FARILLAI 54
Malaman Musulunci sun zaɓi hamsin da huɗu daga cikin farillan da ya wajaba kowane Musulmi ya koya, ya yi imani da su, ya bi su: 1. Sanin cewa Allahu Ta’ala ɗaya ne, da rashin mantawa da Shi ko kaɗan. [Wato ƙoƙarin yin kowane abu daidai da Musulunci.]
2. Ci da sha daga halal. 3. Yin alwala.
4. Yin sallolin nan biyar kowace rana idan lokacinsu ya yi. 5. Yin wankan janaba bayan haila, jinin haihuwa (nifasi) da janaba.
6. Yin imani da cewa Allahu Ta’ala ne Yake lamuncewa arzikin kowane mutum. 7. Sanya tufafi masu tsabta da aka samu daga halal. 8. Yin aiki ana dogara ga Allah Maɗaukaki (tawakkali). 9. Wadatuwa da abin da ake da shi (ƙana’a).
10. Gode wa Allahu Ta’ala saboda ni’imominSa [amfani da ni’imominSa a inda aka umarta]. 11. Yarda da ƙada da ƙadara.
12. Yin haƙuri a kan masifu [rashin tawaye]. 13. Tuba daga zunubai.
14. Yin ibada da ikhlasi. 15. Ɗaukar maƙiyan Musulunci a matsayin maƙiya.
16. Sanin cewa Alƙur’ani mai girma yana ɗaya daga cikin dalilai huɗu na addini.
17. Shirya wa mutuwa, wato ƙoƙarin mutuwa da imani ta hanyar aikata farillai da gujewa haramai.
18. Son abin da Allahu Ta’ala Yake so, da rashin son abin da ba Ya so da guje masa. [Wannan ake kira hubb-i fillah wa bughd-i fillah.] 19. Kyautata wa iyaye. 20. Masu iko su yi ƙoƙarin yaɗa umarnan addini gwargwadon ikonsu.
21. Ziyartar dangi salihai da suke mahrami. 22. Rashin cin amana.
23. Koyaushe, saboda tsoron Allah, nisantar haramai.
24. Yin ɗa’a ga Allah da ManzonSa. [Wato yin kowane abu daidai da Musulunci.]
25. Gujewa zunubi da shagaltuwa da ibada. 26. Rashin tayar wa mai mulki (ulul-amr, dokoki), da yin ɗa’a ga shugabannin Musulmi. 27. Kallon duniya da idon ɗaukar darasi (ibra).
28. Yin tunani a kan samuwar Allahu Ta’ala. 29. Kare harshe daga kalmomin haram da na alfasha.
30. Tsarkake zuciya daga abubuwan duniya marasa amfani da sha’awoyinta masu cutarwa. 31. Rashin yin izgili da kowa. 32. Rashin kallon haram. 33. Koyaushe cika alkawari. 34. Kare kunne daga maganar alfasha da kayan kiɗa. 35. Koyon farillai da haramai. 36. Amfani da ma’aunai da mudu daidai.
37. Rashin amincewa daga azabar Allahu Ta’ala, da jin tsoronta koyaushe. 38. Rashin yanke ƙauna daga rahamar Allahu Ta’ala. 39. Bayar da zakka ga talakawan Musulmi da taimakonsu. 40. Rashin bin sha’awoyin nafsi na haram.
41. Ƙosar da mayunwaci saboda neman yardar Allah.
42. Yin aiki domin samun arzikin da ya isa [abinci, tufafi da gida].
43. Bayar da zakkar dukiya da ushurin amfanin gona. 44. Rashin saduwa da mata a lokacin haila da jinin haihuwa (nifasi).
45. Tsarkake zuciya daga zunubai.
46. Kiyayewa daga girman kai. 47. Kare dukiyar maraya.
48. Nisantar yanayi da motsin da za su haifar da sha’awa tare da samari.
49. Rashin barin sallolin yau da kullum su zama ramuwa (ƙada). 50. Rashin yin shirka da Allah.
51. Nisantar zina. 52. Rashin shan abubuwan sha masu maye.
53. Rashin yin rantsuwa a banza.
54. Rashin karɓar dukiyar wani ba bisa haƙƙi ba, da zalunci, wato ta hanyar da shari’a ba ta halatta ba. Jin tsoron haƙƙin bayi. [Mafi muhimmancin haƙƙin bayi, kuma mafi girman azaba, shi ne rashin yin amr-i ma’ruf ga dangi da waɗanda suke ƙarƙashin ikonsa, rashin koya musu ilimin addini. Canja aƙidar Ahlus-Sunna da mai bidi’a yake yi, da ɓata addini da imani, shi ma haka yake.]
“Idan mutum ya aikata zunubi, sannan ya yi nadama, wannan nadamar tana zama kaffarar zunubinsa” Hadisi mai daraja
Ya zuciya, mene ne wannan tufafi, wannan hayaniya da wannan alfarma,
Alhali tsumma ɗaya da alkyabba ɗaya sun ishe ka suturar jiki?
Ko da laifuffukana da saɓona sun wuce iyaka, ya Jagora,
Kai ne ma’adanin ceto; na zo gare ka ina fatan tausayi.
Wannan Muhibbi yana tuba, Ka karɓi tubarsa,
Ka kiyaye shi daga fitinar shaiɗan, ya Ubangijinmu!
Kanûnî Sultân Süleymân (Muhibbî)