JERIN AL’AMURA BISA SHEKARU
Lura: (b) tana nuna shekarun bi’isa, (m) shekarun Miladiyya (bayan haihuwar Isa alaihis-salam), (h) kuma shekarun Hijira.
m. 570 Auren Abdullahi da Amina. Ƙaurar nurin ƙaunataccen Annabinmu mai albarka zuwa ga mahaifiyarsa (Jumadal-Ula / Yuli). Shekarar yalwa. Rasuwar Abdullahi, uban Manzon Allah (Rajab / Satumba).
571 Al’amarin Giwa (Muharram / Faburairu). Haihuwar Sarkin Halittu, Muhammadu alaihis-salam (12 ga Rabi’ul-Awwal, Litinin / 20 ga Afrilu; shekara 53 (51 bisa kalandar rana) kafin Hijira, kwana 55 bayan Al’amarin Giwa). Ba da shi ga mai shayar da shi, Halima (Rabi’ul-Akhir).
573 Haihuwar Sayyidina Abubakar (radiyallahu anhu).
576 Mai shayar da shi ta kawo shi Makka, ta miƙa shi ga mahaifiyarsa Amina.
577 Rasuwar Amina, mahaifiyar ƙaunataccen Annabinmu, a Abwa. Ummu Aiman ta miƙa Manzon Allah ga kakansa Abdulmuɗɗalib a Makka. Haihuwar Sayyidina Usman (radiyallahu anhu).
579 Rasuwar kakansa Abdulmuɗɗalib, da danƙa shi amana ga baffansa Abu Ɗalib.
583 Fita tafiya tare da baffansa Abu Ɗalib da ayarin fatauci na Sham, da dawowa daga Busra. Haihuwar Sayyidina Umar (radiyallahu anhu).
588 Tafiyarsa zuwa Yaman tare da baffansa Zubair.
591 Tafiyarsa zuwa Sham tare da Sayyidina Abubakar. Shigar Manzon Allah cikin ƙungiyar Hilful-Fudul.
595 Tafiyarsa zuwa birnin Busra da ayarin fatauci na Nana Khadija.
596 Aurensa da Nana Khadija.
599 Haihuwar Sayyidina Aliyu (radiyallahu anhu).
600 Ƙuss ɗan Sa’ida ya yi huɗuba a kasuwar Ukaz, yana busharar annabtar Manzon Allah.
605 A lokacin gyaran Ka’aba, ya zama mai yanke hukunci wajen mayar da Hajarul-Aswad wurinsa.
b.1/610 Bi’isa: sanar da shi annabtarsa yana da shekara arba’in (17 ga Ramadan, Litinin). Wahayi na farko a kogon dutsen Hira (Jabalun-Nur): saukar ayoyi biyar na farko na Suratul Alaƙ (Ramadan / Agusta).
2/611 Da wahayi ya yanke na ɗan lokaci, Shugabanmu Annabi yakan sha zuwa kogon dutsen Hira, da burin ganin Jibrilu alaihis-salam. Isra’filu alaihis-salam ya zo, ya koya masa wasu abubuwa.
3/612 Musulmi na farko: Nana Khadija, Abubakar as-Siddiƙ, Aliyu ɗan Abu Ɗalib, Zaid ɗan Harisa (da matarsa Ummu Aiman), Usman ɗan Affan, Ɗalha ɗan Ubaidullahi, Zubair ɗan Awwam, Abdurrahman ɗan Auf, Sa’ad ɗan Abu Waƙƙas.
4/613 Manzon Allah ya fara kiran mutane zuwa Musulunci, tun daga danginsa na kusa. Mushrikai sun fara cutar da Musulmi da azabtar da su. Shahidai na farko: Sayyidina Yasir, ɗansa Sayyidina Abdullahi da matarsa Nana Sumayya. Haihuwar Nana A’isha (radiyallahu anha).
5/614 Hijira ta farko zuwa Habasha (Rajab / Mayu). Dawowar Muhajirun daga Habasha zuwa Makka (Shawwal / Yuli).
6/615 Musuluntar Sayyidina Hamza. Musuluntar Sayyidina Umar. Hijira ta biyu zuwa Habasha. Fitar Manzon Allah da Musulmi daga Darul-Arƙam.
7/616 Farkon ƙawanya (Muharram).
8/617 Dawowar Sayyidina Usman da matarsa Nana Ruƙayya daga Habasha.
9/618 Mu’ujizar Shaƙƙul-Ƙamar: tsagewar wata gida biyu da nunin Manzon Allah.
10/619 Ɗage ƙawanya.
10/620 Rasuwar Abu Ɗalib (7 ga Ramadan / Afrilu). Rasuwar uwarmu Nana Khadija (10 ga Ramadan / Afrilu). Auren Manzon Allah da Nana Sauda ƴar Zam’a (Ramadan / Mayu). Tafiyar Manzon Allah zuwa Ɗa’if tare da Zaid ɗan Harisa (Shawwal / Mayu). Aljanun Nasibin sun karɓi Musulunci. Dawowar Manzon Allah daga Ɗa’if zuwa Makka (23 ga Zulƙa’ada). Ganawar Aƙaba (10 ga Zulhijja / 17 ga Yuli).
11/621 Mu’ujizar Mi’iraji, da wajabta salloli biyar na yini (27 ga Rajab). Jibrilu alaihis-salam ya zama limamin Manzon Allah kwana biyu a gefen ƙofar Ka’aba mai daraja. (Game da ranar Mi’iraji akwai wasu ruwayoyi kuma. Mi’iraji ya faru sau da yawa. Ɗaya daga cikinsu a farke ne, da jikinsa mai albarka. Sauran da ransa mai albarka kaɗai ne.)
Ɗaura auren Manzon Allah da Nana A’isha (Shawwal). Mubaya’ar Aƙaba ta farko (10 ga Zulhijja / 6 ga Yuli, Litinin). Manzon Allah ya aika Mus’ab ɗan Umair zuwa Madina domin koyar da Musulunci.
12/622 Sanatus-Surur (shekarar farin ciki): mafi yawan mutanen Madina sun karɓi Musulunci. Mubaya’ar Aƙaba ta biyu (12 ga Zulhijja / 28 ga Yuni, Litinin).
13/1/622 Shekara ta 13 ta bi’isa, ta 1 ta Hijira, ta 622 ta Miladiyya. Shekarar Hijira: farkon ƙidayar shekarun Hijira bisa wata a wurin Musulmi (1 ga Muharram / 16 ga Yuli). Sanatul-Izn: ba wa Musulmi izinin yin hijira daga Makka zuwa Madina. Mushrikai sun taru a Darun-Nadwa, suka yanke shawarar kashe Manzon Allah (25 ga Safar / 8 ga Satumba). HIJIRA: tashin Manzon Allah tare da Sayyidina Abubakar zuwa kogon Saur (26 ga Safar, Alhamis / 9 ga Satumba). Fitarsu daga kogon dutsen Saur zuwa Madina (1 ga Rabi’ul-Awwal, Litinin / 13 ga Satumba). Isarsu ƙauyen Ƙuba (8 ga Rabi’ul-Awwal, Litinin / 20 ga Satumba). Gina Masallacin Ƙuba (8–11 ga Rabi’ul-Awwal / 20–23 ga Satumba). Manzon Allah ya jagoranci sallar Juma’a ta farko a masallacin kwarin Ranuna, tsakanin Ƙuba da Madina (12 ga Rabi’ul-Awwal, Juma’a / 24 ga Satumba). Isa Madina (12 ga Rabi’ul-Awwal, Juma’a / 24 ga Satumba). Sauka a gidan Abu Ayyuba al-Ansari a matsayin baƙo. Fara gina Masallacin Annabi (Rabi’ul-Awwal / Satumba). Zuwan iyalansa Madina. Fara kiran salla ta Muhammadu sau biyar a rana. Musuluntar Salmanu Farisi.
h.1/623 Kafa ƴan’uwantaka tsakanin Muhajirun da Ansar. Yarjejeniya ta farko a rubuce: Takardar Madina, da ayyana kwarin Madina a matsayin harami (Ramadan / Maris). Ba da izinin yaƙi. Runduna (sariyya) ta farko: rundunar Sayyidina Hamza zuwa Is / Sifal-Bahr (Ramadan / Maris). Kammala gina Masallacin Annabi (Shawwal / Afrilu). Kafa Suffa a Masallacin Annabi. Kafa kasuwa da wurin ciniki a Madina. Ƙidayar Musulmi ta farko. Tafiyar Ubaida ɗan Haris zuwa Rabigh (Shawwal / Afrilu).
Rundunar Sa’ad ɗan Abu Waƙƙas zuwa Kharrar (Zulƙa’ada / Mayu). Rasuwar As’ad ɗan Zurara, Bara’u ɗan Ma’rur da Kulsum ɗan Hidm. Rasuwar Usman ɗan Maz’un, da keɓe Jannatul-Baƙi’ a matsayin maƙabarta (Zulhijja / Yuni).
2/623 Manzon Allah ya fara azumin ranar Ashura (10 ga Muharram / 14 ga Yuli). Yaƙi na farko: Yaƙin Abwa (Waddan) (12 ga Safar / 15 ga Agusta). Yaƙin Buwaɗ (1 ga Rabi’ul-Awwal / 2 ga Satumba). Yaƙin Badar na farko (Safwan) (Rabi’ul-Awwal / Satumba). Yaƙin Zul-Ushaira (1 ga Jumadal-Ula / 31 ga Oktoba).
2/624 Rundunar Abdullahi ɗan Jahsh zuwa Baɗn Nakhla (20 ga Rajab / 17 ga Janairu). Ɗaura auren Sayyidina Aliyu da Nana Fatima (Rajab / Janairu). Juya alƙibla daga Masallacin Aƙsa zuwa Masallacin Harami / Ka’aba (11 ga Sha’aban, Talata / 7 ga Faburairu). Wajabta azumi (Sha’aban / Faburairu). Fara yin sallar tarawihi (1 ga Ramadan / 26 ga Faburairu). Wasu mutum 33 kuma daga cikin Sahabban da suke Habasha sun dawo Makka kafin Badar. Daga cikinsu, 2 sun rasu a Makka al-Mukarrama, mushrikai sun ɗaure 7, 24 sun isa Madina al-Munawwara, suka halarci Yaƙin Badar. Yaƙin Badar (17 ga Ramadan / 13 ga Maris). Kashe Abu Jahal. Rasuwar Nana Ruƙayya, ƴar Manzon Allah (Ramadan / Maris). Wajabta zakka (Ramadan / Maris). Umarni da sadakar fiɗir (zakkar fid da kai) (Ramadan / Maris). Ƙaramar Sallah ta farko da yin sallar idi (1 ga Shawwal / 27 ga Maris). Manzon Allah ya fara zama da Nana A’isha a matsayin matarsa (Shawwal / Afrilu). Kai wa Nana Zainab hari tana zuwa daga Makka zuwa Madina (farkon Shawwal / Maris). Yaƙin Ƙarƙaratul-Kudr (5 ga Shawwal / 31 ga Maris). Yaƙin Banu Ƙainuƙa’ (15 ga Shawwal / 10 ga Afrilu). Yaƙin Sawiƙ (5 ga Zulhijja / 29 ga Mayu). Auren Sayyidina Aliyu da Nana Fatima (Zulhijja / Mayu). Babbar Sallah ta farko (10 ga Zulhijja / 3 ga Yuni).
3/624 Kashe Ka’ab ɗan Ashraf (4 ga Rabi’ul-Awwal / 25 ga Agusta). Yaƙin Anmar (Ghaɗafan, Zi Amr) (12 ga Rabi’ul-Awwal / 2 ga Satumba). Yaƙin Bahran (Najran) (6 ga Jumadal-Ula / 25 ga Oktoba). Auren Sayyidina Usman da Nana Ummu Kulsum (Jumadal-Akhira).
3/625 Auren Manzon Allah da Nana Hafsa (Sha’aban / Janairu). Haihuwar Sayyidina Hasan (15 ga Ramadan / 1 ga Maris).
Yaƙin Uhud (7 ga Shawwal, Asabar / 23 ga Maris). Yaƙin Hamra’ul-Asad (16 ga Shawwal / 1 ga Afrilu).
4/625 Abdullahi ɗan Unais ya kashe Khalid ɗan Sufyan (5 ga Muharram / 17 ga Yuni). Al’amarin Raji’ (Safar / Yuli). Al’amarin Bi’ru Ma’una (19 ga Safar / 31 ga Yuli). Yaƙin Banu Nadir (Rabi’ul-Awwal / Agusta). Haramta giya ta wani ɓangare (Rabi’ul-Awwal / Agusta–Satumba). Rasuwar Abdullahi, ɗan Sayyidina Usman da Nana Ruƙayya (Jumadal-Ula / Oktoba). Rasuwar Abu Salama (23 ga Jumadal-Akhira / 30 ga Nuwamba).
4/626 Haihuwar Sayyidina Husaini (5 ga Sha’aban / 10 ga Janairu). Auren Manzon Allah da Nana Zainab ƴar Khuzaima (Ramadan). Auren Manzon Allah da Nana Ummu Salama (ƙarshen watan Shawwal / farkon Afrilu). Rasuwar Fatima ƴar Asad. Yaƙin Ƙaramar Badar (1 ga Zulƙa’ada / 4 ga Afrilu).
5/626 Yaƙin Zatur-Riƙa’ (10 ga Muharram / 11 ga Yuni). Yaƙin Dumatul-Jandal (25 ga Rabi’ul-Awwal / 24 ga Agusta). Rasuwar uwarmu Nana Zainab ƴar Khuzaima (Rabi’ul-Akhir / Satumba). Zuwan tawagar Banu Muzaina, waɗanda suka musulunta, Madina (Rajab / Disamba). Yaƙin Muraisi’ (Banu Musɗaliƙ) (2 ga Sha’aban / 27 ga Disamba). Ƙazafin da aka yi wa Nana A’isha. Saukar ayar taimama.
5/627 Auren Manzon Allah da Nana Juwairiya ƴar Haris (Sha’aban). Yaƙin Khandaƙ (Ahzab) (Shawwal / Maris). Yaƙin Banu Ƙuraiza (23 ga Zulƙa’ada / 15 ga Afrilu). Auren Manzon Allah da Nana Zainab ƴar Jahsh (1 ga Zulƙa’ada / 24 ga Maris). Auren Manzon Allah da Nana Raihana ƴar Amr (Zulhijja / Afrilu–Mayu).
6/627 Rundunar Muhammadu ɗan Maslama zuwa Ƙurɗa (10 ga Muharram / 1 ga Yuni). Rundunar Sayyidina Aliyu zuwa Banu Sa’ad ɗan Bakr a Fadak. Yaƙin Ghaba (Zu Ƙarad) (2 ga Rabi’ul-Awwal / 22 ga Yuli). Rundunar Ghamra (Rabi’ul-Awwal). Rundunar Muhammadu ɗan Maslama zuwa Zul-Ƙassa (Rabi’ul-Awwal). Rundunar Abu Ubaida ɗan Jarrah zuwa Zul-Ƙassa (Rabi’ul-Akhir / Satumba). Rundunar Zaid ɗan Harisa zuwa Jamum (Rabi’ul-Akhir).
Yaƙin Banu Lihyan (1 ga Jumadal-Ula / 18 ga Satumba). Rundunar leƙen asiri ta Zaid ɗan Harisa zuwa Is (Jumadal-Ula). Musuluntar Abul-As. Rundunar Zaid ɗan Harisa zuwa Ɗaraf (Jumadal-Akhira / Oktoba–Nuwamba). Rundunar Zaid ɗan Harisa zuwa Wadil-Ƙura (Rajab / Nuwamba–Disamba). Tafiyar Zaid ɗan Harisa zuwa Sham / ayarin fatauci (Rajab). Rundunar Abdurrahman ɗan Auf zuwa Dumatul-Jandal (Sha’aban / Disamba). Rundunar Zaid ɗan Harisa zuwa Madyan (Sha’aban / Disamba). Rundunar Sayyidina Aliyu zuwa Fadak (Sha’aban / Disamba).
6/628 Rundunar Zaid ɗan Harisa zuwa Ummu Ƙirfa (Ramadan / Janairu). Fari a Madina / fita yin sallar roƙon ruwa (Ramadan). Rundunar Abdullahi ɗan Atik zuwa Abu Rafi’ (Ramadan / Janairu). Rundunar leƙen asiri ta Abdullahi ɗan Rawaha zuwa Khaibar (Ramadan / Faburairu). Rundunar Abdullahi ɗan Rawaha zuwa Usair ɗan Zarim (Shawwal / Faburairu). Rundunar Kurz ɗan Jabir al-Fihri (Zulƙa’ada / Maris). Tafiyar umra (2 ga Zulƙa’ada / 14 ga Maris). Bai’atur-Ridwan (Zulƙa’ada / Maris–Afrilu). Yarjejeniyar Hudaibiyya (Zulhijja / Afrilu). Saukar Suratul Fat’hi. Zuwan tawagogin Banu Khuza’a, Banu Aslam da Banu Khushani Madina, da musuluntarsu. Haramta giya gaba ɗaya. Manzon Allah ya ba da izinin tseren raƙuma da na dawakai.
6, 7/628 Manzon Allah ya aika wasiƙun kira zuwa Musulunci (kwanakin ƙarshe na watan Zulhijja – farkon watan Muharram / Mayu).
7/628 Rundunar Zaid ɗan Harisa zuwa Hisma (Jumadal-Akhira). Musuluntar Ashama, Najashin Habasha. Ɗaura auren Nana Ummu Habiba. Muƙauƙis na Masar ya aika Mariya ga Manzon Allah. Rasuwar Ummu Ruman (radiyallahu anha), mahaifiyar uwarmu Nana A’isha. Musuluntar Abul-As da sake ɗaura aurensa da Zainab, ƴar Manzon Allah (Muharram / Mayu). Buɗewar Khaibar (ƙarshen Muharram – Safar / Yuni). Yunƙurin Zainab ƴar Haris na sa wa Manzon Allah guba. Dawowar sauran Sahabban da suka yi hijira zuwa Habasha Madina (Safar). Zuwan Ash’arawa Madina, da samun darajar zama Sahabbai masu girma.
Lailatut-Ta’ris: Manzon Allah da Sahabbansa sun yi barci, ba su tashi sallar asuba ba. Manzon Allah ya fara zama da Nana Ummu Habiba a matsayin matarsa. Rasuwar Suwaiba, mai shayar da Manzon Allah. Musuluntar Bazan, gwamnan Yaman (Jumadal-Ula / Satumba). Mu’ujizar dawowar rana daga sararin sama domin Sayyidina Aliyu ya yi sallar la’asar. Yaƙin Wadil-Ƙura (Jumadal-Akhira / Oktoba). Auren Manzon Allah da Nana Safiyya ƴar Huyayy. Rundunar Sayyidina Umar zuwa Turaba (Sha’aban / Disamba). Rundunar Sayyidina Abubakar zuwa Najd (Sha’aban / Disamba). Rundunar Bashir ɗan Sa’ad al-Ansari zuwa Fadak / Banu Murra (Sha’aban / Disamba).
7/629 Rundunar Ghalib ɗan Abdullahi al-Laisi zuwa Maifa’a (Ramadan / Janairu). Rundunar Bashir ɗan Sa’ad al-Ansari zuwa Jinab (Shawwal / Faburairu). Tafiyar Umratul-Ƙada (Zulƙa’ada – Zulhijja / Maris). Auren Manzon Allah da Maimuna ƴar Haris (Zulƙa’ada / Maris).
8/629 Rasuwar Nana Zainab, ƴar Manzon Allah (Safar). Musuluntar Khalid ɗan Walid, Amr ɗan As da Usman ɗan Ɗalha (Safar). Rundunar Ghalib ɗan Abdullahi zuwa Ƙudaid (Safar / Yuni). Rundunar Ghalib ɗan Abdullahi zuwa Fadak (Safar / Yuni). Yaƙin Mu’uta (Jumadal-Ula / Satumba). Rundunar Amr ɗan As zuwa Zatus-Salasil (Jumadal-Akhira / Oktoba). Bayan Ƙuraishawa sun keta Yarjejeniyar Hudaibiyya, Abu Sufyan ya yi ƙoƙarin neman sulhu.
8/630 Tashin Manzon Allah zuwa buɗewar Makka (10 ga Ramadan / 1 ga Janairu). Buɗewar Makka (20 ga Ramadan, Alhamis / 11 ga Janairu). Manzon Allah ya ziyarci kabarin mahaifiyarsa Amina a Abwa. Rushe gumaka. Yaƙin Hunain (11 ga Shawwal / 1 ga Faburairu). Manzon Allah ya gana da ƴar’uwarsa ta shayarwa, Shaima. Kewaye Ɗa’if (Shawwal / Faburairu). Manzon Allah ya raba ganimar Hunain a Ji’irrana (5–18 ga Zulƙa’ada / 24 ga Faburairu – 9 ga Maris). Manzon Allah ya yi umra (19 ga Zulƙa’ada / 10 ga Maris). Yin mimbari mai mataki uku ga Masallacin Annabi. Haihuwar Ibrahim, ɗan Manzon Allah (Zulhijja).
9/630 Manzon Allah ya aika masu karɓar zakka zuwa wasu ƙabilu (Muharram / Afrilu–Mayu). Rundunar Uyaina ɗan Hisn al-Fazari (Muharram). Yaƙin Tabuk (Rajab / Oktoba). Rundunar Khalid ɗan Walid zuwa Dumatul-Jandal (Rajab). Manzon Allah ya sa aka rushe Masallacin Dirar na munafukai. Rasuwar Ashama, Najashi, sarkin Habasha (Rajab / Oktoba). Rundunar Sayyidina Abubakar zuwa Raml (Sha’aban). Rasuwar Nana Ummu Kulsum, ƴar Manzon Allah (Sha’aban). Manzon Allah ya aika wa Hiraƙl wasiƙar kira zuwa Musulunci a karo na biyu. Sanatul-Wufud (shekarar tawagogi). Musuluntar Ka’ab ɗan Zuhair, da Manzon Allah ya ba shi kyautar khirƙarsa (alkyabbarsa).
9/631 Mutuwar Abdullahi ɗan Ubayy, shugaban munafukai (Zulƙa’ada). Wajabta hajji. Naɗa Sayyidina Abubakar shugaban hajji (Zulƙa’ada – Zulhijja / Faburairu–Maris). Aika Sayyidina Aliyu ma zuwa Makka domin isar da farkon Suratu Bara’a (Zulhijja / Maris).
10/631 Rundunar Khalid ɗan Walid zuwa Banu Haris (Rabi’ul-Awwal / Yuni). Rundunar Sayyidina Aliyu zuwa Yaman / Mazhij (Ramadan / Disamba). Rasuwar Bazan, gwamnan Yaman. Musuluntar Firuz, ɗan ƴar’uwar Najashi. Musailima Maƙaryaci (al-Kazzab) ya yi da’awar annabta. A watan Ramadan, Jibrilu alaihis-salam ya karanta wa Manzon Allah Alƙur’ani mai girma gaba ɗaya sau biyu.
10/632 Rasuwar Ibrahim, ɗan Manzon Allah. Hajjin Bankwana: tashin Manzon Allah daga Madina zuwa hajji (25 ga Zulƙa’ada / 22 ga Faburairu). Manzon Allah ya yi Huɗubar Bankwana (9 ga Zulhijja / 7 ga Maris). Ɗawafin bankwana (14 ga Zulhijja / 12 ga Maris, Alhamis). Rasuwar Nana Raihana ƴar Amr.
11/632 Naɗa Usama ɗan Zaid kwamandan rundunar da za ta tafi Sham. Fara ciwon kai ga Manzon Allah (26 ga Safar / 24 ga Mayu, Lahadi). Tsananta zazzaɓin Manzon Allah, farkon ciwon zazzaɓi (humma) (27 ga Safar / 25 ga Mayu, Litinin). Kashe Aswad al-Ansi, wanda ya yi da’awar annabta (8 ga Rabi’ul-Awwal / 4 ga Yuni, Alhamis). Manzon Allah ya sanya Sayyidina Abubakar a limanci (8 ga Rabi’ul-Awwal / 4 ga Yuni, sallar isha’i).
Manzon Allah ya yi sallarsa ta ƙarshe yana bin Sayyidina Abubakar as-Siddiƙ (12 ga Rabi’ul-Awwal, Litinin, sallar asuba). Wafatin Manzon Allah (12 ga Rabi’ul-Awwal / 8 ga Yuni, Litinin, kafin azahar). Zaɓen Sayyidina Abubakar halifa (12 ga Rabi’ul-Awwal / 8 ga Yuni, Litinin). Binne Manzon Allah a tsakiyar daren da ya haɗa Talata da Laraba (daren Laraba). Aika Usama ɗan Zaid zuwa yaƙi da murtaddai (16 ga Rabi’ul-Awwal / 12 ga Yuni, Juma’a). Dawowar Usama ɗan Zaid da nasara (26 ga Rabi’ul-Akhir / 22 ga Yuli, Laraba).
NI WANE NE, KUMA ME NAKE DA SHI?
A wannan lambu babu furen wardi, babu na lale a gare ni,
A wannan kasuwa babu saye da sayarwa, babu kuɗi,
Babu iko, babu mallaka, babu dukiya, babu gida,
Babu ciwo, babu daɗi, babu magani, babu rauni,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi?
Samuwa, falalar Allah ce; rai, rahamar Karim!
Baki, kyautar Rahman ne; magana, falalar Ƙadim!
Jiki, ginin Allah ne; ruhi, hurawar karimci,
Ƙarfi, kyautar Mai Iko ne; ji da gani, tsarin Hakim,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi?
A wannan duniya, a gaskiya, ba ni da komai,
Duk abin da yake, naSa ne; a mulkinSa babu abokin tarayya.
Zuwa duniya da tafiya ma, ba a hannuna suke ba,
Don in ce “Wannan nawa ne”, ba ni da takardar da zan dogara da ita,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi.
Samuwata kamanni ce kawai, ruhina amana ce,
Ko cewa “ni”, a gare Shi, mummunar shirka ce,
Aikin da ya hau bawa, ɗa’a ce ga Mai shi,
CewarSa da ni “bawaNa!”, falala ce, kyauta ce,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi?
Ni talaka ne, mabuƙaci; wadata da kyauta na Allah ne,
Rashi shi ne jarina; samuwa da rai na Allah ne.
Farko mara farko, ƙarshe mara ƙarshe, da rinjaye, da galaba, na Allah ne,
A duniya da Lahira, duk abin da ake gani na Allah ne.
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi.
Ci, sha da daɗaɗa, daga siffarSa ta Razzaƙ1 suke,
Shaƙar numfashi cikin kwanciyar hankali, daga rahamar Allah take.
Kowane alheri da ya zo kuma, daga karamcinSa yake.
Mafi girman ni’ima, (imani) ma, duk daga gare Shi yake,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi.
Idan ba rabo ba, arzikina ba ya zuwa daga sama ko ƙasa,
Ba daga ciyawa ba, ba daga nama ba; a taƙaice, ba daga kowane hannu ba.
Abin da aka ƙaddara yakan zo, ko ba ya cikin tunanina,
Arziki ba ya zuwa fiye ko ƙasa da abin da aka ƙaddara,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi.
Ba zan iya mai da baƙin dare rana ba, ko rana ta zama yamma,
Ba zan iya mai da dusar ƙanƙara da ruwa wuta ba, ko azurfa ta zama wolfram.
Ba zan iya tsayar da ƙwallon duniya ba, in watsa ta,
Ba zan iya mai da gajimaren ƙanƙara na hunturu gajimaren Afrilu ba,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi
Lokacin da nake cikin rashi, Ubangijina Ya zaɓe ni nan take,
Ya shirya mini abincina nan da nan, a cikin mahaifa.
Ya umarci mala’iku, Ya sa su cikin hidimata,
Ya fitar da ni duniya, Ya mai da ni labule ga kanSa,
A wannan duniya, da na sani: ni wane ne, kuma me nake da shi.
