Зекет жинаушылар жіберілген өлкелер
Хазреті Әбу Мұса Әш’ариді ол Құран кәрімді және дін істерін үйрету үшін Меккеде қалдырды.1 Әбу Суфйан бин Харбты Йемен өлкесінен Нәжранға әмір етіп тағайындады, ал оған көмекші етіп Кәсир бин Абдуллаһты қойды. Меккедегі істер аяқталғаннан кейін Мәрруз-Захранға келді. Қалған олжа да сонда бөлінді. Сосын ол даңқты сахабаларымен қайтадан жолға шықты, олар Зұлқағда айының соңында Мәдинаға оралды. Мәдинадан олар мүбәрәк Рамазан айының оныншы күні, сәрсенбі күні шыққан еді. Бұл сапар үш айға жуық созылды.
Бір күні қайғы теңізіне шомып, ойға кеттім, Өзімді жоғалтып, кім екенімді ұмыттым, Күнәларымды еске алып, ақырымнан қорықтым, Сонда бір сәйидтің мына бәйітті қайталағанын естідім: Сен – Ахмед, Махмуд және Мұхаммедсің, мырзам, Хақтан бізге жәрдем берілген сұлтансың, мырзам. Біз үміттіміз, үмітсіздікпен аһ ұрмаймыз, Иман сармаясын босқа шашпаймыз, Есігіңді тастап, жаттарды паналамаймыз, Сенің саяңда ешкімге көз салмаймыз. Сен – Ахмед, Махмуд және Мұхаммедсің, мырзам, Хақтан бізге жәрдем берілген сұлтансың, мырзам. Şeyh Galib
Хижреттің сегізінші жылы болған кейбір оқиғалар
Бәни Са’ләбадан төрт адам Расулуллаһтың мәжілісіне келді. Олар: «Бізді қауымымыз жіберді. Хижрет етпейінше ислам толық болмайды деп естідік», – деді. Ол: «Қай жерде болсаңдар да, тақуалықта болыңдар; хижрет етпесеңдер де, зияны жоқ. Діндеріңе де, қауымдарыңа да ешқандай нұқсан келмейді», – деді. Сосын оларды Рамла бинт Харистің үйіне жіберіп, оларға қонақасы берді. Кейін әрқайсысына төрт уқиядан күміс беріп, үйлеріне қайтуға рұқсат етті. Сол жылы Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) қызы Зейнеп қайтыс болды. Ол үшін табыт жасалды. Исламда алғашқы табыт соған жасалды. Ол Әбул-Астың әйелі еді. Бәдір кезінде Әбул-Ас оны Меккеден Мәдинаға аттандырғанда, жолда Һаббар хазреті Зейнептің түйесіне найза лақтырған еді. Ол түйеден құлағанда, құрсағындағы баласы түсіп, ауырып қалған еді. Бұл оның қайтыс болуына себеп болды. Одан екі бала қалды. Сол жылы Зұлхижжа айында Расулуллаһтың ұлы Ибраһим дүниеге келді. Оның анасы – Мария ханым (радиаллаһу та’ала анһа). Әбу Рафи келіп, сүйінші хабар берді. Сол үшін Расулуллаһ бір құлды азат етті. Ақиқа ретінде бір қошқар шалды. Баланың шашын алдырып, шашының салмағындай күмісті садақа етіп таратты.
Хижреттің тоғызыншы жылы болған маңызды оқиғалар
Хижреттің тоғызыншы жылы, Мұхаррам айының басында Әлемдердің мырзасы тайпаларға зекет жинаушыларды (амил, сағи) тағайындады. Мүмкіндігінше әр тайпаға өз ішінен бір амил берілді. Ол Ибн Хасиб Әсләмиді Әсләм және Ғифар тайпаларына, Аббад бин Бишрді Бәни Сүләйм және Музәйнә тайпаларына, Амр бин Асты Фәзара тайпасына, Даххак бин Синанды Бәни Килабқа, Рафи бин Мәкнәт Жуһаниді Жухәйнә тайпасына, ал Бишр бин Суфйан Ка’биді Бәни Ка’б пен Бәни Тәмимге жіберді.
Бір жылдан кейін таифтіктер мұсылман болу үшін алты адамдық өкілдер тобын Мәдинаға, сүйікті Пайғамбарымыздың алдына жіберді. Әлемдердің мырзасы бір жыл бұрын Таифтен кетіп бара жатып: «Йа, Раббым! Сақиф адамдарына тура жолды көрсет, оларды бізге әкел», – деп дұға еткен еді. Міне, енді Сақиф адамдары мұсылман болу үшін келген еді. Расул-и әкрам олардың мұсылман болғанына қатты қуанып, оларға кейбір артықшылықтар беріп, Таифке қайтарды. Оларға хазреті Осман бин Әбул-Асты әкім етіп тағайындады.2
Нәжашидің қайтыс болуы
Хижреттің тоғызыншы жылы, Ражаб айы еді. Бір күні Расулуллаһ сахабаларына: «Бүгін сендердің бір салих бауырларың қайтыс болды. Тұрыңдар, оның жаназа намазын оқыңдар», – деді. Пайғамбарымыз имам болып, ғайып жаназа намазын оқытты. Сосын: «Біз бауырларың Нәжаши Әсхамә үшін Аллаһу та’аладан кешірім тіледік», – деді.
Біраздан кейін Хабашстаннан келген хабардан Нәжаши Әсхамәнің (рахматуллаһи та’ала алейһ) қайтыс болғаны белгілі болды. Бұл Пайғамбарымыз Мәдинада оның жаназа намазын оқытқан күнге сәйкес келетін еді.3
«Қай жерде болсаңдар да, тақуалықта болыңдар; хижрет етпесеңдер де, зияны жоқ. Діндеріңе де, қауымдарыңа да ешқандай нұқсан келмейді» Хадис шәриф
Жаным құрбан болсын сенің жолыңа,
Аты көркем, өзі көркем Мұхаммед,
Кел, шапағат ет пақыр құлыңа,
Аты көркем, өзі көркем Мұхаммед.
Мүмин болғандардың көптір жапасы,
Ахиретте болар рахат-сапасы,
Он сегіз мың әлемнің Мұстафасы,
Аты көркем, өзі көркем Мұхаммед.
Жеті қат көкті сейіл еткен, Күрсінің үстінде жүрген,
Миғраж түні үмметін Хақтан тілеген –
Аты көркем, өзі көркем Мұхаммед.
Жүніс не қылсын екі жаһанды сенсіз,
Сен – хақ пайғамбарсың, шексіз, күмәнсіз,
Саған ермегендер кетер имансыз,
Аты көркем, өзі көркем Мұхаммед.