MWAKA WA HUZUNI

Uchungu wa kufiwa na mtoto

Mwana mkubwa wa kiume wa Bwana wetu Mtume (sallallahu alayhi wasallam), Qasim, alifariki akiwa na umri wa miezi kumi na saba. Miaka mingi baada ya tukio hili la uchungu, mwanawe mwingine, Abdullah, naye alifariki. Bwana wetu Rasulullah, machozi yakitiririka kutoka katika macho Yake yaliyobarikiwa, aliugeukia mlima akasema: “Ewe mlima! Kama lililonipata mimi lingekupata wewe, usingeweza kustahimili, ungeporomoka!” – na hivyo akaieleza huzuni Yake. Mama yetu Hadhrat Khadija alipouliza: “Ewe Mtume wa Allah! Sasa wako wapi?”, Yeye alijibu: “Wako Peponi.”

Sultani wa Ulimwengu, Mtume wetu mpendwa, alipofiwa na wana Wake wawili, washirikina walifurahi sana. Makafiri kama Abu Jahl, wakiona hii ni fursa, walipiga kelele huku na huko wakisema: “Sasa Muhammad ni abtar; kizazi Chake kimekatika. Hakuna mtoto wa kiume aliyebaki wa kuendeleza kizazi Chake. Naye mwenyewe atakapokufa, jina Lake na sifa Yake vitasahauliwa.”

Hapo Allahu taala aliteremsha Surat al-Kawthar, akamfariji Mtume Wake. Katika sura hiyo imesemwa kwa maana: “(Ewe Habibu Wangu!) Hakika Sisi tumekupa Kawthar (tumekujaalia hodhi la Kawthar na kheri nyingi sana). Basi sali kwa ajili ya Mola Wako na uchinje kafara. Hakika anayekusema vibaya (akikuita asiye na kizazi) ndiye mwenyewe asiye na kizazi na asiye na kheri yoyote. (Anayekuita abtar ndiye mwenyewe asiye na kizazi, asiye na heshima wala jina. Ama Wewe, ewe Habibu Wangu, kizazi Chako safi, jina Lako na heshima Yako vitadumu hadi Siku ya Kiama. Na huko akhera umewekewa heshima nyingi kubwa ambazo hakuna awezaye kuziwazia.)”1

Kifo cha Abu Talib

Katika siku zilizofuata kifo cha wana wa Bwana wetu Rasulullah (sallallahu alayhi wasallam), Abu Talib aliugua, na ugonjwa wake ukazidi kuwa mkali siku hadi siku. Washirikina wa Kikuraishi walisikia habari hii wakafikiri: “Abu Talib, alipokuwa hai, alijitahidi sana kumlinda Muhammad. Sasa wakati wake wa kuondoka umekaribia. Twende tumtembelee, hata kama ni katika saa zake za mwisho. Tunasema hivi kwa sababu Hamza, shujaa wa Kiarabu asiye na mfano, na Umar, ambaye haiba, ushujaa na kutoogopa kwake ni wazi kama jua, wamesilimu. Kila siku watu kutoka makabila ya Kiarabu wanakuja kundi baada ya kundi na kumfuata. Hivyo Waislamu wanaongezeka siku hadi siku na sauti yao inaujaza ulimwengu. Kwa hali hii, ni lazima ama tuwafuate, ama tuwe tayari kwa vita na mapigano. Twende kwa Abu Talib tumweleze hali ilivyo ili atupatanishe. Tusiishambulie dini Yake, na Yeye asiishambulie dini yetu.” Kwa fikra hii walimjia Abu Talib. Watu mashuhuri kama Uqba, Shayba, Abu Jahl na Umayya bin Khalaf waliketi juu ya mito iliyokuwa kando ya kitanda cha Abu Talib. Wakasema: “Tunauamini ukubwa wako na tunakubali ubora wako. Kwa sababu hiyo hatujawahi kukupinga hata kidogo. Tunaogopa kwamba baada ya kufa kwako, Muhammad atatushughulikia na uadui utaendelea kati yetu. Tupatanishe, ili tusishambuliane dini zetu.”

“Ewe mlima! Kama lililonipata mimi lingekupata wewe, usingeweza kustahimili, ungeporomoka!” Hadithi sharif

Kama makaburi ya wakubwa wengi wa Kiislamu, kaburi lililojengewa la mke wa kwanza wa Mtume wetu mpendwa (sallallahu taala alayhi wasallam), mama yetu Hadhrat Khadija (radhiyallahu anha), nalo limebomolewa na kuondolewa kabisa.

Abu Talib alimwita Bwana wetu Mtume akasema: “Wakuu wote wa Makuraishi wanakuomba usiingilie dini yao. Ukilikubali hili, watafanya kazi chini ya amri Yako na watakusaidia.” Bwana wa walimwengu alisema: “Ewe ami yangu! Mimi nataka kuwaita kwenye neno moja tu; kwa neno hilo Waarabu wote watawanyenyekea, na wasio Waarabu watawalipa jizya** (kodi maalumu).” Na akawaambia wakuu wa Makuraishi: “Ndiyo! Mkiniambia neno moja, kwa neno hilo mtawatawala Waarabu wote, na wasio Waarabu watawanyenyekea.” Abu Jahl akasema: “Sawa. Tutalisema mara kumi. Neno hilo ni lipi?” Bwana wetu Rasulullah aliposema: “Ni kwamba mseme ‘La ilaha illallah’, na muyatupe masanamu mnayoyaabudu badala ya Allahu taala,”** washirikina walisema mara moja: “Tuombe kitu kingine chochote isipokuwa hiki!” Bwana wetu Mtume akasema: “Hata mkileta jua na kuliweka mikononi mwangu, sitawaomba kitu kingine isipokuwa hiki.”

Washirikina walisema: “Ewe Abul-Qasim! Unatoa pendekezo la ajabu sana. Sisi tunataka kukuheshimu, lakini Wewe huturidhishi!” – wakainuka wakaondoka. Walipoondoka, Abu Talib alimwambia Bwana wetu Mtume: “Ulichowaomba Makuraishi kilikuwa sahihi kabisa. Umesema kweli.” Maneno haya ya ami Yake yalimpa Bwana wetu Rasulullah matumaini, na akafahamu kwamba Abu Talib anaweza kuamini. Akasema: “Ewe ami yangu! Sema mara moja ‘La ilaha illallah’, ili Siku ya Kiama nikuombee (shafaa)!” Abu Talib akajibu: “Naogopa watu kunilaumu wakisema: ‘Aliogopa kufa, ndiyo maana akasilimu.’ La sivyo, ningekuridhisha.” Hivyo alionyesha kwamba jambo hili lilikuwa zito kwa nafsi yake. Ugonjwa wake ukazidi kuwa mzito, naye akafariki.2

Kifo cha mama yetu Hadhrat Khadija

Katika mwaka wa kumi wa utume, siku tatu baada ya kifo cha Abu Talib, alifariki pia mshiriki wa huzuni zote za Bwana wetu Rasulullah, mwenzi wa maisha Yake wa miaka ishirini na mitano, mama yetu aliyebarikiwa Hadhrat Khadija. Alifariki baada ya mzingiro wa miaka mitatu uliojaa taabu na huzuni, miaka mitatu kabla ya Hijra, mwanzoni mwa mwezi wa Ramadhani, akiwa na umri wa miaka 65.3 Bwana wetu Fakhr-i kainat (sallallahu alayhi wasallam) alimzika mama yetu Hadhrat Khadija kwa mikono Yake mitukufu. Alihuzunika sana kwa kutengana naye.

Kufariki kwa mama yetu Hadhrat Khadija na ami Yake Abu Talib, mmoja baada ya mwingine katika mwaka mmoja, kuliujaza moyo wa Bwana wetu Mtume huzuni. Kwa sababu hiyo mwaka huu uliitwa “Sanat al-huzn”, yaani mwaka wa huzuni.

Kifo cha mama yetu Hadhrat Khadija kilimtikisa Mtume wetu mpendwa na kumhuzunisha kupita kiasi, kwa maana yeye ndiye aliyekuwa wa kwanza kuamini na kumsadiki Bwana wetu Rasulullah. Zaidi ya hayo, alikuwa msaada Wake mkubwa zaidi na mfariji Wake. Wakati kila mtu alipokuwa adui, yeye alimfungulia Mtume wetu moyo wake wote, akajawa na mapenzi Kwake. Mali yake yote na utajiri wake, kila alichokuwa nacho, alikitoa kwa ajili ya Uislamu, na alifanya kazi usiku na mchana katika kumtumikia Mtume wetu mpendwa. Hakuwahi kumhuzunisha Rasulullah, wala hakuwahi kumuudhi hata kidogo. Bwana wetu Mtume alikuwa akilisimulia hili mara kwa mara, na hivyo kuzikumbuka fadhila za mke Wake aliyebarikiwa.

“Ewe ami yangu! Sema mara moja ‘La ilaha illallah’, ili Siku ya Kiama nikuombee” Hadithi sharif

Siku moja, Mtume wetu alipokuwa nje, Hadhrat Khadija alitoka kwenda kumtafuta. Jibril alaihis-salaam alimtokea kwa sura ya mwanadamu. Mama yetu Hadhrat Khadija alitaka kumwuliza kuhusu Bwana wetu Mtume, lakini, akifikiri kwamba huenda ni mmoja wa maadui, alirudi. Alipomkuta Mtume wetu mpendwa nyumbani, alimsimulia tukio hilo. Bwana wetu Fakhr-i kainat alisema: “Je, unajua ni nani yule uliyemwona na uliyetaka kumwuliza kuhusu mimi? Alikuwa Jibril (alaihis-salaam). Ameniambia nikufikishie salamu zake. Pia ameniambia nikujulishe kwamba Peponi umeandaliwa jengo lililotengenezwa kwa lulu. Bila shaka huko hakutakuwa na kitu chochote cha kuhuzunisha, cha kusumbua, cha kuchosha wala cha kulemea.”

Mkono wa mmoja ulibaki hewani, mwingine akapofuka

Mtume wetu mpendwa (sallallahu alayhi wasallam) alikuwa akiziangaza nyoyo za Masahaba Wake, waliokuwa miongoni mwa watu wenye bahati zaidi, kwa mazungumzo yasiyo na mfano. Alikuwa akizieleza aya tukufu zilizoteremshwa, bila kuacha chochote kisichoelezwa wala kisichoeleweka. Wakati huo huo alikuwa akienda mahali walipokusanyika washirikina ili nao waamini, na kuwaita kwenye imani bila kuchoka wala kukata tamaa. Abu Jahl na Walid bin Mughira walikasirishwa sana na hali hii, wakawa wakisema: “Kwa mwendo huu, Muhammad atamgeuza kila mtu kwenye dini Yake, na hatabakiza mtu yeyote wa kuabudu masanamu yetu.” Siku moja waliamua kwamba njia pekee ya kulimaliza jambo hili ni kumuua Bwana wa walimwengu, Mtume wetu mpendwa. Abu Jahl akamchukua Walid bin Mughira na vijana kadhaa wa Bani Makhzum, akaja Baytullah. Wakati huo Mtume wetu mpendwa alikuwa akisali. Abu Jahl, akiwa na jiwe mkononi, aliruka mbele mara moja. Pale pale alipoinua mkono wake ili kumpiga kwa jiwe Bwana wetu Habib-i akram (Kipenzi Mtukufu) na Nabiyy-i muhtaram (Mtume mtukufu), mkono wake ulibaki hewani bila kusogea. Hakuweza kufanya chochote, akapigwa na butwaa. Akiwa katika hali hiyo alirudi alikotoka. Alipowafikia washirikina, mkono wake ulirudi katika hali yake ya zamani na jiwe likaanguka chini. Mmoja wa Bani Makhzum akalinyakua jiwe hilo hilo akaelekea kwa Bwana wetu Mtume akisema: “Mtaona! Mimi nitamuua!” Alipokaribia, ghafla akapofuka na hakuweza tena kuona kitu chochote kandokando yake. Hapo Bani Makhzum wote kwa pamoja waliendelea kumwelekea Mtume wetu mpendwa. Walipomkaribia kabisa Bwana wetu Mtume, ghafla hawakuweza tena kumwona. Lakini walikuwa wakiisikia sauti Yake iliyobarikiwa. Walipoelekea upande sauti ilipotoka, sauti ilisikika nyuma yao; walipogeuka nyuma, ilianza kutoka pale pale ilipotoka mwanzo. Walishuhudia hali hiyo hiyo mara kadhaa. Mwishowe walichanganyikiwa, wakaondoka mahali pale bila kuweza kumdhuru Bwana wetu Rasulullah kwa chochote.

Uchumba wa Hadhrat Aisha na Hadhrat Sawda

Hadhrat Khadija (radhiyallahu anha) alipofariki, hakubaki mtu wa kuiendesha nyumba ya Rasulullah. Khawla binti Hakim, alipoona hali hii, alimjia Sarwar-i alam. Akasema: “Ewe Mtume wa Allah! Unahitaji mwenzi anayekufaa na mke anayestahili kukutumikia. Ukipenda, nitakuposea mke.” Rasulullah akasema: “Ewe Khawla, yuko wapi mwanamke anayefaa kwa huduma hii?” Khawla akasema: “Ukitaka bikira, ni Aisha, binti wa rafiki Yako Abu Bakr. Ukitaka mjane, Sawda binti Zama atafaa.” Mtume alaihis-salaam akasema: “Niposee wote wawili.” Rasulullah kwanza alichumbiana na Hadhrat Aisha, kisha na Sawda. Alimchukua Hadhrat Sawda nyumbani Kwake huko Makka. Harusi Yake na Hadhrat Aisha ilifanyika Madina katika mwezi wa Shawwal, mwaka wa pili wa Hijra.