Ƙaunataccen Annabina
Karanta a intanetAbubuwan ciki

MU’UJIZOZIN SHUGABANMU ANNABI

Shaidun da suke bayyana cewa ƙaunataccen Annabinmu Muhammadu alaihis-salam annabin Allahu Ta’ala ne, suna da yawa fiye da a iya ƙidayawa. Allahu Ta’ala Ya ce: “Da ba kai ba, da ban halicci talikai ba!”1 Kamar yadda dukkan halittu suke nuna samuwar Allahu Ta’ala da kaɗaitakarSa, haka nan suke nuna cewa Muhammadu alaihis-salam annabi ne, suna kuma nuna ɗaukakarsa. Karamomin da suke bayyana a wurin waliyyan al’ummarsa, dukkansu mu’ujizozinsa ne. Domin karamomi suna bayyana ne a wurin waɗanda suke bin sa, waɗanda suke tafiya a kan tafarkinsa. Har ma, da yake dukkan annabawa sun yi fatan su kasance daga cikin al’ummarsa, ko, a mafi daidai, da yake an halicci dukkansu daga nurinsa, mu’ujizozinsu ma ana ƙidaya su a cikin mu’ujizozin Muhammadu alaihis-salam. Mu’ujizozin ƙaunataccen Annabinmu Muhammadu alaihis-salam, ta fuskar zamani, an kasa su gida uku:

Na farko – su ne waɗanda suka faru tun daga halittar ruhinsa mai albarka har zuwa zamanin bi’isa, lokacin da aka sanar da annabtarsa. Na biyu – su ne waɗanda suka faru a cikin zamanin da yake tsakanin bi’isa da wafatinsa.

Na uku – su ne abubuwan da suka faru da waɗanda za su faru tun daga wafatinsa har zuwa Ƙiyama. Na farkonsu ana kiransu irhas. Kowane ɓangare kuma ya sake rabuwa gida biyu: mu’ujizozin da aka gani da ido, da waɗanda ba a gan su ba, amma ake fahimtarsu da hankali. Dukkan mu’ujizozin suna da yawa ƙwarai, har ba a iya iyakance su ba, ba a iya ƙidaya su ba. An sanar da cewa mu’ujizozin ɓangare na biyu kusan dubu uku ne. Ga kaɗan daga cikin mashahuransu a ƙasa. 1. Mafi girman mu’ujizozin Muhammadu alaihis-salam shi ne Alƙur’ani mai girma. Dukkan mawaƙa da masana adabi da suka zo har zuwa yau, sun gaza, sun yi mamaki a gaban tsarin Alƙur’ani mai girma da ma’anarsa. Ba su iya faɗar kwatankwacin aya guda mai girma ba. I’ijazinsa da fasaharsa ba su yi kama da maganar mutum ba. Wato, idan aka cire kalma ɗaya daga cikinsa, ko aka ƙara masa kalma ɗaya, sai kyawun lafazinsa da na ma’anarsa su ɓaci. Waɗanda suka nemi wata kalma da za su sanya a maimakon kalma ɗaya tasa, ba su samu ba. Tsarinsa ba ya kama da waƙoƙin mawaƙan Larabawa. Yana ba da labarin abubuwa masu yawa ɓoyayyu da suka faru a baya da waɗanda za su faru a nan gaba. Masu jin sa da masu karanta shi ba sa ƙoshi da daɗinsa. Ko da sun gaji, ba sa gundura. Da gwaje-gwaje marasa adadi an gane cewa karanta shi da jin sa suna kawar da damuwa. Har an ga waɗanda tsoro da razana suka sauka a zukatansu da jin sa, har suka mutu saboda haka. Maƙiyan Musulunci masu tsanani da yawa, da jin Alƙur’ani mai girma, zukatansu suka yi laushi, suka yi imani. Daga cikin maƙiyan Musulunci da kuma zindiƙai masu ɗauke da sunan Musulmi, waɗanda ake kira Mu’aɗɗila, Malahida da Ƙaramiɗa, an sami waɗanda suka yi ƙoƙarin canza Alƙur’ani mai girma, su ɓata shi, ko su faɗi kwatankwacinsa, amma babu ɗayansu da ya cim ma burinsa. Amma Attaura da Injila, mutane sun canza su a kowane lokaci, kuma har yanzu ana canza su. Kyawawan abubuwan da ba za a iya samu da kowane ilimi da gwaji ba, da kyawawan ɗabi’u, da halayen da suke ba mutane ɗaukaka, da ayyukan alherin da suke isar da mutum zuwa ga farin cikin duniya da Lahira, da ilimomin da suka shafi farkon halittu da ƙarshensu, da dukkan abubuwan da suke da amfani ko cutarwa ga mutane – an sanar da su duka a cikin Alƙur’ani mai girma, a bayyane ko a ɓoye. Waɗanda suke a ɓoye, ma’abuta ilimi ne suke iya fahimtarsu. Dukkan ilimomi da asirran da suke cikin dukkan littattafan sama – Attaura, Zabura da Injila – an sanar da su a cikin Alƙur’ani mai girma. Dukkan ilimomin da suke cikin Alƙur’ani mai girma, Allahu Ta’ala kaɗai ne Ya san su. Mafi yawansu Ya sanar da ƙaunataccen AnnabinSa (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam). Aliyu da Husaini (radiyallahu ta’ala anhuma) sun sanar da cewa sun san mafi yawan waɗannan ilimomi. Karanta Alƙur’ani mai girma babbar ni’ima ce ƙwarai. Allahu Ta’ala Ya ba al’ummar HabibinSa wannan ni’ima. Mala’iku ba su da rabo a wannan ni’ima. Saboda haka sukan taru a wurin da ake karanta Alƙur’ani mai girma, su saurara. Dukkan littattafan tafsiri, kaɗan ƙwarai kawai suka sanar daga cikin ilimomin Alƙur’ani mai girma. A Ranar Ƙiyama, idan Muhammadu alaihis-salam ya hau mimbari ya karanta Alƙur’ani mai girma, masu saurare za su fahimci dukkan ilimominsa. 2. Ɗaya daga cikin mafi girman mashahuran mu’ujizozin Muhammadu alaihis-salam kuma shi ne tsaga wata gida biyu. Wannan mu’ujiza ba a ba wani annabi ita ba sam. Lokacin da Muhammadu alaihis-salam yake da shekara hamsin da biyu, a Makka, shugabannin kafiran Ƙuraishawa suka zo wurinsa suka ce: “Idan kai annabi ne, ka tsaga wata gida biyu.” Muhammadu alaihis-salam yana son ƙwarai kowa ya yi imani, musamman waɗanda ya sani da danginsa. Ya ɗaga hannuwansa ya yi addu’a. Allahu Ta’ala Ya karɓa, Ya raba wata gida biyu. Rabinsa ya bayyana a kan wani dutse, ɗayan rabin kuma a kan wani dutse dabam. Kafirai suka ce: “Muhammadu ya yi mana sihiri.” Ba su yi imani ba.

“Mu’ujizozin Muhammadu alaihis-salam dubu ɗaya aka gani, aboki da maƙiyi, kowa ya faɗi haka. Daga cikin mu’ujizozi masu yawa haka, mafi daraja ita ce kasancewarsa mai ladabi da kyawawan ɗabi’unsa” Riyadun-Nasihin

Waƙa:
Kare, idan ya dubi wata, sai ya yi haushi,
Wane laifi wata yake da shi a nan?
Karnuka, kullum haushi suke yi.
Wawa, me zai fahimta daga wannan?
Baiti:
Ɓacin ɗanɗanon baki, alamar ciwo ne:
Mafi daɗin sharbati, ɗaci yake yi ga mara lafiya.

3. A wasu yaƙe-yaƙensa, lokacin da aka rasa ruwa, Muhammadu alaihis-salam yakan tsoma hannunsa mai albarka a cikin ruwan da yake cikin wani kwano; ruwa yakan riƙa gudana daga tsakanin yatsunsa, kwanon da ruwan yake ciki kuma ya riƙa cika yana malala ba tare da yankewa ba. Daga wannan ruwa, wani lokaci mutum tamanin, wani lokaci ɗari uku, wani lokaci dubu ɗaya da ɗari biyar, a yaƙin Tabuk kuwa mutum dubu saba’in dukkansu, tare da dabbobinsu, suka sha suka yi amfani da shi. Idan ya fitar da hannunsa mai albarka daga ruwan, sai gudanar ruwan ta tsaya. 4. Wata rana ya tafi gidan baffansa Abbas, ya zaunar da shi da ƴaƴansa a gefensa. Ya rufe su da haramarsa, ya ce: “Ya Ubangijina! Kamar yadda na rufe wannan baffana da Ahlul-Baitina, Kai ma Ka kare su daga wutar Jahannama!” Daga bangwaye aka ji murya tana cewa “Amin” sau uku.2 5. Wata rana, don ya amsa wa waɗanda suka nemi mu’ujiza daga gare shi, ya kira wata bishiya da take nesa. Bishiyar ta zo tana jan saiwoyinta, ta yi sallama, ta ce: “Ash-hadu an la ilaha illallah wa ash-hadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluh.” Sannan ta tafi, ta sake kafuwa a wurinta. 6. A Buɗewar Khaibar, lokacin da aka sanya gasasshen naman tunkiya mai guba a gabansa, aka ji wata murya tana cewa: “Ya Manzon Allah! Kada ka ci ni, ni mai guba ne.”

7. Wata rana ya ce wa wani mutum da yake da gunki a hannunsa: “Idan gunkin ya yi magana da ni, za ka yi imani?” Mutumin ya ce: “Ni shekara hamsin ke nan ina bauta masa. Bai taɓa faɗa mini kome ba. Ta yaya zai yi maka magana?” Da Muhammadu alaihis-salam ya ce: “Ya kai gunki! Wane ne ni?”, sai aka ji wata murya tana cewa: “Kai annabin Allah ne.” Mai gunkin ya yi imani nan take.

8. A Madina, a cikin Masallacin Annabi, akwai wani kututturen dabino kafe a ƙasa. Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) yakan jingina da wannan ginshiƙi lokacin da yake huɗuba. Ana kiransa Hannana. Da aka yi mimbari, bai ƙara zuwa wurin Hannana ba. Dukkan jama’a suka ji kukansa. Annabinmu ya sauko daga mimbari, ya rungumi Hannana. Muryar ta yanke. Manzon Allah ya ce: “Da ban rungume shi ba, da ya yi ta kuka har zuwa Ƙiyama saboda rabuwa da ni.”

Mu’ujizozi irin waɗannan an gan su an kuma ba da labarinsu da yawa. 9. An gani sau da yawa cewa tsakuwar da ya ɗauka a hannunsa da guntayen abincin da ya riƙe suna tasbihin Allahu Ta’ala da wata murya kamar ta ƙudan zuma.

10. Wata rana wani kafiri ya zo ya ce: “Ta ina zan san cewa kai annabi ne?” Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) ya ce: “Idan na kira wannan nonon dabino da yake kan wancan itacen dabino, shi kuma ya zo, za ka yi imani?” Kafirin ya ce: “Na’am, zan yi imani.” Manzon Allah ya kira nonon dabinon, sai ya zo yana tsalle-tsalle. Manzon Allah ya ce: “Koma wurinka!” Sai ya hau wurinsa a kan itacen, ya rataya. Kafirin da ya ga wannan ya yi imani. 11. A Makka wasu kyarketai suka kama tumaki daga wani garke suka tafi da su. Da makiyayin ya far musu ya ƙwace tumakin daga hannun kyarketan, sai ɗaya daga cikin kyarketan ya ce: “Kana ƙwace arzikin da Allahu Ta’ala Ya aiko mana daga hannunmu, ba ka ji tsoron Allahu Ta’ala ba?” Da makiyayin ya ce: “Na yi mamaki ƙwarai! Kyarkeci yana magana?”, sai kyarkecin ya ce: “Ko in ba ka labarin abin da ya fi wannan ban mamaki? A Madina, Muhammadu (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam), Annabin Allahu Ta’ala, yana nuna mu’ujizozi.” Makiyayin ya zo ya faɗa wa Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) wannan, ya musulunta.

12. Lokacin da Shugabanmu Muhammadu (sallallahu alaihi wa sallam) yake tafiya a wani fili mai ciyawa, ya ji murya sau uku tana cewa: “Ya Manzon Allah!” Ya duba wancan gefen, ya ga wata barewa ɗaure. A gefenta wani mutum yana barci. Da ya tambayi barewar abin da take so, sai ta ce: “Wannan mafarauci ya farauce ni. A kan tudun da yake can gaba ina da ƴaƴa biyu. Ka sake ni! Zan je in shayar da su nono in dawo.” Manzo alaihis-salam ya ce: “Za ki cika alkawarinki ki dawo?” Barewar ta ce: “Ina ba da alkawari saboda Allah; idan ban dawo ba, azabar Allah ta kasance a kaina!” Manzon Allah ya saki barewar. Jim kaɗan sai ta dawo. Mutumin ya farka ya ce: “Ya Manzon Allah! Kana da wani umarni a gare ni?” Shugabanmu Annabi ya ce: “Ka ƴanta wannan barewa!” Mutumin ya kwance igiyar barewar ya sake ta. Barewar ta ce: “Ash-hadu an la ilaha illallah wa annaka Rasulullah”, sannan ta tafi.

13. Wata rana ya kira wani mutumin ƙauye zuwa ga imani. Shi kuma ya ce: “Idan ka rayar da ƴar wani maƙwabcina Musulmi da ta rasu, zan yi imani.” Suka tafi kabarinta. Manzon Allah ya kira yarinyar da sunanta. Da farko aka ji murya daga cikin kabari, sannan yarinyar ta fito waje. Shugabanmu Manzon Allah ya tambaya: “Kina son ki koma duniya?” Yarinyar ta ce: “Ya Manzon Allah! Ba na son in koma duniya. A nan na fi samun nutsuwa fiye da gidan babana. Lahirar Musulmi ta fi duniyarsa alheri.” Da mutumin ƙauyen ya ga wannan, sai ya yi imani nan take. 14. Jabir ɗan Abdullahi (radiyallahu ta’ala anhu) ya dafa tunkiya. Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) ya ci ta tare da Sahabbansa. Ya ce: “Kada ku karya ƙasusuwanta!” Ya tara ƙasusuwan, ya ɗora hannuwansa masu albarka a kansu, ya yi addu’a. Allahu Ta’ala Ya rayar da tunkiyar. 15. Aka kawo wa Manzon Allah wani yaro wanda, duk da cewa ya girma, bai taɓa yin magana ba. Ya tambaya: “Wane ne ni?” Yaron ya amsa: “Kai Manzon Allah ne.” Kuma ya yi ta magana har ya mutu.

“Ya Ubangijina! Kamar yadda na rufe wannan baffana (Abbas) da Ahlul-Baitina, Kai ma Ka kare su daga wutar Jahannama!” Hadisi mai daraja

16. Wani mutum ya taka ƙwan maciji, idanunsa biyu suka daina gani. Aka kawo shi wurin Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam). Da ya shafa masa yawunsa mai albarka a idanunsa, sai ya fara gani. Har ma, lokacin da yake da shekara tamanin, yakan iya zura zare a allura.

17. Muhammadu ɗan Haɗib ya ce: “Lokacin da nake ƙarami, aka zubo mini ruwan zafi a jikina. Jikina ya ƙone. Babana ya kai ni wurin Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam). Da hannuwansa masu albarka ya shafa yawunsa a wuraren da suka ƙone, ya yi addu’a. Nan take ƙonewar ta warke.”

18. Wata mace ta kawo ɗanta mai ƙwarƙwata. Manzon Allah ya shafa kansa da hannuwansa masu albarka, sai ya warke. Gashinsa ya fara tsiro.

19. A cikin littattafan “Sunan” na Tirmizi da Nasa’i an ce: wani mutum makaho, wanda idanunsa biyu ba sa gani, ya zo ya ce: “Ya Manzon Allah! Ka yi addu’a, idanuna su buɗe.” Shugabanmu, saboda jin ƙansa, ya gaya masa ya yi alwala cikakkiya, sannan ya karanta wannan addu’a: “Ya Ubangijina! Ina roƙonKa. Ina roƙonKa da sanya ƙaunataccen AnnabinKa Muhammadu alaihis-salam a tsakani. Ya Annabina da nake ƙauna ƙwarai, Sayyidina Muhammadu! Ina roƙon Ubangijina da sanya ka tawassuli. Ina roƙonSa Ya karɓa saboda darajarka. Ya Ubangijina! Ka sanya wannan Annabi Maɗaukaki mai ceto a gare ni! Ka karɓi addu’ata saboda darajarsa!” Da mutumin ya yi alwala ya yi addu’a, sai idanunsa suka buɗe. Musulmi sun yi ta karanta wannan addu’a a kowane lokaci, suka sami bukatunsu. 20. Manzon Allah yana tafiya tare da Abu Ɗalib a wani hamada. Abu Ɗalib ya ce ya ji ƙishirwa ƙwarai. Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) ya sauka daga kan dabbar, ya ce: “Ka ji ƙishirwa?”, sai ya bugi ƙasa da diddigen ƙafarsa mai albarka. Ruwa ya ɓuɓɓugo. Ya ce: “Baffana, ka sha daga wannan ruwa!” 21. A tafiyar Hudaibiyya suka sauka a gefen wata rijiya mai ƙarancin ruwa. Sojoji suka koka da ƙishirwa. Ya nemi bokiti ɗaya na ruwa, ya yi alwala daga cikinsa, ya tofa a ciki, ya sa aka zuba shi a rijiyar. Ya ɗauki kibiya ɗaya ya jefa a rijiyar. Suka ga rijiyar ta cika da ruwa har bakinta.

22. A wani yaƙi, sojoji suka koka da ƙishirwa. Manzo alaihis-salam ya aiki sojoji biyu su nemo ruwa. Suka ga wata mace a kan raƙumi da salkuna biyu cike da ruwa, suka kawo ta. Manzo alaihis-salam ya nemi ɗan ruwa kaɗan daga wurin matar. Ya sa aka zuba shi a cikin wani kwano. Dukkan sojojin suka zo, bi da bi suka cika kwanukansu da salkunansu. Suka ba matar ɗan dabino kaɗan, suka kuma cika mata salkunan ruwanta.

Manzon Allah ya ce: “Ba mu rage ruwanki ba. Allahu Ta’ala ne Ya ba mu ruwan.”

23. A Madina, lokacin da yake huɗuba a kan mimbari, wani mutum ya ce: “Ya Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam)! Saboda rashin ruwa ƴaƴanmu, dabbobinmu da gonakinmu suna halaka. Ka taimake mu!” Ya ɗaga hannuwansa ya yi addu’a. Alhali babu ko gajimare ɗaya a sama, kafin ya shafa hannuwansa masu albarka a fuskarsa, gajimare suka taru. Nan take ruwan sama ya fara. Ya ci gaba kwanaki da yawa. Yayin da yake sake huɗuba a kan mimbari, sai mutumin nan ya ce: “Ya Manzon Allah! Za mu halaka saboda ruwan sama”, sai Manzo alaihis-salam ya yi murmushi, ya ce: “Ya Ubangijina! Ka ba sauran bayinKa ma rahamarKa!” Gajimare suka watse, rana ta bayyana. 24. Jabir ɗan Abdullahi (radiyallahu ta’ala anhu) ya ce: ina da bashi mai yawa a kaina. Na sanar da Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam). Ya zo gonata, ya zagaya tsibin dabino sau uku. Ya ce: “Kira masu binka bashi, su zo!” Aka ba kowannensu haƙƙinsa. Tsibin bai ragu da kome ba. 25. Wata mace ta aiko da zuma a matsayin kyauta. Ya karɓi zumar, ya mayar da kwanon babu kome a ciki. Da ƙudurar Allahu Ta’ala, kwanon ya dawo cike da zuma. Matar ta zo ta ce: “Ya Manzon Allah! Mene ne laifina? Don me ba ka karɓi kyautata ba?” Ya ce: “Mun karɓi kyautarki. Zumar da kika gani, albarka ce da Allahu Ta’ala Ya ba kyautarki.” Matar ta tafi gida da zumar tana farin ciki. Ita da iyalinta suka ci ta watanni da yawa. Ba ta ragu ba ko kaɗan. Wata rana, bisa kuskure, suka zuba zumar a wani kwano dabam. Suka ci daga nan, suka ƙare ta. Suka sanar da Manzon Allah wannan. Ya ce: “Da ta zauna a cikin kwanon da na aiko, da sun ci ta muddin duniya tana nan, ba za ta taɓa raguwa ba.”

26. Abu Huraira ya ce: na kawo wa Manzon Allah ƴan dabino kaɗan. Na roƙe shi ya yi addu’a a sanya musu albarka. Ya yi addu’a su kasance masu albarka, ya ce: “Ɗauki waɗannan, ka sa su a cikin jakarka. Lokacin da kake son ɗauka daga cikinta, ka ɗauka da hannunka daga ciki, kada ka zuba su ƙasa ka ɗauka!” Ban rabu da jakata da dabinon suke ciki ba dare da rana, na yi ta ci daga cikinta har zuwa zamanin Usman (radiyallahu anhu). Na ciyar da waɗanda suke tare da ni ma, na kuma yi sadaka da su cike da tafukan hannu. A ranar da Usman (radiyallahu anhu) ya yi shahada, jakata ta ɓace. 27. Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam), kamar Sulaimanu alaihis-salam, yana fahimtar harshen dukkan dabbobi. An ga dabbobi da yawa suna zuwa suna kai ƙara a kan masu su ko kuma a kan wasu. Manzon Allah yakan sanar da Sahabbai masu girma wannan. A Yaƙin Hunain, ya ce wa farar alfadarar da yake kanta, mai suna “Duldul”: “Durƙusa ƙasa!” Da Duldul ta durƙusa nan take, sai ya ɗauki tafin yashi ɗaya daga ƙasa, ya watsa a kan kafirai.

28. Wata rana ya ce wa matarsa Hafsa (radiyallahu anha): “Abubakar da babanki za su karɓi jagorancin al’ummata a hannunsu.” Da wannan magana ya yi bushara cewa Abubakar da Umar, uban Hafsa (radiyallahu anhuma), za su zama halifofi.

“Ya Hafsa! Abubakar da babanki za su karɓi jagorancin al’ummata a hannunsu” Hadisi mai daraja

29. Ya ɗora wa Abu Huraira (radiyallahu ta’ala anhu) aikin kula da dabinon da ya zo Madina a matsayin zakka. Sai Abu Huraira ya kama wani mutum yana satar dabino, ya ce masa: “Zan kai ka wurin Manzon Allah.” Da ɓarawon ya yi ta roƙo yana cewa: “Ni talaka ne, iyalina suna da yawa”, sai ya sake shi. Washegari Manzon Allah ya kira Abu Huraira ya tambaya: “Mutumin da ka saki jiya da dare, me ya yi?” Da Abu Huraira ya ba da labari, sai ya ce: “Ya yaudare ka. Zai sake zuwa.” Washegari da dare ya sake zuwa, aka kama shi. Ya sake roƙo, ya ce: “Don Allah ka sake ni”, sai ya kuɓuta. Dare na uku, da ya sake zuwa aka kama shi, roƙonsa bai yi amfani ba. Sai ya ce: “Idan ka sake ni, zan koya maka wasu abubuwa da za su amfane ka ƙwarai.” Abu Huraira ya yarda. Ya ce: “Idan ka karanta Ayatul-Kursiyyu lokacin da za ka kwanta da dare, Allahu Ta’ala Zai kare ka, shaiɗan ba zai kusance ka ba”, sannan ya tafi. Washegari Manzon Allah ya sake tambayar Abu Huraira; da ya sami amsa, sai ya ce: “A wannan karon ya faɗi gaskiya. Alhali shi kansa babban maƙaryaci ne. Ka san wanda kake magana da shi dare uku ke nan?” Da ya ce: “A’a, ban sani ba”, sai ya ce: “Mutumin nan shaiɗan ne.”

30. Lokacin da ya aika da sojoji zuwa wurin da ake kira Mu’uta don yaƙi da rundunonin Sarkin Rum, shi da kansa, yana a kan mimbari a Madina, ya ga yadda kwamandoji uku daga cikin Sahabbai (Zaid ɗan Harisa, Ja’afar ɗan Abu Ɗalib, Abdullahi ɗan Rawaha) suka yi shahada ɗaya bayan ɗaya da nunin Allahu Ta’ala, ya kuma sanar da waɗanda suke gefensa. 31. Lokacin da yake aika Mu’az ɗan Jabal (radiyallahu ta’ala anhu) zuwa Yaman a matsayin gwamna, ya raka shi har wajen Madina, ya yi masa nasihohi da yawa. Ya ce: “Ni da kai ba za mu ƙara haɗuwa ba har zuwa Ƙiyama.” Lokacin da Mu’az yake Yaman, Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) ya yi wafati a Madina.

32. Lokacin da yake wafati, ya ce wa ƴarsa Fatima: “A cikin dangina, ke ce za ki fara haɗuwa da ni.” Bayan wata shida Fatima (radiyallahu anha) ta rasu. Daga cikin danginsa babu wanda ya rasu kafin ta.

33. Ya ce wa Ƙais ɗan Shammas (radiyallahu anhu): “Za ka yi rayuwa mai kyau, ka kuma mutu shahidi.” Lokacin da Abubakar (radiyallahu ta’ala anhu) yake halifa, Ƙais ya yi shahada a Yamama, a yaƙin da aka yi da Musailima Maƙaryaci (al-Kazzab). Ya kuma sanar da cewa Sayyidina Umar al-Faruƙ, Sayyidina Usman da Sayyidina Aliyu (radiyallahu ta’ala anhum ajma’in) za su yi shahada. 34. Ya yi bushara cewa ƙasashen Kisra, Sarkin Farisa, da na Ƙaisar, Sarkin Rum, za su shiga hannun Musulmi, kuma taskokinsu za a rarraba su a tafarkin Allah. 35. Ya sanar da cewa mutane da yawa daga cikin al’ummarsa za su tafi yaƙi ta teku, kuma wata mace daga cikin Sahabbai mai suna Ummu Haram za ta kasance a wannan yaƙin. Lokacin da Sayyidina Usman yake halifa, Musulmi suka tafi tsibirin Ƙubrus da jiragen ruwa, suka yi yaƙi. Wannan macen ma tana tare da su. Ta yi shahada a can.3

36. Wata rana Manzo alaihis-salam yana zaune a wani wuri mai tudu. Ya juya ga waɗanda suke gefensa, ya ce: “Ku ma kuna ganin abin da nake gani? Ina rantsuwa, ina ganin fitinun da za su faru a tsakanin gidajenku, a kan tituna.” A kwanakin da aka yi wa Usman (radiyallahu anhu) shahada, da kuma daga baya a zamanin Yazid, manyan fitinu suka faru a Madina. Jinin mutane da yawa ya zuba a kan tituna.

37. Wata rana ya sanar da cewa ɗaya daga cikin matansa za ta yi tawaye ga halifa. Da A’isha (radiyallahu ta’ala anha) ta yi dariya da wannan magana, sai ya ce: “Ya Humaira4! Kada ki manta da wannan maganata! Kada ki zama ke ce wannan macen!” Sannan ya juya ga Aliyu (radiyallahu anhu), ya ce: “Idan al’amarinta ya faɗa hannunka, ka yi mata tausasawa!” Bayan shekara talatin, A’isha (radiyallahu anha) ta yi yaƙi da Aliyu (radiyallahu anhu), ta faɗa a hannunsa fursuna. Aliyu (radiyallahu anhu) ya aika da ita daga Basra zuwa Madina da karimci da girmamawa.

38. Ya ce wa Sayyidina Mu’awiya: “Idan wata rana ka zama mai mulki a kan al’ummata, ka saka wa masu kyautatawa! Ka kuma yafe wa masu munanawa!” Sayyidina Mu’awiya, a zamanin Sayyidina Umar da Sayyidina Usman, ya yi shekara ashirin yana gwamna a Dimashƙ, sannan ya yi shekara ashirin kuma yana halifa. 39. Wata rana ya ce: “Mu’awiya ba zai taɓa shan kashi ba.” Da Aliyu (radiyallahu ta’ala anhu) ya ji wannan hadisi a Yaƙin Siffin, sai ya ce: “Da na ji tun da farko, da ban yi yaƙi da Mu’awiya (radiyallahu ta’ala anhu) ba.” 40. Ya ce wa Ammaru ɗan Yasir (radiyallahu ta’ala anhu): “Mutane masu tawaye, masu saɓo ne za su kashe ka.” Ya yi shahada lokacin da yake yaƙi tare da Aliyu (radiyallahu anhu) a kan Mu’awiya (radiyallahu anhu). 41. Game da Hasan, ɗan ƴarsa Fatima (radiyallahu ta’ala anhuma), ya ce: “Wannan ɗana mai alheri ne ƙwarai. Allahu Ta’ala Zai sanya shi sanadin sulhun manyan rundunoni biyu na Musulmi.” Lokacin da zai yi yaƙi da Mu’awiya (radiyallahu anhu) da babbar runduna, don ya hana fitina, don kada a zubar da jinin Musulmi, ya miƙa wa Mu’awiya (radiyallahu anhu) halifancin da yake haƙƙinsa. 42. Abdullahi ɗan Zubair (radiyallahu ta’ala anhuma) ya sha jinin da ya fito lokacin da ake yi wa Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) kaho. Da ya ga wannan, sai ya ce: “Ka san abin da zai same ka daga mutane? Mutane ma abubuwa da yawa za su same su daga gare ka. Wutar Jahannama ba za ta ƙone ka ba.” Lokacin da Abdullahi ɗan Zubair ya ayyana halifancinsa a Makka, Abdulmalik ɗan Marwan ya aika da Hajjaj daga Dimashƙ zuwa Makka da babbar runduna. Suka kama Abdullahi suka kashe shi. 43. Ya dubi uwar Abdullahi ɗan Abbas, ya ce: “Za ki haifi ɗa. Idan an haife shi, ki kawo mini shi!” Da suka kawo yaron, ya yi kiran salla da iƙama a kunnensa, ya shafa masa yawun bakinsa mai albarka a bakinsa. Ya sa masa suna Abdullahi, ya ba da shi a hannun uwarsa, ya ce: “Ki ɗauki uban halifofi, ki tafi!” Da Sayyidina Abbas, uban yaron, ya ji wannan ya zo ya tambaya, sai ya ce: “Na’am, haka na faɗa. Wannan yaro uban halifofi ne. A cikinsu za a sami Saffah, Mahdi, da kuma wani mutum da zai yi salla tare da Isa alaihis-salam.” Halifofi da yawa suka hau kan mulkin Daular Abbasiyawa. Dukkansu sun fito ne daga zuriyar Abdullahi ɗan Abbas.

“Ya Mu’awiya! Idan wata rana ka zama mai mulki a kan al’ummata, ka saka wa masu kyautatawa! Ka kuma yafe wa masu munanawa!” Hadisi mai daraja

44. Wata rana ya ce: “A cikin al’ummata mutane da yawa da ake kira Rafidawa za su bayyana. Waɗannan za su rabu da addinin Musulunci.”

45. Ya yi wa mutane da yawa daga cikin Sahabbansa addu’o’in alheri; dukkansu an karɓe su, suka kuma ga amfaninsu. Aliyu (radiyallahu ta’ala anhu) ya ce: Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) ya so ya aike ni Yaman a matsayin alƙali (ƙadi). Na ce: “Ya Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam)! Ni ban san yin alƙalanci ba.” Ya ɗora hannunsa mai albarka a ƙirjina, ya ce: “Ya Ubangijina! Ka sanar da zuciyarsa abubuwan da suke daidai. Ka ba shi ikon faɗar gaskiya a kowane lokaci!” Bayan haka, daga cikin masu ƙara da suke zuwa wurina, nakan gane mai gaskiya nan take, in yi hukunci bisa gaskiya.

46. Mutane goma da Manzon Allah ya yi musu busharar cewa za su shiga Aljanna ana kiransu Ashara Mubashshara. Ga ɗaya daga cikinsu, Sa’ad ɗan Abu Waƙƙas (radiyallahu anhu), ya yi addu’a a Yaƙin Uhud, ya ce: “Ya Ubangijina! Ka isar da kibiyoyinsa ga abubuwan da yake harba, Ka kuma karɓi addu’o’insa!” Bayan haka, kowace addu’ar Sa’ad ana karɓar ta, kuma kowace kibiyar da ya harba takan sami maƙiyi.

47. Ya ɗora hannunsa mai albarka a goshin ɗan baffansa Abdullahi ɗan Abbas, ya ce: “Ya Ubangijina! Ka sanya shi malami mai zurfi a addini, Ka sanya shi ma’abucin hikima! Ka ba shi ilimomin Alƙur’ani mai girma!” Bayan haka, Abdullahi ɗan Abbas ya zama na ɗaya a zamaninsa a dukkan ilimomi, musamman a ilimomin tafsiri, hadisi da fiƙihu. Sahabbai da Tabi’ai sukan koyi kome daga gare shi. Ya shahara da sunayen “Tarjumanul-Ƙur’an”, “Bahrul-Ilm” da “Ra’isul-Mufassirin”. Ƙasashen Musulunci suka cika da ɗalibansa.5

48. Ya yi wa Anas ɗan Malik, ɗaya daga cikin masu yi masa hidima, addu’a: “Ya Ubangijina! Ka yawaita dukiyarsa da ƴaƴansa, Ka tsawaita rayuwarsa, Ka kuma gafarta zunubansa!” Yayin da lokaci yake wucewa, dukiyarsa da mallakarsa suka riƙa ƙaruwa. Itatuwansa da gonakinsa na inabi sukan ba da ƴaƴa kowace shekara. Ya sami ƴaƴa da yawa ƙwarai. Ya yi rayuwa shekara ɗari da goma. A ƙarshen rayuwarsa ya ce: “Ya Ubangijina! Daga cikin addu’o’in da HabibinKa ya yi mini, uku Ka karɓa, Ka ba ni! Na huɗu, wato gafarta zunubaina, yaya zai kasance?”, sai ya ji wata murya tana cewa: “Na huɗu ma Na karɓa. Ka kwantar da hankalinka!”

“Ya Ubangijina! Ka sanya shi (Abdullahi ɗan Abbas) malami mai zurfi a addini, Ka sanya shi ma’abucin hikima! Ka ba shi ilimomin Alƙur’ani mai girma!” Hadisi mai daraja

49. Ya yi wa Malik ɗan Rabi’a (radiyallahu ta’ala anhu) addu’a yana cewa: “Ƴaƴanka su kasance masu albarka!” Ya sami ƴaƴa maza tamanin.

50. Lokacin da shahararren mawaƙin nan mai suna Nabigha ya karanta wasu daga cikin waƙoƙinsa, Annabinmu ya faɗi addu’ar da take shahararriya a tsakanin Larabawa: “Allahu Ta’ala kada Ya zubar da haƙoranka!” Nabigha ya kai shekara ɗari, haƙoransa kuwa farare ne, tsarkaka, a jere kamar lu’ulu’u. 51. Ya ce game da Urwa ɗan Ja’ad (radiyallahu ta’ala anhu): “Ya Ubangijina! Ka sanya albarka a cikin cinikinsa!” Urwa ya ce: “Bayan haka dukkan cinikayyar da na yi ta sami riba. Ban taɓa yin asara ba.” 52. Wata rana ƴarsa Fatima (radiyallahu ta’ala anha) ta zo wurinsa. Fuskarta ta koɗe saboda yunwa. Ya ɗora hannunsa a ƙirjinta, ya ce: “Ya Ubangijina, mai ƙosar da mayunwata! Kada Ka bar Fatima, ƴar Muhammadu, da yunwa!” Nan take jini ya dawo fuskar Fatima, ta farfaɗo. Har ta rasu ba ta taɓa jin yunwa ba.

53. Ya yi wa Abdurrahman ɗan Auf, daga cikin Ashara Mubashshara, addu’ar albarka. Dukiyarsa ta ƙaru har ta zama abin faɗa a bakin kowa.

54. Ya ce: “Addu’ar kowane annabi ana karɓa. Kowane annabi ya yi addu’a a duniya domin al’ummarsa. Ni kuwa ina addu’a ne a ba ni izinin yin ceto ga al’ummata a Ranar Ƙiyama. In sha Allahu, addu’ata za a karɓa. Zan yi ceto ga dukkan waɗanda ba mushrikai ba.”

55. Ya tafi wasu ƙauyuka a Makka, ya yi ƙoƙari ƙwarai su yi imani. Ba su karɓa ba. Ya yi addu’a su sha wahala kamar yunwar da aka gani a Masar a zamanin Annabi Yusufu (alaihis-salatu was-salam). A wannan shekarar aka yi yunwa a waɗannan wuraren, har suka ci mushe. 56. Utaiba, ɗan baffansa Abu Lahab, duk da cewa surukin Manzon Allah (alaihis-salatu was-salam) ne, bai yi imani da Manzon Allah ba, ya kuma ɓata wa wancan Jagora (sallallahu alaihi wa sallam) rai ƙwarai. Ya saki ƴarsa mai albarka, Nana Ummu Kulsum, ya kuma faɗi munanan kalmomi. Wannan ya ɓata masa rai ƙwarai, sai ya ce: “Ya Ubangijina! Ka ɗora masa ɗaya daga cikin karnukanKa!” Lokacin da Utaiba yake tafiya Sham don ciniki, wani dare yana kwance a tsakiyar abokan tafiyarsa. Wani zaki ya zo ya sunsuni abokansa ya bar su. Da ya zo kan Utaiba, sai ya kama shi ya yayyaga shi. 57. Wani mutum yana cin abinci da hannun hagu. Sai ya ce masa: “Ka ci da hannun dama!” Ya yi ƙarya, ya ce: “Hannun damana ba ya motsi.” Ya ce: “Hannun damanka kada ya ƙara motsi!”6 Har ya mutu, bai iya kai hannun damansa bakinsa ba.

58. Ya aika da wasiƙa ga Khusrau Parwiz, Sarkin Farisa, don ya yi imani. Ƙasƙantaccen Khusrau ya yayyaga wasiƙar, ya kashe manzon da ya kawo ta, ya zama shahidi. Da Manzo alaihis-salam ya ji wannan, ya yi baƙin ciki ƙwarai, ya ce: “Ya Ubangijina! Kamar yadda ya yayyaga wasiƙata, Ka yayyaga mulkinsa!” Tun Manzon Allah yana raye, ɗan Khusrau, Shirawaih, ya caka masa wuƙa ya kashe shi. Lokacin da Umar (radiyallahu ta’ala anhu) yake halifa, Musulmi suka buɗe ƙasar Farisa gaba ɗaya; Khusrau bai bar zuriya ba, bai kuma bar mulki ba.

59. Lokacin da Manzo alaihis-salam yake umarni da kyakkyawa da hani daga mummuna a kasuwa, yana nasiha, wani ƙasƙantacce mai suna Hakam ɗan Abul-As, uban Marwan, yakan bi bayan Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam), yana buɗe idanunsa yana rufewa, yana murɗa fuskarsa, yana izgili ta haka. Da Manzo alaihis-salam ya juya baya ya ga wannan mummunan halinsa, sai ya ce: “Ka kasance kamar yadda ka nuna kanka!” Har ya mutu, fuskarsa da idanunsa ba su daina rawa ba. 60. Allahu Ta’ala Yakan kare HabibinSa daga bala’o’i. Abu Jahal shi ne babban maƙiyin Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam). Lokacin da ya ɗaga wani babban dutse don ya buga kansa mai albarka, ya ga maciji ɗaya a kan kowane ɗaya daga cikin kafaɗun Manzon Allah biyu; dutsen ya faɗi daga hannunsa, ya gudu.

61. Lokacin da yake salla a gefen Ka’aba mai girma, ƙasƙantaccen Abu Jahal, yana cewa: “Yanzu ne lokacinsa”, ya so ya kai masa hari da wuƙa, amma nan take ya juya baya ya gudu. Da abokansa suka ce: “Don me ka ji tsoro?”, sai ya ce: “Na ga wani rami cike da wuta a tsakanina da Muhammadu (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam). Mutane da yawa suna jirana. Da na ɗauki taki ɗaya, da sun kama ni sun jefa ni a wutar.” Da Musulmi suka ji wannan suka tambayi Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam), sai ya ce: “Da mala’ikun Allahu Ta’ala sun kama shi, sun yayyaga shi.”

62. A shekara ta huɗu bayan Hijira, a wurin Banu Nadir, lokacin da Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) yake magana da Sahabbansa a ƙarƙashin bangon kagarar Yahudawa, wani Bayahude ya so ya jefa masa wani babban dutsen niƙa daga sama. Da ya miƙa hannunsa ga dutsen, sai hannuwansa biyu suka shanye. 63. A shekara ta tara bayan Hijira, mutane suna zuwa daga wurare masu nisa, jama’a-jama’a, suna yin imani. Wasu kafirai biyu masu suna Amir da Arbad suka shiga cikin masu zuwa. Lokacin da Amir yake gaya wa Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) cewa sun zo ne su yi imani, Arbad ya wuce bayansa, ya so ya zare takobinsa daga kube. Hannunsa ya kasa motsi. Da Amir ya yi masa alama daga gaba kamar yana cewa: “Me kake jira?”, sai Manzo alaihis-salam ya ce: “Allahu Ta’ala Ya kare ni daga cutarwar ku biyu.” Da suka bar wurin, Amir ya ce wa Arbad: “Don me ba ka cika alkawarinka ba?” Shi kuma ya ce: “Me zan yi? Sau nawa na so in zare takobin! A kowane lokaci na ga kai a tsakaninmu biyu.” Bayan kwanaki kaɗan, alhali sararin sama a buɗe yake, ba zato gajimare suka rufe shi. Tsawa ta faɗa wa Arbad, ya halaka tare da raƙuminsa.

64. Wata rana Manzo alaihis-salam ya yi alwala, ya sa ɗaya daga cikin khuffansa, yana miƙa hannunsa ga na biyun, sai wani tsuntsu ya kama khuffin ya kakkaɓe shi a sama. Wani maciji ya faɗo daga cikinsa. Sannan tsuntsun ya ajiye khuffin ƙasa. Tun daga wannan rana, kakkaɓe takalmi kafin a sa shi ya zama sunna. 65. Manzo alaihis-salam, a yaƙe-yaƙe da a hamada, ya ware masu gadi daga cikin Sahabbansa don su kare shi. Da aya ta sittin da bakwai ta Suratul Ma’ida, wadda ma’anarta: “Allah Yana kare ka daga cutarwar mutane”, ta sauka, sai ya daina wannan. Sai ya riƙa yawo shi kaɗai a tsakanin maƙiya, ya kwanta shi kaɗai, ba ya jin tsoro ko kaɗan.

“Ya Annabi mai ɗaukaka! Allah Yana kare ka daga cutarwar mutane” Ma’ida: 67

66. Sayyidina Anas ya ba da labari: Manzon Allah yana da wani mayani da yake share fuskarsa mai albarka da shi. Yakan share fuskarsa da shi, idan ya yi datti kuma, sai ya sa shi a wuta. Dattin yakan ƙone, mayanin kuwa ba ya ƙonewa, yakan fito tsabtatacce. 67. Aka ɗebo ruwan wata rijiya da bokiti, ya sha daga cikin bokitin, sauran kuma aka zuba a rijiyar. Tun daga nan, a kowane lokaci ƙanshin miski yake fitowa daga rijiyar. 68. A jikin Utba ɗan Farƙad (radiyallahu anhu) cutar da ake kira ƙurajen ƙaiƙayi (urtikariya) ta bayyana. Manzo alaihis-salam ya tuɓe masa tufafi, ya tofa yawu a hannuwansa masu albarka, ya shafa jikinsa da hannuwansa. Mara lafiyar ya warke. Jikinsa yakan yi ƙanshi kamar miski. Wannan hali ya ci gaba na tsawon lokaci. 69. Lokacin da Manzo alaihis-salam yake salla, shaiɗan ya zo ya so ya ɓata masa sallarsa, sai ya kama shi da hannuwansa masu albarka. Bayan ya karɓi alkawari daga gare shi cewa ba zai ƙara zuwa ya ɓata salla ba, sai ya sake shi.

70. Abdullahi ɗan Ubayy ɗan Salul, shugaban munafukan Madina, lokacin da mutuwarsa ta kusa, ya kira Manzon Allah. Ya roƙa yana cewa: “Ka sanya mini rigar da take jikinka a matsayin likkafani.” Da yake al’adarsa ce ya ba da duk abin da aka roƙe shi, sai ya ba shi rigarsa. Har ma ya yi masa sallar jana’iza. Munafukai dubu da suke a Madina, da suka yi mamakin wannan kyauta ta Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam), dukkansu suka yi imani. 71. Daga cikin kafiran Ƙuraishawa, Walid ɗan Mughira, As ɗan Wa’il, Haris ɗan Ƙais, Aswad ɗan Yaghus da Aswad ɗan Muɗɗalib sun wuce sauran wajen cutarwa da azabtar da Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam). Jibrilu alaihis-salam ya zo da aya ta casa’in da biyar ta Suratul Hijr, wadda ma’anarta: “Za Mu yi wa masu yi maka izgili ukubarsu…”, ya yi nuni ga ƙafar Walid, ga diddigen na biyu, ga hancin na uku, ga kan na huɗu, ga idanun na biyar. Wata kibiya ta soki ƙafar Walid. Saboda girman kansa, ya ga cewa sunkuyawa ya cire kibiyar ya yar da ita abin ƙasƙanci ne a gare shi. Ƙarfen ya shiga jijiyar diddigensa, ya kamu da ciwon siyatika. Ƙaya ta soki diddigen As. Ya kumbura kamar salka. Jini ya yi ta zuba daga hancin Haris ba yankewa. Aswad, yana zaune a ƙarƙashin wata bishiya cikin murna, sai ya bugi kansa da bishiyar; ɗayan Aswad ɗin kuma ya makance; dukkansu suka halaka.

72. A Madina akwai wata mace mai kyan gani daga ƙabilar Banu Najjar. Wani aljani ya ƙaunace ta, yakan zo wurinta a kowane lokaci. Bayan Manzo alaihis-salam ya zo Madina, wata rana, wannan aljani yana zaune a kan bangon da yake gaban gidan matar, sai matar ta gane shi. Ta ce: “Don me ka daina zuwa wurina?” Aljanin ya ce: “Annabin Allahu Ta’ala (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) ya haramta zina da dukkan abubuwan haram.”

73. A yaƙin da ake kira Bi’r Ma’una, kafirai suka karya alkawarin da suka ɗauka, suka yi wa Sahabbai saba’in shahada, in ban da ɗaya ko biyu. A cikinsu akwai Amir ɗan Fuhaira (radiyallahu ta’ala anhu), wanda ya kasance bawan Abubakar (radiyallahu anhu) ya kuma ƴanta shi, kuma yana daga cikin waɗanda suka fara imani; lokacin da suka soke shi da mashi, mala’iku suka ɗaga shi zuwa sama a gaban idanun kafirai. Da suka sanar da Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) wannan, sai ya ce: “Mala’ikun Aljanna ne suka binne shi, ruhinsa kuma an ɗaga shi zuwa Aljanna.”

74. Sa’ad ɗan Mu’az (radiyallahu ta’ala anhu) ya ji rauni a Yaƙin Khandaƙ (Rami). Bayan wani lokaci ya rasu. Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) ya sanar da cewa mala’iku dubu saba’in sun halarci sallar jana’izarsa. Lokacin da ake haƙa kabarinsa, ƙanshin miski ya bazu ko’ina. 75. Wani Sahabi mai suna Safina, wanda Ummu Salama (radiyallahu ta’ala anha), ɗaya daga cikin matan Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam), ta ƴanta, ba ya taɓa rabuwa da hidimar Manzon Allah. A yaƙin da aka yi da Rumawa, ya rabu da sojoji, ya faɗa hannun kafirai fursuna. Da ya tsere yana dawowa, sai wani zaki mai ban tsoro ya fito gabansa. Ya ce: “Ni mai hidimar Manzon Allah ne”, ya ba zakin labarin abin da ya same shi. Zakin ya goge fuskarsa da idanunsa a jikinsa, ya yi tafiya a gefensa. Bai rabu da shi ba, don kada wata cutarwa ta same shi daga maƙiyi. Da aka ga sojojin Musulunci, sai ya juya ya tafi. 76. Wani mutum mai suna Jahjah Ghifari ya yi tawaye ga halifa Usman (radiyallahu ta’ala anhu). Ya karya sandar da Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) yake riƙe da ita a hannunsa a kowane lokaci a kan gwiwarsa. Bayan shekara ɗaya, cutar da ake kira shir-panja (anthrax) ta bayyana a gwiwarsa, ta zama sanadin mutuwarsa.

77. Mu’awiya (radiyallahu ta’ala anhu) ya zo hajji daga Sham, ya so ya kai mimbari mai daraja na Manzon Allah (sallallahu ta’ala alaihi wa sallam) da yake Madina zuwa Sham don neman albarka. Da suka motsa mimbarin daga wurinsa, sai rana ta yi husufi. Ko’ina ya yi duhu, taurari suka bayyana. Ya bar wannan nufi nasa. 78. A Yaƙin Uhud, ido ɗaya na Abu Ƙatada ya fito ya faɗo a kan kumatunsa. Aka kawo shi wurin Manzon Allah. Ya mayar da idon a wurinsa da hannunsa mai albarka, ya ce: “Ya Ubangijina! Ka kyautata idonsa!” Wannan idon ya fi ɗayan kyau. Ya fi shi gani. Ɗaya daga cikin jikokin Abu Ƙatada ya zo wurin halifa Umar ɗan Abdulaziz, sai ya ce: “Wane ne kai?” Ya karanta wani baiti, ya sanar da cewa shi jikan mutumin nan ne wanda Manzon Allah ya mayar da idonsa a wurinsa da hannunsa mai albarka. Da halifan ya ji waɗannan baitoci, sai ya yi masa karimci da kyauta mai yawa. 79. Iyas ɗan Salama ya ce: a Buɗewar Khaibar, Manzon Allah ya aike ni ya nemi Aliyu (radiyallahu anhu). Idanun Aliyu suna ciwo. Na kama hannunsa, na kawo shi da ƙyar. Ya tofa yawu a yatsunsa masu albarka, ya shafa a idanun Aliyu. Ya ba shi tuta a hannunsa, ya aike shi ya yi yaƙi a ƙofar Khaibar. Ƙofar da ba a iya buɗewa ba tun lokaci mai tsawo, Aliyu (radiyallahu anhu) ya cire ta daga wurinta, Sahabbai masu girma suka shiga kagarar. 80. Wata rana Shugabanmu Manzon Allah ya wuce ta gidan ƴarsa Nana Fatima, ya tambayi halinsu. Nana Fatima ta amsa: “Baba! Kwana uku ke nan ni da ƴaƴana ba mu ci ba mu sha kome ba. Muna haƙuri da yunwa. Nawa ba kome ba ne. Amma halin Hasan da Husaini yana ɓata mini rai ƙwarai.” Sai Jagoran Talikai ya ce: “Ya Fatima! Ƙaunatacciyar ƴata! Ke kwana uku ke nan kina da yunwa. Ni kuwa kwana huɗu ke nan ina da yunwa.” Ya yi baƙin ciki ƙwarai da yunwar jikokinsa masu albarka, Sayyidina Hasan da Husaini… 81. Sayyidina Aliyu ya fita neman aiki don ya sami abin da zai saya wa ƴaƴansa masu albarka, ya ƙosar da su. Lokacin da ya fita wajen Madina, ya ga wani mutumin ƙauye yana ƙoƙarin shayar da raƙumansa a bakin wata rijiya. Ya kusance shi, ya ce: “Ya kai Balarabe! Kana bukatar wani da zai shayar maka da raƙumanka da lada?” Mutumin ƙauyen ya ce: “Na’am. Ni ma irin wannan mutum nake nema. Idan kana so, zo ka shayar da raƙumana! Kowane bokiti da ka ja, zan ba ka dabino uku.” Sayyidina Aliyu ya karɓa, ya fara jan ruwa. Ya fitar da bokiti tara ke nan, sai igiyar bokitin ta tsinke ba zato, bokitin ya tsaya a cikin rijiyar. Da mutumin ƙauyen ya ga wannan, sai ya tashi daga wurinsa da fushi, har ya yi rashin sa’ar bugun fuskar Sayyidina Aliyu da hannunsa. Sannan ya ba shi dabino ashirin da huɗu a maimakon bokiti takwas na ruwa. Sayyidina Aliyu, wanda wannan ya ɓata masa rai sosai, ya miƙa hannuwansa cikin rijiyar. Ya ɗauko bokitin da yake ciki, ya ajiye shi a bakin rijiyar, ya bar wurin. Mutumin ƙauyen ya yi sanyi jiki saboda mamaki! Ta yaya hannunsa ya kai ƙasan rijiya mai zurfi haka?!.. Ko wannan mutumin yana daga cikin mabiyan addinin da aka sanar da zuwansa ne? Mutumin ƙauyen, wanda ya shiga mamaki cikin waɗannan tunani, ya ce: “Annabinsa annabi ne na gaskiya. Na yi imani!” Ya yi nadamar gangancin da ya nuna jim kaɗan da ya wuce, da babban laifin da ya aikata. Yana cewa: “Hannuwan da suka tashi a kan mutum irin wannan ya kamata a yanke su, a karya ƙasusuwansu”, ya ɗauki takobinsa a hannu ɗaya, ya sauke shi da ƙarfi a kan wuyan hannunsa ɗayan… Abin da ya nufa ya faru. Ya ji zafi mai girma ƙwarai, amma yanzu zuciyarsa ta huta. Ya ɗauki hannun da ya yanke a hannunsa ɗayan, ya nufo Masallacin Annabi kai tsaye. Ya tambayi Sahabbai masu girma inda Annabinsu yake. Suka sanar da shi cewa ya tafi gidan ƴarsa. Ya tambayi gidan Nana Fatima, ya tafi. A wannan lokacin Shugabanmu Annabi ya zaunar da jikokinsa Sayyidina Hasan da Sayyidina Husaini a kan gwiwoyinsa masu albarka, yana ciyar da su dabinon da aka kawo. Mutumin ƙauyen, duk lokacin da ya yi tunanin girman kuskuren da ya aikata, yakan kusa haukacewa, hawaye suna zuba daga idanunsa kamar maɓuɓɓuga. A cikin wannan hali ya zo gidan Nana Fatima, ya ƙwanƙwasa ƙofa. Daga ciki Shugaban Talikai ya fito kamar rana, yana watsa nuri. Mutumin ƙauyen, da ganin Shugabanmu, sai ya yi roƙo yana cewa: “Na yi imani, kai Manzon Allah ne! Na yi nadamar abin da na aikata, ka yafe mini, ya Manzon Allah!” Da ƙaunataccen Annabinmu ya tambaya: “Don me ka yanke hannunka?”, sai ya ce: “Saboda na ji kunyar ɗaukar wannan hannun da ya bugi fuska mai albarka da ta yi imani da kai!.. Raina fansa ne a gare ka, ya Manzon Allah!” Ƙaunataccen Annabinmu, tekun rahama, ya ɗauki yankakken hannun daga hannun mutumin ƙauyen, yana cewa “Bismillahir-rahmanir-rahim”, ya haɗa shi da wuyan hannun da jini yake zuba daga gare shi. Hannun, da izinin Allahu Ta’ala, a matsayin wata mu’ujiza ta Shugabanmu Annabi, ya koma yadda yake a da. Allahu Ta’ala Mai iko ne a kan kowane abu, Yana da ikon kowane abu.

“Ya Ubangijina! Wannan baffana ne, ɗan’uwan babana. Waɗannan kuma Ahlul-Baitina ne. Kamar yadda na rufe su da wannan mayafi nawa, Kai ma Ka rufe su, Ka kare su daga wutar Jahannama!” Hadisi mai daraja