ANG MGA KILUSAN NG PAGTALIKOD SA RELIHIYON

Sa loob ng dalawampu’t tatlong taon ng pagiging propeta ng ating Pinuno, ang Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), ang buong Tangway ng Arabia ay yumakap sa Islam, at napakarami ring tao mula sa iba pang mga lugar ang dumating nang pangkat-pangkat at yumakap sa Islam. Sumampalataya sila sa Allâhu ta’âlâ at sinunod ang Propetang isinugo Niya sa lahat ng kanilang salita at gawa. Nang pumanaw si Rasûlullah, mahigit sa isandaan at dalawampu’t apat na libo ang mga Sahâba sa ibabaw ng lupa (ayon sa isang salaysay, mga isandaan at limampung libo). Matapos ang Hajj ng Pamamaalam, may ilang tao sa mga Arabe ang nagsimulang mag-angking propeta. Ang una sa kanila ay si Aswad ’Ansî, mula sa tribo ng Banû ’Ans. Ang kanyang tunay na pangalan ay ’Abhala ibn Ka’b. Sa pamamagitan ng iba’t ibang panlilinlang, nailigaw niya ang maraming tao sa mga taga-Yemen. Sumunod din sa kanya ang mga naninirahan sa Najrân. Sinakop niya ang San’â at pinalawak ang saklaw ng kaguluhan. Bagaman may sakit ang ating Pinunong Rasûlullah, binigyan niya ng malaking pansin ang mga pinsalang idinudulot ng mga sinungaling na gaya ni Aswad ’Ansî. Sa pamamagitan ng kapahayagan, ipinabatid sa ating Pinuno, ang Propeta, na napatay na ang sinungaling na ito. Kinabukasan, ibinalita ni Rasûlullah sa mga Sahâba ang magandang balitang ito sa mga salitang: “Kagabi, napatay ng isa sa ating mga kapatid ang sinungaling na si Aswad ’Ansî.”

Pagkapanaw ng ating Propeta, sa udyok ng mga mapagkunwari, ng mga Hudyo at ng mga Kristiyano, nagsimula ang mga kilusan ng irtidâd, ibig sabihin ay ng pagtalikod sa relihiyon, nang pangkat-pangkat. Naging napakalawak ng mga kilusang ito. Sa pagpanaw ni Rasûlullah, nagkaisa ang mga Sahâba (’alaihimur-ridwân) sa pagpili kay Abû Bakr as-Siddîq (radiy-Allâhu ’anh) bilang khalîfa. Ang ilan sa mga beduino, na nagpakitang mga Muslim ngunit hindi pa nahihilig sa Islam, ay itinuring na pagkakataon ang pagpanaw ng ating Pinuno, ang Propeta, at tumanggi sa mga gawain ng pagsambang fard, lalo na ang pagbibigay ng zakât. Ginawa nilang mga martir ang mga Sahâba (radiy-Allâhu ta’âlâ ’anhum ajma’în) na pumunta sa kanila na may atas. Mga Muslim sila noon at iniwan nila ang relihiyong Islam. Naging mga murtadd sila. Ang mga opisyal sa Yemen at sa iba pang lugar ay nagsimulang bumalik na may dalang mga malulungkot na balita. Biglang lumaki ang panganib ng pagtalikod sa relihiyon. Namayani ang sindak sa lahat ng dako. Kung ihahambing sa bilang ng mga tumalikod, napakakaunti ng mga Muslim. Nagpasiya si Abû Bakr as-Siddîq (radiy-Allâhu ’anh) na harapin ang digmaan laban sa mga tumalikod. Laban sa kaaway na naghahandang salakayin ang Medina, naglunsad siya ng matinding paglusob sa gabi at nakipaglaban hanggang umaga. Pinangalat niya silang lahat. Upang makipagdigma sa mga tumalikod na nasa malayo, sumakay siya sa kanyang kamelyo.

Isinalaysay ni Hadrat ’Âisha: “Noong mga araw na tumalikod ang mga Arabe, nang hugutin ng aking ama ang kanyang espada at sumakay sa kanyang kamelyo, lumapit sa kanya si Hadrat ‘Alî, hinawakan ang renda ng kanyang kamelyo at nagsabi: ‘O khalîfa ng Rasûl! Saan ka pupunta? Sasabihin ko sa iyo ang sinabi sa iyo ni Rasûlullah sa Labanan sa Uhud. Nang araw na iyon, sinabi niya sa iyo: “Ibalik mo ang iyong espada sa kaluban! Huwag mo kaming sunugin sa pamamagitan ng iyong kamatayan!” Sumpa man sa Allah, kung may mangyari sa iyo, hindi na makatatagpo ng kaayusan ang mga Muslim pagkatapos mo.’” Sumang-ayon kay Hadrat ’Alî ang lahat ng mga Sahâba (radiy-Allâhu ta’âlâ ’anhum ajma’în). Bumalik ang khalîfa sa Madîna al-Munawwara. Nagpadala siya ng mga tropa laban sa mga tumalikod. Una, nagmartsa ang khalîfa laban sa apat na tribong malapit sa Medina at pinasunod sila. Pagkatapos, nagpadala siya ng mga tropa sa labing-isang tribo. Sa mga ito, ang hukbong nasa ilalim ng utos ni ’Ikrima ay hindi nakayanang harapin ang apatnapung libong sundalo ni Musaylima sa Yamâma.

“O Aking minamahal na Propeta! Sabihin mo sa kanila: ‘Kung iniibig ninyo ang Allah at nais ninyong ibigin kayo ng Allah, sumunod kayo sa akin! Iniibig ng Allah ang mga sumusunod sa akin’” Âl ’Imrân: 31

Ipinadala ng khalîfa si Khâlid ibn Walîd bilang tulong. Lubos na dinaig ni Khâlid sina Tulayha ibn Khuwaylid, Sajâh bint Hârith at Mâlik ibn Nuwayra at bumalik sa Medina. Nagtamo rin siya ng malaking tagumpay sa Yamâma. Dalawampung libong tumalikod ang napatay niya. Halos dalawang libong Muslim ang naging martir. Dinala rin ni ‘Amr ibn ‘Âs sa pananampalataya ang tribong Khuzâ’a. Si ‘Alâ’ ibn Hadramî ay nakipaglaban nang matindi sa Bahrain at pinangalat ang mga tumalikod. Sina Hudhayfa, ’Arfaja at ’Ikrima ay nagkaisa sa Oman at Bahrain at tinalo ang mga tumalikod. Sampung libong tumalikod ang napatay nila. Ipinadala ng khalîfa si Khâlid ibn Walîd sa dako ng Iraq. Tumanggap siya mula sa Hîra ng isandaang libong gintong barya bilang jizya. Tinalo niya ang hukbong Persyano na nasa ilalim ng utos ni Hurmuz. Sa Basra, dinurog niya ang isang hukbong tatlumpung libo. Sa hukbo ng kaaway na dumating bilang tulong, pitumpung libong di-mananampalataya ang napatay. Pagkatapos, sa iba’t ibang labanan, nakuha niya ang malalaking lungsod. Nagtipon ang khalîfa ng hukbo sa Medina at ipinadala si Abû ’Ubayda sa dako ng Syria at si ’Amr ibn ’Âs sa Palestina. Pagkatapos, ipinadala niya si Yazîd ibn Abî Sufyân sa Syria bilang katulong. Nang maglaon, muli siyang nagtipon ng mga sundalo at ipinadala si Hadrat Mu’âwiya upang tulungan ang kanyang kapatid na si Yazîd. Ipinadala rin niya si Khâlid ibn Walîd mula sa Iraq patungong Syria. Iniwan ni Khâlid ang bahagi ng mga sundalo kay Muthannâ at, matapos ang maraming labanan at tagumpay, dumating sa Syria. Nagkaisa ang mga hukbo ng Islam at tinalo sa Ajnâdayn ang isang malaking hukbong Bisantino. Pagkatapos, sa Yarmûk, apatnapu’t anim na libong sundalo ng Islam ang nakipaglaban nang matagal at napakatindi laban sa dalawandaan at apatnapung libong sundalo ni Heraclius at nagtagumpay. Mahigit sa isandaang libong sundalong Bisantino ang napatay. Tatlong libong Muslim ang naging martir. Sa labanang ito, nakipaglaban din ang mga babaeng Muslim. Nakita ang kamangha-manghang kabayanihan ng pangunahing kumander na si Khâlid ibn Walîd at ng kumander ng dibisyon na si ’Ikrima. Ang lahat ng tagumpay na ito ay naganap dahil sa tapang, talino, mahusay na pamamahala at pagpapala ng khalîfa. Ang mga kilusan ng paghihimagsik at pagtalikod sa relihiyon na bumalot sa buong Tangway ng Arabia na parang apoy sa pagpanaw ng ating Pinuno, ang Propeta, ay napigilan sa loob ng maikling panahon, halos isang taon, sa pamamagitan ng dakilang determinasyon, di-matinag na kalooban at mabisang mga hakbang ni Hadrat Abû Bakr sa hukbo. Si Hadrat ’Umar (radiy-Allâhu ’anh) ay nagbigay ng malaking paglilingkod sa pagpapadala ng hukbo ni Usâma sa Syria at sa pagpigil sa mga kaguluhan. Napigilan ni ’Abdullah ibn Suhayl, sa pamamagitan ng kanyang mga talumpati, ang pagtalikod ng maraming tao. Si Abû Dujâna ay nagbigay rin ng napakalaking paglilingkod sa pagpigil sa mga kaguluhan. Sina Nu’mân ibn Muqarrin at Khâlid ibn Sa’îd ay lumahok sa mga labanan laban sa mga tumalikod at nagtamo ng malalaking tagumpay. Sa gayon, hindi nabigyan ng pagkakataong lumaki ang fitna ng pagtalikod sa relihiyon; naiwasan ang isang malaking sakuna, at napatay ang apoy ng isang malaking fitna na naglalayong yanigin ang pagkakaisa ng Islam.

Gayunman, ang ilan na nakaunawang hindi nila makakamit nang hayagan ang kanilang layunin at sumuong sa pagtalikod ay nakilahok din sa mga kilusan ng kaguluhan sa mga sumunod na panahon. Sila ang naging sanhi ng pagkakahati sa relihiyon at sa pulitika na naganap sa mga Muslim.

Sa kasaysayan ng Islam, pagkatapos ng mga pangyayaring ito, ang mga katagang “irtidâd” (pagtalikod sa relihiyon) at “murtadd” (tumalikod) ay nagsimulang gamitin sa kahulugan ng pagtanggi at pag-iwan sa relihiyon. Sa pakikibaka laban sa mga tumalikod, malaki ang naitulong ni Hadrat Abû Bakr. Kung wala ang gayong may kakayahang tao, kumalat sana ang panganib sa buong Arabia. Dahil dito, sinabi ni Hadrat ’Âisha: “Nang kunin ang rûh ni Rasûlullah, tumalikod ang mga Arabe. Lumitaw ang pagkukunwari (nifâq). Ang sumapit sa aking ama, kung sumapit iyon sa mga bundok, tiyak na nadurog sana ang mga ito hanggang maging abo!”1

Sinabi rin ni Hadrat Abû Hurayra: “Kung wala si Abû Bakr, pagkapanaw ni Muhammad ’alaihis-salâm ay malilipol sana ang umma ni Muhammad!”2 At sinabi niya, at inulit ang mga salitang ito nang tatlong ulit: “Nanunumpa ako sa Allah, na walang diyos kundi Siya: kung hindi tinanggap ni Abû Bakr ang pagiging khalîfa, wala sanang natirang sumasamba sa Kataas-taasang Allah!”

Isinalaysay ni Abû Rajâ’ ’Utâridî: “Nang pumasok ako sa Medina, nakita kong nagtipon ang mga tao at hinahalikan ng isang lalaki ang ulo ng isa pa at sinasabi: ‘Maialay nawa ako para sa iyo! Sumpa man sa Allah, kung wala ka, tiyak na napahamak kami!’ Tinanong ko: ‘Sino ang humahalik, at sino ang hinahalikan?’ Sinabi nila: ‘Siya si ‘Umar, na humahalik sa ulo ni Abû Bakr dahil sa kanyang pagmartsa laban sa mga tumalikod!’”3

Isinasalaysay ni Hadrat ’Âisha ang mga araw na iyon nang ganito: Nang pumanaw si Rasûlullah, maraming tribong Arabe ang tumalikod. Nalito ang mga Muslim na tulad ng mga taong inabutan ng ulan sa madilim na gabi. Maging ang karamihan sa mga taga-Mecca ay naghanda sa panahong iyon na talikuran ang Islam. Tumayo si Hadrat Suhayl ibn ’Amr sa pintuan ng Ka’ba at kinausap ang mga taga-Mecca. Nagbigay siya ng nakaaantig na talumpati, inalis ang kanilang mga pag-aalinlangan at pinigilan silang tumalikod sa relihiyon. Sinabi niya sa kanila: “O mga taga-Mecca! Kayo ang huling yumakap sa Islam. Mag-ingat kayong huwag maging kayo ang una sa mga tumalikod sa relihiyon at umalis sa Islam! Sumpa man sa Allah, ang Kataas-taasang Allah, gaya ng sinabi ng Rasûl ’alaihis-salâm, ay tiyak na lulubusin ang bagay na ito! Narinig ko siyang nagsabi, habang siya ay nag-iisang nakatayo sa mismong lugar na kinatatayuan ko ngayon: ‘Sabihin ninyo kasama ko ang “Lâ ilâha illallâh”, upang ang mga Arabe, kapag nakita kayo, ay pumasok sa relihiyon at ang mga hindi Arabe ay magbayad sa inyo ng jizya! Sumpa man sa Allah, ang mga kayamanan ng Kisrâ at ng emperador ay gugugulin sa landas ng Allah!’

Nakita ninyo na ang mga nanlibak ay naging mga tagakolekta ng zakât at sadaqa. Sumpa man sa Allah, mangyayari rin ang natitira! Sumpa man sa Allah, alam na alam ko na ang relihiyong ito ay magpapatuloy hangga’t patuloy ang pagsikat at paglubog ng araw! Huwag kayong malinlang ng mga taong iyon na kasama ninyo! Ang nalalaman ko tungkol sa bagay na ito ay alam din nila. Ngunit ang inggit nila sa mga anak ni Hâshim ang nagtatak sa kanilang mga puso. O mga tao! Sa mga Quraysh, ako ang may pinakamaraming sasakyan sa lupa at sa dagat. Sundin ninyo ang inyong amîr at ibigay ninyo sa kanya ang inyong zakât. Kung hindi magpapatuloy ang gawain ng Islam hanggang sa wakas, ako ang tagagarantiya na isasauli ko sa inyo ang zakât!” Gayon ang kanyang sinabi, at umiyak siya. Dahil dito, kumalma ang mga tao.4

Matapos pigilan ni Suhayl ibn ’Amr ang mga taga-Mecca sa pagtalikod sa pamamagitan ng kanyang nakaaantig na talumpati, nakalabas na muli sa publiko ang gobernador ng Mecca na si ’Attâb ibn Asîd.

“Kung wala si Abû Bakr, pagkapanaw ni Muhammad ’alaihis-salâm ay malilipol sana ang umma ni Muhammad!” Abû Hurayra (radiy-Allâhu ’anh)

Tanaw mula sa harapan, ibig sabihin ay mula sa panig ng qibla, ng mga pinagpalang libingan ng ating minamahal na Propeta (’alaihis-salâtu was-salâm)
at ng dalawa sa kanyang mga Sahâba na ang turing ng mga Muslim ay parang kanilang dalawang balintataw,
sina Hadrat Abû Bakr at Hadrat ’Umar (radiy-Allâhu ’anhumâ).

Si Suhayl ibn ’Amr ay isa sa mga bihag sa Labanan sa Badr. Nais ni Hadrat ’Umar na patayin siya. Noon ay sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta, kay Hadrat ’Umar: “Bakit mo siya nais patayin? Hayaan mo siya; maaaring dalhin siya ng Allah sa isang katayuang ikasisiya mo rin. May pag-asa ring balang araw ay magtatalumpati siya sa mga tao!” Sa gayon ay naunawaan na ang magandang balita ng hadîth sharîf na ito ay tumutukoy sa talumpating ito na ibinigay ni Suhayl ibn ’Amr (radiy-Allâhu ’anh) sa isang kapuri-puring katayuan.5 Nang marinig ni Hadrat ’Umar ang talumpati ni Suhayl, naalala niya ang mga salitang sinabi ng ating Propeta tungkol kay Hadrat Suhayl, at kahit wala na ang ating Propeta, hindi niya napigilan ang sarili na magsabi: “Sumasaksi ako na tiyak na kayo si Rasûlullah!”6

Ang pag-ibig sa inyo ay lunas sa lahat ng sakit, yâ Rasûlallah,
Sa inyo natutupad ang lahat ng pangangailangan, yâ Rasûlallah.
Ang mga matang nakakita ng inyong nûr ay hindi naghahanap ng buwan ni ng mga bituin,
Mula sa inyong nûr ang mga gabi at araw ay may liwanag, yâ Rasûlallah.
Mula sa inyong pawis bumubukadkad ang mga rosas, mula sa inyong salita ay pulot at asukal,
Sa pamamagitan ninyo ay nakatatagpo ng lunas ang mga pusong may sakit, yâ Rasûlallah.
Kayo ang minamahal ng mga hari, ang manggagamot ng hapdi at buntong-hininga,
Ang inyong pamamagitan ay kagalakan ng makasalanan, yâ Rasûlallah.
Ang buwan, ang araw at ang pitong bituin ay nagpupuri sa inyong lahat,
Ang bawat salitang lihis sa inyong salita ay pagkakamali, yâ Rasûlallah.
Naiinggit sa inyo si Iblîs – kaylaking hangal, at kaylaking walang saysay ng kanyang panlilinlang;
Dahil inibig kayo ni Idrîs, siya ay naitaas, yâ Rasûlallah.
Patuloy na pinatutunog ang inyong tambol, nananatili ang inyong sunna ng limang takdang oras,
Ang sinumang pumunta sa inyong tahanan ay inaanyayahan, yâ Rasûlallah.
Nagsuot ng sutla ang mga tinik, nagkaamoy ang mga disyerto,
Ang pagdurusa ng nagdurusa dahil sa inyo ay katapatan, yâ Rasûlallah.
Si Yûsuf ng Canaan ay palihim na ipinagbili sa napakaliit na halaga;
Ang makita kayo ay katumbas ng isanlibong buhay para sa akin, yâ Rasûlallah.
Ang inyong pinagpalang libingan sa lupa ay puno ng nûr at pinangangalagaan,
Ngunit ang inyong rûh ay kapansin-pansin sa mga kalangitan, yâ Rasûlallah.
Sa katawan ni Dâwûd ang inyong kasuotan, sa hapag ni Khalîl ang inyong kaloob,
Sa kamay ni Mûsâ ang inyong tanda ay ang tungkod, yâ Rasûlallah.
Ang inyong lugar ay ang Ka’ba at Zamzam, laging matatag at matibay;
Pinaiinom ni Khidr ang inyong umma sa bawat sandali, yâ Rasûlallah.
Hinihiling ni Şeyyâd Hamza sa Dakilang Pinuno ng sanlibutan na mailigtas siya sa mga buntong-hininga;
Ang purihin kayo ay kaloob mula sa Allah, yâ Rasûlallah.
Şeyyâd Hamza

“Sumasaksi ako na tiyak na kayo si Rasûlullah!” Hadrat ’Umar (radiy-Allâhu ’anh)

Ang Jannat al-Baqî’ sa Madîna al-Munawwara ay ang sementeryong kinaroroonan noon ng mga libingang may simboryo ng libu-libong Sahâba (radiy-Allâhu ’anhum).