ІСЦІ ЗА МУХАММАДАМ АЛЕЙХІС-САЛЯМ

Ісці за Мухаммадам алейхіс-салям, гэта значыць прытрымлівацца яго, – значыць ісці шляхам, якім ішоў ён. Яго шлях – гэта шлях, які паказвае Святы Каран. Гэты шлях называецца Дын аль-Іслам (рэлігія іслам). Каб ісці за ім, трэба спачатку мець іман і добра вывучыць іслам, потым выконваць фарды і пазбягаць харамнага, а затым выконваць сунны і пазбягаць макрух. Пасля гэтага трэба імкнуцца ісці за ім і ў тым, што мубах (дазволена). Мець іман – значыць пачаць ісці за ім і ўвайсці праз дзверы шчасця.

Усявышні Аллах паслаў яго, каб заклікаць да шчасця ўсіх людзей на свеце, і ў дваццаць восьмым аяце суры Саба паводле сэнсу сказаў: «О Мой любімы Прарок! Я пасылаю цябе, каб ты абвяшчаў усім людзям на свеце радасную вестку пра вечнае шчасце і паказваў ім шлях да гэтага шчасця».

Напрыклад, калі той, хто ідзе за ім, трохі паспіць сярод дня, гэта ў шмат разоў больш каштоўна, чым праводзіць шмат начэй у пакланенні, не ідучы за ім. Бо рабіць «кайлула», гэта значыць трохі паляжаць да поўдня, было яго дабраславёнай звычкай. Ці, напрыклад, не трымаць пост у дзень свята і есці і піць, бо так загадвае яго рэлігія, больш каштоўна, чым гадамі трымаць пост, якога няма ў рэлігіі. Закят, дадзены беднаму паводле загаду яго рэлігіі, вышэйшы і больш годны, чым садака памерам з гару золата, дадзеная па ўласным жаданні.

Аднойчы хазрат Умар, здзейсніўшы ранішні намаз з джамаатам, паглядзеў на джамаат і, не ўбачыўшы аднаго чалавека, запытаўся пра яго. Асхабы сказалі: «Ён ночы напралёт да раніцы праводзіць у пакланенні. Магчыма, цяпер яго адолеў сон». Уладар вернікаў (Амір аль-мумінін) сказаў: «Лепш бы ён праспаў усю ноч і здзейсніў ранішні намаз з джамаатам».

Тыя, хто церпіць цяжкасці і змагаецца з сабой не так, як вучыць іслам, хоць і прытупляюць свой нафс, але іх намаганні не маюць вартасці і нікчэмныя, бо яны робяць гэта не паводле ісламу. Калі за гэтыя намаганні і будзе нейкая плата, у іх руках не апынецца нічога, акрамя некалькіх зямных выгод. А між тым што ўжо каштуе і што значыць увесь свет, каб некалькі яго крошак мелі нейкую вартасць? Такія людзі падобныя да тых, хто робіць чорную працу: яны працуюць і стамляюцца больш за ўсіх, а плата іх у параўнанні з працай ніжэйшая за ўсіх. А тыя, хто ідзе за ісламам, – як ювеліры, што працуюць з тонкімі каштоўнымі камянямі і дарагімі дыяментамі. Працы ў іх мала, а заробак вельмі вялікі. Часам гадзіна іх працы прыносіць заробак соцень тысяч гадоў. Прычына ў тым, што справа, якая адпавядае ісламу, прынятая Найвышэйшым Аллахам, Ён ёю задаволены і таму вельмі яе ўхваляе. Што гэта так, Ён абвясціў у многіх месцах сваёй Кнігі.

Напрыклад, у трыццаць першым аяце суры Алі Імран Ён паводле сэнсу кажа:

«О Мой любімы Прарок! Скажы ім: „Калі вы любіце Усявышняга Аллаха і хочаце, каб Усявышні Аллах таксама любіў вас, ідзіце за мной! Усявышні Аллах любіць тых, хто ідзе за мной“».

Ісці за Мухаммадам алейхіс-салям – значыць ухваляць ахкам аль-ісламія і выконваць іх з любоўю, лічыць вялікімі і шанаваць яго загады і тое, што іслам цэніць і ставіць высока, а таксама вучоных і праведнікаў ісламу і старацца пашыраць яго рэлігію. А тых, хто не хоча ісці за яго рэлігіяй, не ўхваляе яе і не зважае на яе, – лічыць нізкімі.

«О Мой любімы Прарок! Я пасылаю цябе, каб ты абвяшчаў усім людзям на свеце радасную вестку пра вечнае шчасце і паказваў ім шлях да гэтага шчасця» Саба: 28

Найвышэйшы Аллах не любіць і не ўхваляе нічога, што не адпавядае ісламу. Ці можа быць саваб за тое, што нялюбае і неўхваленае? Наадварот, гэта вядзе да кары. Шчасце ў абодвух светах залежыць толькі і выключна ад таго, ці ідзе чалавек за Мухаммадам алейхіс-салям – уладаром гэтага свету і вечнага свету. Каб ісці за ім, трэба мець іман, вывучыць ахкам аль-ісламія і выконваць іх належным чынам. Выратаванне ад Пекла ў вечным свеце наканавана толькі тым, хто ідзе за Мухаммадам алейхіс-салям. Усе добрыя справы, усе адкрыцці, усе духоўныя станы і ўсе навукі гэтага свету будуць карысныя ў вечным свеце пры ўмове, што чалавек ідзе шляхам нашага ўладара Пасланніка Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям). Інакш кожная добрая справа тых, хто не ідзе за Прарокам Усявышняга Аллаха, застаецца ў гэтым свеце і становіцца прычынай таго, што іх вечны свет будзе разбураны. Гэта значыць, тое, што выглядае як дабро, – не што іншае, як істыдрадж (падман у выглядзе дабра). Каб ісці за Мухаммадам алейхіс-салям поўнасцю і бездакорна, трэба любіць яго поўнасцю і бездакорна. Прыкмета поўнай і даспелай любові – трымацца далей ад яго ворагаў і не любіць тых, хто яго не ўхваляе. У любові няма месца паблажлівасці, гэта значыць слабасці. Закаханыя губляюць розум ад любові да ўмілаванага і ні на хвіліну не адыходзяць ад яго загадаў. Яны не застаюцца разам з тымі, хто ідзе яму насуперак. Любоў да дзвюх процілеглых рэчаў не змяшчаецца ў адным сэрцы. Гэта значыць, спалучэнне дзвюх процілегласцей (джам аз-зіддайн) немагчымае. Дары гэтага свету часовыя і падманлівыя. Тое, што ёсць у руках сёння, заўтра будзе ў іншага. А тое, што будзе здабыта ў вечным свеце, бясконцае, і набываецца яно яшчэ ў гэтым свеце. Калі гэтае жыццё, што доўжыцца некалькі дзён, пражыць, ідучы за Мухаммадам алейхіс-салям, найкаштоўнейшым чалавекам гэтага свету і вечнага свету, можна спадзявацца на вечнае шчасце, бясконцае выбаўленне і выратаванне. Інакш, пакуль не ідзеш за ім, усё – нішто. Пакуль не ідзеш за ім, кожная добрая справа і кожная дабрачыннасць застаюцца тут, і ў вечным свеце нічога не трапіць у рукі. Нават найменшая доля паслядоўніцтва яму шматкроць вышэйшая за ўсе дары гэтага свету і за ўсё шчасце вечнага свету. Годнасць і гонар чалавецтва – ісці за ім. Каб ісці за Пасланнікам Аллаха, асноўная ўмова для мусульман – належаць да аднаго з чатырох праўдзівых мазхабаў Ахль ас-Сунна. Верыць у нашага ўладара Прарока, прызнаваць праўдай тое, што ён прынёс, любіць яго і слухацца, прымаць яго парады, паважаць і шанаваць яго – фард. Пра гэта Усявышні Аллах паводле сэнсу кажа: «Дык верце ва Усявышняга Аллаха і ў Яго Пасланніка – Яго прарока-уммі – і ідзіце за ім, каб вы знайшлі хідаю і правільны шлях».1 І: «Хто не верыць ва Усявышняга Аллаха і ў Яго Прарока, (няхай ведае,) што Мы сапраўды падрыхтавалі для гэтых няверуючых палымяны (жахлівы і страшны) агонь».2 Яхья ібн Мухаммад ібн Абдуллах, Мухаммад ібн Ібрахім ібн Саід, Умайя ібн Бустан і Мухаммад ібн Ібрахім ібн Саід паведамляюць, што Абу Хурайра (радыяллаху анху) перадаў ад Пасланніка Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) такі святы хадзіс. Наш уладар Пасланнік Аллаха сказаў: «Мне загадана змагацца з людзьмі, пакуль яны не засведчаць, што няма бога, акрамя Аллаха, і не павераць у мяне і ў тое, што я прынёс (іслам). Калі яны гэта зробяць (павераць), яны ўратуюць ад мяне сваю маёмасць і жыццё, за выключэннем права ісламу (гэта значыць, калі мусульманін учыніў грэх, яго караюць так, як вызначыў іслам). А яго разлік – за Аллахам».3

«Хто слухаецца мяне, той слухаецца Усявышняга Аллаха. Хто не слухаецца мяне, той не слухаецца Усявышняга Аллаха» Святы хадзіс

«Хто слухаецца мяне, той слухаецца Усявышняга Аллаха. Хто не слухаецца мяне, той не слухаецца Усявышняга Аллаха. Хто слухаецца майго загаду, той слухаецца мяне, а хто не слухаецца маіх загадаў, той не слухаецца мяне».

«Становішча таго, хто слухаецца мяне і ідзе за тым, што я прынёс, і таго, хто не слухаецца мяне і лічыць хлуснёй тое, што я прынёс, падобнае да становішча чалавека, які пабудаваў дом, падрыхтаваў розныя смачныя стравы (каб наладзіць для людзей вялікае частаванне) і даручыў аднаму чалавеку запрасіць людзей на ежу. Хто прыме запрашэнне, той увойдзе ў дом і будзе есці падрыхтаваныя стравы, колькі захоча. А хто не прыме запрашэння, той не зможа ўвайсці ў дом і не зможа паесці падрыхтаваных страў. Дом – гэта Рай (падрыхтаваны для багабаязных, якія адгукнуліся на заклік Пасланніка Аллаха). А той, хто заклікае (да Усявышняга Аллаха і ў Рай, поўны Яго дароў), – Мухаммад (алейхіс-салям). Хто не слухаецца Мухаммада (алейхіс-салям), той не слухаецца Усявышняга Аллаха. Мухаммад (алейхіс-салям) – той, хто размяжоўвае людзей на вернікаў, якія прызнаюць яго праўдзівым, і няверуючых, якія лічаць яго хлусам».

«Трымайцеся маёй сунны і сунны праведных халіфаў (Хулафа ар-Рашыдын) пасля мяне. Трымайцеся за яе з усёй сілай і старанна. Сцеражыцеся таго, што ўводзіцца (у рэлігію) пазней (таго, чаго няма ў Святым Каране, сунне, іджма аль-умма і кіяс аль-фукаха).

Бо ўсё, што ўводзіцца (у рэлігію) пазней, – бідат. А кожны бідат – гэта аблуда».4

У святым хадзісе пра тое, каб ісці за Пасланнікам Аллаха, які перадаў Анас ібн Малік, наш Прарок (саллаллаху алейхі ва саллям) сказаў: «Хто ажывіць маю сунну (распаўсюдзіць яе, сам выконваючы яе), той ажывіў мяне (узвысіў маю славу, выявіў мой загад). А хто ажывіў мяне, будзе са мной у Раі».

Наш уладар Прарок сказаў Білалу ібн Харысу: «Калі хто ўвядзе ў ісламе добрую сунну (сунна аль-хасана), ён атрымае саваб за яе і саваб тых, хто яе выконвае. А калі хто пракладзе ў ісламе дрэнную сцежку, на яго ляжа грэх за яе і грахі тых, хто па ёй ідзе».5

Хазрат Умар ібн Абдулазіз сказаў: «Наш уладар Пасланнік Аллаха праклаў добры шлях. Пасля яго шляхі пракладалі яго халіфы. Дзейнічаць паводле сунны Пасланніка Аллаха і сунны яго халіфаў, што былі пасля яго, – значыць дзейнічаць згодна з Кнігай Усявышняга Аллаха. Слухацца Усявышняга Аллаха і нашага ўладара Прарока – значыць умацоўваць рэлігію Усявышняга Аллаха. Ніхто не мае права псаваць і змяняць іслам». Дзейнічаць паводле слоў тых, хто ідзе супраць сунны, таксама недапушчальна. Тыя, хто ідзе за суннамі нашага ўладара Прарока і шаноўных асхабаў, знайшлі правільны шлях (хідая). Хто з іх просіць дапамогі, той атрымлівае яе. А хто ідзе супраць шаноўных сунн і не дзейнічае паводле іх, той пайшоў не тым шляхам, якім ідуць мусульмане. Усявышні Аллах пакідае такога чалавека на шляху, які той сам абраў, дазваляе яму рабіць дрэнныя справы і кідае яго ў Пекла. А Пекла – найгоршае з месцаў, куды можна трапіць.

Хазрат Ахмад ібн Ханбал сказаў: «Аднойчы я быў сярод людзей. Яны цалкам распрануліся і ўвайшлі ў ваду. А я, ідучы за святым хадзісам „Хто верыць ва Усявышняга Аллаха і ў Апошні дзень, няхай не ўваходзіць у лазню (не закрыўшы свой аўрат)“, не распрануўся. Той ноччу нехта сказаў мне ў сне: „О Ахмад! Радуйся! Бо Усявышні Аллах дараваў табе за тое, што ты ішоў за суннай Пасланніка Аллаха. Ён зрабіў цябе імамам. Людзі будуць ісці за табой“. Калі я запытаўся: „Хто вы?“, ён адказаў: „Я – Джыбрыль“». Хто не ідзе за Пасланнікам Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) ва ўсіх сваіх справах, той не можа быць вернікам. Калі ён не любіць Пасланніка Аллаха больш за ўласнае жыццё, яго іман не поўны. Пасланнік Аллаха – прарок усіх людзей і джынаў.

Кожнаму народу ў кожную эпоху абавязкова (ваджыб) ісці за ім. Кожны вернік павінен дапамагаць яго рэлігіі, пераймаць яго выдатны нораў, часта ўзгадваць яго дабраславёнае імя, а вымаўляючы ці чуючы яго, з пашанай і любоўю казаць салят і салям, прагнуць убачыць яго дабраславёнае аблічча, любіць і шанаваць Святы Каран, які ён прынёс, і яго рэлігію.

Не з прыхамаці гаварыў ён – кожнае яго чыстае слова было адкравеннем,
Акіянам, поўным перлаў мудрасці, быў ён – крыніца шчодрасці.
Целам быў ён сярод людзей, а сэрцам – сам-насам са сваім Сябрам,
Кожнае імгненне знаходзіў ён адзінства ў мностве – крыніца шчодрасці.
Няхай будуць салят і салям яму, яго сям’і і паплечнікам,
Бо ён зрабіў іх сваімі сябрамі – крыніца шчодрасці.
Прыйдзі, о Хакі, забудзь людзей, вучыся нораву ў Хабіба Ісціны,
Бо добры нораў ён атрымаў ад Ісціны ў дар – крыніца шчодрасці.
İbrâhîm Hakkı Erzurumî

«Найбольш любімы Усявышнім Аллахам чалавек – той, хто вывучае сваю рэлігію і вучыць ёй іншых. Вывучайце сваю рэлігію з вуснаў ісламскіх вучоных!» Святы хадзіс

Медына аль-Мунаввара [1890]