ANG LABANAN SA TRINSERA

Kumislap ang isang kidlat

Ang paghuhukay ng trinsera ay nagsisimula tuwing madaling-araw at tumatagal hanggang gabi. Isang araw, habang naghuhukay, nasugatan sa paa si Hadrat ’Alî ibn Hakam. Pinasakay nila siya sa kabayo at dinala sa ating Pinuno, ang Propeta. Ang Pinuno ng mga sanlibutan, sa pagsasabing “Bismillâhir-rahmânir-rahîm,” ay hinaplos ang kanyang paa. Bilang isang himala ng ating Pinuno, huminto sa isang iglap ang pagdurugo ng kanyang paa at nawala ang kirot. Ipinagpatuloy ang paghuhukay. Sa isang pagkakataon, nakasalubong ng mga Sahâba ang isang napakatigas na lugar. Imposibleng hukayin ito. Pumunta sila kay Rasûl-i akram at ipinaalam sa kanya ang kalagayan. Dumating siya at bumaba sa trinsera. Humingi siya ng isang mangkok ng tubig. Uminom siya ng isang lagok at ibinalik ito sa mangkok. Pagkatapos ay winisikan niya ng tubig ang matigas na lugar. Kinuha niya ang maso at sa isang hampas ay winasak ang lugar na iyon na parang buhangin. Madali nang hukayin ang lugar na iyon. Sa hampas na ito, nahantad ang pinagpalang tiyan ng ating minamahal na Propeta, at nakita ng mga naroon na itinali ng ating Pinuno ng bato ang kanyang pinagpalang sikmura dahil sa gutom. Nang makita ni Hadrat Jâbir ibn ’Abdullah ang kalagayang ito ng ating Pinunong Rasûlullah, lumapit siya at humingi ng pahintulot: “Maialay nawa para sa inyo ang aking ama at ang aking ina, yâ Rasûlallah! Kung pahihintulutan ninyo, sandali akong uuwi sa bahay at babalik.” Ang nangyari matapos siyang bigyan ng pahintulot ay isinalaysay ni Hadrat Jâbir sa ganitong paraan:

“Nang mabigyan ako ng pahintulot, umuwi ako at itinanong ko sa aking asawa: ‘Nakita ko kay Rasûl ‘alaihis-salâm ang gayong kalagayan ng gutom na hindi na kayang tingnan. May makakain ba sa bahay?’ Sumagot siya: ‘Wala nang iba maliban sa batang kambing na ito at ilang dakot ng sebada.’ Agad kong kinatay ang batang kambing, at giniling ng aking asawa ang sebada sa gilingang-kamay upang gawing harina. Pagkatapos ay minasa niya ito. Inilagay niya ang karne sa palayok na luwad at sinimulan itong lutuin sa hurnong luwad (tandûr). Nang bumalik ako kay Rasûlullah, mahigpit akong pinagbilinan ng aking asawa na huwag kaming mapahiya dahil sa kaunting pagkain. Kaya pumunta ako sa ating Pinunong Rasûlullah at sinabi: ‘Yâ Rasûlallah! Napakaliit lamang ng pagkaing mayroon ako. Magsama kayo ng isa o dalawang tao at halina kayo sa aming bahay upang kumain!’

Sinabi sa akin ng ating Pinunong Rasûlullah: ‘Sabihin mo sa iyong asawa na huwag niyang ilabas mula sa hurno ang palayok ng karne at ang tinapay hanggang sa dumating ako.’ Pagkatapos ay humarap siya sa mga mujâhid at sinabi: ‘O mga tao ng Trinsera! Naghanda si Jâbir ng handaan para sa atin at inaanyayahan niya tayong kumain. Sagana at masarap ang kanyang pagkain. Tumindig kayo! Pupunta tayo sa handaan ni Jâbir!’ Sa utos na ito, nagtipon ang maluwalhating mga Sahâba at nagsimulang maglakad sa likuran ng ating Propeta. Nagmadali akong umuwi, ikinuwento sa aking asawa ang nangyari at sinabi: ‘Ano na ang gagawin natin ngayon?’ Tinanong niya ako: ‘Hindi ba itinanong ni Rasûl ‘alaihis-salâm kung gaano karami ang pagkain?’ Sinabi ko: ‘Itinanong niya, at sinabi ko.’ Tinanong ako ng aking asawa: ‘Ikaw ba ang nag-anyaya sa maluwalhating mga Sahâba, o ang ating Pinunong Rasûlullah?’ Nang sabihin kong: ‘Si Rasûlullah ang nag-anyaya sa kanila,’ pinakalma niya ako sa pagsasabing: ‘Si Rasûl ‘alaihis-salâm ang higit na nakaaalam.’

Makalipas ang ilang sandali, lumitaw sa aming pintuan ang nagniningning na mukha ng ating Pinuno, ang Propeta. Sa maraming Sahâba, sinabi niya: ‘Pumasok kayo nang hindi nagsisiksikan.’ Ang aking mga kapatid na Sahâba ay umupo nang magkakagrupo ng tig-sasampu. Si Nabiyy-i muhtaram ay nanalangin para sa pagpapala ng tinapay at karne. Pagkatapos, nang hindi inilalabas ang palayok mula sa hurno, kumuha siya gamit ang sandok ng laman nito, inilagay iyon sa mga tinapay na kinuha niya, at inihain sa kanyang mga Sahâba. Nagpatuloy siya nang gayon hanggang sa mabusog ang lahat ng Sahâba. Nanunumpa ako na ang tinapay at karne ay nanatiling eksaktong gaya ng dati, bagaman higit sa isang libong tao ang kumain. Pagkatapos naming kumain, ipinamahagi namin ang natira sa aming mga kapitbahay.”3

Si Hadrat Salmân Fârisî ay napakahusay maghukay ng trinsera. Mag-isa niyang ginagawa ang trabaho ng sampung tao. Habang kasama ang kanyang mga kasamahan ay hinuhukay niya ang bahaging itinalaga sa kanila, nakasalubong nila ang isang napakatigas at napakalaking puting bato. Labis silang nagsikap na basagin ito, ngunit nasayang ang lahat ng kanilang pagod. Bukod pa rito, nabali rin ang kanilang mga maso, piko at pala. Pumunta si Hadrat Salmân sa ating minamahal na Propeta at inilahad ang kalagayan: “Maialay nawa para sa inyo ang aking ama at ang aking ina at ang aking buhay, yâ Rasûlallah! Sa paghuhukay ng trinsera, nakasalubong namin ang isang matigas na bato. Bagaman nabali ang lahat ng aming kagamitang bakal, hindi man lamang namin ito natinag sa kinalalagyan nito.” Dumating doon si Habîb-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) at humingi ng maso. Ang mga Sahâba na naroon ay naghintay nang may pananabik sa kalalabasan. Bumaba sa trinsera ang Sultan ng mga propeta. Sa pagsasabing “Bismillâhir-rahmânir-rahîm,” itinaas niya ang maso at hinampas ang bato nang napakalakas na sa hampas na iyon ay kumislap ang isang kidlat na nagliwanag sa Medina, at isang piraso ng bato ang natanggal.

Binigkas ni Rasûl-i akram ang takbîr: “Allâhu akbar!” Nang marinig ito ng mga Sahâba, binigkas din nila ang takbîr. Pagkatapos ay hinampas niya ang bato ng maso sa ikalawang pagkakataon. Muli, isang kidlat na nagliwanag sa buong paligid!…

“Nais ko ring maging kabahagi, sa pamamagitan ng pagtatrabaho, ng gantimpalang kinikita ninyo” Hadîth sharîf

At ang mga pirasong natanggal mula sa bato… Binigkas muli ng ating minamahal na Propeta ang takbîr: “Allâhu akbar!” Sumunod sa kanya ang mga Sahâba at binigkas din nila ang takbîr. Nang bumaba ang maso sa ikatlong pagkakataon, kumislap ang isa pang kidlat na nagliwanag sa buong paligid, at nagkapira-piraso ang bato. Binigkas muli ng Pinuno ng mga sanlibutan ang takbîr: “Allâhu akbar!” Sumunod sa kanya ang kanyang marangal na mga Sahâba at binigkas muli ang takbîr.

Iniabot ni Hadrat Salmân ang kanyang kamay. Umahon ang ating minamahal na Propeta. Nang sabihin ni Salmân Fârisî: “Maialay nawa para sa inyo ang aking ama at ang aking ina at ang aking buhay, yâ Rasûlallah! Ngayon lamang ako nakakita ng bagay na kailanman sa buong buhay ko ay hindi ko pa nakita. Ano ang karunungan sa likod nito?”, bumaling ang ating Pinuno, ang Propeta, sa kanyang mga Sahâba at nagtanong: “Nakita rin ba ninyo ang nakita ni Salmân?” Sumagot sila: “Oo, yâ Rasûlallah! Nang hampasin ninyo ng maso ang bato, nakita naming kumislap ang isang matinding kidlat. Nang bigkasin ninyo ang takbîr, binigkas din namin ang takbîr.” Sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Sa liwanag ng unang hampas, ipinakita sa akin ang mga palasyo ng Kisrâ (sa Madâ’in). Dumating si Jibrîl (’alaihis-salâm) at ipinabatid sa akin: ‘Aangkinin ng iyong umma ang mga lupaing iyon.’ Sa ikalawang hampas, ipinakita ang mga pulang palasyo ng lalawigang Bisantino (ng Syria). Dumating si Jibrîl (’alaihis-salâm) at nagsabi: ‘Aangkinin din ng iyong umma ang lupaing iyon.’ Sa ikatlo, ipinakita ang mga palasyo ng San’â (ng Yemen). Ipinabatid sa akin ni Jibrîl (’alaihis-salâm): ‘Aangkinin din ng iyong umma ang lugar na iyon.’”

Nang ilarawan ng Sultan ng sansinukob ang palasyo ng Kisrâ ng mga Persyano sa Madâ’in, sinabi ni Hadrat Salmân, na mula roon: “Maialay nawa para sa inyo ang aking buhay, yâ Rasûlallah! Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ, na nagsugo sa inyo taglay ang tunay na relihiyon at ang Aklat, na ang mga palasyong iyon ay eksaktong gaya ng inilarawan ninyo. Sumasaksi ako na kayo ang Sugo ng Allâhu ta’âlâ.” Sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “O Salmân! Tiyak na masasakop ang Syria. Tatakas si Heraclius sa pinakamalayong sulok ng kanyang bansa. Mamumuno kayo sa buong Syria. Walang sinumang makalalaban sa inyo. Tiyak na masasakop ang Yemen. Tiyak na masasakop din ang ‘Lupain ng Silangan’ na ito, at papatayin ang Kisrâ. Ipagkakaloob sa inyo ng Allâhu ta’âlâ ang mga pananakop na ito pagkatapos ko.”4

Sinabi ni Hadrat Salmân Fârisî: “Nakita kong natupad ang lahat ng mabubuting balitang ito ng ating Pinunong Rasûlullah.”

Malapit nang dumating ang kaaway. Ang trinsera ay hinuhukay nang buong bilis at sinisikap na matapos sa lalong madaling panahon. Ang mga mujâhid ay umaalis lamang sa trabaho sa oras ng pangangailangan, nang may pahintulot ng ating Pinuno, ang Propeta, at pagkatapos matugunan ang kanilang pangangailangan ay nagmamadaling bumabalik sa kanilang gawain.

Ang mga mapagkunwari naman ay kumikilos nang napakabagal: dumarating sila sa trabaho kapag gusto nila at umaalis kapag gusto nila nang hindi humihingi ng pahintulot. Bukod dito, tinutuya nila ang ganitong paraan ng pagtatrabaho ng mga Sahâba at maging ang mabubuting balitang ibinigay ng ating Pinuno, ang Propeta: “Nagkukubli tayo sa mga trinsera dahil sa takot sa kaaway, samantalang ipinangangako niya sa atin ang mga palasyo ng Yemen, ng Bisantiyo at ng Persya. Nagtataka kami sa kalagayan ninyong ito!…”

Dahil dito, sa marangal na âyat na ipinanaog para sa mga mujâhid, sinabi ayon sa kahulugan: “Ang tunay na mga mananampalataya ay yaon lamang na sumasampalataya sa Allâhu ta’âlâ at sa Kanyang Rasûl at, kapag kasama nila siya (si Rasûlullah) sa isang gawaing panlahat (na may kinalaman sa lahat), ay hindi umaalis hangga’t hindi sila nakahihingi sa kanya ng pahintulot. Kaya (O Aking Habîb!) ang mga humihingi sa iyo ng pahintulot ay yaong tunay na sumasampalataya sa Allâhu ta’âlâ at sa Kanyang Rasûl. Kapag humingi sa iyo ng pahintulot ang mga mananampalatayang ito para sa ilan sa kanilang gawain, bigyan mo ng pahintulot ang sinumang naisin mo sa kanila at humingi ka ng kapatawaran sa Allâhu ta’âlâ para sa kanila. Walang pag-aalinlangan, ang Allâhu ta’âlâ ay Ghafûr ar-Rahîm: ang labis na Mapagpatawad at ang labis na Maawain.”5

Sa mga marangal na âyat na ipinanaog para sa mga mapagkunwari, sinabi ayon sa kahulugan: “Huwag ninyong ituring ang panawagan ng Sugo ng Allâhu ta’âlâ na tulad ng pagtawag ninyo sa isa’t isa! Tiyak na alam ng Allâhu ta’âlâ ang mga kabilang sa inyo na palihim na tumatakas habang nagkakanlong sa isa’t isa (na lumilisang pasikreto). Mag-ingat ang mga sumasalungat sa Kanyang utos na dumating sa kanila sa mundong ito ang isang pagsubok at sa Kabilang-buhay ay isang masakit na parusa! Pansinin ninyo! Lahat ng nasa mga langit at nasa lupa ay pag-aari ng Allâhu ta’âlâ. Alam Niya rin kung nasa anong kalagayan kayo (ang lahat ng inyong katangian at hangarin, kung kayo ay mga mananampalataya o mga mapagkunwari). Sa Araw ng Paghuhukom, kung kailan kayo ibabalik sa Kanya, ipababatid sa inyo ng Allâhu ta’âlâ ang lahat ng inyong ginawa. Ang Allâhu ta’âlâ ay nakaaalam sa lahat ng bagay.”6

Anim na araw na ang nakalipas mula nang simulan ang paghuhukay ng trinsera. Natapos nang maayos ng lahat ang kanilang gawain. Tanging isang lugar lamang ang hindi nahukay nang malapad at malalim dahil sa kakulangan ng oras. Ipinahayag ng ating Pinuno, ang Propeta, ang kanyang pag-aalala tungkol sa lugar na iyon at sinabi: “Wala nang ibang madaraanan ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan kundi rito.” Naglagay siya roon ng mga bantay.

Ang Allâhu ta’âlâ ang pinakamahusay na Tagapangalaga

Nang malapit na malapit na sa Medina ang hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, ipinaalam ng Hudyong si Huyayy, ang pinuno ng mga Hudyong anak ni Nadîr, sa pinuno ng hukbo ng Quraysh na ang mga Hudyo ng Qurayza sa Medina ay may kasunduan sa mga Muslim, ngunit kaya niyang linlangin ang kanilang pinunong si Ka’b ibn Asad at hatakin sa kanilang hanay. Sinabi ng pinuno: “O Huyayy! Pumunta ka agad kay Ka’b ibn Asad. Sirain nila ang kasunduang ginawa nila sa mga Muslim at tulungan kami.” Isa sa mga probisyon ng kasunduang ito ay: “Kung salakayin ng isang hukbong kaaway ang Medina, makiisa sa mga Muslim at labanan ang kaaway.”

Humiwalay sa hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang Hudyong si Huyayy at nang gabi ay pumunta sa bahay ni Ka’b, ang pinuno ng Banû Qurayza. Kumatok siya sa pinto, nagpakilala at nagsabi: “O Ka’b! Dinala ko rito ang buong hukbo ng Quraysh at napakaraming tribo, tulad ng mga anak ni Kinâna at ng mga taga-Ghatafân, bilang hukbong sampung libong tao. Hindi na makaliligtas sina Muhammad at ang kanyang mga Sahâba. Sumumpa kami, kasama ng mga Quraysh, na hindi kami aalis dito hanggang sa lubusan namin silang malipol!…” Ipinahayag ni Ka’b ang kanyang pag-aalala: “Kung hindi mapatay si Muhammad at ang kanyang mga Sahâba, at bumalik na ang mga Quraysh at ang mga taga-Ghatafân sa kanilang mga lupain, maiiwan tayong nag-iisa rito. Natatakot akong patayin nila tayong lahat sa huli!…” Sinabi ni Huyayy: “Upang mawala ang takot na ito, humingi ka sa mga Quraysh at sa mga taga-Ghatafân ng pitumpung tao bilang mga bihag na garantiya. Hangga’t nasa iyo ang mga bihag na ito, hindi sila makaaalis dito. Kung matalo man sila at umalis, hindi ako hihiwalay sa inyo. Ang kapahamakang dumating sa inyo ay dumating na rin sa akin.” Sa ganitong paraan niya nilinlang si Ka’b, at pagkatapos ay ang iba pang mga Hudyo. Pinapunit niya sa kanila ang kasunduan sa mga Muslim. Sa gayon ay nasira ang kasunduan.

Bumalik si Huyayy sa hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan at ikinuwento ang kalagayan. Ipinaalam niya na sasalakayin ng Banû Qurayza ang mga Muslim mula sa likuran.

“O mga tao ng Trinsera! Naghanda si Jâbir ng handaan para sa atin at inaanyayahan niya tayong kumain. Sagana at masarap ang kanyang pagkain. Tumindig kayo! Pupunta tayo sa handaan ni Jâbir!” Hadîth sharîf

Sa ikapitong araw, dumating ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan, kasama ang isang malaking hukbong sampung libong tao, sa hilaga at hilagang-kanluran ng Medina at nagtayo roon ng kanilang kampo. Ang kampong ito ay nasa kabilang panig ng lugar kung saan hinukay ang trinsera. Ang binabalak ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ay sunugin at wasakin ang Medina mula dulo hanggang dulo sa pamamagitan ng malaking hukbong ito, alisin sa daigdig ang ating Pinuno, ang Propeta, at ang kanyang mga Sahâba, at lipulin ang Islam. Sa panlabas na anyo, ang hukbong ito ay gayon na lamang kalaki anupa’t mahirap itong labanan. Nang makita ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang hadlang ng trinsera, na kailanman ay hindi nila naisip sa kanilang guniguni, natigilan sila sa pagkabigla at nawalan sila ng loob, sapagkat napakalapad ng trinsera kaya’t kahit ang mahusay na kabayo ay hindi ito malulundagan sa buong takbo. Ang sinumang mahulog dito ay hindi rin madaling makaahon, at napakahirap umakyat palabas para sa isang nakasuot ng baluti. Nang mabalitaan ng ating minamahal na Propeta na dumating ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan, agad niyang tinipon ang kanyang mga Sahâba, na pagod na pagod pagkatapos ng anim na araw na walang tigil na pagtatrabaho, at nagtayo siya ng kanyang kampo sa panig na ito ng trinsera, sa paanan ng bundok ng Sal’. Sa likuran nila ang bundok ng Sal’ at ang Medina, sa harap nila ang trinsera at sa kabila nito ang kaaway… Muling iniwan si Ibn Umm Maktûm sa Medina bilang kahalili ng ating Pinuno, ang Propeta. Ang mga babae at bata ay inilagay sa mga kuta. Ang hukbo ng Islam na may tatlong libong tao ay may tatlumpu’t anim na mangangabayo. Ang mga watawat ay dinala nina Zayd ibn Hâritha at Hadrat Sa’d ibn ‘Ubâda.7 Ang tolda ng ating Pinunong Rasûlullah, na yari sa balat, ay itinayo sa paanan ng bundok ng Sal’. Ang maluwalhating mga Sahâba, na magpapakita pa ng napakaraming kabayanihan, ay nagsimulang masusing subaybayan ang mga galaw ng kaaway. Nang sandaling iyon ay nakita si Hadrat ’Umar na dumating sa ating minamahal na Propeta. Sinabi niya: “Yâ Rasûlallah! Narinig kong sinira raw ng mga Hudyo ng Qurayza ang kasunduan sa pagitan natin at naghahanda raw silang makipagdigma laban sa atin!” Sa di-inaasahang balitang ito, tumugon ang Pinuno ng mga sanlibutan: “Hasbunallâhu wa ni’mal wakîl (Sapat na sa atin ang Allâhu ta’âlâ. Napakahusay Niyang Tagapangalaga).” Labis siyang nalungkot dito. Napagitna na ang hukbo ng Islam sa dalawang apoy: sa hilaga at kanluran ang mga hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, sa timog-silangan ang mga Hudyo. Ipinadala ng ating Pinunong Rasûlullah si Hadrat Zubayr ibn ’Awwâm sa kuta ng mga anak ni Qurayza. Pumunta roon si Hadrat Zubayr at inalam ang kalagayan. Pagbalik niya, isinalaysay niya ang nakita niya: “Yâ Rasûlallah! Nakita kong inaayos nila ang kanilang mga kuta at nagsasagawa ng pagsasanay sa digmaan at mga maniobra. Bukod dito, tinitipon din nila ang kanilang mga hayop.” Dahil dito, ipinadala ni Habîb-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) sina Sa’d ibn Mu’âdh, Sa’d ibn ’Ubâda, Khawwât ibn Jubayr, ’Amr ibn ’Awf at ’Abdullah ibn Rawâha sa mga anak ni Qurayza upang payuhan sila at upang ipabago sa kanila ang kasunduan.8 Ang limang Sahâba na ito, na pinagkatiwalaan ng gawain, ay pumunta sa kuta ng mga Hudyo ng Qurayza at pinayuhan sila. Ngunit hindi nakatulong ang payo. Bukod pa rito, nagsimula pa silang manlait sa kanila. Bilang huling salita, sinabi nila: “Sa pagpapalayas ninyo sa aming mga kapatid, ang mga anak ni Nadîr, mula sa kanilang mga lupain, pinutulan ninyo kami ng mga bisig at pakpak. Sino ba talaga si Muhammad! Wala kaming anumang salita o kasunduan sa kanya. Sumumpa kaming sabay-sabay na sasalakayin ang inyong Propeta at papatayin siya. Tiyak na susuportahan at tutulungan namin ang aming mga kapatid!…” Si Hadrat Sa’d ibn Mu’âdh at ang kanyang mga kasama ay dumating sa ating Pinunong Rasûlullah at ibinalita nila sa kanya ang kalagayan sa paraang hindi mauunawaan ng lahat. Sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Ilihim ninyo ang inyong balita. Ipaalam lamang sa nakaaalam na. Sapagkat ang digmaan ay estratehiya at panlilinlang.”9

Naghintay ang mga Sahâba sa panig na ito ng trinsera sa ating Pinuno, ang Propeta, at pinag-iisipan kung paano sila kikilos. Makalipas ang ilang sandali, dumating ang Sultan ng sansinukob sa kanyang magigiting na Sahâba at binigkas ang takbîr: “Allâhu akbar! Allâhu akbar!” Nang marinig ito ng maluwalhating mga Sahâba, sabay-sabay silang bumigkas ng takbîr na tila iisang bibig; sa gayon ay ipinahayag nila ang kataasan ng marangal na ngalan ng Haqq ta’âlâ at ibinuhos ang takot sa puso ng mga di-mananampalataya, na kumukulo na parang buhangin sa kabila ng trinsera. Nang marinig ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang mga takbîr, sinabi nila: “Tiyak na may natanggap na nakagagalak na balita sina Muhammad at ang kanyang mga Sahâba.”

Ibinalita ng ating Pinuno, ang Propeta, sa kanyang mga Sahâba ang magandang balita na sila ay magtatagumpay sa pagsasabing: “O pamayanan ng mga Muslim! Magalak kayo sa tagumpay at sa tulong ng Allâhu ta’âlâ!” Ang maluwalhating mga Sahâba ay nakilahok na noon sa maraming sariyya at sa mga kampanya sa Badr at Uhud. Sa bawat pagkakataon, sa pahintulot ng Allâhu ta’âlâ at sa pagpapala ng panalangin ni Rasûl-i akram, tinalo nila ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan na higit na marami at higit na malakas. Sa pangunguna ng “Korona” ng lahat ng nilalang, wala nang gawaing hindi nila magagawa at wala nang hirap na hindi nila matitiis. Malamig, matindi ang taggutom, labis ang gutom… Marami, kasama ang ating Pinuno, ang Propeta, ay nagtali ng bato sa kanilang pinagpalang tiyan. Sa kabila, kumukulo ang kaaway na parang buhangin! Ngunit para sa maluwalhating mga Sahâba, walang halaga ang dami ng kaaway at ang mga hirap na kanilang dinaranas. Ang Allâhu ta’âlâ ang pinakamahusay na Tagapangalaga… Sa Kanya sila kumapit, sa Kanya sila umasa, sa Kanya sila nagkanlong. Bago magpasiya sa isang pangkalahatang pagsalakay, ang mga pangunahing pinuno ng Quraysh at ang mga lider ng iba pang tribong dumating kasama ng Quraysh ay nagsimulang maghanap, sa paligid ng trinsera, ng lugar na maaari nilang tawirin. Nilibot nila ang trinsera mula sa isang dulo hanggang sa kabila. Sa wakas, huminto sila sa makitid na lugar na naiwang hindi tapos dahil sa pagmamadali, at ipinasiyang angkop na salakayin mula roon. Sinundan ng mga kawal ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang kanilang mga pinuno; tumitingin sila minsan sa trinsera, minsan naman sa maluwalhating mga Sahâba, at nagtataka. Sinabi nila: “Nanunumpa kami na hindi ito pamamaraang ginagamit ng mga Arabe. Tiyak na ang Persyanong lalaking iyon ang nagmungkahi nito!” Nang ituro ng mga pinuno ng Quraysh sa kanilang mga kawal ang makitid na lugar ng trinsera at tanungin: “Sino ang makalulundag dito at makatatawid sa kabila?”, lumabas mula sa kanila ang limang mangangabayo. Tatawid sila sa kabilang panig ng trinsera upang makipaglaban nang isa-isa. Nagsimulang subaybayan nang may pananabik ng maluwalhating mga Sahâba at ng mga kawal ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang galaw ng limang mangangabayong ito. Umatras ang mga mangangabayo upang makapagpabilis. Pagkatapos ay ibinaling nila ang ulo ng kanilang mga kabayo sa pinakamakitid na bahagi ng trinsera at pinabilis ang mga ito. Ang limang purong lahing kabayo, na tumatakbo nang todo, ay nagtagumpay na makatawid sa kabilang panig ng trinsera sa isang talon. Maraming mangangabayo ang nagnais na sumunod sa kanila, ngunit hindi nagtagumpay at nanatili sa kabilang panig ng trinsera. Kabilang sa mga nakatawid ay isang napakalakas na mambubuno na nagngangalang ’Amr ibn ’Abdûd, na hindi pa kailanman nabubuwal ang likod sa lupa; takot sa kanya ang lahat at walang humaharap sa kanya. Katumbas niya ang isang buong hukbo nang mag-isa. Ipinakita rin ito ng paglabas niya mula sa hukbong sampung libong tao. Nakasuot siya ng baluti mula ulo hanggang paa. Napakamatikas ng tindig niya sa ibabaw ng kanyang kabayo. Ang lalaking ito, na sa anyo pa lang ay nagpapasok ng takot sa mga puso, ay sumigaw sa mga mujâhid: “Kung may sinumang makalalaban sa akin, lumabas siya!…” Nang makita ni Hadrat ’Alî ang monumento ng kayabangang ito, humarap siya sa ating minamahal na Propeta at humingi ng pahintulot: “Maialay nawa para sa inyo ang aking buhay, yâ Rasûlallah! Ako na ang lalaban sa kanya.” Wala pa siyang suot na baluti.

“O Salmân! Tiyak na masasakop ang Syria. Tatakas si Heraclius sa pinakamalayong sulok ng kanyang bansa. Mamumuno kayo sa buong Syria. Walang sinumang makalalaban sa inyo. Tiyak na masasakop ang Yemen. Tiyak na masasakop din ang ‘Lupain ng Silangan’ na ito, at papatayin ang Kisrâ. Ipagkakaloob sa inyo ng Allâhu ta’âlâ ang mga pananakop na ito pagkatapos ko” Hadîth sharîf

Tinitingnan siya ng maluwalhating mga Sahâba nang may marangal na inggit. Hinubad ng ating minamahal na Propeta ang sarili niyang pinagpalang baluti at isinuot ito kay Hadrat ’Alî. Ibinigkis niya sa kanya ang kanyang espada. Inalis niya ang turbante sa kanyang pinagpalang ulo at siya mismo, sa pamamagitan ng sarili niyang pinagpalang mga kamay, ang bumalot nito sa ulo ni ’Alî. Pagkatapos ay nanalangin siya nang nagsusumamo: “O Allah! Sa Labanan sa Badr ay naging martir si ’Ubayda, ang aking pinsan, at sa Labanan sa Uhud ang aking tiyo na si Hamza. Si ’Alî na lamang ang natira sa tabi ko, ang aking kapatid at pinsan. Ingatan Mo siya. Ipagkaloob Mo sa kanya ang Iyong tulong. Huwag Mo akong iwanang mag-isa!” Sinabi ng mga Sahâba: “Âmîn!” Sa gitna ng mga panalangin at takbîr, ang Leon ng Allâhu ta’âlâ, na naglalakad, ay lumapit at tumayo sa harap ni ’Amr ibn ’Abdûd, na nakaupo sa kanyang kabayo na parang higanteng anino. Hindi nakilala ni ’Amr, na balot ng baluti ang buong katawan maliban sa mga mata, ang bayaning ito at itinanong niya kung sino siya. Nang magpakilala siya sa pagsasabing: “Ako si ’Alî ibn Abî Tâlib,” sinabi ni ’Amr, na tila naaawa sa kanya: “O anak ng aking kapatid! Kaibigan ko ang iyong ama. Kaya hindi ko nais na pumatak ang iyong dugo. Wala bang isa sa iyong mga tiyo na haharap sa akin?” Ngunit hinamon siya ni Hadrat ’Alî: “O ’Amr! Sumpa man sa Allah, nais kong pumatak ang iyong dugo. Ngunit hindi ba dapat pareho tayong nasa magkatulad na kalagayan? Hindi ba nababagay iyon sa dangal ng katapangan? Ako ay naglalakad lamang, samantalang ikaw ay nakasakay!…”

Nang marinig ito ni ’Amr, sumiklab ang kanyang pagmamalaki sa kabayanihan: agad siyang bumaba mula sa kanyang kabayo, tinaga ng espada ang mga binti ng hayop, at galit na humarap kay Hadrat ’Alî. Nang malapit na siyang sumugod, tinanong siya ng Leon ng Allâhu ta’âlâ: “O ’Amr! Narinig kong sumumpa ka na kapag nakaharap mo ang sinumang Quraysh, tutuparin mo ang isa sa kanyang dalawang kahilingan. Totoo ba iyon?” Sumagot siya: “Oo, totoo,” kaya inanyayahan siya ni ’Alî sa pananampalataya: “Kung gayon, ang una kong kahilingan ay sumampalataya ka sa Allâhu ta’âlâ at sa Kanyang Rasûl at maging Muslim!” Nang marinig ito ni ’Amr, nagalit siya at sinabi: “Kalimutan mo na iyan! Hindi ko iyan kailangan!” Sinabi ni Hadrat ’Alî: “Ang ikalawa kong kahilingan ay itigil mo ang pakikipaglaban at bumalik ka sa Mecca. Sapagkat kung magwagi si Rasûl ’alaihis-salâm laban sa kaaway, natulungan mo siya sa pamamagitan ng gawaing ito!…” Nang sabihin ni ’Amr: “Kalimutan mo rin iyan! Sumumpa akong hindi ako magpapabango hangga’t hindi ako nakapaghihiganti. Kung may iba kang kahilingan, sabihin mo!”, sumagot si Hadrat ’Alî: “O kaaway ng Allâhu ta’âlâ! Wala nang natitira ngayon kundi ang makipaglaban sa iyo!”

Tumawa si ’Amr sa mga salitang ito at sinabi: “Kakaiba nga! Hindi sumagi sa isip ko na may bayani sa lupain ng mga Arabe na haharap sa akin! O anak ng aking kapatid! Nanunumpa ako na ayaw kitang patayin, sapagkat kaibigan ko ang iyong ama. Nais ko sanang ang makaharap ko ay isang tao mula sa mararangal ng Quraysh, tulad ni Abû Bakr, tulad ni ’Umar.” Nang sabihin ni Hadrat ’Alî: “Kahit ganoon, lumabas ako rito upang patayin ka,” umakyat sa ulo ni ’Amr ang kanyang dugo. Iisang kilos ang pagtaas at pagbaba niya ng espada. Ang leon ng Allâhu ta’âlâ, si Hadrat ’Alî (karram-Allâhu wajhah), na inaasahan ang ganito, ay tumalon sa tabi na parang kidlat at sinalo ng kanyang kalasag ang hampas. Ngunit nadurog na ni ’Amr ang napakaraming kalasag na tulad nito. Maging ang pinakamatitibay na kalasag ay hindi nakatagal sa kanyang hampas. Gayon din ang nangyari sa pagkakataong ito. Nabasag ang kalasag ni Hadrat ’Alî, at bukod dito, kumaskas ang espada sa kanyang ulo at sinugatan siya. Si Hadrat ’Alî naman ang sumunod na sumalakay.

Nagkanlong siya sa Allâhu ta’âlâ at, sa pagsasabing “Yâ Allah!..”, ibinaba ang Dhu’l-Fiqâr sa leeg ni ’Amr. Kasabay nito, ang mga sigaw na “Allâhu akbar!.. Allâhu akbar!..” sa hukbo ng Islam ay nagpaalingawngaw sa lupa at langit, at sa hukbo ng mga di-mananampalataya ay tumaas ang mga panaghoy… Oo, tinanggap ang panalangin ng Sultan ng mga propeta, ang korona ng lahat ng nilalang. Ang higanteng si ’Amr ay nakabulagta sa lupa; habang bumubulwak ang dugo mula sa kanyang katawan na parang agos mula sa alulod, ang kanyang ulo ay lumipad kasama ang helmet. Nang makita ng mga kasama niya na bumagsak si ’Amr, na pinakapinagkakatiwalaan nila, agad nilang sinalakay si Hadrat ’Alî. Nang makita ito ng mga Sahâba, tumakbo sila roon. Sinugatan ni Zubayr ibn ’Awwâm si Nawfal ibn ’Abdullah at nabuwal ito sa trinsera kasama ang kanyang kabayo.

Bumaba si Hadrat ’Alî sa trinsera at hinati sa dalawa si Nawfal. Ang iba ay hirap na nakatawid muli sa trinsera at tumakas pabalik. Ang pangunahing pinuno ng hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ay nawalan na ng pag-asa sa simula pa lamang ng labanan.

Malinaw na ang anyo ng digmaan. Hinaharang ng trinsera ang sagupaang mano-mano. Sinikap nilang magdulot ng pinsala sa isa’t isa sa pamamagitan ng pagpana. Wala itong nagawa kundi pahabain ang kalalabasan. Naunawaan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan na hindi sila mananalo sa ganitong paraan; ipinasiya nilang ang pagsalakay mula sa lahat ng panig ng trinsera ang pinakaangkop na daan, at sumalakay sila. Ang napakalaking hukbo ng kaaway na may sampung libong tao ay nagsikap tumawid sa trinsera, at ang maluwalhating hukbo ng Islam na may tatlong libong tao ay nagsikap na pigilan sila sa pagtawid sa trinsera sa pamamagitan ng mga palaso at bato. Nagsimula ang isang kakila-kilabot na paglalaban. Tumagal ang paglalabang ito hanggang gabi.

Nang gabi, naglagay si Rasûl-i akram (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ng mga bantay sa iba’t ibang bahagi ng trinsera. Siya mismo ay nagsimulang magbantay sa makitid na lugar. Nagpadala siya ng patrulyang may limandaang tao sa Medina at iniutos sa kanilang bigkasin nang malakas ang takbîr sa mga lansangan. Sa gayon, maiiwasan sa tamang panahon ang anumang panganib na magmumula sa mga Hudyo o sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh, at mapoprotektahan ang mga babae at bata.

Ang mga Hudyo ng Qurayza naman ay nagpadala kay Huyayy ibn Akhtab sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan at humiling ng hukbong may dalawang libong tao upang magsagawa ng mga biglaang pagsalakay sa gabi. Binalak nilang salakayin sa gabi ang mga babae at batang naiwang walang proteksiyon. Ngunit ang pagpapatrulya ng mga mujâhid hanggang umaga at ang pagbigkas nila ng takbîr sa mga sigaw na “Allâhu akbar!” ay naghasik ng malaking takot sa kanila. Umurong sila sa kanilang mga kuta at nagsimulang maghintay ng pagkakataon. Paminsan-minsan ay sinisikap nilang pumasok sa Medina nang maliliit na pangkat.

Isang gabi, nagtagumpay si Ghazzâl, isa sa mga pinuno ng mga anak ni Qurayza, na makarating, kasama ang pangkat na may sampung tao, hanggang sa matibay na bahay kung saan naroroon ang ating ina na si Safiyya, ang tiya ng ating Pinuno, ang Propeta. Sa loob ay may mga babae at bata. Wala silang kahit isang sandata upang ipagtanggol ang kanilang sarili. Nagsimula ang mga Hudyo sa pagpana sa bahay at pagkatapos ay sinubukang pumasok. Isa sa kanila ang nagtagumpay na makarating sa bakuran at nagsimulang suriin ang paligid upang malaman kung paano papasok. Sa sandaling iyon, ang magiting na tiya ng ating minamahal na Propeta, matapos mahigpit na ibilin sa mga kasama niya na huwag gumawa ng anumang ingay, ay bumaba at pumunta sa tabi ng pinto. Binalot niya nang mahigpit ng isang tela ang kanyang ulo at nagkunwaring lalaki; pagkatapos ay kumuha siya ng pamalo sa kamay at nagsuksok ng kutsilyo sa kanyang baywang. Dahan-dahan niyang binuksan ang pinto, lumapit mula sa likuran ng Hudyong iyon, at buong lakas na ibinaba ang pamalo sa kanyang ulo. Nang walang sinasayang na sandali, pinatay niya ang Hudyong bumagsak sa lupa. Pagkatapos ay inihagis niya ang ulo ng napatay na Hudyo sa mga Hudyong abala sa pagpana sa labas. Nang makita ng mga Hudyo ang putol na ulo ng kanilang kasama sa ilalim ng kanilang mga paa, sinakmal sila ng matinding takot at nagsimulang tumakas.

Habang tumatakas, nagbubulong-bulungan sila: “Ibinalita sa amin na ipinadala ng mga Muslim sa digmaan ang lahat nang walang iniwang kahit isang lalaki sa kanilang mga tahanan!…”10 Kinaumagahan, nagpatuloy ang labanan nang may gayunding tindi. Humuhugong na lumilipad ang mga palaso sa hangin. Sinabi ng Pinuno ng mga sanlibutan (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) sa kanyang maluwalhating mga Sahâba: “Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ, na nasa Kanyang makapangyarihang kamay ang aking pag-iral, na ang mga hirap na dinaranas natin ay tiyak na aalisin sa inyo at kayo ay dadalhin sa kaginhawahan.” Sa gayon ay pinayuhan niya silang magtiis at ipinaabot ang magandang balita na ang tagumpay ay para sa mga mananampalataya. Nang matanggap ng magigiting na Sahâba ang magandang balitang ito, nakalimutan nila ang mga hirap tulad ng gutom at taggutom.

“O pamayanan ng mga Muslim! Magalak kayo sa tagumpay at sa tulong ng Allâhu ta’âlâ!” Hadîth sharîf

Sinikap nila nang buong puso at kaluluwa, at wala silang hinayaang mapagsamba sa diyus-diyusan na makatawid sa trinsera.

Si Hadrat Sa’d ibn Mu’âdh, isa sa mga pangunahing Sahâba, ay nakipaglaban nang may dakilang kagitingan. Sa labanan, nasugatan siya sa braso ng palasong pinakawalan ng isang mapagsamba sa diyus-diyusan na nagngangalang Hibbân ibn Qays ibn ’Araqa. Tinamaan ng palaso ang isang arterya at nagdulot ng matinding pagkawala ng dugo. Nang makita ng sugatang si Hadrat Sa’d na pinagsisikapan ng mga nasa paligid niya na pigilan ang dugo, naunawaan niyang seryoso ang kanyang kalagayan, at nanalangin siya: “O aking Panginoon! Kung magpapatuloy sa digmaan ang Quraysh, pagkalooban Mo ako ng buhay. Sapagkat walang bagay na higit kong naiibigan kaysa sa pakikipaglaban sa mga mapagsamba sa diyus-diyusang ito, na nanakit sa Iyong Rasûl at nagsabing sinungaling siya. Kung nagtatapos na ang digmaan sa pagitan namin at nila, iangat Mo ako sa antas ng pagkamartir. Ngunit huwag Mong bawiin ang aking kaluluwa hangga’t hindi ko nakikita ang kinahinatnan ng Banû Qurayza.” Tinanggap ang kanyang panalangin at huminto ang pagdurugo. Ang mga mapagkunwari naman, tulad ni ’Abdullah ibn Ubayy, na tila nakikipaglaban kasama ng mga Sahâba, ay kumikilos nang napakabagal at hindi lumalapit sa unahang hanay. Bukod dito, ginagawa nila ang lahat ng makakaya nila upang sirain ang loob ng mga mujâhid, at nagsisikap silang maghasik ng alitan sa pamamagitan ng mga salitang: “Walang tigil na ipinangangako sa inyo ni Muhammad ang mga kayamanan ng emperador at ng Kisrâ. Samantalang ngayon ay nakakulong tayo sa trinsera. Dahil sa takot, hindi na nga tayo makapunta man lang upang tumugon sa natural na pangangailangan. Walang ginagawa ang Allah at ang Kanyang Rasûl kundi dayain tayo; wala rin silang ipinangangako sa atin na anumang makamundo!…” Kapag naiipit sila, ginagawa nilang dahilan na maaaring salakayin ng kaaway ang kanilang mga bahay at iniiwan nila ang kanilang mga puwesto. Ang ganitong kilos ng mga mapagkunwari ay isa pang salot at isa pang paghihirap. Ginamit ng hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang lahat ng lakas nito upang makamit sa lalong madaling panahon ang kalalabasan, ngunit sa harap ng magiting na pagtatanggol ng marangal na mga Sahâba, wala itong naipakitang anumang bisa. Ang pinakamadalas nilang salakayin ay ang makitid na daanan. Hindi umaalis doon ang ating minamahal na Propeta at hinihikayat niya ang kanyang mga Sahâba sa labanan. Ang maluwalhating mga Sahâba, na nagnanais ng karangalang makipaglaban sa tabi ng ating Pinuno, ang Propeta, ay nagpakita sa larangan ng labanan ng mga kabayanihang hindi pa nakikita. Sa isang pagkakataon, nakitang nagsimulang magpaulan nang matindi ng palaso ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Ang tanging puntirya nila ay ang tolda kung nasaan ang Sultan ng sansinukob.

Isang baluti ang tumatakip sa pinagpalang katawan ng ating minamahal na Propeta, at sa kanyang pinagpalang ulo ay may helmet. Nakatayo siyang tuwid sa harap ng tolda at nagbibigay ng mga utos sa kanyang mga Sahâba ayon sa takbo ng labanan. Paminsan-minsan, biglang sumusugod ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa lugar na tila pinakamahina; pagkatapos ay tumatakbo roon ang pinagpalang mga Sahâba at nakikipaglaban nang may nag-aalab na pag-ibig hanggang sa maitaboy nila ang mga kaaway ng relihiyon.

“Isang hampas ng espada ni ’Alî ay higit na mahalaga kaysa sa pagsamba ng lahat ng tao at jinn” Hadîth sharîf

Ang Labanan sa Trinsera

Ang walang katulad na labang ito ay napakatindi: ang magigiting na Sahâba ay wala man lang panahong tumingin sa tabi. Noong araw na iyon, ang labanang nagsimula sa umaga ay tumagal hanggang sa kalaliman ng gabi. Sa bawat pagsapit ng oras ng salât, sinasabi ng maluwalhating mga Sahâba: “Yâ Rasûlallah! Hindi namin nagawa ang aming salât,” at sumasagot ang Pinuno ng mga sanlibutan, ang Sultan ng sansinukob, na may matinding dalamhati: “Sumpa man sa Allah, hindi ko rin ito nagawa.” Pagsapit ng oras ng salât sa gabi (’ishâ), sa isang napakatinding pagsalakay ay naitaboy at nagkawatak-watak ang pulutong ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan na hindi sila hinayaang magsagawa ng kanilang pagsamba. Ang mga Quraysh at ang mga taga-Ghatafân, na hindi na nakabawi sa pagkakawatak-watak na ito, ay umatras sa kanilang kampo upang magpalipas ng gabi. Lumakad ang mga mujâhid patungo sa tolda ng ating minamahal na Propeta. Noon, ang Karangalan ng sanlibutan (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), na isinugo bilang awa sa mga sanlibutan, dahil sa salât ay hindi na nakapagpigil, bagaman hindi ito ang kanyang marangal na ugali na magbigkas ng sumpa, at binigkas niya ang isang sumpa laban sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan: “Kung paanong inabala nila tayo hanggang paglubog ng araw at ipinagkait sa atin ang ating salât, gayon din nawa punuin ng Allâhu ta’âlâ ng apoy ang kanilang mga bahay, mga tiyan at mga libingan!” Matapos isagawa ang mga salât sa tanghali, sa hapon at sa paglubog ng araw na nagawa nang huli (qadâ), pinangunahan niya bilang imam ang salât sa gabi.

O aking Panginoon, gapiin Mo ang mga di-mananampalataya

Pagkatapos ng mga paglalabang ito, na ginawa nila upang lubusang alisin ang Islam, naunawaan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan na hindi matatalo ang mga Muslim sa araw. Para sa kanila, ang tanging paraan ay ang magsagawa ng mga pagsalakay sa gabi nang may gayunding tindi. Sa ganitong paraan lamang matatalo ang mga Muslim. Agad nilang isinagawa ang pasiyang ito at nagsimula silang magsagawa ng mga pagsalakay sa gabi kasama ng mga Hudyong anak ni Qurayza. Hinati ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang kanilang mga kawal sa mga pangkat at salitang sumalakay. Tumagal ng ilang araw ang ganitong kalagayan. Sa pangunguna ng ating minamahal na Propeta, ipinagpatuloy ng magigiting na Sahâba ang pagtatanggol, bagaman gutom, walang tulog at pagod na pagod sila. Wala silang hinayaang kawal ng kaaway na tumawid sa trinsera patungo sa panig na ito. Ang pagtatanggol na ito, na buong puso at kaluluwang isinagawa, ay mas nakakatakot, mas matindi, mas mabigat at mas mahirap kaysa sa lahat ng nakaraang kampanya.

Sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan, na ilang araw nang naglalaban, nagsimulang maubos ang pagkain. Nagsimula ring mamatay ang kanilang mga kabayo at kamelyo dahil wala silang makitang kahit isang dakot ng tuyong damo sa lupa. Kaya ipinadala ng pinuno ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ang isang pangkat sa ilalim ni Dirâr ibn Khattâb sa mga Hudyo ng Qurayza upang kumuha ng pagkain. Ang mga Hudyo, na handang ialay ang lahat para sa mga di-mananampalataya, ay agad na nagkarga ng dalawampung kargada ng kamelyo ng trigo, sebada, datiles at dayami para sa mga hayop, at ipinasa ang mga ito. Habang pabalik si Dirâr kasama ang kanyang mga kawal na puno ng galak, nakasalubong nila malapit sa Qubâ ang isang pangkat ng mga Sahâba. Agad na sumalakay ang magigiting na Sahâba. Pagkatapos ng madugong sagupaan, pinatakas nila ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan, ibinigay ang mga kamelyong may karga sa ating Pinuno, ang Propeta, at tumanggap ng maraming panalangin mula sa kanya.11 Ang Sultan ng sansinukob (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), sa matinding labanang ito na halos isang buwan ang tagal, ay naawa sa kanyang magigiting na Sahâba, na nasa napakahirap na kalagayan, at nagpakita sa kanila ng magiliw na pagkalinga na nakahihigit nang maraming ulit sa pagkalinga ng kanilang sariling mga ama. Dahil sa mga pagsisikap na higit sa kakayahan ng tao ng kanyang maluwalhating mga Sahâba, inilapat niya mismo ang kanyang pinagpalang noo sa lupa at nagsumamo siya sa Allâhu ta’âlâ para sa kanila sa ganitong paraan:

“O Tagapagligtas ng mga nasa kagipitan! O Allah, na dumidinig sa panalangin ng mga nangangailangan at ng mga walang magawa! Tiyak na nakikita at nalalaman Mo ang aking kalagayan at ang kalagayan ng aking mga Sahâba. O aking Panginoon! Gapiin Mo ang mga di-mananampalataya, ihasik Mo ang pagkakawatak-watak sa kanila, bigyan Mo kami ng tulong laban sa kanila at ipagkaloob Mo sa amin ang tagumpay!..”

Sa mga huling araw, madalas na inuulit ng ating minamahal na Propeta ang panalanging ito. Ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan, dahil din sa hirap na dulot ng taggutom sa kanila, ay ginamit ang lahat ng lakas upang alisin sa lalong madaling panahon ang mga Muslim. Isang gabing nagkakalabanan sila nang ganito, may isang taong mula sa hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, na ang puso ay pinasok ng pag-ibig sa Islam, ang pumunta sa ating Pinuno, ang Propeta. Siya si Nu’aym ibn Mas’ûd ng tribong Ghatafân. Sinabi niya sa ating minamahal na Propeta: “Yâ Rasûlallah! Pumarito ako upang pagtibayin na ang Allâhu ta’âlâ ay Iisa at na kayo ay tunay na propeta. Alhamdulillâh, pinarangalan ako ng Islam. Hanggang ngayon ay nakipaglaban ako laban sa inyo. Mula ngayon ay makikipaglaban ako laban sa mga di-mananampalataya. Handa akong gawin ang anumang iutos ninyo sa akin! Yâ Rasûlallah! Maging ang aking bayan ay hindi alam na naging Muslim ako.” Sinabi ni Rasûl-i akram: “Maaari ka bang pumasok sa gitna ng mga di-mananampalatayang ito, maghasik ng pagkakawatak-watak at sikaping paghiwalayin sila sa isa’t isa?” Sumagot siya: “Yâ Rasûlallah! Sa tulong ng Allâhu ta’âlâ, mapaghihiwalay ko sila sa isa’t isa. Ngunit may pahintulot ba akong sabihin ang anumang naisin ko?” Sinabi ng ating Pinuno: “Ang digmaan ay panlilinlang; maaari mong sabihin ang anumang gusto mo.”

Pumunta muna si Hadrat Nu’aym ibn Mas’ûd sa mga Hudyo ng Qurayza at sinabi: “Alam ninyo ang pagmamahal ko sa inyo. Ngunit ang pag-uusapan natin ngayon ay dapat manatili sa pagitan natin; walang sinumang dapat makaalam!” Nanumpa ang mga Hudyo: “Walang sinumang makaaalam.” Pagkatapos ay sinabi ni Hadrat Nu’aym: “Ang usapin ng lalaking ito (ng ating Pinuno, ang Propeta) ay walang duda na isang sakuna. Alam ninyo ang ginawa niya sa mga anak ni Nadîr at ni Qaynuqâ’. Nakita ninyong lahat kung paano niya sila pinalayas sa kanilang mga tahanan at lupain. Ngayon, dumating ang mga Quraysh at ang mga taga-Ghatafân at nakikipaglaban sa mga Muslim, at tinutulungan ninyo sila. Bagaman ilang araw na kaming naglalaban, wala pa kaming narating na anumang kalalabasan. Kung magpapatuloy ito, tila hahaba ang pagkubkob. Ang mga ari-arian, pag-aari, lupain at mga anak ng mga Quraysh at ng mga taga-Ghatafân ay wala rito, hindi tulad ng sa inyo. Kung makakuha sila ng pagkakataon sa digmaang ito at magwagi, titipunin nila ang samsam at aalis. Kung matalo sila, aalis sila at iiwan nila kayong mag-isa laban sa mga Muslim. At wala kayong lakas at kapangyarihan na harapin ang mga Muslim. Ang kasalukuyang takbo ng digmaan ay nagpapakitang magtatagumpay ang mga Muslim. Kung mangyari ang inaakala ko, tiyak na papatayin kayo ng mga Muslim sa espada. Kaya kailangan nating gumawa agad ng hakbang!…”12 Ang mga Hudyo, na nakinig sa mga salitang ito nang may matinding pagkabalisa at takot, ay lubhang nasiyahan kay Hadrat Nu’aym dahil sa pag-aalala niya sa kanila hanggang sa ganitong antas, at sinabi nila: “Naipakita mo sa amin nang lubos ang iyong pagkakaibigan. Sabihin mo rin sa amin kung anong hakbang ang dapat naming gawin.” Si Nu’aym ibn Mas’ûd, na hinihintay ito, ay nagsabi: “Ang tama ay ito: huwag kayong papasok sa digmaan laban sa mga Muslim kailanman hangga’t hindi kayo kumukuha ng ilan sa mga maharlika ng Quraysh at ng Ghatafân bilang mga bihag na garantiya! Hangga’t nasa inyo ang mga bihag na garantiya, hindi sila makatatakas sa digmaan!” Itinuring din ng mga Hudyo na mahusay na hakbang ito; nagpasalamat sila sa kanya at nagpakita sa kanya ng paggalang at pagtanggap. Iniwan ni Hadrat Nu’aym ang mga Hudyo at dumiretso sa kampo ng Quraysh. Sinabi niya sa kanilang mga pinuno: “Alam ninyo ang aking pagkapoot kay Muhammad at alam ninyo kung gaano ko kayo iniibig. May nalaman ako at, ayon sa hinihingi ng ating pagkakaibigan, itinuring kong malaking tungkulin na iparating ito sa inyo. Ngunit dapat ninyo akong pangakuan at sumumpa na walang sinumang makaririnig ng sasabihin ko!” Sumumpa sila at sinabi nang may pananabik: “Magsalita ka, nakikinig kami.” Sinabi niya: “Alamin ninyong pinagsisisihan ng mga Hudyo ng Qurayza ang pakikipag-alyansa sa inyo, at ipinabatid nila kay Muhammad: ‘Kukuha kami ng ilan sa mga maharlika ng Quraysh at ng Ghatafân bilang mga bihag na garantiya upang putulan sila ng ulo, at ibibigay namin sila sa iyo. Pagkatapos ay makikiisa kami sa iyo at lalaban kami hanggang sa mabunot namin ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan mula sa ugat! Ngunit dapat mong patawarin ang aming mga kapatid, ang mga anak ni Nadîr, at ibalik sa kanila ang kanilang lupain!’ At tinanggap daw ni Muhammad ang mga kahilingang ito ng mga Hudyo! Kung hihingi sa inyo ang mga Hudyo ng mga bihag na garantiya, huwag kayong pumayag kailanman: papatayin nila silang lahat! Huwag hayaang may makarinig ng sinabi ko sa inyo!…” Lubos na nagpasalamat ang mga Quraysh kay Hadrat Nu’aym para sa mahalagang balitang ito at nagpakita sila sa kanya ng malaking paggalang.

“Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ, na nasa Kanyang makapangyarihang kamay ang aking pag-iral, na ang mga hirap na dinaranas natin ay tiyak na aalisin sa inyo at kayo ay dadalhin sa kaginhawahan” Hadîth sharîf

Si Nu’aym ibn Mas’ûd (radiy-Allâhu ’anh) ay umalis doon at pumunta sa mga taga-Ghatafân. Isinalaysay rin niya sa kanila ang sinabi niya sa mga Quraysh.

Pagkaraan ng isang araw, ipinaalam ng pinuno ng Quraysh sa mga anak ni Qurayza: “Naging napakahirap na para sa atin ang manatili rito, sapagkat malamig at namamatay sa gutom ang ating mga hayop. Maghanda tayo nang mabuti ngayong gabi at bukas ay magsagawa tayong lahat nang magkakasama ng matinding pagsalakay.” Sumagot ang mga Hudyo: “Una, hindi kami nakikipaglaban kapag Sabado. Ikalawa, upang makasali kami sa pakikipaglaban kasama ninyo, kailangan ninyong ibigay sa amin ang maraming pinuno ninyo bilang mga bihag na garantiya. Kung magtatagal ang pagkubkob at, nanghihina, umuwi kayo sa inyong lupain, naibigay na ninyo kami kay Muhammad. Kung magbibigay kayo ng mga bihag na garantiya, hindi ninyo kami iiwan!…” Nang makarating ang balitang ito sa pinuno ng Quraysh, sinabi niya: “Kung gayon, totoo ang mga salita ni Nu’aym ibn Mas’ûd!” Muling ipinaalam ng mga Quraysh sa mga Hudyo: “Hindi kami magbibigay sa inyo ni isa man sa aming mga lalaki bilang bihag na garantiya. Kung pupunta kayo bukas at makikipaglaban kasama namin, mabuti; kung hindi, babalik kami sa aming lupain at maiiwan kayong mag-isa laban kay Muhammad at sa kanyang mga Sahâba!…”

Nang marinig ito ng mga Hudyo ng Qurayza, inakala nilang natupad ang mga salita ni Nu’aym, at sumagot sila: “Sa ganitong kalagayan, hindi rin kami makikiisa sa inyo upang makipaglaban sa mga Muslim…” Sa gayon ay pinasok ng takot ang mga puso ng magkabilang panig.13 Si Jibrîl ’alaihis-salâm ay dumating sa ating Pinuno, ang Propeta, at ibinalita sa kanya ang magandang balita na pangangalatin ng Allâhu ta’âlâ ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa pamamagitan ng bagyo. Dahil dito, lumuhod ang Pinuno ng mga sanlibutan sa kanyang pinagpalang mga tuhod, iniunat ang kanyang pinagpalang mga kamay at nagpahayag ng pasasalamat sa Allâhu ta’âlâ sa mga salitang: “O Allah! Nagpapasalamat ako sa Iyo, sapagkat naawa Ka sa akin at sa aking mga Sahâba.” Pagkatapos ay ipinaalam niya ang magandang balita sa kanyang magigiting na Sahâba. Gabi iyon ng Biyernes papasok ng Sabado. Isang kakila-kilabot na dilim ang bumalot sa lahat; hindi makita ang sariling kamay sa harap ng mga mata. Pagkatapos ay sumapit ang matinding lamig, at kasunod nito ay nagsimulang umihip ang napakalakas na hangin.

Isinalaysay ni Hadrat Hudhayfa ibn Yamân ang gabing ito sa ganitong paraan: “Isang gabi iyon na mas madilim kaysa sa alinmang gabing nakita namin hanggang noon. Kasabay ng matinding kadiliman, nagsimula ring umihip ang isang nakakatakot na hangin na may dagundong na tulad ng kulog. Sa sandaling iyon, ipinabatid sa amin ng ating Pinuno, ang Propeta, na ang hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ay sinakmal ng kaguluhan at takot at nagkaroon sila ng alitan sa isa’t isa. Hindi kami makatayo dahil sa matinding lamig, gutom at sindak ng gabi; naghihintay kami sa kinaroroonan namin, na may itinakip sa aming mga sarili. Tumayo si Rasûlullah para sa salât at ginugol ang bahagi ng gabi sa pagsasagawa ng salât.

Pagkatapos ay humarap siya sa amin at sinabi: ‘May sinuman ba sa inyo na pupunta sa hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, susuriin ang kanilang kalagayan at magdadala sa akin ng balita? Hihilingin ko sa Allâhu ta’âlâ na ang magdadala ng balitang ito ay maging kasama ko sa Paraiso.’ Hindi makatayo ang mga naroon dahil sa matinding gutom at lamig. Pagkatapos ay lumapit sa akin ang ating Pinunong Rasûlullah. Nakaupo ako sa aking dalawang tuhod, nakakuyom sa lamig at gutom. Hinipo ako ng ating Pinunong Rasûlullah at nagtanong: ‘Sino ka?’ Sinabi ko: ‘Ako si Hudhayfa, yâ Rasûlallah.’ Sinabi ng ating Pinunong Rasûlullah: ‘Pumunta ka at tingnan kung ano ang ginagawa ng mga taong iyon! Hangga’t hindi ka bumabalik sa akin, huwag kang magpakawala ng palaso o bumato sa kanila, at huwag kang manaksak ng sibat o managa ng espada. Hangga’t hindi ka bumabalik sa akin, hindi ka mapipinsala ng lamig o init, at hindi ka mabibihag o pahihirapan.’

Kinuha ko ang aking espada at busog at naghanda akong umalis. Ipinanalangin ako ng ating Pinunong Rasûlullah: ‘O Allah, ingatan Mo siya mula sa harap at mula sa likod, mula sa kanan at mula sa kaliwa, mula sa itaas at mula sa ibaba.’

Nagsimula akong maglakad patungo sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Para akong naglalakad sa isang paliguan. Sumpa man sa Allah, walang takot, walang ginaw at walang kilabot sa loob ko. Sa wakas, nakarating ako sa kampo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Ang kanilang mga pinuno at maharlika ay nagpaningas ng apoy sa likod ng isang kanlungan at nagpapainit. Sinabi ni Abû Sufyân: ‘Kailangan nating umalis dito.’ Agad na sumagi sa isip ko na patayin siya roon. Kumuha ako ng palaso sa aking lalagyan ng palaso at ikinasa ito sa aking busog. Nais kong tamaan siya sa tulong ng liwanag ng apoy. Nang malapit na akong magpakawala, naalala ko ang sinabi ni Rasûlullah: ‘Hangga’t hindi ka bumabalik sa akin, huwag kang gumawa ng anumang gulo’, at tumigil ako sa pagpatay sa kanya. Pagkatapos ay nakaramdam ako ng matibay na tapang sa sarili ko. Pumasok ako sa gitna ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan at umupo sa tabi ng apoy. Ang hanging walang kapantay sa tindi at ang hindi nakikitang hukbo ng Allâhu ta’âlâ (ang mga anghel) ay ginagawa sa kanila ang dapat gawin sa kanila. Dahil sa hangin, tumaob ang kanilang mga palayok at kawali, namatay ang kanilang mga apoy at ilaw, at gumuho sa kanilang mga ulo ang kanilang mga tolda. Sa isang pagkakataon, tumayo si Abû Sufyân, ang pinuno ng hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, at nagsabi: ‘Maaaring may mga tiktik at espiya sa inyo; mag-ingat kayo! Tingnan ng bawat isa kung sino ang katabi niya! Hawakan ng bawat isa ang kamay ng katabi niya!’ Para bang naramdaman ni Abû Sufyân na may dayuhang pumasok sa kanila. Agad kong iniabot ang aking mga kamay, hinawakan ang mga kamay ng dalawang lalaki sa kanan at kaliwa ko at tinanong sila ng kanilang pangalan bago nila itanong ang akin. Sa gayon ay naiwasan kong makilala ako. Sa wakas, nagtalumpati si Abû Sufyân sa kanyang hukbo sa ganitong paraan: ’O mga Quraysh! Hindi ito lugar na mapananatilihan. Nagsimula nang mamatay ang mga kabayo at kamelyo. Pinalibutan tayo ng taggutom sa lahat ng panig.

Nakikita ninyo ang ginawa sa atin ng hangin. Umalis kayo agad at lumisan! Aalis na ako ngayon!’ – at sumakay siya sa kanyang kamelyo. Nagtipon ang hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa kalunos-lunos na kalagayan at nagsimulang maglakbay patungong Mecca. Umulan sa kanila ng buhangin at graba.14 Nang umalis ang hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, naglakad din ako pabalik sa ating Pinunong Rasûlullah. Sa kalagitnaan ng daan, humarap sa akin ang mga dalawampung mangangabayong may puting turbante (ang mga anghel). Sinabi nila sa akin: ‘Ipaalam mo kay Rasûlullah: pinangalat ng Allâhu ta’âlâ ang kaaway…’ Nang bumalik ako sa ating Pinunong Rasûlullah, nagsasagawa siya ng salât sa isang kilim. Ngunit pagbalik ko pa lang, nagsimulang muli ang ginaw at panginginig na nasa akin bago ako umalis. Pagkatapos ng salât, tinanong ako ng ating Pinunong Rasûlullah kung anong balita ang dala ko. Ikinuwento ko sa kanya ang kalunos-lunos na kalagayang nahulog ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan at ang kanilang pag-alis. Lubos na nagalak si Rasûlullah sa balitang ito at ngumiti. Ilang araw na kaming walang tulog. Isinama ako ng ating Propeta sa tabi niya at itinakip sa akin ang isang dulo ng kilim na nakabalot sa kanya. Sa ganitong paraan namin ginugol ang gabing iyon hanggang umaga. Bago sumikat ang araw, ginising ako ni Rasûlullah. Pagsapit ng umaga, wala nang bakas ng hukbo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan.” Hanggang sa makalapit sila sa Mecca, humahagupit sa likuran nila ang isang matinding hangin at palagi silang nakaririnig sa likuran nila ng tinig ng mga takbîr.

Nang iwanan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh ang kanilang kampo at tumakas, iniwan din ng iba pang tribo ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, na sumunod sa kanila, ang Medina. Nilunod sila ng lungkot at dalamhati ng isang napakalaking pagkatalo na hindi nila makakalimutan kailanman. Habang dinaranas nila ang pagkatalong ito, ang Pinuno ng sansinukob (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) at ang kanyang maluwalhating mga Sahâba (radiy-Allâhu ’anhum) ay nagpatirapa sa Allâhu ta’âlâ sa isang sajda ng pasasalamat, pinuri Siya at nagpahayag sa Kanya ng pasasalamat.

“O Allah! Nagpapasalamat ako sa Iyo, sapagkat naawa Ka sa akin at sa aking mga Sahâba” Hadîth sharîf

Sa gitna ng mga sigaw na “Allâhu akbar! Allâhu akbar!…”, tinahak ng mga mujâhid ang daan patungo sa maliwanag na Medina. Sa isang iglap, umapaw ng mga bata ang mga lansangan ng Medina, na lumabas upang salubungin ang Sultan ng sansinukob at ang kanilang mga pinagpalang ama, mga tiyo sa panig ng ama at ina at nakatatandang kapatid. Tumugon din sa kanila ang ating Pinuno, ang Propeta, sa pamamagitan ng ngiti… Anim ang naging martir sa Labanan sa Trinsera… Tungkol sa kampanyang ito, sinabi ng Allâhu ta’âlâ sa mga marangal na âyat ayon sa kahulugan: “Itinaboy ng Allâhu ta’âlâ ang mga kâfir na iyon (ng Labanan sa Trinsera) taglay ang kanilang galit, nang hindi sila nagtamo ng anumang kabutihan o tagumpay. Sa gayon, ang Allâhu ta’âlâ (sa pamamagitan ng mga anghel at ng hangin) ay naging sapat para sa mga mananampalataya sa labanan (upang magtagumpay sila). Ang Allâhu ta’âlâ ay may kakayahan sa lahat ng bagay. Siya ay ’Azîz, ang nananaig sa lahat.”15

“O kayong mga sumasampalataya! Alalahanin ninyo ang mga biyaya ng Allâhu ta’âlâ sa inyo. Nang (sa Labanan sa Trinsera) sumalakay sa inyo ang mga hukbo, nagpadala Kami laban sa kanila ng isang hangin at mga hukbo (ng mga anghel) na hindi ninyo nakikita…”16

Pagkatapos ng labanang ito, sinabi ng ating minamahal na Propeta: “Ngayon ay pagkakataon na ninyo. Mula ngayon, hindi na makalalapit sa inyo ang mga Quraysh upang salakayin kayo.”

Ang Labanan laban sa Banû Qurayza