Ang pagyakap ni Salmân Fârisî sa Islam
Sa bawat araw na lumilipas ay lumalaganap ang nûr ng Islam, at ang pinagpalang pangalan ng ating Pinunong Rasûlullah, tuwing naririnig, ay nagkakaroon ng puwang sa mga puso. Ang mga taong may kaalaman na nananabik na naghihintay sa kanyang pagdating ay nagmadaling pumunta sa Medina nang naghahanap at puspos ng pananabik, at pinarangalan sila ng pananampalataya. Isa sa kanila si Hadrat Salmân Fârisî. Ganito niya isinalaysay ang kanyang pagyakap sa Islam: “Ako ay mula sa nayon ng Jayy sa lungsod ng Isfahan sa Fâris (Persya). Ang aking ama ang pinakamayaman sa nayon, at marami kaming lupain at ari-arian. Ako ang nag-iisang anak sa bahay at ang nag-iisang minamahal ng aking ama. Kaya pinalaki niya ako na gaya ng isang batang babae. Hindi niya ako pinahihintulutang lumabas ng bahay. Dahil siya ay isang mananamba ng apoy (majûsî), itinuro niya sa akin nang buo ang relihiyon ng mga mananamba ng apoy ayon sa kanyang nais. Sa bahay ay may apoy na palaging nagniningas, at sinasamba namin ito at nagpapatirapa kami rito.
Dahil marami ang ari-arian at pag-aari ng aking ama, isang araw ay isinama niya ako sa labas at sinabi: ‘Anak ko! Kapag namatay ako, ikaw ang magiging may-ari ng mga ari-ariang ito; kaya pumunta ka at kilalanin mo ang iyong mga ari-arian at mga lupain.’ Sinabi ko: ‘Sige,’ at inikot ko ang aming mga halamanan.
Isang araw, nang pumunta ako upang tingnan ang mga bukirin, napadaan ako sa isang simbahan. Narinig ko ang mga tinig ng mga Kristiyano, at nang lumapit ako sa kanila, nakita kong sumasamba sila sa loob. Dahil hindi pa ako nakakita ng ganoong bagay noon, namangha ako. Sapagkat ang aming pagsamba ay walang iba kundi ang pagsisindi ng apoy at ang pagpapatirapa rito. Sila naman ay sumasamba sa isang Allah na hindi nakikita. Sinabi ko sa aking sarili: ‘Sumpa man sa Allah, ang relihiyon ng mga taong ito ay totoo at ang sa amin ay huwad.’ Hanggang sa pagsapit ng gabi ay pinanood ko sila nang may pag-uusisa. Bago pa ako makarating sa aming mga bukirin ay nagsimula nang dumilim. Nang itanong ko sa kanila: ‘Saan ang pinagmulan ng relihiyong ito?’, sinabi nila: ‘Sa Syria.’ Pagkatapos ay nang itanong ko: ‘Kung pupunta ako sa Syria, tatanggapin din ba nila ako?’, sumagot sila: ‘Oo, tatanggapin ka nila.’ Nang itanong ko: ‘Mayroon ba sa inyo na pupunta sa Syria sa lalong madaling panahon?’, binanggit nila ang isang karabang aalis pagkalipas ng ilang panahon. Kakaunti ang mga taong nakausap ko, at dumating sila mula sa Syria sa Isfahan. Dahil abala ako sa kanila, naantala ang aking pag-uwi. Nang makita ng aking ama na hindi ako bumabalik, nagsimula siyang hanapin ako at nagpadala ng mga tao.
Naghanap sila ngunit hindi nila ako natagpuan. Habang nagkakagulo sila, umuwi ako. Sinabi ng aking ama: ‘Saan ka nanggaling hanggang ngayon? Wala nang lugar na hindi ka namin hinanap.’ Sinabi ko: ‘Ama! Ngayong araw ay lumabas ako upang libutin ang mga bukirin. Ngunit sa daan ay napadaan ako sa isang simbahan ng mga Kristiyano. Pumasok ako. Nakita ko na sumasampalataya sila sa isang Allah na hindi nila nakikita, na naghahari sa lahat ng bagay at makapangyarihan sa lahat. Namangha ako sa kanilang pagsamba. Hanggang sa pagsapit ng gabi ay pinanood ko sila. Naunawaan ko na ang kanilang relihiyon ay totoo.’ Nang marinig ito ng aking ama, sinabi niya: ‘O aking anak! Mali ang iyong iniisip; ang relihiyon ng iyong mga ama at mga ninuno ay higit na tama kaysa sa kanilang relihiyon. Ang kanilang relihiyon ay sira. Huwag kang padaya at huwag kang maniwala!’ At sinabi ko: ‘Hindi, ang kanilang relihiyon ay higit na mabuti kaysa sa atin; ang sa kanila ay totoo, ang sa atin ay huwad.’ Lubhang nagalit dito ang aking ama, iginapos ako sa mga kamay at paa, at ikinulong ako sa bahay.
Sa ganitong kalagayan ay palagi akong naghihintay ng balita tungkol sa karabang papunta sa Syria. Sa wakas ay nalaman ko na inihahanda ng mga paring Kristiyano ang karaban.
Kinalag ko ang aking mga gapos, tumakas, at pumunta sa simbahang kinaroroonan ng karaban. Ipinaliwanag ko na hindi na ako maaaring manatili sa mga lupaing iyon, sumama ako sa karaban at tinahak ang daan patungong Syria. Sa Damascus ay itinanong ko kung sino ang pinakadakilang iskolar ng relihiyong Kristiyano. Itinuro nila sa akin ang isang tao; pumunta ako sa kanya at isinalaysay ang aking kalagayan. Sinabi ko na nais kong manatili sa kanyang piling at maglingkod sa kanya, at hiniling ko na ituro niya sa akin ang Kristiyanismo at ipakilala sa akin ang Allâhu ta’âlâ. Pumayag siya. Mula noon ay naglingkod ako sa kanya at ginawa ang mga gawain ng simbahan. At itinuro niya sa akin ang Kristiyanismo.
“Ang inyong naririnig mula sa akin ay ibalita rin ninyo sa inyong mga kapatid sa relihiyon! Iparinig ninyo sa isa’t isa!” Hadîth sharîf
Ngunit nang lumaon ay naunawaan ko na siya ay isang masamang tao. Sapagkat itinatago niya ang mga kawanggawa, ang ginto at ang pilak na dinadala ng mga Kristiyano upang ibigay sa mga dukha, at hindi niya ibinibigay sa mga nangangailangan. Nakaipon siya ng hindi kukulangin sa pitong banga ng ginto at pilak. Walang ibang nakaaalam nito maliban sa akin. Pagkalipas ng ilang panahon ay pumanaw siya.
Nagtipon ang mga Kristiyano upang ilibing siya. Sinabi ko sa kanila: ‘Bakit ninyo siya iginagalang nang ganito? Hindi siya taong karapat-dapat sa ganitong paggalang!’ Sinabi nila: ‘Saan mo nakuha iyan?’ at hindi sila naniwala sa akin. Kaya itinuro ko sa kanila ang lugar ng gintong kanyang inipon. Inilabas nila ang pitong banga ng ginto at pilak, at pagkatapos ay sinabi: ‘Ang taong ito ay hindi karapat-dapat na ihanda at ilibing,’ at itinapon nila siya sa isang lugar at tinabunan ng mga bato. May iba namang humalili sa kanyang lugar.1
Ang taong ito ay tunay na isang maalam at zâhid, na hindi nagbibigay ng anumang halaga sa mundong ito. Hangad niya ang Kabilang-buhay, palagi siyang gumagawa para sa Kabilang-buhay, at araw at gabi ay patuloy siyang sumasamba. Lubha ko siyang minahal at nanatili ako sa kanyang piling nang mahabang panahon. Naglingkod ako sa kanya nang may pagmamahal. Sama-sama kaming sumasamba.
Isang araw ay tinanong ko siya: ‘O aking pinuno! Matagal na akong nasa inyong piling, at lubha ko kayong minahal, sapagkat sinusunod ninyo ang mga utos ng Allâhu ta’âlâ at iniiwasan ninyo ang Kanyang mga ipinagbawal. Kapag pumanaw kayo, ano ang dapat kong gawin? Ano ang ipapayo ninyo sa akin?’ Sumagot siya: ‘Anak ko, wala nang natitira sa Syria na makapagtutuwid sa mga tao. Sinuman ang puntahan mo ay sisirain ka. Ngunit sa Mosul ay may isang tao; ipinapayo ko na hanapin mo siya.’
Nang pumanaw siya, pumunta ako sa Mosul, natagpuan ko ang taong inilarawan niya, at isinalaysay ko sa kanya ang mga nangyari sa akin. Tinanggap niya ako sa kanyang paglilingkod. Siya rin, gaya ng nauna, ay isang napakahalagang tao, hindi nahuhumaling sa mundong ito at palaging sumasamba. Naglingkod din ako sa kanya nang mahabang panahon. Ngunit isang araw ay nagkasakit siya. Nang malapit na siyang pumanaw, itinanong ko rin sa kanya ang gayunding mga tanong. Ipinayo niya sa akin ang isang tao sa Nusaybîn. Nang pumanaw siya, agad akong pumunta sa Nusaybîn. Natagpuan ko ang taong kanyang binanggit at ipinabatid ko na nais kong manatili sa kanyang piling. Pumayag siya, at nang ilang panahon ay naglingkod ako sa kanya. Nang magkasakit siya, hiniling kong ipadala niya ako sa ibang tao. Sa pagkakataong ito ay inilarawan niya sa akin ang isa pang tao na nakatira sa lungsod ng mga Bisantino na tinatawag na ’Amûriya. Matapos siyang pumanaw ay tinahak ko ang daan patungong ’Amûriya. Natagpuan ko rin ang taong ito na kanyang binanggit, pumasok ako sa kanyang paglilingkod at nanatili nang mahabang panahon.
Pagkatapos ay nalapit na rin ang kanyang pagpanaw. Nang hilingin kong ipagkatiwala niya ako sa ibang tao, sinabi niya: ‘Sumpa man sa Allah, ngayon ay wala na akong nakikilalang gaya nila. Ngunit nalalapit na ang pagdating ng Propeta ng huling panahon,’ at inisa-isa niya ang mga palatandaan nito: ’Lilitaw siya sa mga Arabe, lilipat mula sa kanyang bayan, at maninirahan sa isang lungsod na maraming puno ng datiles, na nasa gitna ng mabatong lupain.
Tumatanggap siya ng regalo, ngunit hindi siya tumatanggap ng kawanggawa (sadaqa). Sa pagitan ng kanyang dalawang balikat ay naroon ang tatak ng pagkapropeta.’ Nang pumanaw rin ang taong ito, nagpasiya akong sundin ang kanyang mga sinabi at pumunta sa lupain ng mga Arabe. Dahil sa pagtatrabaho sa ‘Amûriya ay nagkaroon ako ng ilang baka at ilang tupa. Isang karaban mula sa tribong Banû Kalb ang aalis patungo sa lupain ng mga Arabe. Nang sabihin ko sa kanila: ‘Sa inyo na ang mga baka at tupang ito; isama ninyo ako sa lupain ng mga Arabe!’, tinanggap nila ang aking alok at isinama ako. Ngunit nang makarating kami sa lugar na tinatawag na Wâdi’l-Qurâ, pinagtaksilan nila ako, sinabing ako ay alipin, at ipinagbili ako sa isang Hudyo. Sa lugar na tinitirhan ng Hudyo ay nakakita ako ng mga taniman ng datiles. Inisip ko: ‘Marahil ito ang lugar na lilipatan ng Propeta ng huling panahon.’ Ngunit hindi ko ito kailanman napamahal. Nang ilang panahon ay naglingkod ako sa Hudyong ito. Pagkatapos ay ipinagbili niya ako sa kanyang pinsan. Binili niya ako at dinala sa Medina. Pagdating ko sa Medina, agad ko itong napamahal na para bang nakita ko na ito noon. Mula noon ay sa Medina na lumilipas ang aking mga araw; nagtatrabaho ako sa ubasan at halamanan ng Hudyong bumili sa akin at naglilingkod sa kanya. Kasabay nito ay naiinip akong makamit ang aking tunay na layunin.
Isang araw ay nakaakyat ako sa isang puno ng datiles at nagtatrabaho. Nakikipag-usap ang aking amo sa isang tao sa ilalim ng isang puno. Maya-maya ay sinabi nila: ‘Mapahamak nawa ang mga tribong Aws at Khazraj! May isang taong dumating sa Qubâ mula sa Mecca. Sinasabi niyang siya ay propeta. At tinatanggap siya ng mga tribong ito at pumapasok sila sa kanyang relihiyon…’ Nang marinig ko ang mga salitang ito, halos mawala ako sa aking sarili. Agad akong bumaba at sinabi sa taong iyon: ‘Ano ang sinasabi mo?’ Sinabi sa akin ng aking amo: ‘Ano ang pakialam mo, bakit ka nagtatanong? Asikasuhin mo ang iyong trabaho!’ at sinampal niya ako. Pagsapit ng gabi nang araw na iyon, kumuha ako ng kaunting datiles at agad na pumunta sa Qubâ. Pumasok ako sa harap ng ating Pinunong Rasûlullah (sall-Allâhu ‘alaihi wa sallam) at sinabi: ‘Kayo ay isang taong matuwid, at may mga dukha sa inyong piling. Dinala ko ang mga datiles na ito bilang kawanggawa (sadaqa).’
Sinabi ni Rasûlullah sa mga Sahâba na nasa kanyang piling: ‘Halikayo, kumain kayo ng datiles.’ Kumain sila. Ngunit siya mismo ay hindi kumain kahit kaunti. Sinabi ko sa aking sarili: ‘Ito ang isa sa mga palatandaan. Hindi siya tumatanggap ng kawanggawa.’ Matapos parangalan ng ating Pinunong Rasûlullah ng kanyang pagdating ang Medina, kumuha ako ng ilan pang datiles at dinala ko kay Rasûlullah. Sinabi ko: ‘Ito ay regalo.’ Sa pagkakataong ito ay kumain siya kasama ng mga Sahâba na nasa kanyang piling. Sinabi ko sa aking sarili: ‘Narito, lumitaw na rin ang ikalawang palatandaan.’ Ang mga datiles na dinala ko ay mga dalawampu’t lima. Gayong ang mga buto ng mga datiles na kinain ay mga isang libo. Dahil sa himala ng ating Pinunong Rasûlullah ay dumami ang mga datiles. Sinabi ko sa aking sarili: ‘Nakakita ako ng isa pang palatandaan.’ Muli akong pumunta kay Rasûlullah. Naglilibing sila ng isang patay. Dahil nais kong makita ang tatak ng pagkapropeta, lumapit ako nang husto. Naunawaan niya ang aking nais at itinaas niya ang kanyang damit. Nang malantad ang kanyang pinagpalang likod, nakita ko ang tatak ng pagkapropeta; agad ko itong hinagkan at umiyak ako. Nang sandaling iyon ay binigkas ko ang kalima-i shahâda at naging Muslim.
Pagkatapos ay isa-isa kong isinalaysay kay Rasûlullah ang mga pangyayaring naranasan ko. Nagustuhan niya ito. Iniutos niya sa akin na isalaysay rin ito sa mga Sahâba. Nagtipon ang mga Sahâba, at isinalaysay ko ang mga nangyari sa akin hanggang sa pinakamaliit na detalye…”2
Nang sumampalataya si Salmân Fârisî, humingi siya ng tagasalin, dahil hindi niya alam ang wikang Arabe. Binaligtad ng dumating na Hudyong tagasalin ang kanyang pagpupuri sa ating minamahal na Propeta. Nang sandaling iyon ay dumating si Jibrîl ’alaihis-salâm at ipinabatid nang tama kay Rasûlullah ang mga salita ni Hadrat Salmân. Nang maunawaan ng Hudyo ang nangyayari, binigkas niya ang kalima-i shahâda at naging Muslim.
Matapos maging Muslim si Salmân Fârisî, nanatili pa siyang alipin nang ilang panahon. Nang sabihin sa kanya ng ating minamahal na Propeta: “Palayain mo ang iyong sarili mula sa pagkaalipin, O Salmân!”, pumunta siya sa kanyang amo at sinabing nais niyang lumaya. Pumayag ang Hudyo nang labag sa kalooban, sa kondisyong magtatanim siya ng tatlong daang punla ng datiles at palalakihin ang mga ito hanggang mamunga, at magbibigay siya sa kanya ng isang libo at anim na raang dirham na ginto (ayon sa isang salaysay, mga apat na libong dirham na pilak).
Ipinabatid niya ito sa ating Pinunong Rasûlullah. Sinabi naman niya sa kanyang mga Sahâba: “Tulungan ninyo ang inyong kapatid.” Nagtipon sila para sa kanya ng tatlong daang punla ng datiles. Sinabi ng ating Pinunong Rasûlullah: “Ihanda mo ang mga hukay para sa mga ito, at kapag handa na ay ipabatid mo sa akin.” Nang maihanda niya ang mga hukay at maipabatid sa kanya, dumating siya at itinanim ang mga punla ng sarili niyang pinagpalang mga kamay. Ang isa sa mga ito ay itinanim ni Hadrat ’Umar. Maliban sa itinanim ni Hadrat ’Umar, namunga ang lahat ng mga ito nang taon ding iyon sa pahintulot ng Allâhu ta’âlâ. Binunot din ng ating Pinunong Rasûlullah ang isang iyon, muling itinanim ng sarili niyang pinagpalang kamay, at sa sandaling itinanim niya ito ay namunga ito.
“Nalalapit na ang pagdating ng Propeta ng huling panahon. Lilitaw siya sa mga Arabe, lilipat mula sa kanyang bayan, at maninirahan sa isang lungsod na maraming puno ng datiles, na nasa gitna ng mabatong lupain. Tumatanggap siya ng regalo, ngunit hindi siya tumatanggap ng kawanggawa. Sa pagitan ng kanyang dalawang balikat ay naroon ang tatak ng pagkapropeta” Ang monghe ng ’Amûriya
Isinalaysay ni Hadrat Salmân Fârisî: “Isang araw ay may isang taong naghahanap sa akin at nagtatanong: ‘Nasaan si Salmân Fârisî, ang dukhang mukâtab (isang aliping nakipagkasundo sa kanyang amo sa isang tiyak na halaga upang makamit ang kanyang kalayaan)?’ Natagpuan niya ako at ibinigay sa akin ang gintong kasinlaki ng itlog na hawak niya sa kanyang kamay. Kinuha ko ito, pumunta sa ating Propeta at inilahad sa kanya ang bagay.
Ibinalik sa akin ni Rasûlullah ang ginto at sinabi: ‘Kunin mo ang gintong ito at bayaran mo ang iyong utang!’ Nang sabihin ko: ‘Yâ Rasûlallah! Ang gintong ito ay hindi umaabot sa bigat na hinihingi ng Hudyo,’ kinuha ng ating Pinunong Rasûlullah ang ginto at ipinahid ito sa kanyang pinagpalang dila. Sinabi niya: ‘Kunin mo ito! Babayaran ng Allâhu ta’âlâ ang iyong utang sa pamamagitan nito.’ Sumpa man sa Allah, tinimbang ko ang gintong iyon, at ito ay eksaktong kasimbigat ng hinihingi. Dinala ko rin iyon at ibinigay. Sa gayon ay nakalaya ako mula sa pagkaalipin.”3
Mula sa araw na iyon ay sumama si Salmân Fârisî sa Ashâb as-Suffa.
Dumarating ang mga anghel upang makinig
Binibigkas ng ating Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ang Qur’ân al-karîm nang napakaganda, napakatamis at lubhang nakaaantig, kaya maging ang mga hindi Muslim na nakikinig sa kanya ay namamangha. Marami ang naging Muslim dahil sa pakikinig sa kanya.
Isinalaysay ni Hadrat Barâ ibn ’Âzib: “Isang gabi, pagkatapos ng salât sa gabi (’ishâ), narinig ko ang ating Pinunong Rasûlullah na binibigkas ang sûra at-Tîn. Napakaganda ng kanyang pagbigkas kaya wala pa akong narinig na sinumang mas ganap ang tinig at pagbigkas kaysa sa kanya.”
Sa mga Sahâba ay marami ang may napakagandang tinig, na umiiyak at nagpapaiyak kapag binibigkas nila ang Qur’ân al-karîm. Isa sa kanila si Usayd ibn Hudayr. Isang gabi, itinali niya ang kanyang kabayo sa kanyang tabi at nagsimulang bigkasin ang sûra al-Baqara. Habang bumibigkas siya, biglang nagulat ang kabayo. Tumahimik si Hadrat Usayd, at huminahon ang kabayo. Nagsimula siyang bumigkas, at muling nagulat ang kabayo. Nang tumahimik siya, huminahon ito. Nang muli siyang magsimulang bumigkas, muli itong nagulat. Si Yahyâ, ang anak ni Usayd ibn Hudayr, ay nakahiga sa isang lugar na malapit sa kabayo. Sa takot na masaktan ng kabayo ang bata, tumigil siya sa pagbigkas.
Nang tumingin siya sa langit, napansin niya sa loob ng isang hamog na kahawig ng lilim ng isang puting ulap ang mga bagay na kumikinang na parang mga ilawan. Nang tumigil siya sa pagbigkas, nakita niyang umaakyat ang mga kumikinang na bagay na iyon patungo sa langit at lumalayo.
Kinaumagahan ay pumunta siya sa harap ng ating minamahal na Propeta at isinalaysay ang nangyari sa kanya.
Nang magtanong ang ating Pinunong Rasûlullah: “Alam mo ba kung ano ang mga iyon?”, sumagot si Hadrat Usayd: “Maialay nawa para sa inyo ang aking ama at ang aking ina, yâ Rasûlallah! Hindi ko alam.”
Sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Ang mga iyon ay mga anghel. Lumapit sila sa iyong tinig. Kung nagpatuloy ka sa pagbigkas, nakinig sana sila sa iyo hanggang sa umaga, at nakita at napagmasdan din sana sila ng mga tao. Hindi sana sila nagtago sa mga mata ng mga tao.”
Isa rin sa mga bumibigkas ng Qur’ân al-karîm nang lubhang nakaaantig si Hadrat Abû Bakr as-Siddîq. Kapag nagsimula siyang bumigkas habang nagsasagawa ng salât, hindi niya mapigil ang sarili, at bumubuhos ang mga luha mula sa kanyang pinagpalang mga mata. Ang mga nakakakita ay humahanga sa kalagayan niyang ito. Isang araw ay nagtipon ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan at nagsabi: “Ang taong ito ay umiiyak habang binibigkas nang may matinding damdamin ang dinala ng propeta. Natatakot kami na mabighani sa kalagayan niyang ito ang aming mga anak at ang aming mga babae at maging Muslim sila.”
Ang pagyakap ni ’Abdullah ibn Salâm sa Islam
Isa sa mga umibig sa ating minamahal na Propeta nang makita nila ang kanyang pinagpalang mukha, at naging Muslim nang may paghanga nang marinig nila ang kanyang pinagpalang mga salita at ang Qur’ân al-karîm na kanyang binibigkas, ay si Hadrat ’Abdullah ibn Salâm.
Si ‘Abdullah ibn Salâm, na alam na alam ang Tawrât at ang Injîl, ay isang Hudyong iskolar bago siya sumampalataya. Siya mismo ang nagsalaysay nang ganito ng kanyang pagyakap sa Islam: “Binasa at natutuhan ko mula sa aking ama ang Tawrât at ang mga paliwanag nito. Isang araw ay isinalaysay sa akin ng aking ama ang mga katangian, ang mga palatandaan at ang mga gagawin ng propetang darating sa huling panahon, at sinabi: ‘Kung siya ay magmumula sa angkan ni Hârûn, susunod ako sa kanya; kung hindi, hindi ako susunod!’ At namatay siya bago dumating si Rasûlullah sa Medina.
Nang marinig ko na ipinahayag ni Rasûlullah ang kanyang pagkapropeta sa Mecca, alam ko na ang kanyang mga katangian, ang kanyang pangalan at ang panahon ng kanyang pagdating. Kaya patuloy ko siyang inabangan. Hanggang sa malaman ko mula sa isang tao na si Rasûlullah ay nakatuloy bilang panauhin sa bahay ng mga anak ni ’Amr ibn ’Awf, sa lugar na tinatawag na Qubâ malapit sa Medina, itinago ko sa mga Hudyo ang aking kalagayang ito at nanahimik ako.
Isang araw, habang namimitas ako ng sariwang datiles mula sa isang puno sa aking halamanan, sumigaw ang isang tao mula sa mga anak ni Nadîr: ‘Ngayong araw ay dumating ang lalaki ng mga Arabe!’ Nanginig ako. Agad akong bumigkas ng takbîr at nagsabi: ‘Allâhu akbar.’ Nang sandaling iyon, nakaupo sa ilalim ng puno ang aking tiya sa panig ng ama na si Khâlida bint Hârith. Siya ay isang napakatandang babae. Nang marinig niya ang aking takbîr, sinigawan niya ako: ‘Biguin nawa ng Allah ang iyong kamay at huwag ka nawang paabutin sa iyong inaasahan! Sumpa man sa Allah, kahit narinig mong darating si Mûsâ ibn ‘Imrân4, hindi ka sana natuwa nang higit pa rito!’ Sinabi ko sa kanya: ‘O tiya! Sumpa man sa Allah, siya ay kapatid ni Mûsâ ibn ‘Imrân at isang propetang gaya niya. Nasa landas siya ni Mûsâ, at isinugo siya na may dalang tawhîd, gaya ng pagkakasugo kay Mûsâ.’
Dahil dito ay sinabi niya sa akin: ‘O anak ng aking kapatid! Siya ba ang propetang ipinabatid sa amin na isusugo malapit sa Muling Pagkabuhay?’ ‘Oo,’ sabi ko. ‘Kung gayon ay tama ka,’ sabi niya.5
Nang lumipat si Rasûlullah sa Medina, agad akong nakihalubilo sa mga tao upang makita siya. Sa sandaling makita ko ang kanyang pinagpalang mukha, ang kanyang mukhang puspos ng nûr, sinabi ko: ‘Ang kanyang mukha ay hindi maaaring mukha ng isang sinungaling!’ Ipinaliliwanag ni Rasûlullah ang Islam sa mga taong nagtipon at nagbibigay ng mga payo. Ang unang hadîth sharîf na narinig ko roon mula kay Rasûlullah ay ito: ‘Ipalaganap ninyo ang salâm sa isa’t isa, pakainin ninyo ang mga nagugutom, isagawa ninyo ang silat ar-rahim (dalawin ninyo ang inyong malalapit na kamag-anak), at magsagawa kayo ng salât habang natutulog ang mga tao. Sa gayon ay papasok kayo sa Paraiso nang may kapayapaan.’
Nakilala ako ng Karangalan ng sanlibutan (sall-Allâhu ‘alaihi wa sallam) sa pamamagitan ng nûr ng pagkapropeta at sinabi: ‘Hindi ba ikaw si Ibn Salâm, ang iskolar ng Medina?’ Nang sabihin ko: ‘Oo,’ sinabi ng ating minamahal na Propeta: ‘Lumapit ka,’ at itinanong niya ang tanong na ito: ‘O ‘Abdullah! Alang-alang sa Allâhu ta’âlâ, sabihin mo! Hindi mo ba nabasa at natutuhan sa Tawrât ang aking mga katangian?’ Sinabi ko: ‘Masasabi ba ninyo sa akin kung ano ang mga katangian ng Allâhu ta’âlâ?’
Sa tanong na ito ay naghintay nang sandali si Rasûlullah, at ibinaba ni Jibrîl ‘alaihis-salâm ang sûra al-Ikhlâs. Nang marinig ko ang sûrang ito na binigkas ng ating Pinunong Rasûlullah, agad kong sinabi sa ating Propeta: ‘Oo, yâ Rasûlallah! Totoo ang sinasabi ninyo. Sumasaksi ako na walang diyos maliban sa Allâhu ta’âlâ, at na kayo ang Kanyang lingkod at ang Kanyang Rasûl,’ at binigkas ko ang kalima-i shahâda at naging Muslim. Pagkatapos ay sinabi ko: ‘Yâ Rasûlallah! Ang mga Hudyo ay isang bayang mapang-api, nagsisinungaling hanggang sa mamangha ang mga tao, at nagpaparatang nang walang batayan at naninirang-puri. Kung mabalitaan nila na naging Muslim ako bago pa ninyo itanong sa kanila ang aking pagkatao at ang lahat ng aking kalagayan, tiyak na paparatangan nila ako sa harap ninyo nang hindi maisip ng isip. Itanong muna ninyo sa kanila ang tungkol sa akin!’ At nagtago ako sa isang sulok ng bahay. Kasunod ko ay pumasok ang isang pangkat ng mga pangunahing tao ng mga Hudyo. Itinanong ng ating Pinunong Rasûlullah sa mga Hudyo: ‘Anong uri ng tao si ‘Abdullah ibn Salâm, na kasama ninyo?’ Sinabi ng mga Hudyo: ‘Siya ang aming pinakamataas na iskolar at anak ng aming pinakadakilang iskolar! Si Ibn Salâm ang pinakamabuti sa amin at anak ng pinakamabuti sa amin!’ Dahil dito ay itinanong ng ating Pinunong Rasûlullah sa mga Hudyo: ‘Kung naging Muslim siya, ano ang masasabi ninyo roon?’
“Ipinabatid sa akin ng Allâhu ta’âlâ na apat na tao ang Kanyang minamahal. Iniutos Niya sa akin na mahalin ang apat na ito. Sila ay sina ’Alî, Abû Dharr, Miqdâd at Salmân” Hadîth sharîf
Sumagot ang mga Hudyo: ‘Ilayo nawa siya ng Allah sa ganoong bagay!’
Nang sandaling iyon ay lumabas ako mula sa aking pinagtataguan at pinatotohanan ko siya sa pagsasabing: ‘O pamayanan ng mga Hudyo! Matakot kayo sa Allâhu ta’âlâ! Tanggapin ninyo ang dumating sa inyo. Nanunumpa ako sa Allâhu ta’âlâ – at alam din ninyo ito – na siya ang Sugo ng Allâhu ta’âlâ, na ang pangalan at mga katangian ay nakita ninyong nakasulat sa Tawrât na nasa inyong mga kamay. Sumasaksi ako na walang diyos maliban sa Allâhu ta’âlâ. At sumasaksi rin ako na si Muhammad ‘alaihis-salâm ay ang Kanyang lingkod at ang Kanyang Rasûl.’ Dahil dito ay sinabi ng mga Hudyo: ‘Siya ang pinakamasama sa amin at anak ng pinakamasama sa amin!’ Pinaratangan nila ako ng iba’t ibang kapintasan at paninirang-puri, at siniraan nila ako. Sinabi ko: ‘Ito mismo ang aking ikinatatakot. Yâ Rasûlallah! Hindi ba ipinabatid ko na sa inyo na sila ay isang bayang mapang-api, sinungaling, mapanirang-puri at hindi umiiwas sa anumang kasamaan? Narito, nalantad na ang lahat!’ Sinabi ni Rasûlullah sa mga Hudyo: ‘Sapat na sa amin ang inyong unang pagsaksi; ang ikalawa naman ay hindi na kailangan.’ Dahil dito ay agad akong umuwi sa aking bahay.
Inanyayahan ko sa Islam ang aking pamilya at ang aking mga kamag-anak. Naging Muslim silang lahat, kasama ang aking tiya.
Ang aking pagsampalataya ay labis na ikinagalit ng mga Hudyo. Kaya sinimulan nila akong gipitin. Tinangka pa nga ng ilan sa mga iskolar ng mga Hudyo na ilayo ako sa Islam sa pagsasabing: ‘Walang propetang magmumula sa mga Arabe; ang lalaking iyan na sinusunod mo ay isang hari,’ ngunit hindi sila nagtagumpay.”
Kasama niya ay taos-pusong naging Muslim sina Tha’laba ibn Sa’ya, Usayd ibn Sa’ya, Asad ibn ’Ubayd at ilan pang Hudyo. Ngunit sinabi ng ilan sa mga iskolar ng mga Hudyo: “Ang masasama lamang sa amin ang sumampalataya kay Muhammad. Kung sila ay kabilang sa mabubuti sa amin, hindi sana nila iniwan ang relihiyon ng kanilang mga ninuno.” Dahil dito, bilang sagot sa kanila ay nagpahayag ang Allâhu ta’âlâ ng isang marangal na âyat at sinabi Niya ayon sa kahulugan: “Sila (ang mga may Kasulatan) ay hindi pare-pareho. Sa mga may Kasulatan ay may isang pangkat na tapat sa pagsamba at pagsunod; sa mga oras ng gabi ay nagpapatirapa sila at binibigkas nila ang mga âyat ng Allâhu ta’âlâ.”6
Araw-araw ay lalong lumulubha ang aking kalagayan, yâ Rasûlallah!
Maituwid na nawa ang aking mga gawa – kalinga, yâ Rasûlallah!
Naghimagsik ang hamak kong nafs, pinasunod ako sa shaytân;
Ano’ng magagawa sa ganitong dami ng pagsuway? – Kanlungan, yâ Rasûlallah!
Maaari kayang makaligtas sa hilig ng nafs at sa shaytân,
Kung hindi ako maabot ng patnubay mula sa inyo, yâ Rasûlallah?
Kapag ang inyong biyaya at kagandahang-loob ay umabot kahit sandali sa makasalanan,
Ang kanyang landas sa dalawang daigdig ay kaligtasan, yâ Rasûlallah!
Iginalang ko ang utos at ang pagbabawal, ang harâm ay hindi ko tinawag na halâl.
Ang wakas ng bawat kasalanan ay naging pagsisisi, yâ Rasûlallah!
O Rasûl ng mga tao at ng mga jinn, ang pinakadakila sa mga tao,
Dahil sa aking katapatan, ipagkaloob ninyo ang pamamagitan, yâ Rasûlallah!
“Ipalaganap ninyo ang salâm sa isa’t isa, pakainin ninyo ang mga nagugutom, isagawa ninyo ang silat ar-rahim, at magsagawa kayo ng salât habang natutulog ang mga tao. Sa gayon ay papasok kayo sa Paraiso nang may kapayapaan” Hadîth sharîf
Isang lumang tanawin ng Madîna al-Munawwara (1890)
Ilang pangyayari sa unang taon ng Hijra
Sa unang taon ng Hijra ay pumanaw mula sa mga Ansâr sina As’ad ibn Zurâra, Barâ ibn Ma’rûr at Kulthûm ibn Hidm, at mula sa mga Muhâjirûn si ’Uthmân ibn Maz’ûn. Bukod dito, sina Hadrat Abû Bakr at Bilâl Habashî (radiy-Allâhu ’anhumâ), na hindi nakatagal sa hangin at tubig ng Medina, ay dinapuan ng malarya. Dahil dito ay nanalangin si Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam): “O aking Panginoon! Kung paanong ipinamahal Mo sa amin ang Mecca, ipamahal Mo rin sa amin ang Medina, at pagkalooban Mo kami rito ng pagpapala at ng masaganang kabuhayan.” Tinanggap ng Haqq ta’âlâ ang kanyang panalangin at ipinamahal Niya sa mga Muhâjirûn ang Medina.
Ang unang nakasulat na kasunduan
Bago ang Hijra ng ating Pinunong Rasûlullah, si ’Abdullah ibn Ubayy, ang pinuno ng tribong Khazraj sa Medina, ay pipiliin sanang hari ng Medina. Ngunit nang maging Muslim ang karamihan sa mga tribong Aws at Khazraj dahil sa mga bay’a sa ’Aqaba, at pagkatapos ay dahil sa pangyayari ng Hijra, hindi natuloy ang pagiging hari ni ’Abdullah ibn Ubayy. Dahil dito ay nagkimkim ng poot si ’Abdullah ibn Ubayy, una sa lahat sa ating Pinuno, ang Propeta, at sa mga Sahâba na Muhâjirûn, at pagkatapos ay sa mga Sahâba na taga-Medina; ngunit hindi niya maipakita nang hayagan ang kanyang pagkapoot. Kasama ang ilang taong kagaya niya, binuo niya ang pangkat ng mga mapagkunwari (munâfiq). Sa harap ng mga Muslim ay sinasabi nilang pumasok sila sa relihiyong Islam, ngunit nililibak nila sila nang patalikod. Lihim silang nagsimulang maghasik ng binhi ng pagkukunwari at magpasimula ng kaguluhan. Umabot pa sila sa puntong tinangka nilang isalaysay nang baligtad at baguhin ang mga pinagpalang salita ng Karangalan ng sanlibutan (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam).
Samantala, hindi rin nananahimik ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca. Ang hindi nila nagawa sa ating Pinunong Rasûlullah sa Mecca ay tinangka nilang gawin sa Medina. Kung paanong nagpadala sila ng mga liham ng pagbabanta sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Medina, nagpadala rin sila sa mga tribo ng mga Hudyo sa Medina ng mga liham at balitang puno ng pagbabanta. Ang mga pagbabanta nilang ito ang nagtulak sa mga Hudyo na lumapit sa ating Pinunong Rasûlullah.
Nang panahong iyon ay pumunta ang mga Hudyo sa harapan ng ating Pinunong Rasûlullah at nagsabi: “Naparito kami upang makipagpayapaan sa inyo. Gumawa tayo ng isang kasunduan upang hindi tayo makapinsala sa isa’t isa.” Gumawa ang ating Propeta ng isang kasunduan sa kanila na may limampu’t limang artikulo. Ang ilan sa mga pasyang pinagkasunduan ay ang mga sumusunod:
1. Ang kasunduang ito ay isang kasulatang isinulat ni Rasûlullah Muhammad ’alaihis-salâm sa pagitan ng mga Muslim ng Mecca at ng Medina, ng mga sumusunod sa kanila, ng mga sumapi sa kanila pagkatapos, at ng mga nakikipaglaban kasama nila.
2. Walang pag-aalinlangan, sila ay isang pamayanang hiwalay sa ibang mga tao.
3. Ang bawat tribo ay sama-samang magbabayad ng pantubos sa kanilang mga bihag (ayon sa katarungang umiiral sa mga Muslim).
4. Ang mga Muslim ay sasalungat sa sinumang magpasimula ng kaguluhan sa kanila, kahit pa siya ay kanilang sariling anak.
5. Ang mga Hudyong sumusunod sa mga Muslim ay hindi daranas ng anumang pang-aapi; bukod dito, sila ay tutulungan din.
6. Ang mga Hudyo ay bubuo ng iisang pangkat kasama ng mga Muslim; tutuparin ng bawat isa ang mga hinihingi ng kanyang sariling relihiyon.
7. Walang sinuman sa mga Hudyo ang maaaring lumabas sa isang ekspedisyong militar nang walang pahintulot ni Muhammad ’alaihis-salâm.
8. Walang sinuman ang gagawa ng masama sa kanyang kasundo; ang inaapi ay tiyak na tutulungan.
9. Ang lambak ng Medina ay isang di-malalabag at sagradong pook (harâm) para sa mga gumawa ng kasunduang ito.
10. Ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca at ang mga tumutulong sa kanila ay hindi kailanman bibigyan ng proteksiyon.
11. Laban sa sinumang sasalakay sa Medina, ang mga Muslim at ang mga Hudyo ay magtutulungan.
Sa pamamagitan ng kasunduang ito, ang mga Hudyo ay (sa panlabas) makikipagkaibigan sa mga Muslim, at hindi sila magkikimkim ng poot at hindi magpapakita ng pagkapoot sa kanila.7
O Aking Habîb, huwag kang malungkot
Ang mga Hudyo, na nagtatago ng kanilang pagkapoot sa kanilang kalooban, ay nagsipuntahan nang pangkat-pangkat sa ating Pinuno, ang Propeta, matapos nilang lagdaan ang kasunduang nabanggit. Nagtanong sila ng mga tanong na sa palagay nila ay napakahirap. Mula sa mga sagot na natanggap nila ay naunawaan nila na siya ay isang tunay na propeta. Ngunit dahil sa katigasan ng ulo at inggit ay hindi sila sumampalataya. Dahil dito ay sinabi ng ating minamahal na Propeta: “Kung sampu sa mga iskolar ng mga Hudyo ang sumampalataya sa akin, sasampalataya sana ang lahat ng mga Hudyo.” Inaliw ng Allâhu ta’âlâ ang ating Pinunong Rasûlullah sa ganitong kalungkutan sa pamamagitan ng marangal na âyat na ito: “(O Aking Habîb!) O maluwalhating Rasûl! Huwag kang palungkutin (ng kalagayan) ng mga nagmamadali sa kawalang-pananampalataya – mula sa mga nagsasabi sa kanilang mga bibig: ‘Sumampalataya kami,’ samantalang hindi sumasampalataya ang kanilang mga puso (ang mga mapagkunwari), at mula sa mga Hudyo. Sila ay walang-tigil na nakikinig sa kasinungalingan, at nag-eespiya (mula sa mga anak ni Qurayza) para sa ibang bayan (ang mga Hudyo ng Khaybar) na hindi pumupunta sa iyong harapan. Inaalis nila sa kanilang lugar ang mga salita at ang mga katotohanang kanilang naririnig, at isinasalaysay nila ang mga ito sa paraang naglalayo sa katotohanan. At sinasabi nila: ’Kung ibigay sa inyo ang (fatwâ na) ito, tanggapin ninyo; kung hindi ibigay, mag-ingat kayo.’ Ang sinumang nais ng Allâhu ta’âlâ na mahulog sa pagsubok, ikaw ay hindi kailanman makapipigil sa kalooban ng Allâhu ta’âlâ. Sila ang mga taong hindi ninais ng Allâhu ta’âlâ na linisin ang (kanilang) mga puso. Para sa kanila ay may kaabahan at kapighatian sa mundong ito, at sa Kabilang-buhay ay isang napakabigat na parusa.”8
Dahil sa kasunduang ginawa, ang ilan sa mga Sahâba ay nakipagkaibigan sa mga Hudyo na kanilang mga kapitbahay. Ipinagbawal din ito sa kanila ng Allâhu ta’âlâ at sinabi Niya: “O kayong mga sumasampalataya! Huwag kayong kumuha ng matalik na kaibigan mula sa iba (sa mga kâfir at sa mga mapagkunwari) maliban sa inyong mga kapatid sa relihiyon. Hindi sila nagkukulang sa paggawa ng masama sa inyo at sa paghahasik ng kaguluhan, at ninanais nilang kayo ay mapasama sa kagipitan. Ang kanilang poot at pagkapoot sa inyo ay lumalabas na sa kanilang mga bibig. Ngunit ang pagkapoot na itinatago nila sa kanilang mga puso ay higit pang matindi. Kung kayo ay mag-iisip at uunawa, ipinaliwanag Namin sa inyo ang mga âyat tungkol sa kanilang pagkapoot (ipinakita Namin sa inyo nang napakalinaw ang mga bagay na dapat ninyong pag-ingatan).”9
Walang-tigil na inuudyukan at binabantaan ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan, ang mga mapagkunwari at ang mga Hudyo sa Medina, at ang mga tribo sa paligid ng Medina. Sinisikap nilang patayin sa lalong madaling panahon ang nûr ng Islam, at naghahanap sila ng mga paraan upang maalis sa mundo ang pinagpalang katawan ng ating minamahal na Propeta.
“Kung sampu sa mga iskolar ng mga Hudyo ang sumampalataya sa akin, sasampalataya sana ang lahat ng mga Hudyo” Hadîth sharîf
Sa harap ng ganitong mga kilos ng mga mapagkunwari at ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, palaging pinipili ng ating Pinunong Rasûlullah ang daan ng kapayapaan. Ang ilan sa mga Sahâba ay naniniwala na kailangan nang humarap sa kaaway, at nananalangin sila: “O aking Panginoon! Para sa amin ay wala nang mas mahalaga pa kaysa makipaglaban sa mga mapagsamba sa diyus-diyusang ito sa Iyong landas. Ang mga mapagsamba sa diyus-diyusang ito mula sa Quraysh ay nagpasinungaling sa pagkapropeta ng Iyong Habîb at pinilit siyang lumabas sa Mecca. O Allah! Tiyak na pahihintulutan Mo kaming makipagdigma sa kanila!..” Ngunit ang ating Pinunong Rasûlullah ay naghihintay ng utos ng Allâhu ta’âlâ sa bagay na ito, at kumikilos siya ayon sa anumang iniuutos. Sumapit na ang panahon. Sa kapahayagang dinala ni Jibrîl ’alaihis-salâm ay sinabi: “Makipaglaban din kayo sa landas ng Allâhu ta’âlâ sa mga nakikipagdigma sa inyo. Ngunit huwag kayong lumampas sa hangganan at huwag kayong magmalabis. Tunay na hindi minamahal ng Allâhu ta’âlâ ang mga nagmamalabis. Patayin ninyo sila (ang mga kâfir) saanman ninyo sila matagpuan. Kung paanong pinalayas nila kayo (mula sa Mecca), palayasin din ninyo sila. Ang kanilang fitna ng shirk ay higit na masama kaysa sa pagpatay. Hangga’t hindi sila nakikipaglaban sa inyo sa Masjid al-Harâm, huwag din kayong makipagdigma sa kanila roon. Ngunit kung patayin nila kayo roon, patayin din ninyo sila roon. Ganyan ang parusa sa mga kâfir. Kung titigil sila sa pagtanggi sa Allâhu ta’âlâ at sa pakikipagdigma, (tumigil din kayo. Sapagkat) tunay na ang Allâhu ta’âlâ ay lubhang Mapagpatawad at lubhang Maawain.”10
Sa isang marangal na âyat na ipinadala pagkatapos ay sinabi: “Makipagdigma kayo sa mga mapagsamba sa diyus-diyusang iyon hanggang sa wala nang matirang bakas ng fitna ng shirk at ang relihiyon ay maging sa Allâhu ta’âlâ lamang (hanggang sa ang Allâhu ta’âlâ lamang ang sambahin). Kung titigil sila (sa shirk), (walang pang-aapi sa kanila.) Ang pagkapoot (parusa) ay laban lamang sa mga mapang-api.”11
Mâ madahtu Muhammadan bi maqâlâtî,
Lâkin madahtu maqâlâtî bi Muhammadin.
(Hindi ko kayang purihin si Muhammad ’alaihis-salâm;
Sa pamamagitan niya ay pinahahalagahan ko ang aking mga sinulat.)
Imâm Rabbânî (rahmatullâhi ’alaih)