AHLUL-BAITIN SHUGABANMU ANNABI
Dukkan ƴan iyalin ƙaunataccen Annabinmu ana kiransu Ahlul-Baiti. Matansa masu albarka, ƴarsa Nana Fatima da Sayyidina Aliyu, da ƴaƴansu masu albarka Sayyidina Hasan da Sayyidina Husaini, da kuma dukkan ƴaƴan waɗannan da jikokinsu, bugu da ƙari kuma Banu Hashim, waɗanda tsarkakakkiyar nasabar Annabinmu take haɗe da su – dukkansu Ahlul-Baiti ne. Ahlul-Baitin Manzon Allah gida uku ne: Na farko – su ne waɗanda suke dangi ta nasaba, ta jini. Gwaggwanninsa haka suke. Na biyu – matansa tsarkaka. Na uku – mata masu hidima da suke a gidajen matansa a kowane lokaci, don su kitsa musu kai, su dafa musu abinci, su share ɗakuna, su wanke tufafi, su yi ayyukan gida. Bilalu, Salmanu da Suhaib, waɗanda suke yin ayyukan waje, suke kiran salla a masallaci, su ma sukan ci su sha daga Hane-i Sa’adat (gidan Annabi mai albarka). Wata rana Manzon Allah ya tafi gidan baffansa Abbas, ya zaunar da shi da ƴaƴansa a gefensa, ya rufe su da haramarsa, ya ce: “Ya Ubangijina! Wannan baffana ne, ɗan’uwan babana. Waɗannan kuma Ahlul-Baitina ne. Kamar yadda na rufe su da wannan mayafi nawa, Kai ma Ka rufe su, Ka kare su daga wutar Jahannama!”
Dalilan auren Shugabanmu Annabi
Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) ya fara aure da Nana Khadija (radiyallahu anha) yana da shekara ashirin da biyar. Nana Khadija tana da shekara arba’in, kuma bazawara ce. Amma dukiyarta, kyanta, hankalinta, iliminta, darajarta, nasabarta, kamun kanta da ladabinta sun yi yawa ƙwarai. Sun yi zaman aure tare shekara ashirin da biyar. Lokacin da Nana Khadija take raye, Manzo Mafi Daraja (sallallahu alaihi wa sallam) bai auri wata ba sam.
Shugabanmu Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam), bayan rasuwar uwarmu Nana Khadija (radiyallahu anha), a karo na biyu, yana da shekara hamsin da biyar, ya auri uwarmu Nana A’isha (radiyallahu anha), ƴar Sayyidina Abubakar. Ya ɗaura aurenta ne da umarnin Allahu Ta’ala. Ya zauna da ita shekara takwas, har ya koma Lahira. Tana da hankali ƙwarai, mai basira, malama, mai adabi, mai kamun kai, kuma salihiya. Saboda ƙwaƙwalwarta tana da ƙarfi ƙwarai, Sahabbai masu girma sukan tambaye ta abubuwa da yawa, su koya daga gare ta.
Sauran aurensa duka ya yi su ne saboda dalilai na addini, na siyasa, ko kuma saboda jin ƙai da kyautatawa. Dukkansu zawarawa ne, kuma mafi yawansu tsofaffi ne. Misali: lokacin da azabtarwa da cutarwar da kafiran Makka suke yi wa Musulmi suka kai matsayin da ba za a iya jurewa ba, wani ɓangare na Sahabbai masu girma ya yi hijira zuwa Habasha. Najashi, Sarkin Habasha, Kirista ne. Ya tambayi Musulmi abubuwa daban-daban, ya yi mamakin amsoshi cikakku da ya samu, ya yi imani. Ya yi wa Musulmi alheri da yawa. Ubaidullahi ɗan Jahsh, wanda ya nuna kamar ya yi imani, fadawan coci suka yaudare shi, ya yi ridda don ya kuɓuta daga talauci, ya sayar da addininsa da duniya.1 Wannan la’ananne, wanda ɗan gwaggon Shugabanmu Manzon Allah ne, ya matsa wa matarsa Ummu Habiba ma, ya zuga ta ta fita daga addini don ta zama mai arziki; amma da matar ta ce za ta yarda da talauci da mutuwa, amma ba za ta fita daga addinin Muhammadu alaihis-salam ba, sai ya sake ta. Ya bar ta tana jiran mutuwa cikin wahala da ƙunci. Amma, a cikin ɗan lokaci kaɗan, shi kansa ya mutu. Ummu Habiba ƴar Abu Sufyan ce, wanda a lokacin shi ne babban kwamandan Ƙuraishawa a Makka. Shugabanmu Manzon Allah, a waɗannan lokutan, yana yaƙe-yaƙe masu tsanani ƙwarai da rundunonin Ƙuraishawa, Abu Sufyan kuma yana yaƙi da dukkan ƙarfinsa don ya kawar da Musulunci. Manzon Allah ya ji labarin ƙarfin addinin uwarmu Ummu Habiba (radiyallahu anha), da kuma hali mai ɗaci ƙwarai da ya same ta. Ya rubuta wa Najashi wasiƙa, ya ce a cikinta: “Zan auri Ummu Habiba da take wurin. Ka ɗaura mini aure! Sannan ka aiko da ita nan.” Najashi ya riga ya musulunta tun da farko. Ya girmama wasiƙar ƙwarai, ya gayyaci Musulmin da suke wurin fadarsa, ya yi musu liyafa. A shekara ta bakwai bayan Hijira aka ɗaura auren, ya yi kyaututtuka da baiwa. Ta haka Ummu Habiba ta sami sakamakon imaninta, ta zama mai arziki kuma mai nutsuwa a can. Saboda ita, sauran Musulmi ma suka sami nutsuwa. Da yake a Aljanna mata za su kasance a gefen mazajensu, an yi mata bushara da mafi ɗaukakar darajar Aljanna – kuma dukkan jin daɗi da ni’imomin duniya ƙanana ne ƙwarai a gaban wannan bushara. Wannan aure ya zama ɗaya daga cikin dalilan da suka share wa Abu Sufyan hanyar samun darajar musulunta daga baya. Kamar yadda ake gani, wannan aure yana nuna matsayin hankalin Manzon Allah, da basirarsa, da hazaƙarsa, da kyautatawarsa, da jin ƙansa ma.2
Misali na biyu: uwarmu Nana Hafsa (radiyallahu anha), ƴar Sayyidina Umar, ta zama bazawara. A shekara ta uku bayan Hijira, lokacin da Sayyidina Umar ya ce wa Sayyidina Abubakar da Sayyidina Usman: “Za ka auri ƴata?”, sai suka ce: “Bari in yi tunani.” Wata rana, lokacin da su ukun da wasu suke wurin Shugabanmu Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam), ya tambaya: “Ya Umar! Ina ganinka cikin baƙin ciki, mene ne dalili?” Kamar yadda ake ganin launin tawadar da take cikin kwalba cikin sauƙi, haka Shugabanmu Manzon Allah yake fahimtar tunanin kowa da kallo ɗaya. Idan ya ga ya dace, yakan tambaya. Da yake faɗar gaskiya a gare shi, har ma ga kowa, farilla ce a kanmu, Sayyidina Umar ya amsa: “Ya Manzon Allah! Na miƙa wa Abubakar da Usman ƴata, ba su aura ba.” Da yake Manzon Allah ba ya son waɗannan Sahabbansa uku da ya fi ƙauna su yi baƙin ciki ko kaɗan, don ya faranta musu rai, nan take ya ce: “Ya Umar! Kana so in ba da ƴarka ga wanda ya fi Abubakar da Usman?” Sayyidina Umar ya yi mamaki. Domin ya san cewa babu wanda ya fi Sayyidina Abubakar da Sayyidina Usman. Ya ce: “Na’am, ya Manzon Allah!” Ya ce: “Ya Umar, ka ba ni ƴarka!” Ta haka Nana Hafsa ta zama uwar Sayyidina Abubakar da Sayyidina Usman da dukkan muminai, waɗannan kuma suka zama masu yi mata hidima; Sayyidina Abubakar, Sayyidina Umar da Sayyidina Usman kuma suka ƙara kusantar juna, suka ƙara ƙaunar juna.3
Misali na uku: a shekara ta biyar ko ta shida bayan Hijira, a cikin ɗaruruwan fursunonin da aka kama daga ƙabilar Banu Musɗaliƙ, akwai Juwairiya, ƴar Haris, shugaban ƙabilar. Da ya saye ta ya ƴanta ta, ya aure ta, sai Sahabbai masu girma (alaihimur-ridwan) dukkansu suka ce: “Mu muna jin kunyar yin amfani da dangin iyalin Shugabanmu Manzon Allah, dangin uwarmu, a matsayin kuyangi da masu hidima.” Dukkansu suka ƴanta fursunoninsu. Wannan aure ya zama sanadin ƴanta ɗaruruwan fursunoni. Uwarmu Nana Juwairiya (radiyallahu anha) takan faɗi wannan al’amari a kowane lokaci tana alfahari. Nana A’isha takan ce: “Ban taɓa ganin mace da ta fi Juwairiya alheri da albarka ba.”4 A cikin wani hadisi mai daraja an ce: “Aurena da dukkan matana, da aurar da ƴaƴana mata, dukkansu sun kasance ne da izinin da Jibrilu (alaihis-salam) ya kawo daga Allahu Ta’ala.”
Wani muhimmin dalilin yawan auren Shugabanmu Manzon Allah kuma shi ne, don ya sanar da addinin Musulunci. Kafin ayar hijabi ta sauka, wato kafin a umarci mata da suturta jikinsu, mata ma sukan zo wurin Manzon Allah, su tambayi abin da ba su sani ba, su koya. Idan Manzon Allah ya tafi gidan wani, mata ma sukan zo, su zauna, su saurara, su amfana. Da ayar hijabi ta sauka, aka haramta wa mata zama da magana da maza baƙi, bai ƙara karɓar mata baƙi ba. Ya umarce su su tambayi abin da ba su sani ba daga matarsa mai albarka Nana A’isha, su koya. Saboda yawan masu zuwa suna tambaya, Nana A’isha ba ta samun lokacin amsa wa dukkansu. Don ya sauƙaƙa wannan hidima mai muhimmanci, ya kuma rage wa uwarmu A’isha nauyi, ya auri mata gwargwadon bukata. Ɗaruruwan ilimomi masu laushi da suka shafi mata, ya sanar da su ga mata Musulmi ta hanyar matansa masu albarka. Da mata ɗaya kawai yake da ita, da tambayar ta zai yi wa dukkan mata wuya, har ma ya gagara. Don ya sanar da addinin Allahu Ta’ala cikakke, ya ɗauki nauyin yawan aure ma a kafaɗunsa.
Matan Shugabanmu Annabi masu albarka
Khadijatul-Kubra (radiyallahu anha): Ta fito ne daga gidan masu daraja, manyan mutanen Ƙuraishawa. Ita ƴar Khuwailid ɗan Asad ɗan Abduluzza ɗan Ƙusayy ce. Ita ce matar farko ta Manzon Allah. Ubanta Khuwailid ne, uwarta kuma Fatima. Ta auri Manzon Allah tana da shekara arba’in, kuma bazawara. Manzon Allah a lokacin yana da shekara ashirin da biyar. Ya sami ƴaƴa mata huɗu da maza biyu daga gare ta. Lokacin da take bazawara, takan yi ciniki. Tana da ma’aikata, marubuta da bayi. Tana da arziki ƙwarai, malama ce kuma mai hankali. Ita ce ƴantacciyar mace ta farko da ta yi imani. Lokacin da Jibrilu alaihis-salam ya bayyana ga Manzon Allah a karon farko, ya ji tsoro. Ya faɗa wa Khadija wannan hali. Khadija (radiyallahu anha) ce ta fara yin imani. Kafirai masu bauta wa gumaka ba sa yarda da Manzon Allah, suna yi masa izgili, suna azabtar da shi ƙwarai. Khadija (radiyallahu anha) takan ba Manzon Allah ta’aziyya da ƙarfin gwiwa. Ta sadaukar da dukkan dukiyarta da mallakarta a tafarkinsa. Ta yi wa Manzon Allah hidima da aminci shekara ashirin da biyar. Ba ta taɓa ɓata masa rai ba ko sau ɗaya.
Ta rasu a Makka al-Mukarrama shekara uku kafin Hijira, kwana uku bayan mutuwar Abu Ɗalib, tana da shekara sittin da biyar.
Manzon Allah, har zuwa wafatinsa, a kowane lokaci yakan yabe ta. Har ma, wata rana, yayin da yake yabonta a gida, sai uwarmu A’isha ta kasa haƙuri, ta ce: “Allah Maɗaukakin Sarki Ya ba ka wadda ta fi ta.” Sai ya ce: “A’a! Ba a ba ni wadda ta fi ta ba. A kwanakin da kowa yake kirana maƙaryaci, ita ta yi imani da ni. Lokacin da kowa yake azabtar da ni, ita ta zama mataimakiyata. Ta kawar mini da baƙin ciki.”
Nana Khadija da ƴarta Fatima az-Zahra suna daga cikin mata huɗu waɗanda aka sanar a cikin hadisi mai daraja cewa su ne mafi ɗaukakar dukkan matan duniya. Ta uku ita ce Nana Asiya, matar Fir’auna, ta huɗu kuma Nana Maryamu (radiyallahu ta’ala anhunna).
“Aurena da dukkan matana, da aurar da ƴaƴana mata, dukkansu sun kasance ne da izinin da Jibrilu (alaihis-salam) ya kawo daga Allahu Ta’ala” Hadisi mai daraja
A’isha (radiyallahu anha): Ita ce matar Manzon Allah tsarkakakkiya ta biyu. Ita ƴar Abubakar as-Siddiƙ ce. Uwarta Ummu Ruman ce. An haife ta shekara takwas kafin Hijira. Ba ta haifi ɗa ba. An ɗaura aurenta shekara ɗaya bayan rasuwar Khadijatul-Kubra, shekara biyu kuma kafin Hijira. Bayan shekara uku, a Madina, ta sami darajar a kawo ta Hujra-i Sa’adat. Hankalinta, basirarta, kamun kanta da taƙawarta sun yi yawa har abin mamaki. Manzon Allah yana ƙaunarta ƙwarai, yana yabonta ƙwarai. Aurenta an ɗaura shi da umarnin Allahu Ta’ala. An yabe ta da aya mai girma. Sahabbai masu girma sukan koma gare ta don warware matsalolinsu. A lokacin wafatin Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) tana da shekara goma sha takwas. Saboda ijtihadinta bai yi daidai da na Sayyidina Aliyu ba, a al’amarin Raƙumi (Jamal) ta kasance tare da Sahabbai masu girma da suka yi yaƙi da Sayyidina Aliyu. Da aka yi wa Sayyidina Aliyu shahada, ta yi baƙin ciki ƙwarai. Ƴan Hurufiyya suna yi mata ƙage da yawa. Suna cewa ba ta ƙaunar Sayyidina Aliyu. Alhali kuwa hadisi mai daraja “Ƙaunar Aliyu daga imani take” Nana A’isha ce ta ruwaito shi. Ta haka ta sanar da cewa tana ƙaunarsa, kuma ya wajaba kowa ya ƙaunace shi. Ta rasu a Madina a shekara ta hamsin da bakwai bayan Hijira, tana da shekara sittin da biyar. Kabarinta yana Baƙi’.
Sauda ƴar Zam’a (radiyallahu anha): Ita ce matar Manzon Allah ta uku. Ta yi imani tare da mijinta, suka yi hijira zuwa Habasha. Da suka koma Makka, mijinta ya rasu. Manzon Allah ya fara auren Nana A’isha, sannan ya auri Sauda. Ya karɓi Sauda a gidansa a Makka, Nana A’isha kuwa a Madina. Ta kasance uwargida mai jin ƙai ƙwarai, mai kamun kai. Ta rasu a zamanin Sayyidina Umar.5
Hafsa (radiyallahu anha): Ita ƴar Sayyidina Umar (radiyallahu anhu) ce. Mijinta na farko Khunais ne. Sun yi hijira tare zuwa Habasha da Madina. Da ta zama bazawara tana ƙarama, ubanta ya miƙa ta ga Sayyidina Abubakar, sannan ga Usman. Dukkansu biyu suka ba da uzuri. Sayyidina Umar ya yi baƙin ciki. A shekara ta uku bayan Hijira ta sami darajar auren Manzon Allah. Bayan wani lokaci Manzon Allah ya saki Hafsa. Sannan, da nunin Jibrilu alaihis-salam, ya sake aurenta. Takan yi azumi da yawa, takan yi salla da yawa. Ta rasu a shekara ta 41 bayan Hijira, tana da shekara sittin.
Zainab ƴar Khuzaima (radiyallahu anha): Takan yi ibada da yawa, takan yi sadaka da yawa. A da ta kasance matar Abdullahi ɗan Jahsh. Abdullahi ɗan Umaima ne, gwaggon Manzon Allah. Ya yi shahada a Yaƙin Uhud. Ta sami darajar auren Manzon Allah, amma ta rasu bayan wata takwas.6
Ummu Salama (radiyallahu anha): Sunanta Hindu ne. Ita da mijinta Abu Salama suna daga cikin waɗanda suka fara hijira zuwa Habasha. Abu Salama, ɗan’uwan Ubaidullahi ɗan Jahsh, ɗan Barra, gwaggon Manzon Allah, ya rasu a Madina a shekara ta huɗu bayan Hijira, saboda raunin da ya ji a Yaƙin Uhud. Ba ta karɓi neman auren Abubakar da Umar ba. Ta sami darajar auren Manzon Allah. Ta rasu a Madina a shekara ta hamsin da tara, tana da shekara tamanin da huɗu. Ita ce ta ƙarshe da ta rasu daga cikin matansa.7
“A’a! Ba a ba ni wadda ta fi ta (Khadija) ba. A kwanakin da kowa yake kirana maƙaryaci, ita ta yi imani da ni. Lokacin da kowa yake azabtar da ni, ita ta zama mataimakiyata. Ta kawar mini da baƙin ciki” Hadisi mai daraja
Juwairiya (radiyallahu anha): Ita ƴar Haris ce, shugaban ƙabilar Banu Musɗaliƙ. An kama ta a Yaƙin Muraisi’ da aka yi a shekara ta biyar bayan Hijira. Mijinta, wanda ɗan baffanta ne, an kashe shi a yaƙin. Tana da shekara ashirin, kuma kyakkyawa ce ƙwarai. Lokacin da aka fitar da Juwairiya don sayarwa, a wata riwaya, ubanta ya kawo garken raƙuma Madina don ya saye ta. Bai iya haƙura ya ba da raƙuma biyu masu kyau ba, sai ya ɓoye su a wajen birni. Manzo alaihis-salam ya ce: “Ka kawo raƙuma biyun da ka ɓoye a wuri kaza ma.” Haris ya yi mamaki, ya yi imani tare da ƴaƴansa maza biyu da wasu mutane da yawa. Manzo alaihis-salam ya karɓi raƙuman, ya mayar masa da ƴarsa. Ƴar tasa ma ta yi imani. Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) ya nemi auren Juwairiya daga wurin ubanta, ya aure ta. Ta rasu a shekara ta hamsin da shida bayan Hijira.
Zainab ƴar Jahsh (radiyallahu anha): Ita ƴar Umaima ce, gwaggon Manzon Allah, kuma ƴar’uwar Abdullahi ɗan Jahsh. Sunan ubanta Burra ne. Saboda bai yi imani ba, aka kira shi Jahsh. Zainab tana daga cikin waɗanda suka fara imani.
Shugabanmu Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) da farko ya aurar da ita ga Zaid ɗan Harisa, wanda ya riƙa a matsayin ɗa. Da yake Zaid bai iya kiyaye haƙƙin Zainab ba, sai suka rabu a shekara ta uku bayan Hijira. Manzo alaihis-salam ya so ya aure ta. Da Zainab ta ji wannan, sai ta yi salla raka’a biyu saboda farin ciki, ta yi addu’a tana cewa: “Ya Ubangijina! ManzonKa yana nemana. Idan Ka ƙaddara in sami darajar zama matarsa, Kai Ka ba shi ni.” Aka karɓi addu’arta, aya ta talatin da bakwai ta Suratul Ahzab ta sauka, wadda ma’anarta mai daraja: “Bayan Zaid ya aikata abin da yake so game da ita (wato bayan ya saki Zainab), Mun sanya ta matarka.” Da yake Allahu Ta’ala ne Ya ɗaura auren Zainab, Shugabanmu Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) bai sake ɗaura aurensu ba. Zainab (radiyallahu anha) takan yi alfahari da wannan a kowane lokaci, takan ce: “Kowace mace ubanta ne yake aurar da ita. Ni kuwa, Allahu Ta’ala ne Ya aurar da ni.” A lokacin tana da shekara talatin da takwas. Ta rasu a shekara ta ashirin bayan Hijira, tana da shekara hamsin da uku.8 Alherinta da kyautatawarta suna da yawa, kuma tana son yin sadaka ƙwarai. Ƙwararriya ce a ayyukan hannu ma. Abubuwan da ta yi da hannunta da duk abin da ya shiga hannunta, takan ba danginta da talakawa. Har ma, halifa Umar yakan ba kowace ɗaya daga cikin matan Annabi tsarkaka dirhami dubu goma sha biyu. Zainab ƴar Jahsh, da zarar ta karɓa, sai ta yi sadaka da duka, ta rarraba. Nana A’isha ta yabe ta da wannan ƙwarai. Hadisi mai daraja “A cikin matana, wadda za ta fara haɗuwa da ni, ita ce mai buɗaɗɗen hannu”9 ya sanar da cewa ita ce za ta fara rasuwa. Domin ita ce ta fi kowa yin sadaka.
Voltaire, Bafaranshen nan mawaƙi marar ladabi kuma mai ƙage, ya rubuta littafin wasan kwaikwayo a cikin waƙa game da karɓar da Manzon Allah ya yi wa Nana Zainab a matsayin mata, cike da ƙagaggun ƙazaman ƙage da suka saɓa wa tarihi, al’amura da labarai gaba ɗaya. Wannan rubutunsa mummuna, abin ƙyama, wanda bai dace da masanin adabi da tunani ba, ya yi wa Paparoma, babban maƙiyinsa wanda ya riga ya kore shi daga coci, daɗi, har ya rubuta masa wasiƙar yabo. Halifan Musulmi, Sultan Abdulhamid Khan na Biyu, da ya ji cewa za a yi wannan wasan kwaikwayo a dandali, sai ya ba gwamnatocin Faransa da Ingila gargaɗi na ƙarshe, ya hana shi nan take, ya kuɓutar da ɗaukacin ɗan’adam daga wani ƙasƙanci abin kunya.
Nana Safiyya (radiyallahu anha): Ita ƴar Huyayy ɗan Akhɗab ce, shugaban Yahudawan Khaibar. A Khaibar an yi mata baiko da wani Bayahude. Sannan ta auri Kinana ɗan Haƙiƙ, wanda yake da arziki ƙwarai. A shekara ta bakwai bayan Hijira, lokacin da aka buɗe Khaibar, an kama Safiyya ma a matsayin fursuna. Ta faɗa rabon Manzon Allah, ya ƴanta ta. Ta yi imani, ta sami darajar auren Manzon Allah. Ta rasu a Madina a shekara ta hamsin bayan Hijira.10
Ummu Habiba (radiyallahu anha): Ita ƴar Abu Sufyan ɗan Harb ɗan Umayya ce. Ƴar’uwar Sayyidina Mu’awiya ce. Uwarta Hindu ce. Ita da mijinta Ubaidullahi ɗan Jahsh sun musulunta tare, suka yi hijira zuwa Habasha. Saboda an haifi ƴarta Habiba a Habasha, ita ma ta shahara da laƙabin (kunya) Ummu Habiba (uwar Habiba). A can fadawan coci suka yaudari mijinta, ya yi ridda, ya mutu. Ta zauna ita kaɗai, baƙuwa, talaka. Ta ce: “Ba zan rabu da addinin Manzon Allah ba.” Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam), don ya faranta mata rai, ya so ya aure ta. A shekara ta bakwai bayan Hijira ya rubuta wa Najashi wasiƙa. Najashi, bisa wannan umarni na Annabi, ya ɗaura mata aure da Manzo Mafi Daraja, ya aika da ita Madina. Ta rasu a Madina a shekara ta arba’in da huɗu bayan Hijira.
Nana Maimuna (radiyallahu anha): Sunanta Barra ne, Manzon Allah ya canza shi ya sanya Maimuna. Mijin Maimuna ya rasu. Bayan Buɗewar Khaibar, lokacin da aka tafi Makka don umra, a hanyar dawowa Madina, ta sami darajar auren Manzon Allah. A shekara ta hamsin da uku bayan Hijira ta yi rashin lafiya a Makka. Ta ce: “Ku fitar da ni daga Makka! Domin Manzon Allah ya sanar da ni cewa zan rasu a wajen Makka.” Da suka fitar da ita, ta rasu a wurin da aka ɗaura mata aure da Manzon Allah (wurin da ake kira Sarif).11
Nana Mariya (radiyallahu anha): Ta yi imani lokacin da take kuyangar Shugabanmu Annabi, ta sami darajar auren Shugabanmu. Da yake Muƙauƙis, mai mulkin Masar da Iskandariyya, ya aiko da Mariya a matsayin kyauta, ba a san nasabarta (sarƙarta) da ranar haihuwarta tabbatacce ba. Manzo Mafi Daraja ya sami ɗa mai suna Ibrahim daga uwarmu Nana Mariya. Nana Mariya mai nutsuwa ce ƙwarai, mai shiru, mai kamun kai. Ta rasu a shekarun ƙarshe na halifancin Sayyidina Umar, a shekara ta 637 Miladiyya (16 bayan Hijira). An binne ta a maƙabartar Baƙi’.12
Nana Raihana (radiyallahu anha): Ta musulunta lokacin da take kuyangar Shugabanmu Annabi. Ta fito ne daga ƙabilar Banu Ƙuraiza, daga cikin Yahudawan da suke a Madina. Nasabarta (sarƙarta): Raihana ƴar Sham’un ɗan Yazid, ko kuma Raihana ƴar Zaid ɗan Amr ɗan Khunafa ɗan Sham’un ɗan Yazid. Ba a san ranar haihuwarta tabbatacce ba. Ta rasu a Madina kafin Shugabanmu Annabi, a shekara ta 631 Miladiyya (10 bayan Hijira). An binne ta a maƙabartar Baƙi’.13
“Ƙaunar sayyidai da sharifai sanadi ne na tafiya da imani a numfashin ƙarshe” Abu Mujahid Anwar ɗan Nazif (rahmatullahi alaihi)
