MGA LIHAM NG PAG-ANYAYA

Ang mga liham sa mga pinuno ng mga bansa

Nang makabalik mula sa Hudaybiya si Nabiyy-i muhtaram (sall-Allâhu ‘alaihi wa sallam), nais niyang kumalat ang Islam sa buong daigdig at maligtas ang mga tao sa parusa ng Impiyerno upang makamtan nila ang tunay na kaligayahan. Sapagkat siya ay ipinadala bilang awa sa buong sanlibutan. Dahil dito, naisip niyang magpadala ng mga sugo sa mga pinuno ng mga karatig na bansa at anyayahan sila sa Islam. Sa pagtatapos ng buwan ng Dhu’l-hijja ng ikaanim na taon ng Hijra, sa simula ng buwan ng Muharram ng ikapitong taon, ipinadala niya si ‘Amr ibn Umayya (radiy-Allâhu ‘anh) sa pinuno ng Abisinya, si Dihya Kalbî (radiy-Allâhu ‘anh) sa pinuno ng Bisantiyo, at si Hâtib ibn Abî Balta’a (radiy-Allâhu ‘anh) sa pinuno ng Ehipto. Sa ganito ring tungkulin, ipinadala niya si ‘Abdullah ibn Hudhâfa (radiy-Allâhu ‘anh) sa pinuno ng Persya, si Shujâ’ ibn Wahb (radiy-Allâhu ’anh) sa Ghassân, si Salît ibn ’Amr (radiy-Allâhu ’anh) sa Yamâma, at si ’Alâ Hadramî kay Mundhir ibn Sâwî, ang emir ng Bahrain.1 Ang mga sugong ito ay mga piling-pili sa mga Sahâba. Sila ang may pinakamagandang anyo at pinakamagagandang pananalita. Para sa bawat pinuno ay isinulat ang isang hiwalay na liham ng pag-anyaya sa Islam. Tinatakan ng ating minamahal na Propeta ang ilalim ng mga liham ng selyong nasa bato ng kanyang pilak na singsing, na may nakasulat sa tatlong linya, mula ibaba pataas, na “Muhammad, Rasûl, Allah”. Kinaumagahan, bumangon ang mga sugong ipadadala sa mga pinuno na natuto na ng wika ng bansang pupuntahan nila, bilang isang himala ng ating Pinuno, ang Propeta.2

Ang liham kay Negus Ashama

Si Hadrat ’Amr ibn Umayya, na pupunta sa Abisinya, ay hihiling din kay Negus Ashama na ipadala sa Medina ang mga Sahâba na naunang lumipat doon. Dalawang liham ang ipinadala ng ating Pinunong Rasûlullah sa Negus. Nakarating si ’Amr ibn Umayya sa Abisinya sa maikling panahon at humarap kay Haring Ashama, ang Negus. Una niyang iniabot ang unang liham. Bumaba ang Negus mula sa kanyang trono at tinanggap ang liham nang may napakalaking paggalang at pagmamahal. Hinalikan niya ito, ipinahid sa kanyang mukha at mga mata, binuksan, at ipinabasa: “Bismillâhir-rahmânir-rahîm! Mula kay Muhammad ’alaihis-salâm, ang rasûl ng Allâhu ta’âlâ, para sa Negus Ashama, ang hari ng Abisinya!… Kapayapaan nawa sa sumusunod sa tamang patnubay!…

“O hari! Inaanyayahan kita na sumampalataya sa Allâhu ta’âlâ, na walang katulad at walang katambal, na sambahin Siya, na sumunod sa akin, at na maniwala sa ipinadala sa akin ng Allâhu ta’âlâ. Sapagkat ako ang rasûl ng Allâhu ta’âlâ na inatasang ipahayag ang mga ito” Ang ating minamahal na Propetang si Muhammad ’alaihis-salâm

sa mga pinuno ng mga bansa

Sa selyo sa kaliwang ibaba ng liham, nakasulat sa tatlong linya, mula ibaba pataas, ang mga salitang “Muhammad, Rasûl, Allah”. Ang selyong ito, na ukit sa bato ng isang pilak na singsing, ay idinidiin sa ilalim ng bawat liham ng pag-anyaya na ipinadadala. Ginamit ni Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ang singsing na ito bilang selyo ng pamahalaan hanggang sa lumisan siya patungo sa Kabilang-buhay. Pagkatapos, ito ang naging selyo ni Hadrat Abû Bakr, at saka ni Hadrat ’Umar, at ikatlo ni Hadrat ’Uthmân, sa panahon ng kanilang pagiging khalîfa. Anim na buwan lamang ito nagamit ni Hadrat ’Uthmân. Isang araw, dumulas ang singsing mula sa daliri ng khalîfa at nahulog sa balon ng Arîs. Sa kabila ng lahat ng paghahanap, hindi na ito natagpuan kailanman.

O hari! Hinihiling ko ang iyong kapayapaan at kaligtasan, at pinupuri ko ang Allâhu ta’âlâ dahil sa mga biyayang ipinagkaloob Niya sa iyo. Walang diyos kundi Siya. Siya ang Malik (Siya lamang ang may kapangyarihan sa buong sansinukob). Siya ang Quddûs (malayo sa anumang kapintasan at pagkukulang). Siya ang Salâm (Siyang nag-iingat sa Kanyang mga alipin mula sa lahat ng panganib). Siya ang Mu’min (Siyang nagkakaloob ng kaligtasan). Siya ang Muhaymin (Siyang nagbabantay at nag-iingat sa lahat ng bagay).

Nagpapatotoo ako na si ’Îsâ (’alaihis-salâm) ay ang rûh at ang salita ng Allâhu ta’âlâ, na ibinigay Niya kay Maryam, ang napakadalisay at may kalinisang-puri, na lubusang nagbukod ng sarili mula sa buhay sa mundong ito. Sa gayon, nagdalang-tao siya kay ’Îsâ. Kung paanong nilikha ng Allâhu ta’âlâ si Âdam sa pamamagitan ng Kanyang kapangyarihan, gayon din Niya nilikha si ’Îsâ.

O hari! Inaanyayahan kita na sumampalataya sa Allâhu ta’âlâ, na walang katulad at walang katambal, na sambahin Siya, na sumunod sa akin, at na maniwala sa ipinadala sa akin ng Allâhu ta’âlâ. Sapagkat ako ang rasûl ng Allâhu ta’âlâ na inatasang ipahayag ang mga ito. Ngayon, naipahayag ko na sa iyo ang kailangan, at naipayo ko na sa iyo ang magtitiyak ng kaligayahan sa mundong ito at sa Kabilang-buhay. Tanggapin ninyo ang aking payo! Kapayapaan nawa sa mga nakatagpo ng tamang patnubay at nakarating sa tamang landas.”

Buong paggalang at pagpapakumbabang pinakinggan ni Haring Ashama ang liham ni Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam). Agad niyang binigkas ang kalima-i shahâda at naging Muslim:

“Ash-hadu an lâ ilâha illallâh wa ash-hadu anna Muhammadan ’abduhû wa rasûluh.” Pagkatapos ay sinabi niya: “Nanunumpa ako na siya ang propetang hinihintay ng mga Hudyo at ng mga Kristiyano, ang mga may Kasulatan, ang propetang ang pagdating ay ipinahayag bilang magandang balita ng mga naunang propeta. Kung nagkaroon sana ako ng pagkakataong pumunta sa kanya, tiyak na pumunta sana ako at nagkamit ng karangalang maglingkod sa kanya!” Maingat niyang inilagay ang liham sa isang magandang kahon at sinabi: “Hangga’t narito ang mga liham na ito, hindi lilisan sa Abisinya ang kabutihan at pagpapala.”3 Buong paggalang na binasa ni Negus Ashama ang mga utos na ipinabatid sa ikalawang liham. Sa utos ng Propeta, ipinakasal niya kay Rasûl-i akram ang ating ina na si Umm Habîba, ang pinagpalang asawa ng ating minamahal na Propeta. Pagkatapos, mga dalawang buwan niyang pinatuloy ang ating ina na si Umm Habîba at ang mga Sahâba na naroon; saka niya sila pinasakay sa mga barko at ipinadala sa Medina na may napakaraming handog. Sa liham na ipinadala niya kasama nila, ipinabatid niyang sumampalataya na siya.

Ang liham kay Heraclius, ang emperador ng Bisantiyo

Si Hadrat Dihya Kalbî ay inatasang anyayahan sa Islam ang emperador ng Bisantiyo. Ibibigay niya ang liham kay Hârith, ang pinuno ng Ghassân sa Busrâ, at ipadadala naman niya ito sa emperador ng Bisantiyo na si Heraclius. Buong paggalang na tinanggap ni Hadrat Dihya ang liham ng pag-anyaya ng ating Pinuno, ang Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), at nagmadali siyang pumunta sa Busrâ. Nakipagkita siya kay Hârith at ipinaliwanag ang bagay. Ibinigay ni Hârith kay Dihya si ’Adî ibn Hâtim, na hindi pa noon Muslim, bilang kasama, at ipinadala sila kay Heraclius, na nasa Jerusalem noon. Magkasama silang dumating sa Jerusalem at humanap ng paraan upang makausap ang emperador. Sinabi ng mga tauhan ng emperador kay Dihya: “Pagharap mo sa emperador, yuyuko ka habang naglalakad, at paglapit mo, magpapatirapa ka sa lupa sa sajda. Hangga’t hindi ka niya pinahihintulutang bumangon mula sa sajda, huwag mong itataas ang iyong ulo mula sa lupa kailanman.” Mabigat ang mga salitang ito kay Hadrat Dihya at sinabi niya sa kanila: “Kaming mga Muslim ay hindi nagsasajda sa sinuman maliban sa Allâhu ta’âlâ. Bukod pa rito, labag sa kalikasan ng tao na magpatirapa ang isang tao sa kapwa tao.” Dahil dito, sinabi ng mga tauhan ng emperador: “Kung gayon, hindi kailanman tatanggapin ng emperador ang liham na dala mo, at palalayasin ka niya sa kanyang harapan.” Sumagot si Hadrat Dihya: “Ang aming Propetang si Muhammad ’alaihis-salâm ay hindi pumapayag na sinuman ay magsajda sa kanya – ni hindi pumapayag na yumuko man lamang nang bahagya sa harap niya. Ang sinumang nais makipag-usap sa kanya, kahit alipin, ay pinagbibigyan niya ng pansin. Tinatanggap niya siya sa kanyang harapan, pinakikinggan ang kanyang hinaing, inaalis ang kanyang pasanin at pinapanatag ang kanyang puso. Kaya malaya at marangal ang lahat ng sumusunod sa kanya.”

“Nanunumpa ako na siya ang propetang hinihintay ng mga Hudyo at ng mga Kristiyano, ang mga may Kasulatan, ang propetang ang pagdating ay ipinahayag bilang magandang balita ng mga naunang propeta” Negus Ashama (rahmatullâhi ’alaih)

Sinabi ng isa sa mga nakarinig ng mga salitang ito: “Dahil ayaw mong magpatirapa sa emperador, ituturo ko sa iyo ang ibang daan upang magampanan mo pa rin ang tungkuling iyong tinanggap. Sa harap ng palasyo ay may isang lugar na pinagpapahingahan ng emperador. Araw-araw, pagkatapos ng tanghali, pumupunta siya sa bakurang iyon at naglalakad doon. Naroon ang isang minbar. Kung may nakapatong doong sulat, iyon muna ang kinukuha at binabasa niya; pagkatapos ay nagpapahinga siya. Pumunta ka ngayon, ipatong mo ang liham sa minbar na iyon at maghintay ka sa labas. Kapag nakita niya ang liham, ipatatawag ka niya. Saka mo magagampanan ang iyong tungkulin.”

Dahil dito, inilagay ni Hadrat Dihya ang liham sa itinurong lugar. Kinuha ni Heraclius ang liham at nagpatawag ng tagapagsalin na marunong ng Arabe. Sinimulang basahin ng tagapagsalin ang liham ng ating Pinunong Rasûlullah. Sa pinakaitaas ng liham ay nakasulat: “Bismillâhir-rahmânir-rahîm! Mula kay Muhammad (’alaihis-salâm), ang Sugo ng Allâhu ta’âlâ, para kay Heraclius, ang pinuno ng mga Bisantino.” Labis na nagalit si Yannâq, ang anak ng kapatid ni Heraclius, sa pagsisimula ng liham sa ganitong paraan, at malakas niyang sinuntok sa dibdib ang tagapagsalin. Sa lakas ng suntok, bumagsak sa lupa ang tagapagsalin at nalaglag mula sa kanyang kamay ang pinagpalang liham. Nang itanong ni Heraclius kay Yannâq: “Bakit mo ginawa iyon?”, sumagot siya: “Hindi mo ba nakikita ang liham? Sinimulan niya ang liham sa kanyang sariling pangalan, bago ang iyong pangalan, at hindi niya sinabing ikaw ang hari, kundi sumulat siya: ‘para kay Heraclius, ang pinuno ng mga Bisantino’. Bakit hindi niya isinulat ang ‘ang hari ng mga Bisantino’, at bakit hindi niya sinimulan sa iyong pangalan? Hindi dapat basahin ngayon ang kanyang liham.”

Dahil dito, sinabi ni Heraclius: “Sumpa man sa Allah, ikaw ay napakawalang-isip o kaya ay lubusang baliw. Hindi ko alam na ganito ka. Nais mo bang punitin at itapon ang liham bago ko pa man makita kung ano ang laman nito? Nanunumpa ako sa aking buhay: kung siya nga ay Rasûlullah gaya ng sinasabi niya, may karapatan siyang isulat ang kanyang sariling pangalan bago ang akin sa kanyang liham at tawagin akong pinuno ng mga Bisantino. Ako ay may-ari lamang nila, hindi ang kanilang hari.” At pinalayas niya si Yannâq sa kanyang harapan. Pagkatapos, ipinatawag niya ang isang nagngangalang Uskûf, ang pinakamarunong sa mga Kristiyano, ang kanilang pinuno at ang kanyang sariling tagapayo, at ipinabasa sa kanya ang liham. Sa pagpapatuloy ng liham ay nakasulat: “Kapayapaan nawa sa mga sumusunod sa tamang patnubay ng Allâhu ta’âlâ at nakarating sa tamang landas!” At pagkatapos: “(O pinuno ng mga Bisantino!) Inaanyayahan kita sa Islam. Tanggapin mo ang Islam upang ikaw ay maligtas. Maging Muslim ka upang bigyan ka ng Allâhu ta’âlâ ng dobleng gantimpala. Kung tatalikod ka, nasa iyo ang pasanin ng kasalanan ng lahat ng Kristiyano. (O Aking Rasûl!) Sabihin mo: ’O mga may Kasulatan (mga Hudyo at mga Kristiyano)! Halina kayo sa isang salitang magkapareho sa pagitan natin: na wala tayong sasambahin maliban sa Allâhu ta’âlâ, na wala tayong itatambal sa Kanya, at na walang sinuman sa atin ang kikilala sa sinuman sa ating hanay bilang lumikhang Panginoon bukod sa Allâhu ta’âlâ. Kung tumalikod sila sa salitang ito, sabihin ninyo: Magsaksi kayo na kami ay mga tunay na Muslim.’”4

Habang binabasa ang liham ni Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), pumatak ang mga butil ng pawis sa noo ni Heraclius. Nang matapos ang pagbasa ng buong liham, sinabi niya: “Mula pa noong panahon ni Sulaymân ’alaihis-salâm, wala akong nakitang liham na nagsimula nang ganito, sa ‘Bismillâhir-rahmânir-rahîm’.” Nang tanungin ni Heraclius si Uskûf tungkol sa kanyang palagay sa bagay na ito, sinabi ni Uskûf:

“Sumpa man sa Allah, siya ang propetang ang pagdating ay ipinahayag sa atin bilang magandang balita nina Mûsâ at ’Îsâ (’alaihimas-salâm). Hinihintay na rin naman natin ang kanyang pagdating.”

Tinanong ni Heraclius: “Ano ang ipinapayo mo sa akin sa bagay na ito, ano ang iniisip mong nararapat?” Sumagot si Uskûf: “Sa palagay ko, nararapat na sundin ninyo siya.” Sinabi ni Heraclius: “Alam na alam ko ang sinasabi mo. Ngunit wala akong lakas na sundin siya at maging Muslim. Sapagkat mawawala sa akin ang aking paghahari at papatayin nila ako.” Dahil dito, ipinatawag niya sina Hadrat Dihya at ’Adî ibn Hâtim. Sinabi ni ’Adî: “O hari! Ang taong ito sa tabi ko, na mula sa mga Arabeng may mga tupa at kamelyo, ay nagkukuwento tungkol sa isang kamangha-manghang pangyayari sa kanyang lupain.” Nang itanong ni Heraclius: “Ano ang pangyayaring iyon sa inyong lupain?”, sumagot si Hadrat Dihya: “May lumitaw sa aming piling na isang tao. Ipinahayag niyang siya ay propeta. Ang ilan sa mga tao ay sumusunod sa kanya at ang iba naman ay lumalaban sa kanya. Nagkakaroon ng mga labanan sa pagitan namin, ang mga mananampalataya, at ng mga di-mananampalataya.”

Pagkatapos, nagsimulang magsaliksik si Heraclius tungkol sa ating Pinuno, ang Propeta. Iniutos niya sa gobernador ng Damascus na humanap ng isang taong kaangkan ni Rasûl-i akram. Samantala, sumulat din siya sa isang iskolar sa Roma, kaibigan niyang marunong ng Hebreo, at itinanong sa kanya ang bagay na ito. Dumating mula sa kanyang kaibigan sa Roma ang isang liham na nagsasabing ang taong binabanggit niya ay ang Propeta ng huling panahon. Samantala, nakasalubong naman ng gobernador ng Damascus ang isang karaban ng Quraysh na naglalakbay para sa kalakalan. Kabilang sa kanila si Abû Sufyân, ang pinuno ng mga Quraysh, na hindi pa Muslim noon. Ikinuwento ni Abû Sufyân: “Nasa Gaza kami nang lumapit sa amin ang gobernador ni Heraclius sa Damascus na parang aatake sa amin, at nagtanong: ‘Kayo ba ay kabilang sa bayan ng taong iyon sa Hijâz?’ Sinabi namin: ‘Oo.’ Sinabi niya: ‘Halikayo! Sasama kayo sa amin sa emperador!’” Dinala niya si Abû Sufyân at ang kanyang mga kasama sa Damascus. Dinala ng gobernador ng Damascus si Abû Sufyân at ang kanyang mga kasama kay Heraclius. Nasa Jerusalem noon si Heraclius, sa Bayt al-Maqdis. Nakaupo siya kasama ang kanyang vizier at suot ang kanyang korona. Doon niya tinanggap si Abû Sufyân at ang mga tatlumpung taga-Mecca na kasama niya.

Nagpatawag siya ng tagapagsalin at tinanong sila: “Sino sa inyo ang pinakamalapit na kaangkan, sa dugo, ng taong nagsasabing siya ay propeta?” Sumagot si Abû Sufyân: “Ako ang pinakamalapit sa kanya sa dugo.” Ipinalapit ni Heraclius si Abû Sufyân sa kanyang tabi at ipinasabing tumayo ang iba sa likod ni Abû Sufyân. Nang itanong ni Heraclius: “Ano ang antas ng inyong pagkakamag-anak?”, sinabi niya: “Siya ang anak ng aking tiyo.” (Sapagkat ang lolo ni Abû Sufyân ay si Umayya, at ang lolo ni Rasûlullah ay si ’Abdulmuttalib. Ang kanilang mga lolo ay magpinsan. Kaya sinabi niya: “Siya ang anak ng aking tiyo.” Nagtatagpo ang kanilang lahi kay ’Abdu Manâf, ang lolo ng kanilang mga lolo.) Bagaman nagsinungaling si Abû Sufyân noong una, natakot siya sa banta ng hari at hindi na siya nakapagsinungaling pa. Pagkatapos, nagkaroon sila ng ganitong usapan.

“Sumpa man sa Allah, siya ang propetang ang pagdating ay ipinahayag sa atin bilang magandang balita nina Mûsâ at ’Îsâ (’alaihimas-salâm). Hinihintay na rin naman natin ang kanyang pagdating” Uskûf ng Jerusalem

Heraclius: – Paano ang angkan ng taong nagsasabing siya ay propeta, sa inyong piling? – Siya ang pinakamarangal na ang lahi sa kanyang panahon. Sa angkan, siya ang pinakapili sa amin. – Mayroon bang nagpahayag ng pagiging propeta sa inyo bago siya? – Wala. – Mayroon bang naging hari sa kanyang mga ninuno? – Wala. – Ang mga maharlika ba ng bayan ang sumusunod sa kanya, o ang mga mahirap at mahihina? – Ang mga sumusunod sa kanya ay ang mga mahirap, ang mahihina, ang mga kabataan at ang mga babae. Kakaunti sa mga matatanda at maharlika ng kanyang bayan ang sumusunod sa kanya. – Dumarami ba o nababawasan ang kanyang mga tagasunod? – Dumarami sila. – Mayroon bang umalis sa kanyang relihiyon matapos itong tanggapin, dahil sa pagkasuklam o galit? – Wala. – Nakita na ba siyang nagsinungaling bago niya sinabing siya ay propeta? – Hindi. – Sumira na ba ang propetang ito ng tipan o hindi tumupad sa kanyang salita? – Hindi, kailanman. Ngunit may kasunduan kami ngayon sa kanya na huminto sa pakikipaglaban sa loob ng isang takdang panahon. Hindi namin alam kung ano ang gagawin niya sa panahong iyon. – Ano ang iniuutos niya sa inyo? – Iniuutos lamang niya sa amin na sambahin ang Allah, na Nag-iisa, at huwag magtambal sa Kanya ng anuman. Ipinagbabawal niya sa amin ang sambahin ang sinamba ng aming mga ninuno (ang mga diyus-diyusan). Iniuutos niya sa amin ang magsagawa ng salât, ang maging tapat, ang tumulong sa mga mahirap, ang umiwas sa harâm, ang tumupad sa mga tipan, ang huwag pagtaksilan ang ipinagkatiwala sa amin, at ang dalawin ang mga kamag-anak. Naganap ang usapang ito sa Bayt al-Maqdis, at doon binasa ang pinagpalang liham ni Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam). Nang halikan ni Heraclius ang liham, ipinahid ito sa kanyang mga mata at ipinatong sa kanyang ulo, lalong lumakas ang ingay sa mga Bisantino.

Iniutos ng emperador na ilabas sina Abû Sufyân at ang mga Quraysh na kasama niya. Si Abû Sufyân, na hindi pa Muslim, ay nagsabi roon, nang nanunumpa, na naniniwala siyang magtatagumpay ang layunin ng ating minamahal na Propeta. Tumayo si Hadrat Dihya sa harap ni Heraclius at sinabi, taglay ang kanyang pinagpalang magandang mukha at kaaya-ayang tinig: “O emperador! Isang tao mula sa Busrâ (si Hârith), na higit na mabuti kaysa sa iyo, ang nagpadala sa akin sa iyo. Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ na ang nagpadala sa akin sa kanya (si Rasûlullah) ay higit na mabuti kaysa sa kanya at kaysa sa iyo. Dapat mong pakinggan nang may kababaang-loob ang aking mga salita at tanggapin ang payong ibinibigay sa iyo! Sapagkat kung magpapakumbaba ka, mauunawaan mo ang payo. Kung hindi mo tatanggapin ang payo, hindi ka magiging makatarungan!”

Nang sabihin ni Heraclius: “Magpatuloy ka,” nagpatuloy si Hadrat Dihya: “Kung gayon, inaanyayahan kitang sumampalataya sa Allâhu ta’âlâ, na para sa Kanya ay nagsagawa ng salât si ’Îsâ ’alaihis-salâm. Inaanyayahan kitang sumampalataya sa ummî na Propetang ito, na ang pagdating ay ipinahayag bilang magandang balita muna ni Mûsâ ’alaihis-salâm at pagkatapos ay ni ’Îsâ ’alaihis-salâm. Kung may nalalaman ka tungkol dito at nais mong kamtin ang kaligayahan sa mundong ito at sa Kabilang-buhay, ilagay mo iyon sa iyong harapan. Kung hindi, mawawala sa iyo ang kaligayahan ng Kabilang-buhay at mananatili ka sa kawalang-pananampalataya (kufr) at shirk. Alamin mo ring mabuti na ang Allâhu ta’âlâ, na Siya ang iyong Panginoon, ay nagpapahamak sa mga mapaniil at nagpapabago sa mga biyaya.”

Sinabi ni Heraclius: “Hindi ko iniiwang hindi nababasa ang anumang sulat na napapasakamay ko, at hindi ko pinaaalis ang isang iskolar na lumalapit sa akin nang hindi ko naitatanong ang hindi ko alam. Mabuti at kapaki-pakinabang lamang ang nakikita ko roon. Bigyan mo ako ng panahon upang mag-isip hanggang matagpuan ko ang katotohanan.” Nang maglaon, ipinatawag ni Heraclius si Hadrat Dihya at nakipag-usap sa kanya nang sarilinan. Ganito niya inihayag ang laman ng kanyang puso: “Alam kong ang nagpadala sa iyo ay ang Propeta ng huling panahon, na ang pagdating ay ipinahayag bilang magandang balita sa mga aklat at hinihintay. Ngunit kung susundin ko siya, natatakot akong patayin ako ng mga Bisantino. Ipadadala kita kay Safâtir: siya ang pinakadakilang iskolar nila, at higit siyang iginagalang nila kaysa sa akin. Sumusunod sa kanya ang lahat ng Kristiyano. Kung sasampalataya siya, sasampalataya ang lahat ng Bisantino. Saka ko rin ihahayag nang hayagan ang nasa aking puso at ang aking pinaniniwalaan.”

Pagkatapos, sumulat si Heraclius ng isang liham, ibinigay ito kay Hadrat Dihya, at ipinadala siya kay Safâtir.

Ang monghe na si Safâtir

Nagpadala rin ang ating Pinunong Rasûlullah ng liham kay Safâtir. Nang mabasa ni Safâtir ang mga liham at marinig ang mga katangian ng ating Pinuno, ang Propeta, sinabi niyang walang anumang pag-aalinlangan na siya ang Propeta ng huling panahon na ang pagdating ay ipinahayag nina Hadrat Mûsâ at Hadrat ’Îsâ, at sumampalataya siya. Umuwi siya sa kanyang bahay, nagkulong, at hindi lumabas sa loob ng tatlong linggo para sa mga sermong ginagawa niya tuwing Linggo. Sumigaw ang mga Kristiyano: “Ano ang nangyayari kay Safâtir, at hindi na siya lumalabas mula nang makipag-usap siya sa Arabeng iyon? Gusto namin siyang makita!”

Hinubad ni Safâtir ang kanyang itim na kasuotang pang-pari. Nagsuot siya ng puting damit, hinawakan ang kanyang tungkod, at pumunta sa simbahan. Matapos tipunin ang mga naninirahan sa lungsod, tumayo siya at sinabi: “O mga Kristiyano! Alamin ninyong may dumating sa atin na liham mula kay Ahmad (’alaihis-salâm). Inaanyayahan niya tayo sa tunay na relihiyon. Tiyak kong alam at pinaniniwalaan ko na siya ang tunay na rasûl ng Allâhu ta’âlâ.” Nang marinig ito ng mga Kristiyano, sumugod sila kay Safâtir at binugbog siya hanggang mamatay; sa gayon, siya ay naging martir. Dumating si Hadrat Dihya at ipinabatid kay Heraclius ang nangyari.

Sinabi ni Heraclius: “Hindi ko ba sinabi sa iyo? Si Safâtir ay higit na minamahal at mahalaga sa mga Kristiyano kaysa sa akin. Kung maririnig nila ang gayong mga salita mula sa akin, papatayin nila ako tulad niya.” Ngunit sa balitang binanggit ni Bukhârî sa kanyang “Sahîh” at isinalaysay ni Zuhrî, nakasulat: “Tinipon ni Heraclius ang mga maharlika ng mga Bisantino sa kanyang palasyo sa Homs at ipinasara ang mga pinto. Pagkatapos, umakyat siya sa isang mataas na lugar at sinabi: ‘O bayan ng mga Bisantino! Nais ba ninyong kamtin ang kaligayahan at katiwasayan, nais ba ninyong manatili magpakailanman ang inyong paghahari, at nais ba ninyong sundin ang sinabi ni Hadrat ‘Îsâ?’ Tinanong ng mga Bisantino: ‘O aming hari! Ano ang gagawin namin upang makamit ito?’ Sinabi ni Heraclius: ‘O bayan ng mga Bisantino! Tinipon ko kayo para sa isang mabuting bagay. Dumating sa akin ang isang liham mula kay Hadrat Muhammad. Inaanyayahan niya ako sa relihiyon ng Islam. Sumpa man sa Allah, siya ang propetang lagi nating hinihintay, na natatagpuan nating nakasulat sa ating mga aklat, at na kilala natin ang mga palatandaan. Halikayo, sundin natin siya at maligtas tayo sa mundong ito at sa Kabilang-buhay!’ Dahil dito, tumakbo ang lahat sa mga pinto upang tumakas, na bumubulong-bulong at nagsasabi ng masasamang salita. Ngunit dahil sarado ang mga pinto, hindi sila nakalabas. Nang makita ni Heraclius ang asal na ito ng mga Bisantino at maunawaang ganito sila umiwas sa Islam, natakot siya para sa kanyang buhay at sinabi: ‘O bayan ng mga Bisantino! Ang mga salitang sinabi ko ay upang subukin ang inyong katapatan sa inyong relihiyon. Nakita ng sarili kong mga mata ang inyong katapatan sa inyong relihiyon at ang inyong asal na nagpasaya sa akin.’ Dahil dito, nagpatirapa ang mga Bisantino kay Heraclius sa sajda, at nang buksan ang mga pinto ng palasyo, lumabas sila at umalis.”5 Ipinatawag ni Heraclius si Hadrat Dihya at ikinuwento sa kanya ang nangyari. Binigyan niya siya ng mga handog na bawat isa ay higit na mahalaga kaysa sa iba. Bukod dito, sumulat siya ng liham sa ating Pinuno, ang Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam). Ang kanyang liham at ang mga handog na ipinahanda niya ay ipinadala niya kasama ni Hadrat Dihya sa ating minamahal na Propeta.

“Walang anumang pag-aalinlangan na siya ang Propeta ng huling panahon na ang pagdating ay ipinahayag nina Hadrat Mûsâ at Hadrat ’Îsâ” Ang monghe na si Safâtir

Nais sanang maging Muslim ni Heraclius, ngunit sa takot na mawala ang kanyang trono at buhay, hindi siya sumampalataya. Sa liham na isinulat niya sa ating Pinuno, ang Propeta, nakasulat: “Kay Muhammad, ang Sugo ng Allah, na ang pagdating ay ipinahayag bilang magandang balita ni Hadrat ’Îsâ, mula sa emperador, ang pinuno ng mga Bisantino! Dumating sa akin ang inyong sugo dala ang inyong liham. Nagpapatotoo ako na kayo ang tunay na rasûl ng Allah. Sapagkat natagpuan namin kayong inilarawan sa Injîl, at ipinahayag ni Hadrat ’Îsâ sa amin ang inyong pagdating bilang magandang balita. Inanyayahan ko ang mga Bisantino na sumampalataya sa inyo, ngunit ayaw nilang makinig. Kung nakinig sana sila sa akin, walang pag-aalinlangang naging mabuti iyon para sa kanila. Labis kong ninanais na makasama kayo, maglingkod sa inyo, at hugasan ang inyong mga paa.” Iniwan ni Hadrat Dihya si Heraclius at dumating sa Hismâ. Sa daan, sa lambak ng Shanâr, isa sa mga lambak ng Judhâm, ninakawan si Hadrat Dihya ni Hunayd ibn Ûs at ng kanyang anak at mga tauhan. Kinuha nila sa kanya ang lahat ng mayroon siya, maliban sa kanyang mga lumang damit. Sa lugar na iyon, tinanggap na ni Dubayb ibn Rifâ’a ibn Zayd at ng kanyang mga tao ang Islam. Nang lumapit si Dihya sa kanila at ikuwento ang nangyari, sumugod sila laban kay Hunayd ibn Ûs at sa kanyang tribo at binawi ang lahat ng ari-arian.

Nang maglaon, ipinadala ng ating Pinunong Rasûlullah si Zayd ibn Hâritha laban kay Hunayd ibn Ûs at sa kanyang mga tauhan. Sumampalataya ang lahat ng naninirahan sa lugar na iyon. Nang dumating si Hadrat Dihya sa Medina, hindi siya dumaan muna sa kanyang bahay kundi dumiretso siya sa pintuan ni Habîb-i akram. Kumatok siya sa pinto. Itinanong ng ating Propeta: “Sino iyan?” Sumagot si Dihya: “Dihya Kalbî.” Sinabi ng Pinuno ng mga sanlibutan: “Pumasok ka.” Pumasok si Hadrat Dihya at ikinuwento ang lahat ng nangyari, nang buong detalye. Binasa niya sa ating Pinuno, ang Propeta, ang liham ni Heraclius, at sinabi niya: “Mananatili pa siya nang ilang panahon (sa trono). Hangga’t nasa kanila ang aking liham, magpapatuloy ang kanilang paghahari.”

Bagaman isinulat ni Heraclius sa kanyang liham na sumasampalataya siya sa ating Propeta, sinabi ng ating Pinunong Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam): “Nagsisinungaling siya. Hindi siya umalis sa kanyang relihiyon.” Binalot ni Heraclius ang liham ng ating minamahal na Propeta sa satin na seda at itinago sa isang bilog na kahong ginto. Iningatan ng pamilya ni Heraclius ang liham na ito at inilihim sa lahat. Sinabi at pinaniwalaan nilang magpapatuloy ang kanilang paghahari hangga’t nasa kanilang mga kamay ang liham na ito. At gayon nga ang nangyari.6