СҮЙІНШІ ХАБАРЛАР
Сүйікті Пайғамбарымыз Мұхаммед алейһиссаламның келетіні Адам алейһиссаламнан бастап әрбір пайғамбарға және олардың үмметтеріне білдірілген; оның туылуы жақындағанда, болатын оқиғалардың көбі алдын ала сүйінші хабар ретінде жарияланған.
Шынайы Тәуратта1 – Мұса2 алейһиссаламға түсірілген, кейіннен бұрмаланған кітапта былай деп жазылған:
«Ол сондай мүбәрәк кісі: талабы биік, көмегі мол. Ол – кедейлердің сүйіктісі, байлардың емшісі. Ол – көркемдердің көркемі, тазалардың тазасы. Сөйлескенде жұмсақ, бөліскенде әділ, әр істе адал. Кәпірлерге қатал әрі қатты. Үлкендерге құрмет, кішілерге мейірім мен рақым көрсетеді. Азға да шүкір етеді. Тұтқындарды аяйды. Әрдайым жүзі жарқын. Күлкісі – жымию, ол қарқылдап күлмейді. Ол – үмми: ешнәрсе оқымай да, жазбай да, оған барлық нәрсе білдірілген. Ол – Аллаһу та’аланың расулы. Ол жаман мінезді де, қатыгез жүректі де емес. Базарлар мен алаңдарда дауысын көтеріп айқайламайды. Оның үмметі – көркем мінез иелері. Биік жерлерде олар Аллаһу та’аланың есімін зікір етеді. Олардың азаншылары мұнараларда халықты намазға шақырады. Олар дәрет алып, намаз оқиды. Намазда сафтарды түзеп, бір тегіс қатар болып тұрады. Түнде олардың тәсбих дауыстары бал арасының ызыңындай естіледі. Ол Меккеде туады. Мәдинадан Шамға дейінгі әр жер оның билігінде болады. Оның есімі – Мұхаммед, әрі Мен оған Мүтәуәккил деп есім бердім. Бұзылған діндерді жойып, дұрыс хақ дінді таратып, орнықтырмайынша, Мен оны дүниеден алмаймын. Ол халықты Хаққа шақырады; оның берекесімен көрмейтін көздер ашылып көреді, естімейтін құлақтар естиді. Жүректерден ғафлет кетеді…»3
Шынайы Зәбүрде4 – Дәуіт5 алейһиссаламға түсірілген, кейіннен бұрмаланған кітапта былай деп жазылған:
«Ол – қолы ашық, яғни жомарт кісі. Ол ешқашан ашуланбайды. Өте жұмсақ жүректі. Жүзі көркем әрі нұрлы, сөзі тәтті. Ол – адамдардың емшісі. Көп жылайды, аз күледі. Аз ұйықтайды, көп ойланады. Бой-тұлғасы келісті әрі көркем. Оның сөздері жүректерді баурап, рухтарды өзіне тартады… Йа, Хабибім! Жігер қылышыңды суырып, бар күшіңмен ерлік майданында кәпірлерден кек ал.
Көркем тілмен Менің хамдымды және мадағымды әр жерге тарат. Барлық кәпірлердің бастары сенің кәраматты қолдарыңның алдында иіледі…»
Шынайы Інжілде6 – Иса7 алейһиссаламға түсірілген, кейіннен бұрмаланған кітапта былай деп жазылған:
«Йа, Раббым! Мені Мұхаммед алейһиссаламның үмметінен ете гөр!» Мұса алейһиссалам
«Ол көп жемейді, сараң емес. Қулық жасамайды, ешкімді жамандамайды, еш асықпайды. Өзі үшін кек алмайды. Жалқау емес. Ешкім туралы ғайбат айтпайды…»
Бір діни қызметкер Иса алейһиссаламнан келетін пайғамбардың есімі қандай және оның келуінің белгілері қандай деп сұрағанда, Иса алейһиссалам былай деді:
«Расулдың есімі таңғаларлықтай көркем. Аллаһу та’ала оның рухын жаратқанда, оған осы есімді берді, оны Өзінің көктегі ұлылығының ішіне қойды да, былай деді: „Күт, ей, Ахмед! Сенің құрметіңе Мен жәннатты, дүниені және көптеген жаратылыстарды жараттым. Оларды саған сыйға тартамын. Сені қадірлеген адам Менен қадір табады. Саған лағнет айтқан (қарғаған) адамға Мен лағнет етемін. Мен сені дүниеге құтқарушы Расулым етіп жіберемін. Сенің сөзің таза ақиқат болады. Жер де, көк те жойылуы мүмкін, бірақ сенің жолың мәңгі қалады“. Оның қасиетті есімі – Ахмед». Осыдан кейін Иса алейһиссаламның айналасына жиналған халық дауыстарын көтеріп: «Ей, Ахмед! Дүниені құтқару үшін тезірек кел!» – деп айқайлады.
Иса алейһиссалам Мұхаммед алейһиссаламға – бүгінгі Інжілдерде де сүйінші хабары берілген, христиандар «Параклит» деп атайтын, аудармада «Жұбатушы» деп берілген және жалғыз нағыз Жұбатушы болған кісіге – үммет болу үшін көп дұға етті. Қиямет алдында Аллаһу та’ала Иса алейһиссаламды қайтадан жерге түсіреді. Сол кезде Иса алейһиссалам Мұхаммед алейһиссаламның діні бойынша әрекет етеді: Мұхаммед алейһиссалам халал дегенге халал, харам дегенге харам дейді. Параклит – Ахмед деген сөз. Ал Ахмед – Мұхаммед алейһиссаламның есімдерінің бірі.
Інжілде тағы былай деп жазылған:
«Раббы тарапынан шығып келетін сол Мүнхаменна, Раббы тарапынан шығып келетін сол Рухул-Құдс келген болса, ол мен туралы куәлік берер еді. Сендер де куәлік бересіңдер, өйткені бұрыннан бері менімен біргесіңдер. Мен бұларды сендерге күмәнға түспеулерің және сүрінбеулерің үшін айттым». Мүнхаменна сөзі сүриани тілінде Мұхаммед дегенді білдіреді.8
Жаһилия (надандық) дәуірі
Ғаламның мақтанышы (Фахр-и кәинат) Пайғамбарымыз дүниеге келмей тұрып, бүкіл әлем рухани жағынан қорқынышты қараңғылыққа (зұлматқа) батқан еді. Адамдар шексіз азғындаған; Аллаһу та’ала жіберген діндер ұмытылған; илаһи үкімдердің орнын адамдардың басынан шыққан пікірлер, ойлар басқан еді. Барлық жаратылыс адамдардың тағылығы мен зұлымдығынан әбден қиналған еді.
Жер бетіндегі барлық халықтарда Аллаһу та’ала ұмытылған, тыныштықтың, бақыт пен қуаныштың қайнары болған тәухид (Аллаһтың бірлігі) сенімі жойылған еді. Күпірлік дауылы жүректерден иманды суырып тастаған, көңілдерде Аллаһу та’алаға сенудің орнына пұттарға табыну түсінігі орныққан еді.
Мұса алейһиссалам әкелген дін ұмытылған, Тәурат бұрмаланған еді. Исраил ұлдары бір-бірімен араздасып кеткен еді. Иса алейһиссалам әкелген исауилік (насранилік) те түгелдей бұзылып, оның нағыз дінмен ешқандай байланысы қалмаған еді. Тәслис, яғни үш құдай түсінігі қабылданған еді. Інжілдің түпнұсқасы жоғалып, шіркеу қызметшілері оны қалағанынша өзгерткен еді. Екі кітап та Аллаһтың сөзі болудан шыққан еді. Мысырда бұрмаланған Тәураттың үкімі, Византияда өзгертілген исауилік, яғни христиандық билік құрып тұрған еді. Иранда отқа табынатын, ал отқа табынушылардың оты тура мың жылдан бері сөндірілмей келе жатқан еді. Қытайда конфуцийшілдік, Үндістанда буддизм сияқты ойдан шығарылған діндер үстемдік етіп тұрды.
Ал Арабстанның адамдары одан да бетер адасып, жолдан тайған еді. Аллаһу та’ала аса қадірлі санаған Қағба-и Муаззамаға олар үш жүз алпыс (360) пұт орнатқан еді. Ал Қағба-и Муаззама Арштағы періштелер зиярат ететін «Бәйтул-Мағмур» үйінің дәл сондай көлемдегі үлгісі еді. Қағбаға құрметсіздік көрсеткен адамды Хақ та’ала ең қысқа уақытта жоятын.
Жүрхүм тайпасы да зина мен азғындықта шектен шыққан еді. Бұл тайпаның өте әдепсіз әрі өте пасық қылықтарын көрген патшалары оларға былай деп насихат айтты: «Ей, жүрхүмдіктер! Аллаһу та’аланың қасиетті жерін (Харам-и шәриф) және оның амандығын сақтап, естеріңді жиыңдар! Сендерден бұрын өмір сүрген Һуд, Салих және Шұғайыб (алейһимуссалам) үмметтерінің әрқайсысының басына қандай жағдайлар түскенін және олардың қалай жойылғанын білесіңдер. Бір-біріңді жақсылыққа шақырыңдар, жамандықтан тыйыңдар. Уақытша күштеріңе сеніп алданбаңдар. Меккеде Хақтан бет бұрудан және зұлымдықтан сақтаныңдар, өйткені зұлымдық адамдардың жойылуына себеп болады. Аллаһу та’алаға ант етіп айтамын: бұл өңірде тұрып, зұлымдық жасап, Хақтан бет бұрған адамдардың ұрпағын Аллаһу та’ала үзбей, тамырын қурытпай және олардың орнына басқа бір қауымды әкелмей қалған емес. Азғындығын жалғастырған және Хақтан бет бұрған Мекке халқы бұл жерде ұзақ тұра алмайды. Сендерден бұрын бұл өңірде тұрған, сендерден ұзақ жасаған, сендерден күштірек, сендерден көп әрі бай болған Тасм, Жадис және Амалика халықтарының басына не түскенін білесіңдер. Олардың қасиетті жерді елемеуі, Хақтан бет бұрып, зұлымдыққа батуы олардың осы мүбәрәк жерден қуылуына себеп болды. Аллаһу та’аланың кейбіріне ұсақ құмырсқаларды жіберіп, кейбірін жұтпен, кейбірін қылышпен қуып шығарғанын көрдіңдер әрі естідіңдер!»
Бірақ олар тыңдамады. Нәтижесінде Аллаһу та’ала оларды да осы азғындықтары үшін ойран етті… Міне, осындай бір заманда жер бетінің орталығы болған мүбәрәк Меккеде күпірлік селдей ағып, Бәйтуллаһтың іші Лат, Узза, Мәнат сияқты жүздеген пұтқа толтырылған еді. Зұлымдық соңғы шегіне жеткен, әдепсіздік мақтаныш себебі саналатын. Арабстан діни, рухани, қоғамдық және саяси жағынан кең жайылған қараңғылықта, толық надандықта, азғындықта, шектен шығушылықта және адасушылықта еді. Жаһилия (надандық) дәуірі деп аталған бұл заманда адамдар көбінесе көшпелі өмір сүретін және тайпаларға бөлінген еді. Жаһилия дәуірі – қараңғылыққа (зұлматқа) толы дәуір еді. Үнемі қырқысып жүретін араб тайпалары шабуыл мен тонауды өздері үшін күнкөріс құралы деп санайтын. Зұлымдық пен тонау кең тараған тайпалардан құралған Арабстанда сондай-ақ ешқандай саяси тәртіп, қоғамдық жүйе де жоқ еді. Мұнан басқа ішімдік, құмар, зина, ұрлық, зұлымдық, өтірік және әдепсіздік деген не бар – бәрі шексіз тараған еді. Зұлымдық – күштінің әлсізге қарсы қолданған ең аяусыз әрі жан түршігерлік құралы еді. Әйелді қарапайым бір мал секілді сатып алып, сатып жіберетін. Кейбірі қыз баланың тууын бәле әрі масқаралық деп санайтын. Бұл сұмдық көзқарас соншалықты дәрежеге жеткен еді: олар кішкентай қыз балаларын құмда қазылған шұңқырларға тірідей жатқызып, балалардың әкелерінің мойнына оратылып: «Әкетай! Әкетай!..» – деп ащы шырылдауына мүлде құлақ аспай, үстеріне топырақ үйіп, өлімге тастап кететін. Бұл істері үшін олардың ар-ожданы мүлде сыздамайтын, тіпті мұны батырлық деп санайтын. Қысқасы, ол заманның адамдары арасында мейірім, рақым, жақсылық және әділет сияқты көркем қасиеттер жойылып кеткендей еді.
«Мен сендерге менен кейін келетін Ахмед есімді бір расул туралы сүйінші хабар беремін» Иса алейһиссалам
Алайда бұл дәуірде арабтардың арасында назар аударарлық бір нәрсе бар еді: әдебиет, шешендік және тіл тазалығы аса қадірленіп, ең жоғары дәрежеге көтерілген еді. Олар ақын мен өлеңге үлкен мән беріп, мұны зор мақтаныш санайтын. Мықты ақын өзіне де, тайпасына да абырой әкелетін. Белгілі уақыттарда жәрмеңкелер ұйымдастырылып, өлең және шешендік жарыстары өткізілетін. Жеңімпаздардың өлеңдері немесе шешендік сөздері Қағбаның қабырғасына ілінетін. Жаһилия дәуірінде Қағба қабырғасына ілінген ең атақты жеті өлеңді «Муаллақатус-сәбға», яғни «Ілінген жеті өлең» деп атайтын.
Ол кезде Арабстанда адамдар сенім жағынан да бытыраңқы еді. Кейбірі мүлде сенбейтін және дүние тіршілігінен басқа ештеңені мойындамайтын. Кейбірі Аллаһу та’алаға және ахирет күніне сенетін, бірақ адамдардың арасынан пайғамбар келетінін қабылдамайтын. Кейбірі Аллаһу та’алаға сенетін, бірақ ахиретке сенбейтін. Тағы бір үлкен бөлігі Аллаһу та’алаға серік қосып, пұттарға табынатын. Мүшріктердің әрқайсысының үйінде бір пұт болатын.
Әлем соншалықты қараңғыланып, айналаны қараңғылық соншалықты қаптап алған еді, тіпті адамдар әр нәрсенің Жаратушысы болған Аллаһу та’алаға иман келтіруді және Оған ғибадат етуді тастады. Абыржығаннан олар ғаламда болып жатқан құбылыстарға және Хақ та’ала жаратқан нәрселерге, әсіресе өз қолдарымен тас пен ағаштан жонып жасаған пұттарға «илаһ» деп табынатын.
Бұлардан басқа хазреті Ибраһим білдірген дінде болған және «ханиф» деп аталатын дұрыс иманды мүминдер де бар еді. Олар Аллаһу та’алаға сенетін әрі пұттардан аулақ жүретін. Пайғамбарымыздың әкесі Абдуллаһ, атасы Абдулмутталиб, анасы және басқа кейбір адамдар Ибраһим алейһиссаламның дінінде еді.
Ханиф мүминдерден басқа барлық топтар жалған жолда болып, үлкен қараңғылыққа батқан еді.
Зұлмат және әбілхаят
Әбу Мүжаһид Әнуар бин Назиф рахматуллаһи алейһ: «Әбілхаят зұлматта болады», – деді. Әбілхаят – ішкен адамды өлмейтін ететін тіршілік суы, ал зұлмат – қараңғылық деген сөз. Бұл су балта тимеген ормандарда, жыртқыш аңдардың арасында, қапас қараңғы түпкірде, ормандардың ең ішкі түкпірінде болады деп болжанады.
Бұл суға жету мүмкін емес дерлік қиын. Осы қиын кедергілерден өтіп, сол суға жеткен адам өлмейді деп риуаят етіледі. Әһли сүннет ақидасы да дәл Қаф тауының ар жағында, балта тимеген ормандардың ең шалғай бұрышындағы әбілхаят сияқты. Мәңгілікке ағатын бұл судан бір тамшы ішкендер мәңгілік ниғметтерге қол жеткізеді. Бір мысрағта айтылғандай: «Әбілхаят қараңғы жерлерде болады!»
Хазреті Хусейн Хилми бин Саид қуддиса сирруһ былай деді: «Одан бір тамшы ішкен адамға енді өлім жоқ, жәннатта оны мәңгілік өмір күтеді. Әбілхаят жаман, бұзық адамдардың, бидғаттардың және күпірліктің бар жерлерінде болады».
Ғаламның Сұлтаны келе жатыр
Әлем қайғылы, болмыстар қайғылы, көңілдер қайғылы еді, жүздер күлуді ұмытқан еді. Аллаһу та’ала басқа жаратылыстардан жоғары етіп жаратқан адамдардың тозақтан құтылуына себеп болатын бір қаһарман керек еді. Оның дүниеге келуіне өте аз уақыт қалған еді. Әлем Адам алейһиссаламнан бүгінгі күнге дейін таза маңдайлардан таза маңдайларға өтіп келген нұрдың иесін қарсы алуға дайындалып жатты. Адамдар мен жындарға мәңгілік бақытты көрсететін Теңдессіз Адам келе жатыр еді! Мейірім мен рақымның қайнар бұлағы, Раббысының мінезімен безенген Ұлы Адам келе жатыр еді!
Мақам-и Махмуд иесі, шапағатшылардың тәжі келе жатыр еді! Ғаламның ұстазы, болмыстардың негізі, адамдардың мырзасы келе жатыр еді! Махшар күні көмекке жететін, пайғамбарлардың сұлтаны келе жатыр еді! Аллаһу та’аланың Хабибі, сүйіктісі, біз құрметіне жаратылған, әлемдерге рақым болған сүйікті Пайғамбарымыз келе жатыр еді! Пайғамбарымыз хазреті Мұхаммед Мұстафа (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) келе жатыр еді…
Деді олар: сенің ұлыңдай бір ұл
Дүние жаратылғалы келген емес.
Сенің ұлыңа берілген мұндай ұлы дәрежені
Ешбір анаға бермеген ол Жәлил.
Зор бақытқа қауыштың, ей, Әмина, сен,
Сенен туады ол көркем мінезді жан.
Бұл келуші – ләдүнни ілімнің сұлтаны,
Бұл келуші – тәухид пен ирфанның кені.
Бір есімі – Махмуд, бір есімі – Ахмед,
Оның болмысы – бүкіл әлемге рақым.
Бұл келушінің құрметіне айналады пәлек,
Оның жүзіне зар адам мен періште.
«Қиямет күні мен – алдыңғылардың да, кейінгілердің де мырзасымын. Ақиқатты білдіремін, мақтанбаймын» Хадис шәриф
Мекке-и Мукаррама өңірі
Ақ бір құс келді қанатын қағып,
Арқамнан сипады қуатпен сол мезет.
Сол сағатта туды Дін Сұлтаны,
Нұрға бөленді көктер мен жер.
Кім тозақ отынан құтылуды қаласа,
Ғашықтықпен, шаттықпен салауат айтсын!
Әссалату уәссаламу алейкә йа Расулаллаһ!
Әссалату уәссаламу алейкә йа Хабибаллаһ!
Әссалату уәссаламу алейкә йа Сәййидәл-әууәлинә уәл-ахирин.