah!
Ninakukimbilia, nakuomba amani, amani mara mia, nimeanguka mlangoni Pako,
Nihurumie na uniombee shafaa, Ya Rasulallah!
Katika dunia mbili mchukue pamoja Nawe Mahmud Khan mwadilifu,
Mamlaka ni Yako mwanzoni na mwishoni, Ya Rasulallah!
Sultani Mahmud II