BIN MUHAMMADU ALAIHIS-SALAM
Bin Muhammadu alaihis-salam, wato yin koyi da shi, shi ne tafiya a tafarkin da ya bi. Tafarkinsa shi ne tafarkin da Alƙur’ani mai girma ya nuna. Wannan tafarki ana kiransa Addinin Musulunci. Domin bin sa, ya wajaba a fara yin imani, a koyi Musulunci sosai, sannan a aikata farillai a guji haramai, daga baya kuma a aikata sunnoni a guji makaruhai. Bayan waɗannan, ya kamata a yi ƙoƙarin bin sa a cikin mubahai ma. Yin imani yana nufin fara bin sa da kuma shiga ta ƙofar farin ciki.
Allahu Ta’ala Ya aiko shi domin ya kira dukkan mutanen duniya zuwa ga farin ciki, kuma Ya ce a aya ta ashirin da takwas ta Suratu Saba’i, a ma’ana: “Ya ƙaunataccen Annabina! Ina aikon ka zuwa ga dukkan mutanen duniya domin ka yi musu bushara da farin ciki na har abada, ka kuma nuna musu hanyar wannan farin ciki.”
Misali, ɗan barcin da wanda yake bin sa yakan yi da tsakar rana ya fi daraja sau da yawa fiye da raya dare da yawa da ibada ba tare da bin sa ba. Domin yin “ƙailula”, wato ɗan kwanciya kafin azahar, al’adarsa ce mai daraja. Misali, rashin azumi a ranar idi da ci da sha, saboda addininsa ya umarta, ya fi daraja fiye da azuman da ake yi shekaru da yawa alhali ba sa cikin addini. Zakkar da aka ba talaka bisa umarnin addininsa ta fi ɗaukaka, ta fi falala, fiye da bayar da sadakar zinariya girman dutse bisa son rai.
Sayyidina Umar, wata rana, bayan ya yi sallar asuba cikin jam’i, ya dubi jama’a, bai ga wani mutum ba, sai ya tambaya. Sahabbai suka ce: “Yakan yi ibada dare har safe. Wataƙila yanzu barci ya ɗauke shi.” Amirul-Muminin ya ce: “Da ya yi barci dare duka, ya yi sallar asuba cikin jam’i, da ya fi kyau.”
Waɗanda suke shan wahala suna jihadi da kai ba tare da bin Musulunci ba, ko da sun raunana nafsinsu, saboda ba su yi daidai da Musulunci ba, aikinsu marar daraja ne, wulaƙantacce ne. Idan ma an sami lada daga wannan ƙoƙari nasu, ba sa samun kome sai ƴan amfani kaɗan a duniya. Alhali kuwa, mene ne darajar dukkan duniya da muhimmancinta, balle ƴan kaɗan nata su kasance da daraja? Waɗannan, misali, kamar masu ƙasƙantattun ayyuka suke, waɗanda suke aiki suke gajiya fiye da kowa, ladansu kuma, idan aka kwatanta da aikin da suka yi, ya fi na kowa ƙasa. Masu bin Musulunci kuwa kamar masu sana’ar kayan ado suke, waɗanda suke aiki da jauharai masu laushi da lu’ulu’ai masu daraja. Aikinsu kaɗan ne, ribarsu kuwa tana da yawa ƙwarai. Wani lokaci aikinsu na awa ɗaya yakan haifar da ribar ɗaruruwan dubban shekaru. Dalilin haka shi ne, aikin da ya dace da Musulunci karɓaɓɓe ne a wurin Allah Maɗaukaki, Ya yarda da shi, saboda haka Yana son shi ƙwarai. Ya sanar da cewa haka yake a wurare da yawa na LittafinSa.
Misali, Ya ce a aya ta talatin da ɗaya ta Suratu Ali Imrana, a ma’ana:
“Ya ƙaunataccen Annabina! Ka ce musu: ‘Idan kuna son Allahu Ta’ala, kuma kuna son Allahu Ta’ala Ya so ku, ku bi ni! Allahu Ta’ala Yana son waɗanda suke bina.’”
Bin Muhammadu alaihis-salam yana nufin son hukunce-hukuncen Musulunci (ahkam-i islamiyya), aikata su da so, da girmama umarnansa da abubuwan da Musulunci ya ba daraja, ya ɗaukaka, da malamansa da salihansa, a ɗauke su manya, da yin ƙoƙarin yaɗa addininsa; waɗanda ba sa son bin addininsa kuwa, waɗanda ba sa son sa, waɗanda ba sa kula da shi, a ƙasƙantar da su.
“Ya ƙaunataccen Annabina! Ina aikon ka zuwa ga dukkan mutanen duniya domin ka yi musu bushara da farin ciki na har abada, ka kuma nuna musu hanyar wannan farin ciki” Saba’i: 28
Allah Maɗaukaki ba Ya son ko ɗaya daga cikin abubuwan da ba su dace da Musulunci ba, ba Ya yarda da su. Shin ana ba da lada ga abin da ba a so, ba a yarda da shi? Akasin haka, yakan zama sanadin azaba. Samun farin cikin duniya da Lahira yana dogara ne kawai ga bin Muhammadu alaihis-salam, Shugaban Duniya da Lahira. Domin bin sa, ya wajaba a yi imani, a koyi hukunce-hukuncen Musulunci, a aikata su yadda ya kamata. Tsira daga Wuta a Lahira ta keɓance ne ga masu bin Muhammadu alaihis-salam kaɗai. Dukkan alheran da aka yi a duniya, dukkan kashafai, dukkan halaye da dukkan ilimomi suna amfani a Lahira ne kawai da sharaɗin kasancewa a tafarkin Shugabanmu Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam). In ba haka ba, kowane alherin da waɗanda ba sa bin Annabin Allahu Ta’ala suka yi yana tsayawa a duniya, kuma yakan zama sanadin ɓacin Lahirarsu. Wato abin da yake bayyana a siffar alheri ba kome ba ne sai istidraji. Domin a iya bin Muhammadu alaihis-salam cikakken bi marar aibu, ya wajaba a so shi cikakkiyar ƙauna marar aibu. Alamar cikakkiyar ƙauna kuwa ita ce nisantar maƙiyansa, rashin son waɗanda ba sa son sa. Sassauci, wato mudahana, ba ya samun wuri a cikin ƙauna. Masoya sukan zama mahaukatan masoyansu, ba sa rabuwa da umarnansu ko na ɗan lokaci. Ba sa zama tare da masu saɓa musu. Ƙaunar abubuwa biyu masu kishiyar juna ba ta samuwa a zuciya ɗaya. Wato haɗa kishiyoyi biyu (jam’i ziddain) ba zai yiwu ba. Ni’imomin wannan duniya masu wucewa ne, masu yaudara ne. Abin da yake hannu a yau gobe ya zama na wani. Abubuwan da za a samu a Lahira kuwa marasa iyaka ne, kuma ana samunsu ne tun ana duniya. Idan aka ciyar da wannan rayuwa ta kwanaki kaɗan ana bin Muhammadu alaihis-salam, mutum mafi daraja na duniya da Lahira, ana fatan farin ciki na har abada (sa’adat-i abadiyya), tsira marar iyaka da kuɓuta. In ba haka ba, matuƙar ba a bi shi ba, kowane abu ba kome ba ne. Matuƙar ba a bi shi ba, kowane alheri, kowane kyautatawa da aka yi yana tsayawa a nan, a Lahira ba a samun kome. Ƙaramar zarra ta bin sa ta fi dukkan ni’imomin duniya da farin cikin Lahira sau da yawa. Fifikon ɗan’adam da darajarsa shi ne bin sa. Domin bin Manzon Allah, sharaɗi ne na asali Musulmi su kasance a cikin ɗaya daga cikin mazhabobi huɗu na gaskiya na Ahlus-Sunna. Yin imani da Shugabanmu Annabi, da gaskata abubuwan da ya zo da su, da son sa da yin masa ɗa’a, da karɓar nasihohinsa, da girmama shi da ɗaukaka shi, farilla ne. Game da wannan, Allahu Ta’ala Ya ce, a ma’ana: “To, ku yi imani da Allahu Ta’ala da ManzonSa, Annabi ummiyyi, ku bi shi, domin ku sami shiriya da tafarki madaidaici.”1 Da kuma: “Wanda bai yi imani da Allahu Ta’ala da AnnabinSa ba, to lalle (ya sani cewa) Mun shirya wa waɗannan kafirai wuta mai tsananin zafi (mai ban tsoro da razana).”2 Yahya ɗan Muhammadu ɗan Abdullahi, Muhammadu ɗan Ibrahim ɗan Sa’id, Umayya ɗan Bustan da Muhammadu ɗan Ibrahim ɗan Sa’id sun sanar da cewa Abu Huraira (radiyallahu anhu) ya rawaito wannan hadisi mai daraja daga Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam). Shugabanmu Manzon Allah ya ce: “An umarce ni da in yaƙi mutane har sai sun shaida cewa babu abin bauta sai Allah, kuma sun yi imani da ni da abin da na zo da shi (Musulunci). Idan sun yi haka (sun yi imani), sun kare dukiyoyinsu da rayukansu daga gare ni. Sai dai haƙƙin Musulunci (wato idan Musulmi ya aikata wani zunubi, ana zartar masa da hukuncin da Musulunci ya ƙaddara). Hisabinsa kuwa ga Allah yake.”3
“Wanda ya yi mini ɗa’a, ya yi ɗa’a ga Allahu Ta’ala. Wanda ya saɓa mini, ya saɓa wa Allahu Ta’ala” Hadisi mai daraja
“Wanda ya yi mini ɗa’a, ya yi ɗa’a ga Allahu Ta’ala. Wanda ya saɓa mini, ya saɓa wa Allahu Ta’ala. Wanda ya yi ɗa’a ga umarnina, ya yi mini ɗa’a; wanda ya saɓa wa umarnaina kuma ya saɓa mini.”
“Halin wanda ya yi mini ɗa’a, ya bi abubuwan da na zo da su, da halin wanda ya saɓa mini, ya ƙaryata abubuwan da na zo da su, kamar halin wani mutum ne, wanda ya gina gida, (domin ya yi wa mutane babban liyafa) ya shirya abinci iri-iri masu kyau, ya kuma ɗora wa wani aikin kiran mutane zuwa cin abinci. Wanda ya amsa gayyatar yakan shiga gidan, ya ci abin da ya so daga abincin da aka shirya. Amma wanda bai amsa gayyatar ba, ba ya iya shiga gidan, ba ya iya cin abincin da aka shirya. Gidan, Aljanna ce (da aka shirya wa masu taƙawa waɗanda suka amsa gayyatar Manzon Allah). Mai gayyata (zuwa ga Allahu Ta’ala da kuma Aljanna cike da ni’imominSa) kuwa, Muhammadu ne (alaihis-salam). Wanda ya saɓa wa Muhammadu (alaihis-salam), ya saɓa wa Allahu Ta’ala. Muhammadu (alaihis-salam) shi ne mai raba mutane zuwa muminai da suka gaskata shi da kafirai da suka ƙaryata shi.”
“Ku riƙe sunnata da sunnonin Halifofi Shiryayyu (Khulafa’ur-Rashidun) bayana. Ku riƙe ta da dukkan ƙarfinku da tsanaki. Ku guji abubuwan da aka ƙirƙira daga baya (a cikin addini) (waɗanda ba su cikin Alƙur’ani mai girma, ba su cikin sunna, ba su cikin ijma’in al’umma, ba su cikin ƙiyasin malaman fiƙihu).
Domin kowane abin da aka ƙirƙira daga baya (a cikin addini) bidi’a ne. Kowace bidi’a kuma ɓata ce.”4
A cikin hadisi mai daraja da Anas ɗan Malik ya rawaito game da bin Manzon Allah, Annabinmu (sallallahu alaihi wa sallam) ya ce: “Wanda ya raya sunnata (ya yaɗa ta ta hanyar aiki da ita), haƙiƙa ya raya ni (ya ɗaukaka darajata, ya bayyana umarnina). Wanda ya raya ni kuwa, yana tare da ni a Aljanna.”
Shugabanmu Annabi ya ce wa Bilal ɗan Haris: “Wanda ya kafa sunna mai kyau (sunnat-i hasana) a cikin Musulunci, yakan sami ladanta da ladan waɗanda suka aikata ta. Wanda ya buɗe mummunar hanya a cikin Musulunci, ana ba shi zunubinta da zunuban waɗanda suka aikata ta.”5
Sayyidina Umar ɗan Abdulaziz ya ce: “Shugabanmu Manzon Allah ya buɗe kyakkyawar hanya. Bayansa ma halifofinsa sun buɗe hanyoyi. Yin aiki da sunnar Manzon Allah da sunnonin halifofinsa da suka zo bayansa, shi ne aiki daidai da Littafin Allahu Ta’ala. Yin ɗa’a ga Allahu Ta’ala da Shugabanmu Annabi, ƙarfafa addinin Allahu Ta’ala ne. Babu wanda yake da haƙƙin ɓata Musulunci ko canja shi.” Yin aiki da maganganun waɗanda suke saɓa wa sunna ma bai halatta ba. Waɗanda suka bi sunnonin Shugabanmu Annabi da na Sahabbai masu girma sun sami shiriya. Duk wanda ya nemi taimako daga cikinsu, ya sami taimako. Duk wanda ya saɓa wa sunnoni masu daraja, bai yi aiki da su ba, ya kama wata hanya daban da hanyar da Musulmi suke bi. Allahu Ta’ala Yakan bar wannan mutum a kan hanyar da ya zaɓa, Ya sa ya aikata miyagun ayyuka, Ya jefa shi a Wuta. A matsayin wurin zuwa, Wuta ita ce mafi munin wuri.
Imam Ahmad ɗan Hanbal ya ce: “Wata rana ina cikin wasu jama’a. Suka tuɓe tsirara, suka shiga ruwa. Ni kuwa, bisa bin hadisi mai daraja: ‘Wanda ya yi imani da Allahu Ta’ala da Ranar Lahira, kada ya shiga gidan wanka (ba tare da ya rufe al’aurarsa ba)’, ban tuɓe ba. A daren nan, a mafarki, wani ya ce mini: ‘Ya Ahmad! Bushara gare ka! Domin Allahu Ta’ala Ya gafarta maka saboda bin sunnar Manzon Allah da ka yi. Ya sanya ka limami. Mutane za su bi ka.’ Da na tambaya: ‘Wane ne kai?’, ya ce: ‘Ni Jibrilu ne.’” Wanda bai bi Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) a kowane aikinsa ba, ba zai iya zama mumini ba. Idan bai so shi fiye da ransa ba, imaninsa ba ya cika. Shi ne annabin dukkan mutane da aljanu.
Wajibi ne ga kowace al’umma da take rayuwa a kowane ƙarni ta bi shi. Ya wajaba ga kowane mumini ya taimaki addininsa, ya yi ado da kyawawan ɗabi’unsa, ya yawaita faɗar sunansa mai albarka, idan ya faɗi sunansa ko ya ji shi, ya yi salati da sallama da girmamawa da ƙauna, ya zama mai begen ganin fuskarsa mai albarka, ya so Alƙur’ani mai girma da addinin da ya zo da su, ya kuma girmama su.
Ba ya magana da son rai; maganarsa tsarkakakkiya duka wahayi ce,
Teku ne cike da lu’ulu’an hikima, wancan ma’adanin karamci.
Jikinsa yana cikin mutane, zuciyarsa tana kaɗaice tare da Ubangijinsa,
Yakan sami kaɗaituwa a cikin taro kowane lokaci, wancan ma’adanin karamci.
Salati da sallama su tabbata a gare shi, da alayensa da Sahabbansa,
Domin ya mayar da su abokansa, wancan ma’adanin karamci.
Zo, ya Hakkı, ka manta da halitta, ka ɗauki ɗabi’a daga Habibin Gaskiya,
Domin ya karɓi kyakkyawar ɗabi’a kyauta daga Gaskiya, wancan ma’adanin karamci.
İbrâhîm Hakkı Erzurumî
“Mutumin da Allahu Ta’ala Yake so ƙwarai shi ne wanda yake koyon addininsa, yake koyar da wasu. Ku koyi addininku daga bakunan malaman Musulunci!” Hadisi mai daraja
Madina al-Munawwara [1890]
