ПАЙҒАМБАРЫМЫЗДЫҢ МҮБӘРӘК ЕСІМДЕРІ

Сүйікті Пайғамбарымыздың (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) ең көп айтылатын есімі – «Мұхаммед». Ол «өте көп мадақталған, айрықша ұнатылған» деген мағынаны білдіреді. Бұл есім Құран кәрімде төрт рет кездеседі: Али Имран, 3:144; Ахзаб, 33:40; Фатх, 48:29 және Мұхаммед, 47:2. Иса алейһиссалам да, Саф сүресінің алтыншы аятында айтылғандай, өз үмметіне мағынасы бойынша былай деп хабар берген: «Ей, Исраил ұлдары! Мен – сендерге жіберілген Аллаһтың пайғамбарымын. Мен Тәуратты растаушы және менен кейін келетін бір пайғамбардың сүйінші хабарын жеткізуші болып келдім, ол пайғамбардың есімі – Ахмед». Ахмед – «ең көп мақталған, сүйілген» деген сөз.

«Мұхаммед» және «Ахмед» есімдерінен басқа, сүйікті Пайғамбарымыз (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) Құран кәрімде Махмуд, Расул, Нәби, Шаһид, Бәшир, Нәзир, Мубәшшир, Мунзир, Даи-и илаллаһ, Сираж-и мунир, Рауф, Рахим, Мусаддиқ, Музәккир, Муддассир, Абдуллаһ, Кәрим, Хақ, Мунир, Нұр, Хатәмун-нәбиййин, Рахмет, Ниғмет, Хади, Таһа, Ясин… деп аталған. Оның мүбәрәк есімдерінің бір бөлігі Құран кәрімде, бір бөлігі хадис шәрифтерде, бір бөлігі бұрынғы пайғамбарларға жіберілген қасиетті кітаптарда айтылған. Кейбір хадис шәрифтерде Пайғамбарымыздың есімдері Махи, Ақиб, Муқаффи, Нәбиййур-рахма, Нәбиййут-тәубә, Нәбиййул-мәлахим, Қаттал, Мүтәуәккил, Фатих, Хатәм, Мұстафа, Үмми, Қусам (әр жақсылықты өз бойына жинаған) деп келеді. Бір хадис шәрифте Пайғамбарымыз былай деді: «Маған ғана тән бес есім бар: мен Мұхаммедпін, мен Ахмедпін, мен Махимін – Аллаһу та’ала мен арқылы күпірлікті жояды. Мен Хаширмін – қиямет күні адамдар менің ізіммен жиналады. Мен Ақибпін – менен кейін пайғамбар жоқ».1

Сүйікті Пайғамбарымызға хазреті Хадишадан туған және кішкентай кезінде қайтыс болған ұлы Қасымға байланысты «Әбул-Қасым» күниесі берілген. Сондай-ақ пайғамбарлығынан бұрын-ақ ондағы турашылдық, сенімділік, аманатқа адалдық сияқты санап болмайтын асыл қасиеттері үшін Құрайыш тайпасы оны «Әл-Әмин» деп атаған. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) Құран кәрімде келген есімдерінің бірі – Құран кәрімнің жүрегі болған Ясин сүресіндегі «Ясин» сөзі. Ілімде терең орныққан ғалымдардың (уләма-и расихиннің) ұлыларынан хазреті Сәйид Абдулхаким Арвази былай деді: «Ясин – „ей, Менің йақин (мүлтіксіз сенім) дариямның жүзгіші болған Хабибім“, яғни „ей, Менің махаббат дариямның сүңгуірі болған Хабибім“ деген сөз». Бұл дарияның атын естігендер, оны алыстан көргендер, оған жақындағандар, ішіне кіріп, нәсібі жеткенше тереңге түскендердің бәрі өмірлерінің әр кезеңінде Расулуллаһтың ғашықтығымен жанып-күйіп өтті, бұл ғашықтықтарын күйікті зармен, мұңды көз жасымен және отты жыр жолдарымен жеткізді. Олардың ішіндегі ең ұлыларының әрі атақтыларының бірі, осы махаббат дариясынан үлкен үлес алған кісі – хазреті Мәулана Халид Бағдади. Ол Расулуллаһқа деген махаббаты мен ғашықтығын білдірген қасидаларының бірінде былай деп жазады:

«Ей, Исраил ұлдары! Мен – сендерге жіберілген Аллаһтың пайғамбарымын. Мен Тәуратты растаушы және менен кейін келетін бір пайғамбардың сүйінші хабарын жеткізуші болып келдім, ол пайғамбардың есімі – Ахмед» Саф: 6

Йа, әлем сардары, саған ғашық болып, жанамын!
Қайда жүрсем де, көркем жамалыңды іздеймін.
Қаба қаусайн тағының сұлтаны – сен, ал мен – түкке тұрмаспын,
«Сенің қонағыңмын» деуді де әдепсіздік санаймын.
Дүниедегі әр нәрсе сенің құрметіңе жаратылды,
рақымың маған да жауса, сол сәт – менің көктемім.
Әркім Қағбаны тауап етуге Хижазға келеді,
ал мен саған қауышу құштарлығымен таулардан асамын.
Түсімде басыма бақыт тәжін кигізді,
аяғыңның топырағы бетіме себілгендей сезінемін.
Досын мадақтаған ғашықтардың бұлбұлы, ей, Жами!
Диуаныңдағы мына жолдар менің тілмашым болады:
«Тілі салбыраған, шөлдеген, қотыр иттей,
сенің ихсан теңізіңнен бір тамшы тілеймін».

Пайғамбарымызды мадақтап жазылған жеке өлеңдер мен мадақ жырларын айтпағанның өзінде, ол туралы өте көп шығарма жазылған. Оларды жазғандардың ішінде атағы мен шеберлігі бүкіл әлемді және ғасырларды қамтығандардың өзі Расулуллаһты лайықты мадақтауға шамалары жетпейтінін білдірген. Оны көріп, көркемдігіне ғашық болғандар тілдері келгенінше оны суреттеуге тырысқан және бұл көркемдікті жеткізуге адам күші жетпейді деген.

Ислам ғалымдарының кітаптарында сол ғашықтар жеткізген хабарлардың жүздегені жазылған. Оларды оқығандар Аллаһу та’ала Өзінің сүйікті Пайғамбарын ақыл жетпейтін кемелдікте және қарап тоймайтын көркемдікте жаратқанын сол сәтте-ақ түсінеді. Адамдар оны көрмей-ақ оған көңіл береді. Хабибуллаһқа ғашық болғандар әр тыныста өкпелеріне кірген ауаның салқынынан оған деген махаббаттың дәмін сезеді. Айға әр қарағанда оның мүбәрәк көздерінен келген сәулелердің шағылысын іздеп ләззат алады. Оның көркемдік дариясынан бір тамшыға болса да қол жеткізгендердің әр зәррәсі былай дейді:

Көркем жүзіңді білген гүлге де қарамас,
сенің махаббатыңда ерігендер ем іздемес!

Әнәс бин Маликтен риуаят етілген бір хадис шәрифте былай делінді: «Мен оған баласынан да, әкесінен де және барлық адамдардан да сүйіктірек болмайынша, сендердің ешбірің иман келтірген болмайды».2 Бір күні хазреті Омар Пайғамбарымызға: «Йа, Расулаллаһ! Аллаһу та’алаға ант етемін, жанымнан басқа әр нәрседен сіз маған сүйіктірексіз», – деді. Сонда Расулуллаһ: «Мен оған өз жанынан да сүйіктірек болмайынша, сендердің ешбірің иман келтірген болмайды», – деді. Осыдан кейін хазреті Омар: «Йа, Расулаллаһ! Сізге Құран кәрімді түсірген Аллаһу та’алаға ант етемін, сіз маған өз жанымнан да сүйіктірексіз», – деді. Сонда Пайғамбарымыз: «Ей, Омар, енді (иманың) толық болды», – деді.

Ғарыш дәуірі, компьютерлер,
қаншама заманауи құралдар –
бәрінің бастауы Құранда бар,
сен – рақымсың, йа, Расулаллаһ.
Тәжірибеге мән бердің,
ілім мен ғылым үйренуге,
алға қарай жол көрсеттің,
сен – нұрсың, йа, Расулаллаһ.
Сені сүйген – бізге дос,
сенсіз бізге дүние тар,
әр нәрсе сен үшін бар,
сен – ниғметсің, йа, Расулаллаһ.
Сенен алды ойларды,
ілімді, ғылымды, өнерді,
пайдаланды Шығыс, Батыс,
сен – көшбасшысың, йа, Расулаллаһ.
Не айтсаң да, дұрыс шықты
он бес ғасыр бұрын-ақ,
сен – Мұхаммедул-Әминсің,
сен – әділсің, йа, Расулаллаһ.
Игілікте, әділдікте,
жомарттықта, тектілікте,
мейірімде, фазилетте
сен – үлгісің, йа, Расулаллаһ.

«Мен оған өз жанынан да сүйіктірек болмайынша, сендердің ешбірің иман келтірген болмайды» Хадис шәриф