ХАДЖ
Пятая ўмова ісламу – ісці ў хадж. Гэта значыць, той, хто здольны, павінен адзін раз у жыцці здзейсніць хадж. Калі шлях бяспечны і цела здаровае, то таму, хто можа дабрацца да Меккі аль-Мукаррама і вярнуцца на грошы, што застаюцца звыш маёмасці, патрэбнай на ўтрыманне сям’і і дзяцей, якіх ён пакідае дома, пакуль не вернецца, фард – адзін раз у жыцці ў іхраме здзейсніць таваф вакол Каабы аль-Муаззама і пастаяць на раўніне Арафат.
Умовы, пры якіх хадж становіцца фардам
Умоў, пры якіх хадж становіцца фардам, восем: 1. Быць мусульманінам. 2. Дасягнуць палавой сталасці. 3. Быць пры розуме. 4. Быць здаровым. 5. Не быць рабом. 6. Каб маёмасць, якая ёсць, перавышала асноўныя патрэбы. 7. Каб надышоў час хаджу. Час хаджу – гэта дзень Арафы і чатыры дні свята. Улічваецца і час на дарогу. 8. Жанчыну, якая знаходзіцца ад Меккі на адлегласці падарожжа (сафар), павінен суправаджаць муж або махрам, з якім шлюб (ніках) для яе назаўсёды забаронены.
Таму, хто адпавядае гэтым васьмі ўмовам, фард адзін раз у жыцці здзейсніць хадж. Калі ён ходзіць больш за адзін раз, то хаджы ў наступныя гады – дадатковыя (нафіль). Дадатковае пакланенне (нафіль ібадат) – гэта пакланенне, якое не фард і не сунна, а здзяйсняецца па ўласным жаданні. Узнагарода за дадатковае пакланенне побач з узнагародай за абавязковае такая ж малая, як кропля вады побач з морам. Ісламскія вучоныя не дазволілі тым, хто жыве ў краінах, далёкіх ад Меккі, зноў ісці ў хадж. Абдуллах Дэхлеві (куддыса сіррух) у шэсцьдзесят трэцім лісце кажа: «На шляху хаджу пакланенні часцей за ўсё нельга здзейсніць поўнасцю. Таму імам Раббані (рахматуллахі алейх) у 123-м і 124-м лістах паведаміў, што ён не ўхваляе паездкі ва ўмру і ў дадатковы хадж». Дадатковы хадж, які перашкаджае выканаць які-небудзь фард або перашкаджае жанчынам пакрывацца, – харам. Ісці ў такі дадатковы хадж – не ўзнагарода, а грэх. Тое ж датычыцца і паездкі ва ўмру.
Фарды хаджу
Фардаў хаджу тры:
1. Уваходзячы ў іхрам, прыняць намер на хадж.
2. Пастаяць на Арафаце (вакфа). 3. Здзейсніць таваф аз-зіярат.
Для хаджу прымаць намер на іхрам – фард. Апранаць тканіну іхраму – сунна. Не насіць шытага адзення – ваджыб.
Першы час стаяння на Арафаце – ад часу заваль (калі сонца мінае зеніт) у дзявяты дзень месяца зуль-хіджа да раніцы наступнага дня. [Калі стаяць на Арафаце на адзін дзень раней ці на адзін дзень пазней, хадж становіцца батыль (несапраўдным). Вахабіты, хоць і не бачылі маладзіка, святкуюць свята на дзень раней. Хадж тых, хто не стаіць на Арафаце ў свой час, не сахіх.]
ГЭТА ТЫ, О ПАСЛАННІК АЛЛАХА
Правадыр усіх пасланнікаў –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
Поўня нябёсаў пэўнасці –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
Тваё святло – палымяны свяцільнік,
усе сусветы маюць патрэбу ў табе,
уладальнік кароны і Міраджа –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
Люстэрка Міласэрнага,
чыстае святло Усявышняга,
тайна сямі сэнсаў –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
Сведка ночы Ісра:
«Субханаллязі асра»,
той, у кім сабраны ўсе імёны, –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
О крыніца ласкі і шчодрасці,
тваё месца – Макам аль-Махмуд,
мэта ўсяго створанага –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
Умілаваны сярод душ,
скарбніца ведаў і спазнання (ірфан),
мой продак, мой настаўнік і султан –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
Той, хто адкрыў шлях таўхіду,
той, хто спазнаў тайну адзіноты (тафрыд),
надзея Худаі –
гэта ты, о Пасланнік Аллаха.
Aziz Mahmûd Hüdâyî
«Найкаштоўнейшая справа – прыняты хадж (хадж мабрур). У таго, хто здзейсніць прыняты хадж, грахі прабачаюцца. Ён становіцца як толькі што народжаны» Святы хадзіс