Safari ya Makka – Taif

Anawaita watu wa Taif kwenye imani

Washirikina, ingawa waliona miujiza mingi ya Mtume wetu mpendwa, hawakuamini kwa sababu ya ukaidi wao tu; zaidi ya hayo, hawakuacha kuwaudhi na kuwadhulumu watoto wao, ndugu zao, jamaa zao na marafiki zao waliosilimu. Mtume wetu mpendwa alihuzunika sana kwa dhuluma na mateso yao yaliyozidi kuwa makali. Akafikiria kwenda Taif, karibu na Makka, ili kuwaita watu wake kwenye Uislamu. Kwa sababu hiyo alimchukua Zayd bin Haritha, wakafika Taif.

Alizungumza na wana wa Amr – Abduyalil, Habib na Masud – waliokuwa miongoni mwa watu mashuhuri zaidi wa Taif. Aliwaeleza Uislamu na akawaomba wamwamini Allahu taala. Lakini, mbali na kutoamini, walimtusi na hata wakasema: “Je, Allahu taala hakupata mtu mwingine isipokuwa Wewe ili kumtuma kuwa Mtume? Je, Allahu taala hawezi kumtuma mtu mwingine asiyekuwa Wewe kuwa Mtume? Toka katika nchi yetu, nenda popote upendapo! Kaumu Yako haikuyakubali uliyoyasema, ndiyo maana umekuja hapa, sivyo? Tunaapa kwamba nasi tutakaa mbali na Wewe. Hatutakubali ombi Lako lolote.”

Bwana wetu Rasulullah (sallallahu alayhi wasallam) aliondoka kwao akiwa na huzuni. Kwa siku kumi au mwezi mmoja aliwaita kabila la Thaqif kwenye Uislamu, lakini hakuna hata mmoja wao aliyeamini; bali walimdhihaki, wakamtesa na kumzomea. Waliwapanga watoto na vijana kando ya njia ambazo angepita, wakawafanya wamtupie mawe na kumshambulia. Hadhrat Zayd alikuwa akiufanya mwili wake kuwa ngao dhidi ya mawe yaliyotupwa na vijana wa Taif, akijaribu kuzuia Mtume wetu asipatwe na madhara yoyote. Hadhrat Zayd alikuwa akihangaika kumzunguka Mtume wetu mpendwa, akijitahidi kwa nguvu zake zote ili mawe yasimguse. Ili mwili Wake uliobarikiwa usipatwe na madhara, hakujali mawe yaliyompiga yeye mwenyewe. Je, hakuwa akisubiri fursa ya kuyatoa maisha yake katika siku kama hizi? Na sasa walikuwa wakimpiga mawe Bwana wa walimwengu na kujaribu kumfukuza katika nchi yao kwa maudhi na mateso.

Kadiri Hadhrat Zayd alivyokimbia kulia na kushoto ili kumlinda Bwana wetu Rasulullah, mawe yalimpiga moja baada ya jingine kichwani, mwilini na miguuni. Kwa sababu hiyo, mwili wote wa Hadhrat Zayd ulikuwa umetapakaa damu. Alikuwa akitoa kila alichokuwa nacho ili kumlinda Mtume wake mpendwa, na kwa sauti kubwa kadiri alivyoweza aliwapigia kelele madhalimu waliokuwa wakirusha mawe: “Acheni! Msimpige! Yeye ni Bwana wa walimwengu! Yeye ni Mtume wa Allah! Ukateni mwili wangu vipande vipande, lakini Mtume wetu asipatwe na madhara!” Mawe yaliyompita Zayd bin Haritha na kumfikia Bwana wetu Rasulullah yaliiacha miguu Yake iliyobarikiwa ikiwa imetapakaa damu.

Mtume wetu mpendwa, akiwa na huzuni, uchovu na majeraha, alikaribia shamba la mizabibu la ndugu wawili walioitwa Utba na Shayba. Huko, Bwana wetu Rasulullah, ambaye waumini wote hutamani kuyatoa maisha yao kwa ajili Yake, alizifuta damu zilizokuwa zikitiririka kutoka katika miguu Yake.

Alitawadha, akasali rakaa mbili chini ya mti. Kisha akainua mikono Yake akamwomba Allahu taala kwa unyenyekevu.

Wenye shamba la mizabibu walikuwa wakitazama hali hii. Walikuwa wameyaona yaliyompata Bwana wetu Rasulullah, na wakashuhudia ukiwa Wake. Huruma yao ikaamka, wakamtumia zabibu kupitia mtumwa wao aitwaye Addas. Mtume wetu mpendwa, alipokuwa akila zabibu, alisema Basmala (Bismillahirrahmanirrahim). Mtumwa aliyeleta zabibu alikuwa Mkristo. Aliposikia Basmala alishangaa, akauliza: “Nimekuwa hapa kwa miaka mingi, sijawahi kumsikia mtu yeyote akisema neno kama hili. Hili ni neno la namna gani?”

Rasulullah akauliza: “Wewe unatoka wapi?” Addas akasema: “Mimi ni wa Ninawi.” Rasulullah akasema: “Basi wewe unatoka katika nchi ya Yunus** (alaihis-salaam).” Addas akauliza: “Wewe umemjuaje Yunus? Hapa hakuna anayemjua.” Rasulullah akasema: “Yeye ni ndugu yangu. Naye, kama mimi, alikuwa Mtume.”**

Addas akasema: “Mwenye uso huu mzuri na maneno haya matamu hawezi kuwa mwongo. Nimeamini kwamba Wewe ni Mtume wa Allah.” Akasilimu, akasema: “Ewe Mtume wa Allah! Kwa miaka mingi nimekuwa mtumwa wa madhalimu hawa, waongo hawa. Wanaila haki ya kila mtu. Wanamdanganya kila mtu. Hawana upande wowote mzuri. Ili kukusanya mali ya dunia na kutimiza matamanio yao, wako tayari kufanya kila aina ya uduni. Nawachukia. Nataka kwenda pamoja Nawe, kupata heshima ya kukutumikia, kuyapokea mimi mwenyewe madharau ambayo wajinga na wapumbavu watakufanyia, na kujitoa muhanga ili kuulinda mwili Wako uliobarikiwa.”2

Bwana wetu Rasulullah alitabasamu akasema: “Kwa sasa baki kwa mabwana zako! Baada ya muda mfupi utalisikia jina langu kila mahali. Hapo njoo kwangu.”

“Acheni! Msimpige! Yeye ni Bwana wa walimwengu! Yeye ni Mtume wa Allah! Ukateni mwili wangu vipande vipande, lakini Mtume wetu asipatwe na madhara!” Zayd bin Haritha (radhiyallahu anhu)

Baada ya kupumzika kwa muda, walielekea Makka. Ilipobaki mwendo wa vituo viwili kufika Makka, aliona kwamba wingu linamtia kivuli. Alipotazama kwa makini, alifahamu kwamba ni Jibril alaihis-salaam. Mtume wetu mpendwa baadaye alimsimulia tukio hili mama yetu Aisha as-Siddiqa.

Katika “Sahih al-Bukhari” na katika “Musnad” ya Ahmad bin Hanbal imesimuliwa kwamba siku moja mama yetu Hadhrat Aisha aliuliza: “Ewe Mtume wa Allah! Je, umewahi kupitia siku yenye uchungu zaidi kuliko siku ya Uhud?” Bwana wetu Rasulullah alijibu: “Wallahi, niliteswa na kaumu yako kiasi ambacho sikuteswa hivyo na makafiri katika Vita vya Uhud. Nilipojitokeza mbele ya Ibn Abduyalil bin Abdukulal (yaani nilipomtangazia utume wangu na kumwita kwenye dini), hakukubali. Niliondoka kwao nikiwa na uchungu mkubwa kiasi kwamba sikurudiwa na fahamu mpaka nilipofika mahali paitwapo Qarn ath-Thaalib. Huko niliinua kichwa changu nikaona wingu likinitia kivuli. Nikatazama, nikaona Jibril (alaihis-salaam) amesimama ndani ya wingu. Aliniita akasema: ‘Ewe Muhammad! Haki taala ameyasikia maneno ya kaumu Yako kuhusu Wewe, na anajua kwamba hawataki kukulinda. Amekutumia malaika huyu aliyewekwa kusimamia milima, ili umwamuru lolote utakalo.’ Na malaika huyo aliniita, akanisalimu, akasema: ’Ewe Muhammad! Kama alivyokwambia Jibril, Haki taala amenituma kwako mimi, malaika wa milima, ili uniamuru lolote utakalo. Niko tayari kwa amri Yako. Ukitaka milima hii miwili mirefu (mlima Quayqian na mlima Abu Qubays) ikutane na kuwafunika watu wa Makka (na kuwaponda kabisa washirikina), amuru nami nitaikutanisha.’ Mimi sikukubali, bali nilisema: ’(Hapana! Mimi nimetumwa kuwa rehema kwa walimwengu.) Ninamwomba Allahu taala atoe kutoka katika migongo ya washirikina hawa kizazi kitakachomwabudu Allah Mtukufu peke Yake na kisichomshirikisha Allahu taala na kitu chochote.’”

Bwana wetu Mtume (sallallahu alayhi wasallam) aliporudi kutoka Taif kwenda Makka, alipumzika kidogo mahali paitwapo Nakhla. Kwa muda fulani alisimama kusali. Kundi la majini wa Nusaybin lilipokuwa likipita pale, walisikia aya za Quran tukufu alizokuwa akizisoma Mtume wetu mpendwa, wakasimama kusikiliza. Kisha wakazungumza na Bwana wetu Mtume wakasilimu. Bwana wetu Mtume akawaambia: “Mtakapofika kwa kaumu yenu, waelezeni mwaliko wangu wa imani. Nanyi waiteni kwenye imani.”

Majini hao walipokwenda kwa kaumu yao na kuwajulisha hayo, majini wote waliosikia waliamini.3 Jambo hili limeelezwa katika Surat al-Jinn ya Quran tukufu na katika vitabu mashuhuri vya hadithi sharif viitwavyo “Bukhari” na “Muslim”.

Alipoikaribia Makka, waumini walimtumia Bwana wetu Rasulullah habari: “Makuraishi wamejua mwenendo mbaya ulioonyeshwa Kwako na watu duni wa Taif. Ukija sasa, wanaweza kuizidisha dhuluma yao.” Bwana wetu Mtume alipofika Hira, alimtuma mtu kwa Suhayl bin Amr kumwomba amchukue chini ya hifadhi yake. Suhayl, yule asiye na bahati, alipokataa, alimpelekea habari Mutim bin Adiyy, naye akalikubali ombi hilo. Bwana wetu Habib-i akram na Nabiyy-i muhtaram (Mtume mtukufu) aliingia Makka chini ya hifadhi ya Mutim bin Adiyy. Mutim akawajulisha Makuraishi jambo hilo. Rasulullah aliizunguka Bayt ash-sharif (Kaaba) kwa tawafu na akalibusu Hajar al-Aswad. Baada ya siku chache alimwambia Mutim: “Sitaki kubaki tena chini ya hifadhi yako.” Mutim naye akakubali. Allah Mtukufu alimhifadhi Habibu Wake chini ya hifadhi Yake Mwenyewe.

Semeni “La ilaha illallah” mpate kuokoka

Mtume alaihis-salaam aliendelea kuwaita watu kwenye njia ya haki. Kwa sababu hiyo washirikina walizidi tena kuasi na wakaanza kutesa na kudhulumu zaidi kuliko zamani. Hapo Allah Mtukufu alimwamuru Bwana wetu Mtume akutane, wakati wa kuizuru Kaaba, na makabila ya Kiarabu yaliyokuja kuizuru, na kuwaita kwenye Uislamu. Kwa amri hii, Mtume wetu mpendwa alianza kwenda kwenye masoko ya Dhul-Majaz, Ukaz na Majanna yaliyokuwa yakifanyika karibu na Makka.

Alikwenda huko mara kwa mara na kuyaita makabila kwenye kuamini upweke wa Allahu taala na kumwabudu Yeye, na kuwaambia wakubali kwamba Yeye ni Mtume. Aliwajulisha kwamba, wakikubali, Allah Mtukufu atawapa Pepo. Lakini, kwa masikitiko, hakuna hata mmoja wao aliyeyasikiliza maombi haya ambayo Bwana wetu Mtume aliyatoa karibu kama kwa kusihi; wengine walimfanyia ukali na kumtusi, na wengine walikunja nyuso zao na kusema maneno mabaya. Zaidi ya hayo, washirikina wa Kikuraishi walikuwa wakimfuata na kuyapotosha makabila aliyoyaendea.

Kwa mujibu wa yale yaliyosimuliwa na Imam Ahmad, Bayhaqi, Tabarani na Ibn Ishaq, Rabia bin Abbad alisimulia hivi: “Nilikuwa kijana. Nilikuwa nimekwenda Mina pamoja na baba yangu. Mtume alaihis-salaam alikuwa akienda mahali makabila ya Kiarabu yalipofikia na kusema: ‘Enyi wana wa fulani! Mimi ni Mtume wa Allahu taala, ambaye anawaamuru muyatupe masanamu haya mnayoyaabudu, mumwabudu Allahu taala bila kumshirikisha na kitu chochote, mniamini na kunisadiki, na mnilinde mpaka nitakapolieleza na kulitimiza jukumu nililotumwa nalo na Haki taala!’

Mtu mmoja mwenye makengeza na nywele zilizosukwa, aliyekuwa akimfuata nyuma, alikuwa akisema: ‘Enyi wana wa fulani! Huyu anawazuia kuyaabudu masanamu yetu Lat na Uzza, na anawaita kwenye dini aliyoizua mwenyewe! Jihadharini. Msimsikilize wala msimtii!’ Nikamwuliza baba yangu: ‘Ni nani huyu anayemfuata mtu huyu?’ Akasema: ‘Ni ami Yake Abu Lahab.’”

Tabarani alisimulia kutoka kwa Tariq bin Abdullah: “Nilimwona Mtume alaihis-salaam katika soko la Dhul-Majaz. Ili watu wasikie, alikuwa akiita kwa sauti kubwa: **‘Enyi watu! Semeni La ilaha illallah** (hakuna mungu isipokuwa Allahu taala) mpate kuokoka!’ Mtu mmoja aliyekuwa akimfuata alikuwa akimrushia miguuni mawe yoyote aliyoyapata mkononi, na kusema: ‘Enyi watu! Msimwamini! Jihadharini Naye, kwa sababu Yeye ni mwongo!’ Mawe yaliyompiga yalikuwa yameitoa damu miguu Yake iliyobarikiwa, lakini Yeye bado aliendelea na mwaliko Wake bila kuchoka wala kukata tamaa. Watu waliuliza: ‘Kijana huyu ni nani?’ Mmoja akajibu: ‘Ni kijana kutoka kwa wana wa Abdulmuttalib.’ Walipouliza: ‘Na anayerusha mawe ni nani?’, alisema: ‘Ni ami Yake Abu Lahab.’”

Imam Bukhari katika kitabu chake “Tarikh al-kabir” na Tabarani katika kitabu chake “Mujam al-kabir” wanataja kwamba Mudrik bin Munib alisimulia kutoka kwa baba yake, naye kutoka kwa babu yake, aliyesema: “Mimi na baba yangu tulikuwa tumekuja Mina na kukaa huko kwa muda. Tulikutana na kundi la watu. Mtu mmoja alikuwa akiwaambia: ‘Enyi watu! Semeni La ilaha illallah mpate kuokoka!’ Baadhi ya watu waliomzunguka walikuwa wakimtemea mate katika uso Wake ule mzuri, wengine wakimmwagia udongo kichwani, na wengine wakimtukana na kumtusi kwa namna mbalimbali. Hali hii iliendelea mpaka adhuhuri. Wakati huo msichana mdogo alikuja pale akiwa na chombo cha maji mkononi. Alipomwona katika hali ile, alianza kulia. Baada ya kunywa maji, alimgeukia msichana akasema: ‘Ewe binti yangu! Usiogope kwamba baba yako atanaswa mtegoni na kuuawa au kudhalilishwa!’ Kisha tukawauliza waliokuwa pale: ‘Mtu huyu ni nani, na msichana huyu ni nani?’ Wakasema: ‘Huyu ni Muhammad, kutoka kwa wana wa Abdulmuttalib, na aliye kando Yake ni binti Yake Zaynab.’”

“Yeye (Yunus alaihis-salaam) ni ndugu yangu. Naye, kama mimi, alikuwa Mtume” Hadithi sharif

Said bin Yahya bin Said al-Umawi katika kitabu chake “Maghazi” alisimulia kutoka kwa baba yake, naye kutoka kwa Abu Naim na Abdurrahman al-Amiri, na Abdurrahman al-Amiri kutoka kwa watu wengi. Walisema: siku moja Mtume wetu mpendwa (sallallahu alayhi wasallam) alikwenda katika soko la Ukaz. Alifika kwa kabila la Bani Amir akawauliza: “Enyi Bani Amir! Kwenu nyinyi, ulinzi wa wale wanaokimbilia kwenu ukoje?” Wakasema: “Hakuna anayeweza kutugusa hata kwa neno, wala hakuna anayeweza kuota moto wetu bila idhini yetu!” Bwana wetu Mtume akasema: “Mimi ni Mtume wa Allahu taala. Je, mtanilinda nitakapokuja kwenu, mpaka nitakapowafikishia watu jukumu la utume alilonipa Mola wangu?” Wakauliza: “Wewe unatoka katika ukoo gani wa Makuraishi?” Bwana wetu akasema: “Mimi ninatoka kwa wana wa Abdulmuttalib.” Hapo wakasema: “Ikiwa Wewe unatoka kwa wana wa Abdulmuttalib, kwa nini wao hawakulindi?” Bwana wetu Rasulullah akasema: “Wao ndio walikuwa wa kwanza miongoni mwa wanaonikadhibisha.” Jamaa la Bani Amir likasema: “Ewe Muhammad! Sisi hatukukatai, wala hatuyaamini uliyoyaleta. Lakini tutakulinda mpaka utakapowafikishia watu jukumu Lako la utume.”

Baada ya hayo, Bwana wetu Mtume aliketi kwao. Wakati huo Bayhara bin Faris, mmoja wa wakuu wa Bani Amir, alirudi baada ya kumaliza biashara yake sokoni. Akamwonyesha Bwana wetu Mtume akawauliza: “Huyu ni nani?” Wakasema: “Huyu ni Muhammad bin Abdullah.” Bayhara akauliza: “Mna shughuli gani Naye hata mkamketisha kwenu?” Wakasema: “Ametukimbilia; anasema kwamba Yeye ni Mtume wa Allah, na anatuomba tumlinde mpaka atakapowafikishia watu jukumu Lake la utume.” Hapo Bayhara akamgeukia Bwana wetu Mtume akasema: “Kujaribu kukulinda Wewe ni kuweka vifua vyetu kuwa shabaha ya mishale ya Waarabu wote.” Kisha akawaambia kaumu yake: “Hakuna kabila litakalorudi makwao na jambo baya zaidi kuliko nyinyi. Kwa hiyo nyinyi mtapigana na Waarabu wote na kuweka miili yenu kuwa shabaha ya mishale yao! Kama kaumu Yake wangeona kheri yoyote ndani Yake, wao wenyewe wangekuwa wa kwanza kumlinda. Nyinyi mnajaribu kumpa hifadhi na msaada mtu ambaye kaumu Yake wenyewe walimkadhibisha na kumfukuza! Mnakosea sana!”

Kisha akamgeukia Mtume wetu mpendwa, na kwa ubaya wake akasema: “Ondoka kwetu mara moja urudi kwa kaumu Yako! Naapa kwamba, kama usingekuwa katikati ya kaumu yangu, sasa hivi ningekukata shingo!” Aliposikia maneno haya, Bwana wa walimwengu, akiwa na huzuni kubwa, alipanda ngamia Wake. Bayhara yule jeuri akamwangusha Bwana wetu Rasulullah kutoka juu ya ngamia Wake. Mwanamke mmoja miongoni mwa Masahaba watukufu aitwaye Dabaa binti Amir, alipoliona tukio hili, alipiga kelele akawaita jamaa zake: “Mnawezaje kuvumilia haya yanayofanywa kwa Habibu wa Allahu taala? Hakuna yeyote atakayemwokoa Rasulullah kutoka katika mikono hii kwa ajili yangu?” Mara moja wana watatu wa ami yake wakamvamia Bayhara yule asiye na bahati. Watu wawili wa kaumu ya Bayhara walitaka kumsaidia, lakini wale watatu walimpiga vikali Bayhara na wasaidizi wake na kuwaumiza. Mtume wetu mpendwa, aliyekuwa akiyatazama hayo, aliwaombea dua wale watatu waliopigana kwa ajili Yake: “Ewe Mola wangu! Wajaalie hawa baraka Zako!” Na kwa ajili ya Bayhara na wasaidizi wake aliomba: “Ewe Mola wangu! Na hawa uwaweke mbali na rehema Yako!”

Wale aliowaombea kheri walipata heshima ya kuwa Waislamu, na wale wengine walikufa wakiwa makafiri. Watu wa kabila la Bani Amir waliporudi makwao, walimsimulia mzee mmoja wa kabila lao, aliyekuwa amesoma vitabu vya mbinguni, yaliyowapata huko Makka. Mtu huyo aliposikia jina la Bwana wetu Mtume, aliwalaumu akisema: “Enyi Bani Amir! Mmefanya nini? Hakuna hata mmoja wa wana wa Ismail aliyewahi mpaka sasa kudai utume kwa uongo. Bila shaka yale aliyoyasema yalikuwa kweli na haki. Sasa ni vigumu sana kuirekebisha fursa hii iliyopotea!”

Alipokuwa akizungumza na Jibril,
Rafraf alikuja mbele Yake akatoa salamu.
Kisha akamchukua yule Shah wa ulimwengu
Na mara moja akampeleka mpaka Sidra.

“Enyi watu! Semeni La ilaha illallah mpate kuokoka!” Hadithi sharif

Israa na Miraji