MGA KAMPANYA (GHAZWA) AT MGA EKSPEDISYON (SARIYYA)
Noong nasa Mecca pa ang mga Muslim, labis silang inaapi ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Ang ilan ay binubugbog nila, ang ilan ay binabasagan ng ulo, at ang ilan naman ay pinahihirapan nila sa di-maisip na paraan. Noon ay walang pahintulot na makipagdigma, sapagkat marami ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan; ang pakikipagdigma ay magiging laban sa kapakanan ng mga Muslim. Pagdating nila sa Medina ay dumami ang mga Sahâba. Sa tulong ng mga Ansâr ay nagkaroon sila ng lakas. Nagkamit ng kapangyarihan ang Islam at naging ayon sa batas ang jihâd. Ibinigay ang pahintulot na makipaglaban sa mga di-mananampalataya.
Paglusob, kampanya at ekspedisyon
Upang pangalagaan ang katahimikan ng Medina at bantayan ang kalagayan ng mga kaaway, bumuo ang Karangalan ng sansinukob (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ng mga sariyya (mga pangkat na manlulusob, mga yunit), ibig sabihin, maliliit na yunit militar. Ang bilang ng mga lumalahok sa mga sariyya na ito, na ipinadadala ni Rasûlullah laban sa mga di-mananampalataya nang hindi siya mismo sumasama, ay mula lima hanggang apat na raan. Ang mga digmaang nilahukan at personal na pinamunuan ng ating Pinuno, ang Propeta, ay tinatawag namang kampanya (ghazâ, ghazwa). Ang paglabas ng hukbo patungo sa digmaan ay tinatawag na paglusob, at ang kalagayan ng digmaan ay mobilisasyon.
Upang mahadlangan ang biglaang pagsalakay ng kaaway, pinasimulan ng ating minamahal na Propeta sa Medina ang paraan ng pagbabantay, nagpalabas siya ng mga patrolya, at sa gayon ay isinagawa niya ang mga kinakailangang hakbang para sa kaligtasan.
Si Rasûlullah (sall-Allâhu ‘alaihi wa sallam) ay nagsagawa ng dalawampu’t pitong kampanya. Ang mga ito ay: Abwâ (Waddân), Buwât, ang Unang Badr (Safwân), Dhu’l-‘Ushayra, Badr (Badr al-Kubrâ), Qarqarat al-Kudr, Banû Qaynuqâ’, Sawîq, Ghatafân (Anmâr, Dhû Amr), Bahrân (Banû Sulaym, Najrân), Uhud, Hamrâ al-Asad, Banû Nadîr, ang Maliit na Badr (Badr as-Sughrâ), Dhât ar-Riqâ’, Dûmat al-Jandal, Muraysî’ (Banû Mustaliq), Khandaq (Ahzâb), Banû Qurayza, Banû Lihyân, Ghâba (Dhû Qarad), Khaybar, Wâdi’l-Qurâ, ang Pagsakop sa Mecca, Hunayn, Tâ’if at Tabûk.
Sa siyam lamang sa mga kampanyang ito nagkaroon ng labanan. Ang mga ito ay: Badr (Badr al-Kubrâ), Uhud, Muraysî’ (Banû Mustaliq), Khandaq (Ahzâb), Banû Qurayza, Khaybar, Wâdi’l-Qurâ, Hunayn at Tâ’if. Ang Mecca ay nasakop nang walang digmaan, at naging Muslim ang buong bayan.
Sa iba pang mga kampanya ay walang naganap na labanan: sa ilan ay gumawa ng kasunduan, sa ilan ay sumuko ang kaaway; ang isang bahagi ng mga di-mananampalataya ay hindi nangahas na harapin ang hukbo ng Islam, at ang karamihan sa kanila, sa sandaling mabalitaan nilang dumarating ang hukbo ng Islam, ay tumakas sa mga bundok at naglaho.
Sa kawikaang ito natatamo ng lahat ng pamahalaan ang tagumpay at kaginhawahan:
“Maging handa ka sa digmaan kung nais mo ang kapayapaan at kaayusan.”
Abdülhak Molla
“Makipaglaban din kayo sa landas ng Allâhu ta’âlâ sa mga nakikipagdigma sa inyo. Ngunit huwag kayong lumampas sa hangganan at huwag kayong magmalabis” Baqara: 190
Ang mga sariyyang ipinadala ng ating Pinunong Rasûlullah
Ang mga unang sariyya – ang pangkat ni Hadrat Hamza
Kinakailangang pahinain ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan sa larangan ng kalakalan at kabuhayan at sa gayon ay ibalik sila sa tamang landas. Dahil dito ay kailangang putulin ang mga daan ng kalakalan patungong Syria. Nang panahong iyon ay nabalitaan na may isang karaban ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan na dumaraan malapit sa Medina. Sa simula ng Ramadân, ang ikapitong buwan ng unang taon ng Hijra, iniutos ng ating minamahal na Propeta na agad ihanda ang paglusob, at itinalaga niya si Hadrat Hamza bilang komandante ng tatlumpung mangangabayo. Matapos niyang ipayo sa kanya na matakot sa Allâhu ta’âlâ at pakitunguhan nang mabuti ang mga nasa ilalim ng kanyang utos, sinabi niya: “Lumabas kayo sa kampanya sa landas ng Allâhu ta’âlâ, na binabanggit ang pangalan ng Allâhu ta’âlâ! Labanan ninyo ang mga hindi kumikilala sa Allâhu ta’âlâ…” Binigyan niya si Hadrat Hamza ng isang puting watawat at inihatid siya nang may pamamaalam.
Kasama ang mga mangangabayong nasa ilalim ng kanyang utos, kumilos si Hadrat Hamza patungo sa karaban ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, na binabantayan ng tatlong daang mangangabayo. Nang dumating ang karaban, na patungo sa Mecca mula sa Damascus, sa lugar na tinatawag na Sîf al-Bahr, nakasalubong nito ang mga mujâhid. Agad na pumuwesto sa hanay ng labanan ang maluwalhating mga Sahâba at naging handa sa paglalaban. Nang sandaling iyon ay dumating si Majdî ibn ’Amr Juhanî, na naroroon, at pumagitna. Si Majdî ibn ’Amr Juhanî ay kakampi ng dalawang panig. Nang makita niyang napakakaunti ng mga Muslim at napakarami ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan, inakala niyang maaaring matalo ang mga Muslim. Sa pag-asang mananatili magpakailanman ang pamahalaan ng mga Muslim, namagitan siya at napigilan niya ang dalawang panig sa paglalaban. Pagkatapos ay bumalik sa Medina si Hadrat Hamza at ang kanyang mga kasamahan. Nang iulat sa ating Pinuno, ang Propeta, ang ginawa ni Majdî, ipinahayag niya ang kanyang kasiyahan at sinabi: “Gumawa siya ng isang pinagpala, mabuti at tamang gawain.”1
Ang pangkat ni ’Ubayda ibn Hârith
Pagkatapos nito ay hindi na naputol ang mga sariyya. Ipinasailalim kay Hadrat ’Ubayda ibn Hârith ang mga animnapu o walumpung mujâhid, at ipinadala siya sa Râbigh. Sa sandaling magkaharap ang dalawang hukbo, nagsimulang pumana ang magkabilang panig. Ang unang pumana mula sa hukbo ng Islam ay si Sa’d ibn Abî Waqqâs. Ang dalawang daang mapagsamba sa diyus-diyusan sa ilalim ni Abû Sufyân ay nag-akalang ang malaking bahagi ng hukbo ng Islam ay nakaabang sa pananambang; dahil sa takot sa mga Muslim ay nakita nila ang kaligtasan sa pagtakas.2
Makipaglaban tayo sa landas ng Allah, magkamit ng dangal, ng dangal…
Sa Qur’ân ay ipinangangako ng Kataas-taasang Allah ang tagumpay.
“Lumabas kayo sa kampanya sa landas ng Allâhu ta’âlâ, na binabanggit ang pangalan ng Allâhu ta’âlâ! Labanan ninyo ang mga hindi kumikilala sa Allâhu ta’âlâ” Hadîth sharîf
Ang mga kampanya ng ating Pinunong Rasûlullah
Ang mga unang kampanya – ang kampanya sa Waddân
Tinatawag din itong kampanya sa Abwâ. Ito ang unang kampanya ni Rasûlullah. Naganap ito sa ikalabindalawang buwan ng Hijra. Si Hadrat Sa’d ibn ’Ubâda ang iniwan bilang kahalili sa Medina. Animnapung tao ang humayo laban sa Quraysh at sa tribong Banû Damra. Si Hadrat Hamza ang may dala ng bandila. Hindi nila nakasalubong ang mga taga-Mecca. Dumating sila sa lugar na tinatawag na Waddân. Isang nakasulat na kasunduan ang ginawa sa tribong Banû Damra. Ayon dito:
1- ang mga anak ni Damra ay hindi kailanman tutulong sa kaaway,
2- ang buhay at ari-arian ng mga anak ni Damra ay nasa ilalim ng pangangalaga ng mga Muslim,
3- bilang kapalit, kapag tinawag ng ating Pinuno, ang Propeta, ang mga anak ni Damra para sa isang digmaan, agad silang tatakbo upang tumulong.
Ang kampanya sa Buwât
Ang kampanyang ito ang ikalawang kampanya ni Rasûlullah. Ito ay noong buwan ng Rabî’ al-awwal ng ikalawang taon ng Hijra. Si Hadrat Sâ’ib ibn ’Uthmân ibn Maz’ûn ang iniwan bilang kahalili sa Medina. Nang mabalitaan na ang isang karaban ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan na may isang daang tao, sa pamumuno ni Abû Sufyân, ay patungo sa Damascus kasama ang dalawang libo’t limang daang kamelyo, dalawang daang tao ang humayo laban sa karaban ng Quraysh. Bagaman hinalughog nang hakbang-hakbang ang bawat panig hanggang sa bundok Buwât, hindi nadakip ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan.
Ang kampanya sa Dhu’l-’Ushayra
Naganap ito sa simula ng ikalabing-anim na buwan ng Hijra. Nabalitaan na ang isang malaking karaban ng kalakalan na pag-aari ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Mecca, sa ilalim ng utos ni Abû Sufyân, ay patungo sa Damascus. Iniwan ni Rasûlullah si Abû Salama ibn ’Abdulasad bilang kanyang kahalili. Ibinigay niya ang bandila kay Hadrat Hamza (radiy-Allâhu ’anh). Mayroon silang tatlumpung kamelyo, na sinasakyan nila nang halinhinan. Kasama ang mga isandaan at limampu o dalawang daang mujâhid, dumating sila sa lugar na tinatawag na ’Ushayra at naghintay roon nang ilang araw. Hindi naging posible na madakip ang karaban. Nakipagpayapaan sila sa mga anak ni Mudlij at bumalik sa Medina.
Ang Unang kampanya sa Badr
Tinatawag din itong kampanya sa Safwân. Ilang araw pa lamang mula nang bumalik sila mula sa kampanya sa Buwât nang mabalitaan na ang isang taga-Quraysh na nagngangalang Kurz ibn Jâbir Fihrî, kasama ang kanyang mga tauhan, ay sumalakay sa bundok Jammâ’ at itinaboy ang mga baka at kamelyong nanginginain doon.
Iniwan ng ating Pinuno, ang Propeta, si Zayd ibn Hâritha bilang kanyang kahalili at humayo siya kasama ang ilang Sahâba patungo sa pinangyarihan. Sa pagkakataong ito ay ibinigay niya ang bandila kay Hadrat ’Alî.
Nang dumating ang mga mujâhid sa pinangyarihan, iniwan na nina Kurz at ng iba pa ang mga hayop at binura ang kanilang mga bakas. Bagaman sinilip nila ang ilalim ng bawat bato hanggang sa lambak ng Safwân sa Badr, hindi nila natagpuan ang mga taong iyon.
Ang pangkat ni ’Abdullah ibn Jahsh (ang sariyya sa Batn Nakhla)
Isang araw ay nais ng ating Pinuno, ang Propeta, na bumuo ng isang sariyya patungong Nakhla upang manmanan ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh. Nais din niyang gawing komandante ng mga sundalong ipadadala si Hadrat Abû ’Ubayda ibn Jarrâh. Nang matanggap ni Abû ’Ubayda ibn Jarrâh ang utos na ito, nagsimula siyang umiyak dahil sa sakit ng pagkalayo sa ating Propeta.
“Mabuting balita sa mga namamatay sa daan ng hajj at sa mga lumalabas sa kampanya sa landas ng Allah!” Hadîth sharîf
Sa halip niya ay itinalaga ni Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) si Hadrat ’Abdullah ibn Jahsh bilang amîr.3
Si ’Abdullah ibn Jahsh ay isa sa mga taong nagsasabuhay ng Islam nang may maalab na sigla. Nang siya ay maging Muslim, kahit pinahirapan siya ng mga di-mananampalataya sa di-maisip na paraan, nilabanan niya sila sa lakas ng pananampalataya at tiniis niya nang may katatagan ang kanilang mga pagpapahirap at kalupitan. Kaya sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta, tungkol sa kanya sa kanyang mga Sahâba: “Siya ang pinakamatiisin at pinakamatatag sa inyo sa gutom at uhaw.” Narinig ni ’Abdullah ibn Jahsh ang mga mabuting balitang ibinigay ng ating Pinunong Rasûlullah para sa mga martir, kaya lagi niyang inaasam ang pagkamartir. Sa mga digmaan ay lumalaban siya nang buong giting sa pinakaunahan.
Sinabi ni Hadrat ’Abdullah ibn Jahsh: “Nang araw na iyon, matapos magsagawa ang Rasûl ’alaihis-salâm ng salât sa gabi (’ishâ), tinawag niya ako sa kanyang tabi at sinabi: ‘Pumunta ka sa akin nang maaga bukas ng umaga. Dalhin mo rin ang iyong sandata. Ipadadala kita sa isang lugar.’
Kinaumagahan ay pumunta ako sa masjid. Dala ko ang aking espada, ang aking pana, ang aking mga palaso at ang aking lalagyan, at ang aking kalasag ay nasa aking tabi. Matapos pangunahan ng Rasûl ‘alaihis-salâm ang salât sa madaling-araw, umuwi siya sa kanyang bahay. Dahil nauna akong dumating, naghihintay ako sa harap ng pinto. Nakakita siya ng ilan mula sa mga Muhâjirûn na sasama sa akin. Sinabi niya: ‘Itinalaga kita bilang komandante ng mga taong ito,’ at binigyan niya ako ng isang liham. ‘Humayo ka! Buksan mo ang liham matapos ang dalawang gabing paglalakbay. Kumilos ka ayon sa iniuutos doon,’ sabi niya. Nagtanong ako: ‘Yâ Rasûlallah! Saang direksiyon ako pupunta?’ Sinabi niya: ‘Tahakin mo ang daan ng Najdiyya. Tumungo ka sa Rakiyya, sa balon!’”
Nang italaga si ’Abdullah ibn Jahsh sa paglusob sa Nakhla, sa unang pagkakataon ay ibinigay sa kanya ang titulong Amîr al-Mu’minîn. Siya ang unang amîr sa Islam na tinawag sa pangalang ito. Makalipas ang dalawang araw, nang marating nila kasama ang isang yunit na may walo o labindalawang tao ang lugar na Malal, binuksan niya ang liham, at ganito ang nakasulat dito:
“Bismillâhir-rahmânir-rahîm. Kapag nabasa mo na ang liham na ito, magpatuloy ka sa paglalakbay sa pangalan at pagpapala ng Allâhu ta’âlâ hanggang sa makababa ka sa lambak ng Nakhla, sa pagitan ng Mecca at Tâ’if. Huwag mong pilitin ang sinuman sa iyong mga kasamahan na sumama sa iyo! Manmanan mo ang mga Quraysh sa lambak ng Nakhla at ang karaban ng mga Quraysh, sundan at bantayan mo sila. Ipabatid mo sa amin ang mga balita tungkol sa kanila.”
Matapos basahin ang liham, sinabi ng Amîr al-Mu’minîn na si Hadrat ’Abdullah ibn Jahsh: “Kami ay mga lingkod ng Allâhu ta’âlâ, at sa Kanya kaming lahat ay babalik. Narinig ko at sumunod ako. Tutuparin ko ang utos ng Allâhu ta’âlâ at ng Kanyang minamahal na Rasûl,” at hinagkan niya ang liham at ipinatong ito sa kanyang ulo. Pagkatapos ay humarap siya sa kanyang mga kasamahan at sinabi: “Ang sinuman sa inyo na nag-aasam na maging martir ay sumama sa akin. Ang ayaw sumama ay maaaring bumalik. Hindi ko pinipilit ang sinuman sa inyo. Kung hindi kayo sasama, mag-isa akong pupunta at tutuparin ko ang utos ng Rasûl ’alaihis-salâm.” Sabay-sabay na sumagot ang kanyang mga kasamahan: “Narinig namin ang mga utos ng ating Pinuno, ang Propeta. Kami ay sumusunod sa Allâhu ta’âlâ, kay Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) at sa iyo. Humayo ka saanman mo nais, sa pagpapala ng Allâhu ta’âlâ.”
Ang maliit na hukbong ito, na kinabibilangan din ni Hadrat Sa’d ibn Abî Waqqâs, ay naglakbay patungong Hijâz at dumating sa Nakhla. Nagtago sila sa isang lugar at sinimulang manmanan mula roon ang mga Quraysh na dumaraan. Nang sandaling iyon ay may dumaang isang karaban ng Quraysh. May mga karga ang mga kamelyo nito. Lumapit ang mga mujâhid sa karaban at inanyayahan sila sa Islam; nang hindi nila ito tanggapin, nagsimula ang labanan. Napatay nila ang isa sa kanila at nabihag ang dalawa; ang isa naman ay hindi nila naabutan dahil nakasakay siya sa kabayo. Napunta sa mga mujâhid ang lahat ng ari-arian ng mga di-mananampalataya. Inilaan ni ’Abdullah ibn Jahsh para sa ating Pinunong Rasûlullah ang ikalimang bahagi ng mga samsam na ito (ghanîma). Ito ang unang samsam na nakuha ng mga Muslim.4
Ipinaliwanag ng ating Pinuno, ang Propeta, sa mga bihag ang Islam at inalok niya sila na sumampalataya. Naging Muslim si Hakam ibn Kaysân. Tinanggihan ni ’Uthmân ibn Kaysân ang Islam at pumunta siya sa Mecca.
Masjid al-Qiblatayn
Labimpitong buwan na ang lumipas mula nang lumipat ang ating minamahal na Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) sa Madîna al-Munawwara. Hanggang noon ay palagi niyang isinasagawa ang kanyang mga salât nang nakaharap sa Bayt al-Maqdis sa pinagpalang Jerusalem. Nang mga araw na iyon ay nakarating sa ating Pinunong Rasûlullah ang sinasabi ng mga Hudyo: “Kay kakaibang bagay! Iba sa amin ang kanyang relihiyon, ngunit ang kanyang qibla ay katulad ng sa amin!” Nasaktan ang kanyang pinagpalang puso dahil sa mga usap-usapang ito.
Isang araw, nang dumating si Jibrîl ’alaihis-salâm, sinabi niya sa kanya: “O Jibrîl! Nais kong ibaling ng Allâhu ta’âlâ ang aking mukha mula sa qibla ng mga Hudyo patungo sa Ka’ba.”
Sumagot si Jibrîl ’alaihis-salâm: “Ako ay isang lingkod lamang. Hilingin ninyo ito sa Allâhu ta’âlâ!”
Pagkatapos nito ay ipinahayag ang ika-144 na marangal na âyat ng sûra al-Baqara. Sinabi rito: “(O Aking Habîb! Sa paghihintay sa pagdating ng kapahayagan) tunay na nakikita Namin ang paulit-ulit na pagbaling ng iyong mukha sa langit. Kaya ibabaling ka Namin sa isang qibla na iyong ikasisiya. Ngayon ay ibaling mo ang iyong mukha sa direksiyon ng Masjid al-Harâm (sa Ka’ba). (O mga mananampalataya!) Kayo rin, saanman kayo naroroon, ibaling ninyo ang inyong mukha sa direksiyong iyon sa mga salât. Walang pag-aalinlangan, ang mga binigyan ng Kasulatan ay tiyak na nakaaalam na ang pagbabagong ito ng qibla ay katotohanang mula sa kanilang Panginoon. At ang Allâhu ta’âlâ ay hindi nakaliligta sa kanilang mga ginagawa.”
Nang ipahayag ang marangal na âyat na ito sa isang Martes, sa kalagitnaan ng buwan ng Sha’bân, pinangungunahan ng ating Pinunong Rasûlullah ang kanyang mga Sahâba sa salât sa tanghali o sa hapon sa Masjid ng Banû Salima. Habang sila ay nasa ikatlong rak’a ng salât, dumating ang utos na humarap sa Ka’ba. Sa sandaling matanggap niya ang kapahayagan ay ibinaling niya ang kanyang mukha sa Ka’ba al-Mu’azzama. Sumunod din ang mga Sahâba kay Habîb-i akram at humarap sa direksiyong iyon. Mula noon ay tinawag ang masjid na ito na “Masjid al-Qiblatayn”, ibig sabihin, ang masjid na may dalawang qibla.
Pumunta rin ang ating Pinunong Rasûlullah sa Qubâ; ginawa niyang muli ng kanyang pinagpalang mga kamay ang mihrâb ng unang masjid na itinayo roon, at pinalitan niya ang mga pader ng masjid.5
“O Jibrîl! Nais kong ibaling ng Allâhu ta’âlâ ang aking mukha mula sa qibla ng mga Hudyo patungo sa Ka’ba” Hadîth sharîf
Masjid al-Qiblatayn
Ang unang qibla ng mga Muslim ay ang Masjid al-Aqsâ, sa direksiyong hilagang-kanluran. Ito rin ang qibla ng mga Hudyo. Dahil humaharap ang mga Muslim sa kanilang qibla, nililibak ng mga Hudyo ang mga Sahâba. Ang ating minamahal na Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ay nanalangin sa Haqq ta’âlâ at hiniling na ang ating qibla ay maging ang Ka’ba al-Mu’azzama. Habang pinangungunahan ng ating Pinunong Rasûlullah ang isang salât sa tanghali sa masjid na ito [sa ibang riwâyat ay ang salât sa hapon], ipinahayag ang marangal na âyat na may kahulugang “Humarap kayo sa Ka’ba”, at humarap sila sa Ka’ba al-Mu’azzama, sa direksiyong timog-silangan. Kaya tinatawag ang masjid na ito na Masjid al-Qiblatayn, na nangangahulugang “ang masjid na may dalawang qibla”.
