ANG PANGYAYARI SA HUDAYBIYA

Ang layunin: ’umra; ang kinalabasan: Hudaybiya

Buwan iyon ng Dhu’l-qa’da sa ikaanim na taon ng Hijra. Isang gabi, nakita ni Nabiyy-i muhtaram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) sa kanyang panaginip na pumunta sila ng mga Sahâba sa Makka al-Mukarrama at nagsagawa ng tawâf sa palibot ng Ka’ba al-Mu’azzama, at na ang ilan sa kanila ay nagpaikli ng buhok at ang ilan ay nagpaahit. Nang isalaysay ng ating Pinunong Rasûlullah ang panaginip na ito sa kanyang mga Sahâba, lubha silang nasabik. Sa kauna-unahang pagkakataon mula noong Hijra, pupunta sila sa Mecca, ang kanilang magandang bayang sinilangan, kung saan sila ipinanganak at lumaki at na puno ng mapait at matamis na alaala. Bibisitahin nila ang banal na Ka’ba na kanilang hinaharap sa limang araw-araw na salât at labis nilang ninanais, at magsasagawa sila ng tawâf. Napakagandang mabuting balita nito!… Sa sandaling matanggap ng marangal na mga Sahâba ang mabuting balita ng ating minamahal na Propeta: “Tiyak na papasok kayo sa Masjid al-Harâm!”, agad silang nagsimulang maghanda. Nang matapos ang mga paghahanda, iniwan ni Habîb-i akram si ’Abdullah ibn Umm Maktûm sa Medina bilang kahalili. Noong unang Lunes ng buwan ng Dhu’l-qa’da, sumakay siya sa kanyang kamelyong si Qaswâ. Kasama ang labing-apat na raang Sahâbang naghanda, nagpaalam sila sa mga naiwan sa Medina. Taglay ang niyya ng ’umra, tumahak sila patungo sa banal na lungsod ng Mecca. Dala nila ang kanilang mga espada, ang mga sandata ng manlalakbay, at pitumpung kamelyo upang katayin. Sa karaban, dalawang daan ang nakasakay sa kabayo, at apat ang mga babaeng Sahâba. Isa sa mga babaeng ito ay ang pinagpala at dalisay na asawa ng ating minamahal na Propeta, ang ating ina na si Hadrat Umm Salama. Nang makarating sila sa mîqât na Dhu’l-Hulayfa, pumasok sila sa ihrâm at isinagawa ang salât sa tanghali. Pagkatapos ay minarkahan nila ang mga tainga ng mga kamelyong ikakatay at ibinigkis ang mga lubid sa kanilang leeg. Si Nâjiya ibn Jundub Aslamî, kasama ang mga katulong, ay inatasan sa pangangalaga sa mga kamelyo. Si ’Abbâd ibn Bishr ay hinirang na pinuno ng isang yunit ng dalawampung mangangabayo at ipinadala sa unahan bilang tagamanman. Si Bishr ibn Sufyân ay ipinadala sa Mecca bilang mensahero.1 Isinuot ng ating minamahal na Propeta at ng mga magigiting na Sahâba ang kasuotang ihrâm, nabalot sila sa puti, at sinimulan nilang purihin ang Allâhu ta’âlâ, patotohanan ang kataasan ng Kanyang kadakilaan at magmakaawa sa Kanya:

“Labbayk, Allâhumma labbayk! Labbayk, lâ sharîka laka labbayk! Innal-hamda wan-ni’mata laka wal-mulk, lâ sharîka lak!”

(Narito ako, O Allah, narito ako! Paulit-ulit akong tumugon sa Iyong panawagan sa aking salita at sa aking buong pagkatao, at nagpasakop ako sa Iyong utos. Wala Kang katambal; nanumbalik ako sa Iyo nang buong pag-iral ko. Ang papuri at biyaya ay Iyo lamang. Ang paghahari ay Iyo rin. Wala Kang katambal.) Umalingawngaw ang lupa at langit dahil sa pinagpalang talbiyang ito, at nabalot ng nagniningning na kapaligiran ang Dhu’l-Hulayfa. Nasabik ang lahat, at umalis sila sa Dhu’l-Hulayfa upang makarating sa Mecca sa lalong madaling panahon.

Sa daan, lumapit kay Habîb-i akram sina Hadrat ’Umar at Hadrat Sa’d ibn ’Ubâda at ipinahayag ang kanilang pag-aalala: “Yâ Rasûlallah! Pupunta ba kaming walang sandata sa mga taong nasa kalagayan ng digmaan laban sa inyo? Natatakot kaming salakayin kayo ng mga Quraysh at gawan ng pinsala ang inyong pinagpalang katawan!…” Sinabi sa kanila ng Dakilang Pinuno ng dalawang daigdig: “Nagkaroon ako ng niyya para sa ’umra. Sa ganitong kalagayan, ayaw kong magdala ng sandata.”

Tahimik ang paglalakbay. Sa daan, dumaan sila sa iba’t ibang tribo, at inanyayahan sila ng ating Pinuno, ang Propeta, sa Islam. Ang ilan ay nag-atubiling tanggapin ito, ang ilan ay nagpadala ng mga regalo. Sa gayon, nalakbay nila ang kalahati ng daan at dumating sa isang lugar na tinatawag na Ghadîr al-Ashtât, sa likod ng ’Usfân. Dito, bumalik si Hadrat Bishr ibn Sufyân, na dating inatasang magbalita sa mga taga-Mecca, matapos makipag-usap sa mga Quraysh. Isinalaysay niya sa ating Pinuno, ang Propeta, ang kanyang nakita: “Yâ Rasûlallah! Nabalitaan ng mga Quraysh na dumarating kayo. Dahil sa takot, nagpahanda sila ng mga handaan para sa mga tribo sa paligid at humingi ng kanilang tulong. Nagpalabas sila ng isang yunit ng dalawang daang mangangabayo patungo sa inyo upang magmanman. Tinanggap ng mga tribo sa paligid ang kahilingang ito at nagkaisa sa isang lugar na tinatawag na Baldah. Nagtipon sila ng napakaraming hukbo at sumumpang hindi kayo papapasukin sa Mecca.”

Labis na ikinalungkot ng Pinuno ng mga sanlibutan ang balitang ito, at sinabi niya: “Nawasak na ang Quraysh. Nilamon na sila ng digmaan… Iniisip ba ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh na may lakas sila? Sumpa man sa Allah, kailanman ay hindi ako titigil sa pakikipaglaban sa kanila hanggang sa gawin ng Allâhu ta’âlâ na pangibabaw at mataas ang relihiyong ito na ipinadala Niya ako upang ipalaganap, o hanggang sa humiwalay ang aking ulo sa aking katawan!” Pagkatapos ay bumaling siya sa kanyang magigiting na Sahâba at tinanong ang kanilang kuru-kuro at pananaw tungkol dito. Ang maluwalhating mga Sahâba, na buong pagkataong nag-alay ng kanilang sarili kay Rasûlullah, ay nagsabi: “Ang Allâhu ta’âlâ at ang Kanyang Rasûl ang higit na nakaaalam. Maialay nawa para sa inyo ang aming mga buhay, yâ Rasûlallah! Lumabas kami sa daan nang may niyya na magsagawa ng tawâf sa Baytullah. Hindi kami dumating upang pumatay ng sinuman o makipaglaban. Ngunit kung nais nilang hadlangan ang aming pagbisita sa Ka’ba, tiyak na makikipaglaban kami sa kanila at maaabot namin ang aming layunin!…” Nagustuhan ng ating minamahal na Propeta ang determinasyong ito ng mga Sahâba. Sinabi niya: “Halikayo kung gayon, humayo kayo sa marangal na ngalan ng Allâhu ta’âlâ!…” Sa palibot ng ating Pinuno, ang Propeta, nagsimulang humayo ang mga Sahâba patungo sa Mecca habang binibigkas ang talbiya – “Labbayk, Allâhumma labbayk!…” – at ang takbîr – “Allâhu akbar! Allâhu akbar!…”.

Isang tanghali, binigkas ni Bilâl Habashî, taglay ang buong ganda ng kanyang tinig, ang Adhân-i Muhammadî at ipinabatid na dumating na ang oras ng salât. Sa sandaling iyon, dumating doon ang yunit ng dalawang daang mangangabayo ng mga Quraysh, pumuwesto sa pagitan ng Mecca at ng mga Sahâba at nakahandang sumalakay. Gayunman, pumila ang Pinuno ng mga sanlibutan kasama ang kanyang dakilang mga Sahâba at nagsimula ng salât. Isa itong tanawing karapat-dapat pagmasdan: mga labing-apat na raang Sahâba na nasa mga hanay sa likod ng ating minamahal na Propeta, hindi gumagalaw sa qiyâm at yumuyuko sa rukû’. At nang sabay-sabay silang magpatirapa sa sajda, tila isang makapangyarihang bundok ang yumuyuko at muling tumatayo.

“Sumpa man sa Allâhu ta’âlâ, anuman ang hingin sa akin ng Quraysh, tatanggapin ko ito, sa kondisyong igagalang ang marangal na Tahanan” Hadîth sharîf

Ang paglalakbay sa Hudaybiya

Ang pagpapakumbabang ipinakita nila sa pagdikit ng kanilang marangal na mga noo sa lupa sa harap ng Allâhu ta’âlâ ay nagtanim ng pag-ibig sa Islam sa puso ng ilan sa mga mangangabayo ng Quraysh. Nang magbigay ng salâm ang mga Sahâba at matapos ang salât, nagpahayag ng panghihinayang ang pinuno ng mga mangangabayo ng Quraysh: “Kung sinamantala sana namin ang kalagayang ito ng mga Muslim upang salakayin sila, napatay sana namin ang karamihan sa kanila!… Bakit hindi tayo sumalakay habang nasa salât sila?” Pagkatapos ay ipinabatid niya sa kanyang mga kasama na sa pagkakataong ito ay hindi nila palalampasin ang pagkakataon: “Huwag kayong mag-alala. Sa anumang paraan ay magsasagawa sila ng isa pang salât, na higit na mahal sa kanila kaysa sa sarili nilang buhay at mga anak!…” Ipinabatid ng Allâhu ta’âlâ ang mga salita nilang ito sa ating Pinuno, ang Propeta, sa pagpapadala ng wahy sa pamamagitan ni Jibrîl ’alaihis-salâm. Sa marangal na âyat na ipinanaog, sinabi ayon sa kahulugan: “(O Aking Habîb!) Kapag ikaw ay nasa gitna nila at pinamumunuan mo sila (ang iyong mga Sahâba, sa harap ng kaaway) sa salât, (hatiin mo sila sa dalawang pangkat, at) tumayo ang isang pangkat sa kanila kasama mo (sa salât, at ang isa naman sa harap ng kaaway). Dalhin nila ang kanilang mga sandata. Ang mga nakasama mo sa salât at nakatapos ng isang rak’a ay pumunta sa harap ng kaaway (habang umiiwas sa mga gawaing sumisira sa salât). Pagkatapos ay dumating ang isa pang pangkat na hindi pa nakapagsasagawa ng salât, at isagawa nila ang ikalawang rak’a na kasama mo; dalhin din nila ang kanilang mga baluti, mga panangga at mga sandata. (Bigkasin nila ang tashahhud na kasama mo. Kapag nagbigay ka ng salâm, pumunta sila sa harap ng kaaway nang hindi nagbibigay ng salâm; ang mga unang nakatapos ng isang rak’a ay bumalik, magsagawa ng isa pang rak’a nang mag-isa at magbigay ng salâm. Ang mga nakatapos ng ikalawang rak’a kasama ng imam ay bumalik din, magsagawa ng isa pang rak’a, tapusin ang salât at magbigay ng salâm.) Nais ng mga kâfir na pabayaan ninyo ang inyong mga sandata at kagamitan upang bigla nila kayong salakayin… Kung may hirap sa inyo dahil sa ulan, o kung may sakit kayo, walang kasalanan sa inyo ang ilapag ang inyong mga sandata. Ngunit gawin pa rin ninyo ang lahat ng pag-iingat. Walang alinlangan na naghanda ang Allâhu ta’âlâ para sa mga kâfir ng parusang nakapanghihiya at nakapagpapababa.”2 Nang bumigkas si Hadrat Bilâl ng adhân sa salât sa hapon, muling tumayo ang mga mangangabayo ng Quraysh sa pagitan ng Mecca at ng marangal na mga Sahâba, nakahandang sumalakay. Pinamunuan ng ating Pinuno, ang Propeta, ang kanyang mga Sahâba sa salât ayon sa ipinahiwatig ng marangal na âyat. Nagulat ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa maingat na paraang ito ng pagsasagawa ng salât ng mga Muslim. Binigyan sila ng Allâhu ta’âlâ ng takot. Hindi sila naglakas-loob na gumawa ng anumang kilos. Umalis sila roon upang mag-ulat sa Mecca. Ang ating Pinuno, ang Propeta, at ang kanyang mga Sahâba ay nagpatuloy rin mula roon patungo sa Mecca. Nang makarating sila sa hangganan ng banal na Mecca, biglang lumuhod nang walang anumang nakikitang dahilan si Qaswâ, ang kamelyo ng ating Pinunong Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam). Pinagsikapan nilang patayuin ito, ngunit hindi ito tumayo. Dahil dito, sinabi ng Sultan ng sansinukob: “Hindi niya ugaling lumuhod nang ganito. Ngunit ang Allâhu ta’âlâ, na noong una ay pumigil sa elepante (ni Abraha) at humadlang dito na pumasok sa Mecca, ay pinigilan ngayon din si Qaswâ. Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ, na ang aking pag-iral ay nasa Kanyang makapangyarihang kamay: anuman sa mga bagay na ipinagbawal ng Allâhu ta’âlâ sa loob ng Haram (tulad ng pagtigil sa pakikipaglaban at pagpapadanak ng dugo) ang hilingin sa akin ng Quraysh, tiyak na tutuparin ko ang kahilingan nilang iyon!”

Pagkatapos ay nais nilang patayuin si Qaswâ. Lumukso at tumayo ang kamelyo. Hindi ito pumasok sa loob ng mga hangganan ng Haram, kundi tumigil mismo sa hangganan, sa lugar na tinatawag na Hudaybiya. Nagkampo ang ating Pinuno, ang Propeta, at ang mga Sahâba sa lugar na ito, na kakaunti ang tubig.

“Iniisip ba ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh na may lakas sila? Sumpa man sa Allah, kailanman ay hindi ako titigil sa pakikipaglaban sa kanila hanggang sa gawin ng Allâhu ta’âlâ na pangibabaw at mataas ang relihiyong ito na ipinadala Niya ako upang ipalaganap, o hanggang sa humiwalay ang aking ulo sa aking katawan!” Hadîth sharîf

Ipinatayo ni Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ang kanyang tolda sa labas ng hangganan ng pinagpalang Mecca. Kasama ang kanyang mga Sahâba, nagsimula siyang maghintay roon. Kapag sumapit ang oras ng salât, isinasagawa nila ang kanilang mga salât sa loob ng hangganan ng Makka al-Mukarrama. Wala nang tubig na maiinom o magagamit sa mga balon. Sa pitsel lamang ng ating Pinuno, ang Propeta, may natitira pang tubig. Ang mga Sahâba, na nasa mahirap na kalagayan, ay nagsabi: “Maialay nawa para sa inyo ang aming mga buhay, yâ Rasûlallah! Sa amin, tubig na lamang sa inyong pitsel ang natitira. Mapapahamak na kami.”

Sinabi ng Pinuno ng mga sanlibutan: “Habang nasa gitna ninyo ako, hindi kayo mapapahamak.” Pagkatapos, sa mga salitang “Bismillâh”, ipinatong niya ang kanyang pinagpalang kamay sa pitsel. Nang itaas niya ito at sabihing: “Kunin ninyo!…”, nagsimulang dumaloy ang tubig na tila bukal mula sa pagitan ng kanyang pinagpalang mga daliri. Uminom ang mga Sahâba hanggang sa mapawi ang kanilang uhaw, nagsagawa ng wudû, pinuno ang lahat ng kanilang mga lalagyang balat at pinainom ang kanilang mga kabayo at kamelyo. Ang ating minamahal na Propeta, ang karagatan ng habag, na nakangiting nakatingin sa kanyang mga Sahâba, ay pumuri sa Allâhu ta’âlâ. Sinabi ni Hadrat Jâbir ibn ’Abdullah, na naroroon noong araw na iyon: “Labing-apat na raan kami. Kahit isandaang libo kami, sapat pa rin ang tubig na iyon para sa aming lahat.”

Bay’at ar-Ridwân

Habang nasa Hudaybiya si Rasûl-i akram, lumapit sa kanya si Budayl, ang pinuno ng tribo ng Khuzâ’a na matagal nang kaibigan ng mga Muslim, at ipinabatid sa kanya na ang hukbo ng Quraysh, na sinamahan din ng mga tribo sa paligid, ay nagkampo sa Hudaybiya at na sumumpa silang makikipaglaban hanggang sa mabuwag ang kanilang hukbo. Dahil dito, sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Hindi kami pumunta rito upang makipaglaban sa sinuman. Pumunta lamang kami upang magsagawa ng ’umra, magsagawa ng tawâf sa palibot ng Ka’ba al-Mu’azzama at bisitahin ito. Gayunman, makikipaglaban kami sa sinumang magtatangkang hadlangan kaming bumisita sa Baytullah. Walang alinlangan na labis na napagod, pinahina at labis na napinsala ng mga digmaan ang Quraysh. Kung nais nila, magtatakda ako sa kanila ng panahon ng tigil-labanan. Sa panahong iyon, maging ligtas sila mula sa panig ko. Huwag silang makialam sa pagitan ko at ng ibang mga tribo, at pabayaan nila akong mag-isa sa kanila. Kung magwagi ako laban sa mga tribong iyon, at pagkalooban sila ng Haqq ta’âlâ ng patnubay (hidâya) at maging Muslim sila, ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh, kung nais nila, ay maaari ring maging Muslim gaya nila. At kung hindi ako magwagi laban sa ibang mga pamayanan gaya ng akala nila, nakatagpo naman sila ng kapahingahan at nagkamit ng lakas. Ngunit kung hindi ito tanggapin ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh at makikipaglaban sila sa akin, nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ, na ang aking pag-iral ay nasa Kanyang makapangyarihang kamay, na para sa relihiyong ito na pinagsisikapan kong ipalaganap, makikipaglaban ako sa kanila hanggang sa humiwalay ang aking ulo sa aking katawan. Walang alinlangang tutuparin noon ng Allâhu ta’âlâ ang Kanyang pangako na tulungan ako!”

Si Budayl, ang pinuno ng tribo ng Khuzâ’a, ay umalis upang ihatid ang mga sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta, sa kampo ng Quraysh. Matapos pakinggan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan mula kay Budayl ang mga sinabi ng ating Pinunong Rasûlullah, ipinadala nila sa ating Pinuno, ang Propeta, ang isa sa kanilang mga pangunahing tao, si ’Urwa ibn Mas’ûd, upang makipag-usap. Nang ipabatid ni ’Urwa na buo ang pasiya ng Quraysh na huwag papasukin ang sinuman sa Mecca, sinabi ni Habîb-i akram: “O ’Urwa! Sabihin mo, alang-alang sa Allah! Maaari bang hadlangan ang pagkatay sa mga kamelyong ito na pang-alay, at ang pagbisita at pagsasagawa ng tawâf sa Ka’ba al-Mu’azzama na ito?” Pagkatapos, isinalaysay rin niya kay ’Urwa ang sinabi niya sa pinuno ng tribo ng Khuzâ’a.

Habang pinakikinggan ni ’Urwa ang ating Pinuno, ang Propeta, nagmamasid din siya nang mabuti sa kilos at asal ng marangal na mga Sahâba, sa pakikitungo nila sa isa’t isa at sa Pinuno ng mga sanlibutan, at sa kanilang paggalang at pagpipitagan. Matapos pakinggan ang mungkahi ng ating minamahal na Propeta, tumayo siya at lumakad upang ipaliwanag ito sa mga Quraysh. Nang makarating sa kanila, sinabi niya: “O pamayanan ng Quraysh! Alam ninyong nagpunta ako bilang sugo sa harap ng maraming pinuno, gaya ng emperador ng Bisantiyo, ng Negus at ng Kisrâ. Nanunumpa ako na hanggang ngayon ay hindi pa ako nakakita ng paggalang at pagpipitagang tulad ng ipinapakita ng mga Muslim kay Muhammad na iniukol sa alinmang pinuno. Walang sinuman sa kanyang mga Sahâba ang nagsasalita nang walang pahintulot niya. Kapag nalaglag ang isang hibla ng buhok mula sa kanyang ulo, dinadampot nila ito at iniingatan sa kanilang dibdib upang magkamit ng pagpapala. Kapag nag-uusap sila sa kanyang harapan, hinihinaan nila ang kanilang tinig hanggang sa hindi na marinig. Dahil sa paggalang sa kanya, hindi nila matingnan ang kanyang mukha at ibinababa nila ang kanilang mga mata. Kapag nagbigay siya ng senyas o ng utos sa kanyang mga Sahâba, pinagsisikapan nilang tuparin ito, kahit ikapahamak pa nila ang kanilang buhay.

O pamayanan ng Quraysh! Gaano man kayo humawak sa inyong mga espada at gumamit ng lahat ng paraan, hindi nila ibibigay sa inyo ni isang hibla ng buhok ng kanilang Propeta. Higit pa, hindi nila hahayaang may anumang pinsalang dumating sa kanya o may sinumang humipo sa kanya. Ganito ang kalagayan. Pag-isipan ninyong mabuti ang kasunod nito! Habang ganito ang kalagayan, nag-aalok sa atin si Muhammad ng mabuting kasunduan ng tigil-labanan; samantalahin ninyo ito!”

Hindi tinanggap ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh ang mga salitang ito, naging magaspang kay ’Urwa at sinaktan ang kanyang kalooban. Nang walang dumating na balita mula sa kampo ng Quraysh, nagpadala si Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ng sugo, si Khirâsh ibn Umayya, upang ulitin ang kanyang mga mungkahi. Napakagaspang ng pakikitungo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa sugo ng Islam. Kinatay nila ang kanyang kamelyo at kinain ito, at sinugod nila siya upang patayin. Si Khirâsh ibn Umayya, na nakatakas mula sa kanilang mga kamay nang may kahirapan, ay pumunta sa ating Pinuno, ang Propeta, at isinalaysay ang nangyari; labis siyang nalungkot sa paglapastangang ito sa kanyang sugo. Sa sandaling iyon, lumitaw mula sa kampo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan si Hulays, ang pinuno ng tribo ng mga Ahâbîsh. Papalapit siya sa ating Pinuno, ang Propeta. Itinalaga siya ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan bilang sugo. Nang makita ng ating minamahal na Propeta na dumarating si Hulays, sinabi niya: “Ang taong dumarating na ito ay kabilang sa isang bayan na gumagalang sa mga hayop na alay, at nagsisikap tuparin ang mga utos ng Allâhu ta’âlâ at magsagawa ng pagsamba. (O aking mga Sahâba!) Itaboy ninyo ang mga kamelyong pang-alay patungo sa kanya upang makita niya!” Pinaglakad ng mga Sahâba ang mga kamelyong pang-alay patungo sa kanya at bumigkas ng talbiya: “Labbayk, Allâhumma labbayk!” Nang makita ni Hulays ang mga hayop na alay, na may mga lubid sa kanilang leeg at mga markang tainga, matagal siyang nakatingin sa mga ito. Napuno ng luha ang kanyang mga mata, at sa malungkot na tinig mula sa kailaliman ng kanyang kaluluwa, hindi niya napigilang sabihin: “Walang ibang layunin ang mga Muslim kundi ang magsagawa ng tawâf sa Ka’ba at bisitahin ito. Napakasamang gawain ang pagbawal sa kanila roon! Nanunumpa ako sa Panginoon ng Ka’ba na mawawasak ang mga Quraysh dahil sa maling gawaing ito!” Nang marinig ito ng Pinuno ng mga sanlibutan, sinabi niya: “Oo, gayon nga, O kapatid na kabilang sa mga anak ni Kinâna.” Dahil sa hiya, hindi lamang hindi nakalapit si Hulays sa ating Pinunong Rasûlullah, kundi hindi rin niya matingnan ang kanyang pinagpalang mukha. Bumalik siya sa kampo ng Quraysh. Isinalaysay niya ang kanyang nakita at hayagang sinabi ang kanyang pananaw: “Hindi ko nakikitang tama na hadlangan ninyo siya sa pagbisita sa Ka’ba.” Lubhang nagalit ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh at inakusahan nila si Hulays ng kamangmangan.

“O ’Urwa! Sabihin mo, alang-alang sa Allah! Maaari bang hadlangan ang pagkatay sa mga kamelyong ito na pang-alay, at ang pagbisita at pagsasagawa ng tawâf sa Ka’ba al-Mu’azzama na ito?” Hadîth sharîf

Sa pagkakataong ito, ipinadala ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan bilang sugo si Mikraz ibn Hafs, na kilala sa kanyang kalupitan. Natanggap din niya ang kanyang sagot at bumalik. Matapos ang pagiging sugo ni Mikraz, nilukob ng takot ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan dahil sa pangambang magsasagawa ang mga Muslim ng biglaang pagsalakay.

Ayaw ng ating Pinuno, ang Propeta, na iwanang nakabitin ang bagay na ito at nais niyang magpadala ng isa sa kanyang mga Sahâba na iginagalang ng mga Quraysh. Sa wakas, napagpasiyahang ipadala si Hadrat ’Uthmân. Sinabi ng ating minamahal na Propeta kay ’Uthmân ibn ’Affân: “Sabihin mo sa kanila: ‘Hindi kami pumunta rito upang makipaglaban sa sinuman. Pumunta lamang kami upang magsagawa ng tawâf sa Ka’ba al-Mu’azzama at bisitahin ito. Kakatayin namin ang mga kamelyong pang-alay na dala namin at babalik kami’, at anyayahan mo sila sa Islam!” Ipinagbilin din niya sa kanya na ibalita sa mga Muslim sa Mecca ang mabuting balitang masasakop ang Mecca sa lalong madaling panahon.3

Pumunta si Hadrat ’Uthmân sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan at ipinaliwanag nang eksakto ang mga sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta. Tinanggihan din nila ang mungkahing dala ni Hadrat ’Uthmân. Sinabi nilang siya lamang, kung nais niya, ang maaaring magsagawa ng tawâf sa Baytullah. Ngunit sinabi ni Hadrat ’Uthmân: “Hangga’t hindi nagsasagawa ang Rasûl ’alaihis-salâm ng tawâf sa Baytullah, hindi rin ako magsasagawa nito!” Labis na nagalit dito ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan at pinigil nila siya. Ang balitang ito ay umabot sa mga Sahâba sa ganitong anyo: “Napatay bilang martir si ’Uthmân.” Nang ipabatid nila ito sa ating Pinuno, ang Propeta, labis siyang nalungkot at sinabi: “Kung totoo ang balitang ito, hindi tayo aalis dito nang hindi nakikipaglaban sa bayang ito.” Pagkatapos ay umupo siya sa ilalim ng isang punong nakatayo roon na tinatawag na Samura, at inanyayahan ang kanyang mga Sahâba sa bay’a sa mga salitang: “Iniutos ng Allâhu ta’âlâ na manumpa kayo sa akin ng katapatan (bay’a).” Inilagay ng magigiting na Sahâba ang kanilang kamay sa pinagpalang kamay ng ating Pinuno, ang Propeta, at nangako: “Nanumpa kami ng katapatan na kakamtin namin ang tagumpay habang nakikipaglaban sa harap ninyo hanggang sa ipagkaloob sa inyo ng Allâhu ta’âlâ ang tagumpay, o mamartir sa landas na ito!” Ipinatong ng ating Pinuno, ang Propeta, ang isang kamay sa kabila at siya mismo ang nanumpa ng katapatan para kay Hadrat ’Uthmân, na wala roon. Lubhang nagalak si Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) sa panunumpang ito ng kanyang mga Sahâba at sinabi: “Walang sinuman sa mga taos-pusong nanumpa ng katapatan sa ilalim ng punong-kahoy ang papasok sa Impiyerno.” Tinawag ang panunumpang ito na Bay’at ar-Ridwân.4 Ang mga Sahâba (radiy-Allâhu ’anhum), na nakahugot na ng kanilang mga espada, ay hindi na mapakali sa kanilang kinatatayuan at naghintay ng senyas mula sa Rasûl ’alaihis-salâm. Sa sandaling iyon, nakita ng mga espiya ng Quraysh, na nagmamasid sa kampo ng Islam, na ang mga mujâhid ay nanumpa ng katapatan sa ating minamahal na Propeta na makikipaglaban sa landas na ito hanggang sa inumin nila ang kopa ng pagkamartir, at na naghahanda sila. Agad silang pumunta sa kampo ng Quraysh at isinalaysay ang nangyayari. Nag-iwan ang ating Pinuno, ang Propeta, ng mga bantay sa gabi bilang pag-iingat sa bawat posibilidad upang protektahan ang kanyang mga Sahâba. Sa isa sa mga gabing pinigil si Hadrat ’Uthmân, isang pangkat ng limampung mapagsamba sa diyus-diyusan sa pamumuno ni Mikraz ang sumalakay upang bigla nilang atakihin ang mga kawal ng Islam habang natutulog. Noong gabing iyon, nagbantay sina Muhammad ibn Maslama at ang kanyang mga kasama. Matapos ang maikling pakikipaglaban, mahigpit nilang binihag ang mga di-mananampalatayang dumating. Si Mikraz lamang ang nakatakas. Dinala nila ang mga bihag sa ating Pinunong Rasûlullah. Ang ilan ay ikinulong at ang iba ay pinatawad. Nais ding sumalakay ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa sumunod na gabi, ngunit muli silang nabihag. Pinatawad din sila ng ating Pinuno, ang Propeta, at pinalaya.

Ang Kasunduan sa Hudaybiya

Nang maunawaan ng mga di-mananampalataya na ang hukbo ng Islam ay nakahanda sa digmaan araw at gabi at maaaring sumalakay anumang sandali, nilukob ng takot ang kanilang hukbo. Nang makita nilang walang ibang lusot kundi ang kasunduan, nagmamadali silang pumili ng isang delegasyon ng mga sugo. Sa delegasyong ito, na pinili sa ilalim ng pamumuno ni Suhayl ibn ’Amr, ay ibinilin: “Gumawa kayo ng kasunduan sa kundisyong hindi sila papasok sa Mecca ngayong taon.”

Tinanggap ng ating minamahal na Propeta ang mga sugo ng Quraysh. Ang unang hiling ng mga sugo ay ang pagpapalaya sa kanilang mga ikinulong na tauhan. Sinabi ng Pinuno ng mga sanlibutan: “Hangga’t hindi ninyo pinalalaya ang aking mga Sahâba na pinipigil ninyo sa Mecca, hindi ko pakakawalan ang mga tauhan ninyong ito!” Sinabi ni Suhayl: “Tunay ngang napakamakatarungan at makatwiran ang pakikitungo ninyo sa amin,” at inayos niya na palayain si Hadrat ’Uthmân, na pinipigil sa Mecca, at ang humigit-kumulang sampung Sahâba na dati nilang ikinulong. Pagkatapos, pinalaya ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan na nabihag at ikinulong sa panahon ng pagsalakay.

Matapos ang mahabang pag-uusap, nagkasundo sila. Dumating na ang oras ng pagsulat nito. Si Hadrat ’Alî ang napiling manunulat. Upang isulat ang kasunduang pangkapayapaan, inihanda ang papel at tintero. Sinabi ni Habîbullah, na ipinadala bilang awa para sa mga sanlibutan, kay Hadrat ’Alî: “Isulat mo:

‘Bismillâhir-rahmânir-rahîm!’” Agad na tumutol si Suhayl: “Nanunumpa ako na hindi ko alam kung ano ang kahulugan ng salitang ‘Rahmân’. Huwag mo itong isulat nang ganyan; isulat mo ang ‘Bismika Allâhumma’! Kung hindi, hindi ako papayag sa kapayapaan!” Nakita ng ating Pinuno, ang Propeta, ang napakalaking karunungan sa pagkakaroon ng kapayapaan. Dahil dito, sinabi niya: “Maganda rin ang ‘Bismika Allâhumma’”, at iniutos niya kay Hadrat ’Alî na isulat ito nang ganoon. Nang maisulat na ito at sabihin ng ating Pinuno, ang Propeta: “Ito ang mga probisyon na napagkasunduan ni Muhammad Rasûlullah at ni Suhayl ibn ’Amr at kung saan sila nakipagkapayapaan, at pinirmahan niya upang tuparin ng magkabilang panig ang mga kundisyon”, nakitang hinawakan ni Suhayl ang kamay ni Hadrat ’Alî. Bumaling siya sa ating Pinuno, ang Propeta, at sinabi: “Nanunumpa kami: kung kinilala sana namin na ikaw si Rasûlullah, hindi sana kami sumalungat sa iyo at hindi ka sana namin hinadlangan sa pagbisita sa Ka’ba. Kaya sa halip na ‘Rasûlullah’, isulat mo: ‘Muhammad, ang anak ni ‘Abdullah’!”

Tinanggap din ito ng ating Pinuno, ang Propeta, at sinabi: “Nanunumpa ako sa Allah, kahit tawagin ninyo akong sinungaling, walang anumang alinlangan na ako ang Sugo ng Allâhu ta’âlâ. Ang pagpapasulat ng aking pangalan at ng pangalan ng aking ama ay hindi nag-aalis ng aking pagiging propeta. O ‘Alî! Burahin mo iyon at isulat mo ang ‘Muhammad ibn ‘Abdullah’.”

Walang isa man sa mga Sahâba ang nakapayag sa kanyang puso na mabura ang salitang “Rasûlullah”. Sa isang iglap, nalimutan nila ang lahat at sinabi: “O ‘Alî! Isulat mo ang ‘Muhammad Rasûlullah’; kung hindi, tanging ang espada na lamang ang makapagpapasiya sa pagitan natin at ng mga mapagsamba sa diyus-diyusang ito!…” Natuwa ang ating Pinuno, ang Propeta, sa pagsisikap na ito ng kanyang mga Sahâba, ngunit sinenyasan niya silang tumahimik gamit ang kanyang pinagpalang mga kamay. Nang utusan niya si Hadrat ’Alî na burahin ito, humingi siya ng paumanhin sa mga salitang: “Maialay nawa para sa inyo ang aking buhay, yâ Rasûlallah! Hindi kayang gawin ng aking kamay na burahin ang pinagpalang katangiang ito ninyo!…” Hiniling ng ating minamahal na Propeta na ituro sa kanya ang lugar. Nang ituro ito ni ’Alî, kinuha niya ang sulat mula sa kamay ni ’Alî, binura ito ng sarili niyang pinagpalang daliri at ipinasulat ang “anak ni ’Abdullah”. Pagkatapos, sinimulang isulat ang mga probisyon: 1) Magiging may bisa ang kasunduan sa loob ng sampung taon; sa panahong ito, hindi magdidigmaan ang dalawang panig.

“Walang sinuman sa mga taos-pusong nanumpa ng katapatan sa ilalim ng punong-kahoy ang papasok sa Impiyerno” Hadîth sharîf

Hindi bibisitahin ng mga Muslim ang Ka’ba ngayong taon, ngunit makalipas ang isang taon ay maaari na nilang bisitahin ito. 3) Ang mga Muslim na darating upang bisitahin ang Ka’ba ay mananatili nang tatlong araw at hindi magdadala ng ibang sandata maliban sa mga sandata ng manlalakbay. 4) Habang nagsasagawa ng tawâf sa Ka’ba ang mga Muslim, lalayo sa Ka’ba ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca at bibigyan sila ng pagkakataong magsagawa ng tawâf nang malaya.

Kung ang isang tao mula sa Quraysh na naging Muslim ay pumunta sa Medina nang walang pahintulot ng kanyang tagapangalaga, ibabalik siya; ngunit kung ang isa sa mga Muslim ay lumipat sa panig ng Quraysh at pumunta sa Mecca, hindi siya ibabalik. Nang itanong ni Hadrat ’Umar tungkol sa probisyong ito: “Yâ Rasûlallah! Tatanggapin din ba ninyo ang kundisyong ito?”, sinabi ng ating minamahal na Propeta, nang nakangiti: “Oo. Ilayo nawa sa atin ng Allâhu ta’âlâ ang mga pupunta sa kanila mula sa atin!”
Kung ang isa sa mga Sahâba ay dumating sa Mecca na may niyya na magsagawa ng hajj o ’umra, magiging ligtas ang kanyang buhay at ari-arian.
Kung ang isa sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan ay dumaan sa Medina patungong Syria, Ehipto o ibang lugar, magiging ligtas din ang kanyang buhay at ari-arian.
Ang ibang mga tribong Arabe ay makapaglalagay ng kanilang sarili sa ilalim ng proteksiyon ng panig na naisin nila, at malaya silang makipagkaisa sa mga Muslim o sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan.5

Dumating na ang oras ng pagpirma sa kasunduan. Sa sandaling iyon, nakitang may isang taong papalapit sa hukbo ng Islam, na kinakaladkad ang mga tanikala sa kanyang mga paa. Palapit siya nang palapit at sumigaw: “Iligtas ninyo ako!…” Nang marinig ang tinig na ito, agad na tumayo ang pinuno ng delegasyon ng Quraysh. Gamit ang isang sangang may tinik na hinawakan niya, sinimulan niya siyang paghahampasin sa ulo at mukha. Sa buong lakas niya, inihagis ng lalaki ang kanyang sarili sa pinagpalang mga tuhod ng ating Pinunong Rasûlullah at nagmakaawa: “Iligtas ninyo ako, yâ Rasûlallah!” Isa siyang Muslim na iginapos ng sarili niyang ama sa mga tanikala dahil pinarangalan siya ng Islam sa Mecca. Araw-araw, pinahihirapan siya nang matindi at pinipilit na sumamba sa mga diyus-diyusan. Sinamantala niya ang pag-alis ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan patungong Hudaybiya, pinutol ang kanyang mga tanikala, lumabas nang walang nakakakita mula sa Mecca at inihagis ang sarili sa gitna ng mga Muslim. Ang pinagpalang taong ito, na nagtamo ng patnubay (hidâya), ay si Hadrat Abû Jandal, ang anak ni Suhayl, ang pinuno ng delegasyon ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Itinuro ni Suhayl ang kanyang anak na si Abû Jandal at sinabi sa ating Pinuno, ang Propeta: “Ayon sa kasunduang isinulat natin kani-kanina lamang, siya ang unang taong dapat mong ibalik sa akin!”

Labis na nayanig ang ating Pinuno, ang Propeta, at ang mga Sahâba. Naghintay ang lahat nang may pananabik kung ano ang isasagot ng ating Pinunong Rasûlullah. Sa isang panig ang kasunduang pangkapayapaan, sa kabilang panig ang isang Sahâbang pinahihirapan… Sinabi ng Pinuno ng mga sanlibutan kay Suhayl: “Hindi pa namin napipirmahan ang kasunduang pangkapayapaang ito!” Nagmatigas si Suhayl: “O Muhammad! Naisulat na namin ang mga probisyon ng kasunduan bago pa dumating dito ang aking anak. Kung hindi mo ibabalik ang aking anak, kailanman ay hindi ko pipirmahan ang kasunduang pangkapayapaang ito!” Bagaman sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Ibukod mo siya sa kasunduan alang-alang sa akin”, hindi ito tinanggap ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Habang kinakaladkad ni Suhayl ibn ’Amr ang kanyang anak, sumigaw si Abû Jandal: “Yâ Rasûlallah! O aking mga kapatid na Muslim!… Ibibigay ba ninyo ako sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan, gayong pinarangalan ako ng Islam at nanganlong ako sa inyo? Pumapayag ba kayong gawan ako araw-araw ng hindi matitiis na pagpapahirap? Yâ Rasûlallah! Ibabalik ba ninyo ako upang pabalikin nila ako sa pagtalikod sa aking relihiyon?!…”

Napakahirap tiisin ang nakakadurog-pusong pagmamakaawang ito. Ang mga Sahâba, na nasugatan ang mga puso, ay nagsimulang umiyak. Ang pinagpalang mga mata rin ng ating minamahal na Propeta, ang karagatan ng habag, ay napuno ng luha. Pumunta siya kay Suhayl at nakiusap: “Halika, huwag mong gawin iyan! Ipagkaloob mo siya sa akin!” Ngunit sumagot si Suhayl: “Imposible, hindi ko siya ipagkakaloob!” Dahil dito, inaliw ng ating minamahal na Propeta si Abû Jandal sa mga salitang: “O Abû Jandal! Magtiis ka pa nang kaunti! Tiisin mo ang ginagawa sa iyo! Hingin mo sa Allâhu ta’âlâ ang gantimpala para rito. Tiyak na pagkakalooban ka ng Allâhu ta’âlâ, at ang mga mahihina at walang kakampi na Muslim na tulad mo, ng kaluwagan at labasan”, at sinabi niya: “Hindi nararapat sa atin na hindi tuparin ang salitang ibinigay natin.” Sinabi ni Abû Jandal: “Mabuti, yâ Rasûlallah,” at sa gayon ay ipinabatid niyang magtitiis siya.

Maging ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa delegasyon ay hindi natiis na panoorin ang nakakadurog-pusong pangyayaring ito at nagsabi: “O Muhammad! Alang-alang sa iyo, kukupkupin namin si Abû Jandal. Hindi namin hahayaang pahirapan siya ni Suhayl!”

Pagkatapos nito, bahagyang gumaan ang pakiramdam ng ating Pinunong Rasûlullah at ng mga Sahâba. (Naging Muslim si Suhayl ibn ’Amr pagkatapos ng Pagsakop sa Mecca at naging isa sa mga Sahâba.) Ang kasunduang pangkapayapaan ay isinulat sa dalawang kopya at pinirmahan ng magkabilang panig. Bumalik sa kanilang kampo ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan.6 Labis na nagalak ang delegasyon ng Quraysh sa mga probisyong ito, na tila laban sa mga Muslim. Ngunit sa katunayan, ang kasunduang pangkapayapaang ito ay isang malaking tagumpay para sa mga mananampalataya, at ang mga probisyong ito ay pabor sa mga Muslim. Una sa lahat, kinilala nilang ang mga Muslim ay bumubuo ng isang pamahalaan. Kung ang isang mapagsamba sa diyus-diyusan mula sa Mecca ay dumaan sa Medina sa daan patungong Syria o Ehipto para sa kalakalan o sa ibang dahilan, magiging ligtas ang kanyang buhay at ari-arian. Sa gayon, makikita ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan nang malapitan ang pamumuhay ng mga Muslim, hahangaan ang katarungan ng Islam at ang magandang pakikitungo ng mga Sahâba sa isa’t isa, at iibigin ang Islam. Sa huli, magiging Muslim sila at sasama sa mga hanay ng mga Sahâba. Sa pamamagitan ng kasunduang ito, na tatagal ng sampung taon, dadami at lalakas ang mga Muslim. Maipapalaganap ang Islam sa lahat ng dako. Ngunit ang probisyong “Kung ang isa sa Quraysh ay maging Muslim at nais manganlong sa Medina, ibabalik siya” ay ikinalungkot ng ating Pinuno, ang Propeta, at sinabi niya: “Tiyak na lilikha ang Allâhu ta’âlâ para sa kanila ng kaluwagan at labasan.” Wala nang magagawa pa sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Sinabi ni Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) sa mga Sahâba: “Bumangon kayo! Katayin ninyo ang inyong mga hayop na alay. Ahitan ninyo ang inyong ulo at pagkatapos ay lumabas kayo sa ihrâm.” Ang ating Pinuno, ang Propeta, ang unang kumatay ng kanyang hayop na alay. Pagkatapos, inahitan siya ng kanyang barbero na si Hadrat Khirâsh ibn Umayya. Sinalo ng mga Sahâba sa hangin ang pinagpalang mga buhok na iyon bago pa man bumagsak sa lupa, at iningatan ang mga ito upang magkamit ng pagpapala. Kinatay rin ng mga Sahâba ang kanilang mga hayop na alay; ang ilan ay nagpaahit ng buhok at ang ilan ay nagpaikli.7

“O Abû Jandal! Magtiis ka pa nang kaunti! Tiisin mo ang ginagawa sa iyo! Hingin mo sa Allâhu ta’âlâ ang gantimpala para rito. Tiyak na pagkakalooban ka ng Allâhu ta’âlâ, at ang mga mahihina at walang kakampi na Muslim na tulad mo, ng kaluwagan at labasan” Hadîth sharîf

Mga dalawampung araw silang nanatili sa Hudaybiya. Umalis ang ating Pinuno, ang Propeta, kasama ang kanyang mga Sahâba upang bumalik sa Medina. Sa daan, ipinahayag ng Allâhu ta’âlâ sa ating Pinuno, ang Propeta, ang sûra al-Fath at ibinalita Niya sa kanya na kukumpletuhin Niya ang Kanyang biyaya at tulong. Sa mga araw na pinarangalan ng Sultan ng sansinukob (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ang maliwanag na Medina sa kanyang pagdating nang matagumpay, pinarangalan ng Islam si Abû Basîr, mula sa tribo ng Thaqîf ng Quraysh. Naunawaan ni Abû Basîr na hindi siya makapamumuhay sa piling ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan at dumating sa Medina nang naglalakad. Ngunit ayon sa hinihingi ng Kasunduan sa Hudaybiya, umalis siya sa Medina at nanirahan sa isang lugar na tinatawag na Îs, sa baybayin ng Dagat na Pula.8

Ang lugar na ito ay nasa daan ng kalakalan kung saan naglalakbay patungong Syria ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh. Mula noon, ang mga mula sa Quraysh na naging Muslim ay lumisan sa Mecca at pumunta hindi sa Medina kundi sa Îs, kay Abû Basîr. Ang una sa kanila ay si Hadrat Abû Jandal. Mula noon ay hindi na ito tumigil. Naging limampu sila, isandaan, dalawandaan, tatlondaan. Ang karaban ng Quraysh patungong Syria ay napilitang dumaan doon. Hinuhuli ni Hadrat Abû Basîr at ng mga Muslim na kasama niya ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan na dumaraan doon, at hinihiling sa kanilang maging Muslim. Nakikipaglaban sila sa mga hindi naging Muslim, at sa gayon ay pinahihirapan ang kanilang kalagayan. Nang makita ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca na naputol ang kanilang mga daan ng kalakalan patungong Syria, nagpadala sila ng delegasyon sa Medina. Nagmakaawa silang tanggalin ang probisyon ng Kasunduan sa Hudaybiya: “Kung ang isang tao mula sa Quraysh na naging Muslim ay pumunta sa Medina nang walang pahintulot ng kanyang tagapangalaga, ibabalik siya!…” Nagpakita ng habag ang ating Pinuno, ang Propeta, at pinagbigyan ang kanilang kahilingan. Sa gayon, muling nabuksan para sa Quraysh ang mga daan ng kalakalan patungong Syria. At ang mga Muslim, bilang gantimpala sa kanilang pagtitiis, ay dumating sa Medina, sa ating Pinuno, ang Propeta.

O PINAKAMAGANDA SA LAHAT NG MAGAGANDA!

O pinakamaganda sa lahat ng magaganda, sinunog ninyo ako sa pag-ibig sa inyo!
Wala nang nakikita ang aking mata; sa bawat sandali, ang aking isip ay nananaginip tungkol sa inyo!
Kayo ang Dakilang Pinuno ng “Qâba qawsayn”, at ako ay isang suwail na alipin;
Paano masasabi ng nalilitong ito: ako ay inyong panauhin?
Sa isang tinging puno ng awa, binuhay ninyo ang mga patay na puso;
Sa inyong walang hanggang habag ako nanganlong at kumatok sa inyong pintuan!
Bukal ng kabutihan kayo, karagatan ng mga lunas!
Pagkalooban ninyo ako ng isang patak ng inyong kagandahang-loob: wala akong nakitang lunas sa aking sakit!
Lahat ay pumupunta sa Mecca – sa Ka’ba, sa Safâ at Marwa;
Ngunit ako, dahil sa inyo, ay tumawid sa mga bundok at burol!
Kagabi, sa isang panaginip, ang aking ulo ay umabot sa kalangitan:
Inakala kong tinapakan ng mga lingkod sa inyong pintuan ang aking batok!
O Hadrat Jâmî, ang bulbul ng aking minamahal!
Mula sa iyong mga tula, ang taludtod na ito ang aking pinili:
“Gaya ng mga asong galisin na nakalaylay ang dila,
Dumating ako sa karagatan ng inyong kagandahang-loob, umaasa sa isang patak.”
Mawlânâ Khâlid Baghdâdî (quddisa sirruh)

“Tunay na Kami ay nagkaloob sa iyo ng isang malinaw na tagumpay” Fath: 1

Ang mga liham ng pag-anyaya ng ating Pinunong Rasûlullah

Hindi sisikat ang araw sa sanlibutan,
Kung hindi dumating ang kaluluwang iyon;
Hindi magbibigay ng liwanag sa daigdig,
Kung hindi sumapit ang oras ng kanyang pagsilang.
Hindi mahuhubog ng kristal at galak
Ang kanyang mukhang tulad ng rosas,
Kung hindi ito naging katawang may laman
Sa pamamagitan ng nûr na sumisinag sa mga puso.
Eyyübî