RAYUWAR LAHIRA

Rayuwar Lahira tana farawa da mutuwa

Mutuwa ba ɓacewa ba ce. Al’amari ne da ba ya lalata samuwa. Mutuwa ita ce ƙarewar alaƙar ruhi da jiki. Ita ce rabuwar ruhi da jiki. Mutuwa ita ce komawar mutum daga wani hali zuwa wani hali. Ita ce ƙaura daga wani gida zuwa wani gida. Umar ɗan Abdulaziz (rahmatullahi alaihi) ya ce: “An halicce ku ne kawai domin dawwama, domin rashin iyaka! Amma kuna ƙaura ne daga wani gida zuwa wani gida!” Mutuwa kyauta ce ga mumini, ni’ima ce. Ga masu zunubi masifa ce. Ga talakawa hutu ce, ga mawadata azaba ce. Hankali kyautar Allahu Ta’ala ne. Mutum ba ya son mutuwa. Alhali kuwa mutuwa ta fi fitina alheri. Mutum yana son rayuwa. Alhali kuwa mutuwa ita ce alheri a gare shi. Mumini salihi, da mutuwa, yana kuɓuta daga wahala da gajiyar duniya. Rabuwar ruhin mumini da jiki kamar kuɓutar fursuna daga kurkuku take. Mumini, bayan ya mutu, ba ya son komawa wannan duniya. Shahidai kaɗai ne suke son komawa duniya, su sake yin shahada. Alherin duniya ya tafi. Damuwoyinta suka rage. Saboda haka mutuwa kyauta ce ga kowane Musulmi. Addinin mutum, kabarinsa kaɗai ne yake kiyaye shi. Na farko daga cikin karramawar da za a yi wa muminai shi ne farin ciki a lokacin mutuwa. Abin da yake sanyaya wa mumini zuciya shi ne kawai haɗuwa da Allahu Ta’ala. Ga kowane mumini mutuwa ta fi rayuwarsa kyau. Ga kafirai ma mutuwa tana da amfani.

Game da mutuwar mata Musulmi

Wata mace, idan ta mutu tana cikin jinin haihuwa (nifasi), ko tana da ciki, ko da cutar annoba (ɗa’un), ko da ciwon ciki, ko kuma ba tare da ɗaya daga cikin waɗannan ba, amma ba ta bayyana ga baƙin maza a buɗe ba, mijinta kuma ya yarda da ita, a lokacin da wannan mace take mutuwa mala’ikun Aljanna suna zuwa, su tsaya a gabanta sahu-sahu, su yi mata sallama da girmamawa da karramawa, su ce: “Ya ƙaunatacciyar baiwar Allahu Ta’ala, shahida, zo ki fito, me kike yi a fadar duniya? Allahu Ta’ala Ya yarda da ke, Ya mai da wannan ciwon naki sanadi, Ya gafarta miki zunubinki, Ya ba ki Aljanna, zo ki miƙa amanarki!” Wannan mace, da ta ga wannan matsayi, tana son ta ba da ranta. Amma tana duban kewayenta, ta ce: “Waɗanda suka yi abota da ni, Ya gafarta musu, Ya yi musu rahama, sannan in miƙa.” Mala’iku kuma suna isar da roƙonta ga Allah Maɗaukakin Sarki. Bayan haka sai kiran girma ya zo: “Na rantse da girmaNa, Na karɓi dukkan addu’o’in baiwaTa.” Mala’iku ma suna yi mata bushara. Sannan mala’ikan mutuwa yana zuwa tare da mala’ikun rahama ɗari da ashirin. Nurin fuskokinsu ya kai Al’arshi, a kawunansu akwai kambi, a bayansu tufafin nuri, a ƙafafunsu takalman zinariya, kuma suna da fikafikai kore.

A hannuwansu akwai ƴaƴan itacen Aljanna, ƙanshinsu kamar miski. Suna zuwa, su yi sallama da girmamawa da karramawa, su ce: “Mahaliccin talikai (Khallaƙ-i alam) Yana yi miki sallama, Yana ba ki Aljanna, Yana mai da ke maƙwabciyar HabibinSa Muhammadu alaihis-salam, Ya kuma sa ki abokiyar zaman Nana A’isha.”

Wannan mace mai imani tana jin waɗannan kalmomi, labulen idonta yana buɗewa, tana ganin matan da suke ma’abuta imani, da kuma masu zunubi da ake azabtarwa, ta yi roƙo: “Ka gafarta musu zunubansu, Ya Ubangijina!” Wani kira yana zuwa daga Allah Mai Girma: “Ya baiwaTa! Na biya miki dukkan buƙatunki, ki miƙa amanarki. Matar HabibiNa da ƴarsa suna jiranki.” Da jin wannan kira, ranta ya yi rawa, ƙafafunta suka yi tsalle, ta yi zufa, kuma yayin da take gab da ba da rai, mala’iku biyu suka zo. A hannuwansu akwai sanduna na wuta. Ɗaya ya tsaya a damanta, ɗaya a hagunta. Shaiɗan ma – la’ana ta tabbata a kansa – ya zo a guje, yana cewa: “Ko da yake babu amfani a gare mu daga wannan, bari in gani dai”, a hannunsa akwai ruwa mai ƙanƙara a cikin ƙoƙo mai duwatsu masu daraja; ya zo a haka, ya nuna mata ruwan. Da mala’ikun nan suka ga wannan ƙazami, suka buge shi da sandunan da suke hannuwansu, suka fasa ƙoƙon da yake hannunsa, suka kore shi. Macen nan Musulma, da ta ga wannan, ta yi murmushi. Sannan hurun nan suka ba ta ruwan Kausara a cikin ƙoƙo mai duwatsu masu daraja, ta sha. Saboda daɗin ruwan Aljanna, ranta ya yi tsalle ya manne da ƙoƙon, mala’ikan mutuwa kuma ya karɓi ranta daga wannan ƙoƙo. Mala’iku suka kira juna suna cewa: “Inna lillahi wa inna ilaihi raji’un”. Suka ɗauki ran, suka nuna mata sammai, suka kai ta Aljanna, suka nuna mata matsayinta a can, nan take kuma suka sake kawo ta kan gawar. Yayin da ake cire tufafinta, ake warware gashinta, ruhinta ya zo nan take kan jikinta, ya ce: “Ya mai wanka! Ki riƙe a hankali a hankali! Domin jikina ya ji raunin rai daga farcen Azra’ilu, ya sha wahala ƙwarai, ya kuma girgiza.” Da aka kai ta kan gadon wanka, ruhi ya sake zuwa ya ce: “Kada ki sa ruwa ya yi zafi sosai! Jikina rarrauna ne ƙwarai. Ku gaggauta kuɓutar da ni daga hannuwanku, in huta.” Da aka wanke ta, aka naɗe ta a likkafani, ruhi ya ɗan jira, sannan ya sake kira ya ce: “Wannan shi ne ganina na ƙarshe ga wannan duniya. Bari in ga dangina da ƴan’uwana, su ma su gan ni, su ɗauki darasi. Domin su ma ba da daɗewa ba za su mutu kamar ni, kada su yi kururuwa a bayana. Kada su manta da ni, su riƙa karanta Alƙur’ani mai girma, su riƙa tunawa da ni kullum. Kada su yi faɗa a tsakaninsu saboda gadona, domin kada in sha azaba a kabari. A ranakun Juma’a da na sallah ma su riƙa tunawa da ni.”

Sannan, da aka sa gawar a kan dutsen musalla, ruhi ya sake kira: “Ku zauna lafiya, ya ɗana da ƴata, mahaifiyata da mahaifina! Babu ranar rabuwa irin wannan. Kewa kaɗai ta rage, haɗuwarmu ta koma Ranar Ƙiyama. Sai mun haɗu, ya ku masu zubar da hawaye a bayana!”

Da aka yi sallarta, aka ɗauke ta a kafaɗu, ta sake kira ta ce: “Ku kai ni a hankali a hankali! Idan nufinku lada ne, kada ku ba ni wahala! Bari in tafi wurin Allahu Ta’ala da yardarku!”

Da aka sa ta a gefen kabari, ta sake kira ta ce: “Ku dubi halina, ku ɗauki darasi! Yanzu za ku sa ni a wuri mai duhu, ku tafi. Zan zauna da ayyukana. Da kun ga waɗannan lokuta, kada ku yarda da makircin duniya marar aminci, mai ƙarya!”

“Ku yi aiki domin duniya gwargwadon yadda za ku zauna a cikinta, domin Lahira kuma gwargwadon yadda za ku zauna a cikinta!” Hadisi mai daraja

Da aka sa ta a kabari, ruhi yana zuwa kan kai. Kada a bar wata gawa ba tare da talƙini ba ko kaɗan. [Bayan binnewa, sunna ne wani mutum salihi ya yi talƙini. Ƴan Wahabiyya ba su yarda da cewa yin talƙini sunna ne ba. Suna cewa bidi’a ce. Suna cewa mamaci ba ya ji, ba ya gane. Malaman Ahlus-Sunna (rahimahumullahu ta’ala) sun rubuta littattafai daban-daban, suka tabbatar da cewa yin talƙini sunna ne.] Da umarnin Allahu Ta’ala, gawa tana farkawa a kabari kamar wanda ya farka daga barci, ta ga cewa tana wuri mai duhu. Tana kiran mai hidimarta, kuyangarta ko wanda yake taimakonta kullum, ta ce: “Ku kawo mini kyandir!” Babu wata murya ko ɗaya da take zuwa. Kabari ya tsage, mala’ikun tambaya biyu [Munkar da Nakir] suka bayyana. Daga bakunansu harshen wuta yake fitowa, daga hancinsu kuma baƙin hayaƙi. A wannan hali suka kusance ta, suka ce: “Man rabbuka wa ma dinuka wa man nabiyyuka (wato: Wane ne Ubangijinki, wane addini ne addininki, wane ne annabinki)?” Idan ta ba su amsa daidai, mala’ikun nan suna yi mata bushara da rahamar Allah Maɗaukaki a gare ta, su tafi. Nan take wata taga ta buɗe daga gefen dama na kabarin, wani mutum mai fuska kamar wata ya fito, ya zo wurinta. Wannan mace mai imani ta dube shi, ta yi farin ciki. Ta tambaya: “Wane ne kai?” Ya amsa: “An halicce ni ne daga haƙurinki da godiyarki a duniya. Zan zama abokin tafiyarki har Ranar Ƙiyama.”

Game da mutuwar kafirai

Wani kafiri, wani murtaddi – wanda bai so Musulunci ba, wanda ya kira Alƙur’ani mai girma “dokar hamada”, wanda ya rasa ilmi da ɗabi’a har ya kira mafi ɗaukakar mutane, mafi darajarsu, shugaban annabawa Muhammadu alaihis-salam (hasha) “makiyayin raƙuma”, wanda bai iya haɗa Musulunci – mai ba ɗan Adam kwanciyar hankali da farin ciki, mabuɓɓugar ilmi, ɗabi’a, tsafta, lafiya da adalci, mai haskaka wayewa – da ƙazamin kansa ba, wanda ba kome ba ne sai akwatin mushe marar ruhi, har ya faɗi ƙasa ya ce “ba a bukatar addinai”, wawan da ya miƙa ragamarsa hannun ransa – a lokacin da zai mutu ana ɗage labule daga idonsa. Ana nuna masa Aljanna. Wani mala’ika kyakkyawa yana ce masa: “Ya kafiri! Ya ƙasƙantacce da ya kira Musulmi ‘masu baya’, ya kuma kira masu bin sha’awoyinsu, masu tattake ƙa’idojin ɗabi’a ‘masu wayewa, masu ci gaba’! Kana kan hanya marar kyau. Ba ka so addinin Musulunci, wanda yake addinin gaskiya ba. Waɗanda suke imani da ilmomin da Muhammadu alaihis-salam ya kawo daga Allahu Ta’ala, suke girmama su, wannan Aljanna za su shiga.” Yana ganin ni’imomin da suke cikin Aljanna. Hurun Aljanna ma suna cewa: “Waɗanda suka yi imani suna kuɓuta daga azabar Allahu Ta’ala.” Bayan ɗan lokaci shaiɗan yana bayyana a siffar fadan coci, ya ce: “Ya wane ɗan wane! Waɗancan da suka zo sun yi ƙarya. Ni’imomin nan da ka gani duka naka za su zama.” Sannan ana nuna masa Wuta. A cikinta akwai duwatsu na wuta, kunamu da ƙadandoniyoyi kamar alfadarai. Yana ganin azabobin da aka sanar a cikin hadisai masu daraja. Mala’ikun azaba da ake kira Zabaniya a Wuta suna dukansa da sanduna na wuta. Daga bakunansu harsunan wuta suke fitowa. Tsawonsu kamar hasumiya, haƙoransu kamar ƙahon sa. Suna ihu kamar tsawa. Kafiri yana rawa saboda muryarsu, ya juya fuskarsa zuwa ga shaiɗan. Shaiɗan bai iya jurewa ba saboda tsoro, ya gudu. Mala’iku suka kama shaiɗan, suka buga shi ƙasa. Suka zo wurin wannan kafiri, suka ce: “Ya maƙiyin Musulunci! A duniya ba ka yi imani da Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) ba. Yanzu ma ba ka yi imani da mala’iku ba, ka sake yarda da ruɗin la’ananne shaiɗan.”

Suka sa sarƙoƙi na wuta a wuyansa, suka jujjuya ƙafafunsa ta kansa, suka sa hannunsa na dama a kwiɓinsa na hagu, na hagu kuma a na dama, suka fitar da su ta baya. Aya mai girma tana sanar da wannan hali.1 Yana ihu, yana kiran masu fadanci da shi na duniya. Zabaniya suna amsa masa: “Ya kafiri, ya wawan da yake yi wa Musulmi ba’a! Lokacin roƙo ya wuce. Yanzu ba a karɓar imani, ba a karɓar addu’a. Lokacin shan hukuncin kafircinka ya zo.” Suna jan harshensa daga kyauren wuyansa. Suna ƙwaƙule idanunsa. Suna yi masa azabobi iri-iri masu zafi ƙwarai, su karɓi ƙazamin ruhinsa, su jefa shi Wuta.

Allahu Ta’ala Ya ba mu ikon mu mutu a kan addinin Muhammadu alaihis-salam, da kuma a kan aƙidar da aka rubuta a cikin littattafan malaman Ahlus-Sunna, waɗanda suka isar mana da addinin Annabi Maɗaukaki daidai! Amin.

Muminai duka, masu zunubi da marasa zunubi, suna da tambayar kabari. Waɗanda ba a gafarta musu zunubansu ba kawai, da dukkan kafirai, suna da azabar kabari ma. Masu yaɗa magana a tsakanin Musulmi, da masu barin fitsari ya fantsama a jikinsu a bayan gida, za a yi musu azaba a kabari. [Azabar kabari ba ga ruhi kaɗai ba ce, ga ruhi da jiki duka za ta kasance. Kada a yi ƙoƙarin warware abubuwan da hankali bai kai ba da hankali.]

Idan wannan mutum ya mutu ba tare da imani ba, yana shan azaba mai tsanani har Ranar Mahshar [sannan kuma a Wuta har abada].

“Mutane suna barci, idan suka mutu suke farkawa” Hadisi mai daraja

Mun kasa bayyana darajarsa ta gaskiya,
ta wannan fuska, yin shiru ya fi mana yabo.
Ku sani, Shugabanmu Annabi kamar rana yake,
taurarin manzanni daga gare shi suke samun haske.
Allah Ya halicce shi Ya ƙawata shi da ɗabi’a,
Ya yi wa zatinsa ado da kyakkyawan hali da fuska mai murmushi.
An halicce shi mai laushi kamar fure da furanni,
mai haske kuma mai daraja, kamar wata a dare na goma sha huɗu.
Mai himma da ƙwazo ne wannan Annabi kamar zamani,
a gaban karamcinsa tekuna ɗigo ne.
Ƙasar da ta rungumi jikinsa mai albarka,
ƙanshinta kamar miski da ambar yake, ku gaskata.
Farin ciki ga waɗanda suke shaƙar wannan ƙasa suna sumbatarta,
waɗanda suke shaƙar wannan ƙanshi mai albarka zuwa ƙirjinsu!
Balarabe ne ko ba Balarabe ba, na dukkan mutane
shugaba ne shi, kuma shi ne alfaharin duniya.
Yana hana mummuna, yana umarni da kyakkyawa,
umarninsa da haninsa umarnin Ubangiji ne.
Ƙasida-i Burda