ANG TAON NG DALAMHATI

Ang dalamhati sa mga anak

Si Qâsim, ang panganay na anak na lalaki ng ating Pinuno, ang Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), ay pumanaw sa gulang na labimpitong buwan. Ilang taon matapos ang masakit na pangyayaring ito, pumanaw rin ang kanyang isa pang anak na lalaki na si ’Abdullah. Habang dumadaloy ang luha mula sa kanyang pinagpalang mga mata, humarap ang ating Pinunong Rasûlullah sa bundok at sinabi: “O bundok! Kung ang dumating sa akin ay dumating sa iyo, hindi mo ito makakayanan at guguho ka!” Sa gayon niya ipinahayag ang kanyang dalamhati. Sa tanong ng ating ina na si Hadrat Khadîja: “Yâ Rasûlallah! Nasaan na sila ngayon?” sumagot siya: “Sila ay nasa Paraiso.”

Nang pumanaw ang dalawang anak na lalaki ng Sultan ng sansinukob, ang ating minamahal na Propeta, labis na nagalak ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan. Sinamantala ito ng mga di-mananampalatayang gaya ni Abû Jahl at nag-ingay sila sa paligid: “Ngayon ay abtar na si Muhammad; naputol na ang kanyang lahi. Wala na siyang anak na lalaking magpapatuloy ng kanyang lahi. Kapag pumanaw na rin siya, malilimutan na ang kanyang pangalan at katanyagan.”

Dahil dito ay ipinahayag ng Allâhu ta’âlâ ang sûra al-Kawthar at inaliw ang Kanyang Rasûl. Ayon sa kahulugan ay sinabi: “(O Aking Habîb!) Tunay na ipinagkaloob Namin sa iyo ang Kawthar (ipinagkaloob Namin sa iyo ang lawa ng Kawthar at napakaraming kabutihan). Kaya magsagawa ka ng salât (pagdarasal) para sa iyong Panginoon at mag-alay ka ng hayop. Tunay na ang walang kabutihan at putol ang lahi ay ang nanlalait sa iyo (sa pagtawag sa iyong putol ang lahi). (Ang taong tumatawag sa iyong abtar ay siya mismo ang walang supling, walang karangalan at walang pangalan. Tungkol naman sa iyo, Aking Habîb: ang iyong dalisay na lahi, ang iyong katanyagan at karangalan ay magpapatuloy hanggang sa Araw ng Paghuhukom. Sa Kabilang-buhay rin ay nakalaan para sa iyo ang maraming dakilang karangalan na hindi sumasagi sa isip ninuman.)”1

Ang pagpanaw ni Abû Tâlib

Sa mga araw matapos ang pagpanaw ng mga anak na lalaki ng ating Pinunong Rasûlullah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam), nagkasakit si Abû Tâlib, at sa bawat araw na lumilipas ay lumulubha ang kanyang sakit. Nang marinig ito ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan ng Quraysh, ganito ang kanilang inisip: “Habang nabubuhay si Abû Tâlib, nagsikap siya nang husto upang ipagtanggol si Muhammad. Ngayon ay malapit na ang oras ng kanyang paglisan. Dalawin natin siya, kahit sa kanyang huling sandali. Sapagkat naging Muslim na rin si Hamza, isang bayaning Arabe na walang kapantay, at si ’Umar, na ang kadakilaan, lakas at kawalang-takot ay kasinlinaw ng araw. Sa bawat araw na lumilipas, may mga taong dumarating mula sa mga tribong Arabe at pangkat-pangkat na sumusunod sa kanya. Sa gayon ay dumarami ang mga Muslim araw-araw at pinupuno ng kanilang tinig ang daigdig. Sa ganitong kalagayan, kailangang sumunod tayo sa kanila, o kaya’y maghanda tayo para sa digmaan at labanan. Puntahan natin si Abû Tâlib at ipaliwanag sa kanya ang kalagayan upang pagkasunduin niya tayo. Huwag nating salakayin ang relihiyon ni Muhammad, at huwag din niyang salakayin ang ating relihiyon.” Dala ang ganitong kaisipan, pumunta sila kay Abû Tâlib. Ang mga kilalang tao na gaya nina ’Uqba, Shayba, Abû Jahl at Umayya ibn Khalaf ay umupo sa mga kutson sa tabi ng higaan ni Abû Tâlib at nagsabi: “Naniniwala kami sa inyong kadakilaan at kinikilala namin ang inyong kahigitan. Kaya hindi kami kailanman sumalungat sa inyo. Natatakot kami na pagkamatay ninyo ay haharapin kami ni Muhammad at magpapatuloy ang alitan sa pagitan namin. Pagkasunduin ninyo kami upang hindi namin salakayin ang relihiyon ng isa’t isa.”

“O bundok! Kung ang dumating sa akin ay dumating sa iyo, hindi mo ito makakayanan at guguho ka!” Hadîth sharîf

Gaya ng mga libingan ng maraming dakilang tao ng Islam, ang mausoleo ng unang asawa ng ating minamahal na Propeta (sall-Allâhu ta’âlâ ’alaihi wa sallam), ang ating ina na si Hadrat Khadîja (radiy-Allâhu ’anhâ), ay ipinagiba at pinawi.

Ipinatawag ni Abû Tâlib ang ating Pinuno, ang Propeta, at sinabi: “Hinihiling sa iyo ng lahat ng pangunahing tao ng Quraysh na huwag mong pakialaman ang kanilang relihiyon. Kung tatanggapin mo ito, maglilingkod sila sa ilalim ng iyong utos at magiging mga katulong mo.” Sinabi ng Pinuno ng mga sanlibutan: “O tiyo! Nais ko lamang silang anyayahan sa iisang salita; sa salitang iyon ay susuko sa kanila ang lahat ng Arabe, at ang mga hindi Arabe ay magbabayad pa sa kanila ng jizya.” At sinabi niya sa mga maharlika ng Quraysh: “Oo! Kung sasabihin ninyo sa akin ang iisang salita, sa pamamagitan nito ay mamamahala kayo sa lahat ng Arabe, at susuko rin sa inyo ang mga hindi Arabe.” Sinabi ni Abû Jahl: “Sige. Sasabihin namin ito nang sampung ulit. Ano ba ang salitang iyon?” Nang sabihin ng ating Pinunong Rasûlullah: “Kung sasabihin ninyo ang ‘Lâ ilâha illallâh’ at aalisin at itatapon ninyo ang mga diyus-diyusang sinasamba ninyo bukod sa Allâhu ta’âlâ,” agad na sinabi ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan: “Humiling ka sa amin ng ibang bagay maliban dito!…” Sinabi ng ating Pinuno, ang Propeta: “Kahit dalhin pa ninyo ang araw at ilagay sa aking mga kamay, wala akong hihingin sa inyo maliban dito.”

Sinabi ng mga mapagsamba sa diyus-diyusan: “O Abu’l-Qâsim! Napakakakaibang mungkahi ang iyong ginagawa. Nais naming isaalang-alang ang iyong kalooban, ngunit hindi mo naman pinagbibigyan ang aming kalooban!” Pagkatapos ay tumayo sila at umalis. Nang makaalis sila, sinabi ni Abû Tâlib sa ating Pinuno, ang Propeta: “Lubos na makatwiran ang hiningi mo sa mga Quraysh. Totoo ang iyong sinabi.” Ang salitang ito ng kanyang tiyo ay nagbigay ng pag-asa sa ating Pinunong Rasûlullah; naunawaan niyang maaaring sumampalataya si Abû Tâlib, at sinabi niya: “O tiyo! Sabihin mo nang minsan ang ‘Lâ ilâha illallâh’!.. Upang makapamagitan ako para sa iyo sa Araw ng Paghuhukom.” Sinabi ni Abû Tâlib: “Natatakot ako na pupulaan ako ng mga tao at sasabihin: ‘Natakot siya sa kamatayan kaya siya naging Muslim.’ Kung hindi dahil dito, pagbibigyan ko sana ang iyong kalooban.” Sa gayon ay ipinahiwatig niya na mabigat ito sa kanyang nafs. Patuloy na lumubha ang kanyang sakit, at siya ay pumanaw.2

Ang pagpanaw ng ating ina na si Hadrat Khadîja

Sa ikasampung taon ng bi’tha, tatlong araw matapos pumanaw si Abû Tâlib, at matapos ang tatlong taon ng pagkubkob na lumipas sa sakit at dalamhati, pumanaw rin ang ating pinagpalang ina na si Hadrat Khadîja – siya na naging kahati ng ating Pinunong Rasûlullah sa kanyang mga pighati at naging kasama niya sa buhay sa loob ng dalawampu’t limang taon. Iyon ay tatlong taon bago ang Hijra, sa simula ng buwan ng Ramadân; siya ay 65 taong gulang.3 Inilibing ng Karangalan ng sansinukob (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ang ating ina na si Hadrat Khadîja sa pamamagitan ng sarili niyang pinagpalang mga kamay. Labis siyang nalungkot sa pagkawalay sa kanya.

Ang sunud-sunod na pagpanaw ng ating ina na si Hadrat Khadîja at ng kanyang tiyo na si Abû Tâlib sa iisang taon ay naglubog sa ating Pinuno, ang Propeta, sa dalamhati. Kaya ang taong ito ay tinawag na “Sanat al-Huzn”, ibig sabihin, ang Taon ng Dalamhati.

Niyanig ng pagpanaw ng ating ina na si Hadrat Khadîja ang ating minamahal na Propeta at labis-labis siyang pinalungkot. Sapagkat siya ang unang sumampalataya at nagpatotoo sa ating Pinunong Rasûlullah. Bukod dito, siya ang kanyang pinakamalaking sandigan at tagaaliw. Nang ang lahat ay kaaway, binuksan niya ang kanyang buong puso at napuspos siya ng pagmamahal sa ating Propeta. Ginugol niya alang-alang sa Islam ang lahat ng kanyang ari-arian, kayamanan at anumang mayroon siya, at upang paglingkuran ang ating minamahal na Propeta ay pinag-isa niya ang gabi at araw. Hindi niya kailanman pinalungkot si Rasûlullah at hindi kailanman sinaktan ang kanyang damdamin. Paminsan-minsan ay ikinukuwento ito ng ating Pinuno, ang Propeta, at sa gayon ay ginugunita niya ang mga kabutihan ng kanyang pinagpalang asawa.

“O tiyo! Sabihin mo nang minsan ang ‘Lâ ilâha illallâh’!.. Upang makapamagitan ako para sa iyo sa Araw ng Paghuhukom” Hadîth sharîf

Isang araw, habang nasa labas ang ating Propeta, lumabas si Hadrat Khadîja upang hanapin siya. Nagpakita si Jibrîl ’alaihis-salâm kay Hadrat Khadîja sa anyo ng isang tao. Nais sanang itanong sa kanya ng ating ina na si Hadrat Khadîja ang tungkol sa ating Pinuno, ang Propeta, ngunit dahil inisip niyang maaaring kabilang ang taong iyon sa mga kaaway, bumalik siya. Nang makita niya ang ating minamahal na Propeta sa bahay, ikinuwento niya ang nangyari. Sinabi ng Karangalan ng sansinukob: “Alam mo ba kung sino ang taong nakita mo at nais mong pagtanungan tungkol sa akin? Siya si Jibrîl (’alaihis-salâm). Sinabi niya na iparating ko sa iyo ang kanyang salâm. Sinabi rin niya na ipabatid ko sa iyo na sa Paraiso ay may inihanda para sa iyo na isang tahanang yari sa mga perlas. Tunay na doon ay walang anumang bagay na puno ng dalamhati, kagipitan, hirap at pasanin na gaya ng mga narito.”

Naiwang nakabitin sa hangin ang kamay ng isa, nabulag ang isa pa

Pinaliliwanag ng ating minamahal na Propeta (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam) ang mga puso ng kanyang mga Sahâba, na kabilang sa pinakamapalad sa mga tao, sa pamamagitan ng mga pakikipag-usap na walang katulad. Ipinaliliwanag niya ang mga marangal na âyat na ipinahahayag, at wala siyang iniiwang anumang hindi naisalaysay o hindi naunawaan. Samantala, upang sumampalataya rin ang mga mapagsamba sa diyus-diyusan, pumupunta siya sa mga lugar na kanilang pinagtitipunan at inaanyayahan sila sa îmân nang hindi napapagod at hindi pinanghihinaan ng loob. Dahil dito ay labis na nagagalit sina Abû Jahl at Walîd ibn Mughîra at nagsasabi: “Kung magpapatuloy ito, ibabaling ni Muhammad ang lahat sa kanyang relihiyon at wala na siyang iiwang sasamba sa ating mga diyus-diyusan.” Isang araw ay nagpasiya sila na ang tanging paraan upang wakasan ito ay ang patayin ang ating minamahal na Propeta, ang Pinuno ng mga sanlibutan. Isinama ni Abû Jahl si Walîd ibn Mughîra at ang ilang kabataang lalaki mula sa mga anak ni Makhzûm at pumunta sa Baytullah. Sa sandaling iyon ay nagsasagawa ng salât ang ating minamahal na Propeta. Agad na lumundag pasulong si Abû Jahl na may hawak na bato. Sa sandaling itinaas niya ang kanyang kamay upang ipukol ang bato sa Habîb-i akram at Nabiyy-i muhtaram, naiwang nakabitin sa hangin ang kanyang mga kamay nang hindi gumagalaw. Wala siyang nagawa at natigilan siya sa pagkamangha. Sa ganoong kalagayan ay bumalik siya sa kanyang pinanggalingan. Pagdating niya sa mga mapagsamba sa diyus-diyusan, bumalik sa dati ang kanyang kamay, at nahulog sa lupa ang bato. Dinampot ng isa sa mga anak ni Makhzûm ang batong iyon at lumakad patungo sa ating Pinuno, ang Propeta, na nagsasabi: “Makikita ninyo! Ako ang papatay sa kanya!..” Nang lumapit siya, bigla siyang nabulag at hindi na niya makita ang kanyang paligid. Dahil dito, sabay-sabay na sumulong ang lahat ng anak ni Makhzûm patungo sa ating minamahal na Propeta. Sa sandaling nakalapit na sila nang husto sa ating Pinuno, ang Propeta, hindi na nila siya makita. Ngunit naririnig nila ang kanyang pinagpalang tinig. Kapag lumakad sila patungo sa pinanggagalingan ng tinig, naririnig ang tinig mula sa kanilang likuran; kapag lumingon naman sila, nagmumula itong muli sa dating lugar. Nasaksihan nila ito nang ilang ulit. Sa wakas, umalis sila roon nang natitigilan, nang wala silang nagawang anuman sa ating Pinunong Rasûlullah.

Ang pakikipagtipan nina Hadrat ’Âisha at Hadrat Sawda

Nang pumanaw si Hadrat Khadîja (radiy-Allâhu ’anhâ), wala nang natirang mangangalaga sa sambahayan ni Rasûlullah. Nang makita ni Khawla bint Hakîm Khâtûn ang kalagayang ito, pumunta siya sa harapan ng Dakilang Pinuno ng sanlibutan at sinabi: “Yâ Rasûlallah (sall-Allâhu ’alaihi wa sallam)! Kailangan ninyo ng isang kasama sa buhay na nababagay sa inyo, at ng isang asawang karapat-dapat sa paglilingkod sa inyo. Kung nais ninyo, hihingi ako para sa inyo ng isang mapapangasawa.” Sinabi ni Rasûlullah: “O Khawla, nasaan ang babaing karapat-dapat sa paglilingkod na ito?” Sinabi ni Khawla: “Kung dalaga ang nais ninyo, iyon ay si ’Âisha, ang anak na babae ng inyong kaibigang si Abû Bakr. Kung balo ang nais ninyo, nababagay si Sawda bint Zam’a.” Sinabi ng Rasûl ’alaihis-salâm: “Hingin mo silang dalawa para sa akin.” Nakipagtipan muna si Rasûlullah kay Hadrat ’Âisha, at pagkatapos ay kay Sawda. Kinuha niya si Hadrat Sawda sa kanyang tahanan sa Mecca. Ang pagdiriwang ng kasal kay Hadrat ’Âisha ay idinaos sa Medina, sa buwan ng Shawwâl ng ikalawang taon ng Hijra.