ЯК ЁН УШАНАВАЎ СВЕТ СВАІМ ПРЫХОДАМ (ЯГО НАРАДЖЭННЕ)

Мая ўмма, мая ўмма

Найшчаслівейшая з матак, якой выпаў найвышэйшы з усіх гонараў, хазрат Аміна так расказвае пра сваю цяжарнасць: «Пакуль я насіла яго, я ніколі не адчувала ні цяжару, ні болю. Я нават не адчувала, што цяжарная. Але аднойчы, калі прайшло шэсць месяцаў, паміж сном і явай нехта запытаўся ў мяне: „Ці ведаеш ты, каго носіш?“ Калі я адказала: „Не ведаю“, ён сказаў: „Ведай, што ты носіш апошняга з прарокаў!“ Калі наблізіліся роды, той самы чалавек зноў прыйшоў і сказаў: „О Аміна! Калі дзіця народзіцца, дай яму імя Мухаммад“. У іншым паданні сказана: „О Аміна! Калі дзіця народзіцца, дай яму імя Ахмад!“»

Наша маці хазрат Аміна так расказвае і пра хвіліну нараджэння: «Калі настала гадзіна родаў, я пачула грозны гук. Мяне ахапіла трымценне. Потым я ўбачыла белую птушку; яна прыляцела і пагладзіла мяне крыламі. Ад страху і трымцення не засталося і следу. У тое ж імгненне мяне ахапіла такая смага, быццам я гарэла. Побач з сабой я ўбачыла чашу шчарбету, белага, як малако. Мне далі яго выпіць. Я выпіла; ён быў халодны і саладзейшы за мёд. Смага мая прайшла. Потым я ўбачыла вялікае святло; мой дом так напоўніўся ім, што, акрамя гэтага святла, я больш нічога не бачыла.

Хто хоча выратавацца ад агню,
Няхай з любоўю і запалам кажа ас-салят!
Ассаляту вассаляму алейка, йа Расуляллах!
Ассаляту вассаляму алейка, йа Хабібаллах!
Ассаляту вассаляму алейка, йа Нур аль-Аршыллах.

«Я – хабіб Усявышняга Аллаха, Яго ўмілаваны. Я – правадыр прарокаў. Я кажу гэта не дзеля таго, каб выхваляцца» Святы хадзіс

Дом, у якім нарадзіўся наш уладар Прарок, належаў яго прадзеду Хашыму ібн Абд Манафу. Ён стаяў за 300–400 метраў на паўночны ўсход ад Каабы.

Падчас хіджры наш уладар Прарок перадаў гэты дабраславёны дом Акілу ібн Абі Таліб. Унукі Акіла прадалі яго Мухаммаду ібн Юсуфу ас-Сакафі.

Пазней гэты дабраславёны дом купіла маці Харуна ар-Рашыда Хайзуран Хатун і ператварыла яго ў мячэць.

Гэтую мячэць ахоўвалі Аббасіды і мамлюкі, а ў асманскую эпоху яе таксама старанна бераглі. Кануні султан Сулейман Хан загадаў адбудаваць мячэць нанава.

Цягам гісторыі гэтую мячэць шмат разоў рамантавалі.

У 1924 годзе гэтую мячэць разбурылі. Дом, які ў 1950 годзе пабудаваў тут шэйх Аббас Каттан, з 1959 года служыць публічнай бібліятэкай Меккі.

У той час я ўбачыла шмат жанчын, якія абступілі мяне і прыслужвалі мне. Яны былі высокія, а іх твары ззялі, як сонца. Яны былі падобныя да дзяўчат з роду Абд Манафа. Я дзівілася, што яны так раптоўна з’явіліся. Адна з іх сказала: „Я – Асія, жонка фараона!“ Другая сказала: „А я – Мар’ям бінт Імран, а гэта – гурыі2 з Раю“.

Яшчэ ў той час я ўбачыла доўгую белую шаўковую тканіну, якая цягнулася ад неба да зямлі. Сказалі: „Схавайце яго ад людскіх вачэй“. У тое імгненне з’явілася чарада птушак. Дзюбы ў іх былі са смарагду, а крылы – з рубіну. Ад страху я ўся спацела, і ад кропель поту, што падалі, разыходзіўся пах мускусу. Калі я была ў такім стане, з маіх вачэй знялі заслону. Я ўбачыла ўсю зямлю ад усходу да захаду. Вакол мяне стаялі анёлы.

Мухаммад алейхіс-салям, як толькі нарадзіўся, схіліў сваю дабраславёную галаву ў зямным паклоне (саджда) і падняў указальны палец. Потым з неба апусцілася белае воблачка і ахінула яго. Я пачула голас, які казаў: „Абнясіце яго ўсюды, ад захаду да ўсходу. Абнясіце, каб увесь свет убачыў яго – яго імя, яго цела і яго якасці. Няхай ведаюць, што яго імя – Махі, гэта значыць што Усявышні Аллах праз яго знішчае ўсе сляды шырку (прыпісванне Аллаху супольнікаў)“.

Потым знікла і тое воблака, і я ўбачыла Мухаммада (саллаллаху алейхі ва саллям), спавітага ў белую ваўняную тканіну. У тую ж хвіліну з’явіліся трое, чые твары ззялі, як сонца. У руцэ ў аднаго быў срэбны збан, у другога – смарагдавы таз, а ў трэцяга – шаўковая тканіна. Са збана быццам капаў мускус. Яны паклалі майго дабраславёнага сына ў таз. Абмыўшы яго дабраславёную галаву і ногі, яны спавілі яго ў шоўк. Потым намасцілі яму галаву духмянымі пахошчамі, падвялі яго дабраславёныя вочы сурмой і зніклі».

Анёлы спусціліся з неба радамі,
Абыходзілі мой дом, як Каабу, вакол.
Гурыі з Раю ўваходзілі чарада за чарадой,
Ад святла іх твараў азарыўся мой дом.
У паветры паслалі ложа,
Звалася яно Сундус, і паслаў яго анёл.
Я ўся анямела ад здзіўлення,
Калі ўсё гэта ясна ўбачыла.
Раптам расступілася сцяна,
І з’явіліся тры гурыі з Раю.
Некаторыя кажуць, што з тых трох прыгажунь
Адна была Асія, ясная, як месяц.
Мар’ям Хатун, бясспрэчна, была адной з іх,
А трэцяя – гурыя з Раю, чароўная з выгляду.
Гэтыя тры прыйшлі з ласкай
І адразу ж павіталіся са мною.
Яны прыселі вакол мяне
І адна адной абвяшчалі радасную вестку пра Мустафу.

Калі нарадзіўся Мухаммад алейхіс-салям, побач з нашай маці хазрат Амінай былі маці Абдуррахмана ібн Аўфа Шыфа Хатун, маці Усмана ібн Абіль-Ас Фатыма Хатун і цётка нашага Прарока па бацьку Сафія Хатун. Яны так расказалі пра святло, якое ўбачылі, і пра іншыя падзеі, што адбыліся:

Шыфа Хатун расказвае: «У тую ноч я была пры Аміне памочніцай. Як толькі Мухаммад алейхіс-салям прыйшоў на свет, я пачула, як ён маліцца і просіць. З нябачнага свету прагучала: „Ярхамука Раббука“. Потым з’явілася святло, ад якога ўсё так азарылася, што стала відаць усё ад усходу да захаду…» Шыфа Хатун, якая была сведкай і многіх іншых падзей, сказала: «Калі яму было абвешчана прароцтва, я без аніякіх ваганняў стала адной з першых, хто ўвераваў».

«У Дзень уваскрасення, калі ўсе будуць маўчаць, гаварыць буду я. Калі ніхто не зможа зрушыцца з месца, я буду тым, хто заступіцца за іх» Святы хадзіс

Усё створанае напоўнілася радасцю,
Смутак знік, і свет зноў ажыў.
Усе часцінкі свету ўзнялі голас,
Перагукваліся і казалі: Вітаем.
Вітаем, о вялікі Султан, вітаем,
Вітаем, о крыніца мудрасці, вітаем.
Вітаем, о тайна Карана, вітаем,
Вітаем, о лекі ад пакут, вітаем.
Вітаем, о салавей саду хараства,
Вітаем, о блізкі Уладару Велічы.
Вітаем, о месяц і сонца Ісціны,
Вітаем, о той, хто неаддзельны ад Ісціны.
Вітаем, о прытулак грэшнай уммы, вітаем,
Вітаем, о прытулак бездапаможных, вітаем.
Вітаем, о радасць вачэй Халіля,
Вітаем, о сапраўдны хабіб Джаліля.
Вітаем, о міласэрнасць для сусветаў,
Вітаем, ты – заступнік грэшнікаў.
Вітаем, о падышах двух светаў,
Дзеля цябе быў створаны свет.

Сафія Хатун расказвала так: «Калі нарадзіўся Мухаммад алейхіс-салям, усё навокал ахінула святло. Як толькі ён прыйшоў на свет, ён зрабіў саджду, потым падняў сваю дабраславёную галаву і выразна сказаў: „Ля іляха ілляллах, інні расулуллах“. Калі я хацела яго абмыць, пачуўся голас: „Мы паслалі яго ўжо абмытым“. Мы ўбачылі, што пупавіна ў яго ўжо адрэзана і ён абрэзаны. Як толькі ён нарадзіўся, ён зрабіў саджду. У той час ён нешта ціха гаварыў. Я наблізіла вуха да яго дабраславёных вуснаў; ён казаў: „Уммаці, уммаці!“ (Мая ўмма, мая ўмма!)»3

Той Пасланнік, павярнуўшыся да Каабы,
Прыпаў тварам да зямлі і зрабіў саджду.
Галава яго ў саджды, ён падняў палец,
Услаўляў Аллаха і сведчыў Яго адзінства.
Ён кажа: «О Маўля, да Цябе я звяртаю свой твар,
О Ілахі, прашу ў Цябе маю ўмму».
Усім сэрцам спадзеючыся на дапамогу Ісціны,
Ён казаў: «Мая ўмма, мая ўмма!»

Калі нарадзіўся наш любімы Прарок, яго дзед Абдулмутталіб стаяў каля шаноўнай Каабы і са слязьмі прасіў Усявышняга Аллаха, молячыся Яму. Радасную вестку пра гэтыя роды ён атрымаў так:

Раптам Кааба схілілася ў саджды ў бок Макам Ібрахім і зноў вярнулася ў ранейшае становішча. Абдулмутталіб пачуў, як Кааба ясна прамовіла: «Аллаху акбар! Голас Мухаммада (саллаллаху алейхі ва саллям) ачысціць мяне ад ідалаў». У той момант ідал Хубал упаў ніцма. Тады пачуўся голас: «У Аміны нарадзіўся сын. Мухаммад (саллаллаху алейхі ва саллям) выведзе людзей з цемры зману да святла правільнага шляху. Найвышэйшы Аллах паслаў яго прарокам да людзей і джынаў. О анёлы, будзьце сведкамі, што яму дадзены ключы ад усіх скарбаў. Не забывайце дня яго нараджэння; няхай гэты дзень да канца свету будзе вашым святам». Пачуўшы гэтыя словы, Абдулмутталіб анямеў ад здзіўлення. Ён правёў рукой па грудзях і падумаў: «Можа, я бачу сон?» Тады ён пачуў яшчэ адзін голас: «О правадыр курайшытаў, што цябе палохае?» У яго не было сілы адказаць.

Калі ён наблізіўся да дома Аміны, ён убачыў на даху птушку. Яна распасцерла крылы над домам і накрыла яго. Горы Меккі ззялі ад яе святла. Белае воблака засланяла дом ценем. Два анёлы, якія стаялі каля дзвярэй, не пусцілі яго ўнутр. Пакуль ён думаў: «Што гэта такое? Можа, я сплю?», яму ў нос ударыў пах мускусу, які ішоў з дома.

Абдулмутталіб, які ў дзень нараджэння Мухаммада алейхіс-салям убачыў шмат цудоўных падзей, вельмі ўзрадаваўся гэтай вестцы і сказаў: «Слава і гонар гэтага майго сына будуць вельмі высокімі».4

Каб адзначыць такое вялікае шчасце, Абдулмутталіб з сёмага дня пасля нараджэння тры дні частаваў жыхароў Меккі. Акрамя таго, ва ўсіх кварталах горада ён закалоў вярблюдаў, каб іх мясам карысталіся і людзі, і жывёлы.5 Калі падчас частавання ў яго пыталіся, якое імя ён даў дзіцяці, ён адказваў: «Я даў яму імя МУХАММАД (саллаллаху алейхі ва саллям)». А калі пыталіся, чаму ён не даў яму імя кагосьці з продкаў, ён адказваў: «Таму што я хацеў, каб Усявышні Аллах і людзі яго ўслаўлялі і хвалілі».6 У іншым паданні сказана, што імя «Мухаммад» дала яму Аміна Хатун.

О той, чый твар – як поўны месяц,
О ты, апора ўсіх, хто ўпаў.
О ты, лекі ад смутку сэрцаў,
О ты, султан усіх стварэнняў.
Ты – султан усіх прарокаў,
Ты – святло вачэй аўлія і асфія.
О ты, апошні на троне пасланніцтва,
О ты, пячатка, што замыкае прароцтва.

«У Дзень уваскрасення я – імам прарокаў, іх прамоўца (хатыб) і заступнік за ўсіх іх. Я кажу гэта не дзеля таго, каб выхваляцца» Святы хадзіс

Калі тваё святло азарыла ўвесь свет,
Твой ружовы твар ператварыў яго ў ружовы сад.
Цемра невуцтва і зману рассеялася,
Сад пазнання дасягнуў дасканаласці.
О Хабібаллах, прыйдзі нам на дапамогу
І ў апошні наш подых парадуй нас сваім абліччам.

Важныя падзеі, якія адбыліся ў ноч нараджэння Пасланніка Аллаха

Перад нараджэннем нашага ўладара Найшляхетнейшага Пасланніка (саллаллаху алейхі ва саллям) і ў час яго нараджэння адбылося шмат падзей, якія былі знакамі таго, што ён ушануе свет сваім прыходам. Вядомыя людзі таго часу бачылі сны яшчэ да таго, як нарадзіўся наш уладар Прарок. Калі яны прасілі варажбітоў і вядомых вучоных таго часу растлумачыць іх сны, тыя казалі, што сны паказваюць на прыход Мухаммада алейхіс-салям.

Дзед нашага любімага Прарока Абдулмутталіб расказваў: «Аднойчы я заснуў. Я прачнуўся ў вялікім трымценні ад сну, які ўбачыў. Мне адразу захацелася пайсці да варажбіта і папрасіць растлумачыць яго. Калі я прыйшоў да яго, ён паглядзеў мне ў твар і сказаў: „О правадыр курайшытаў! Што з табой? На тваім твары нейкі зусім іншы выраз. Можа, здарылася нешта важнае, што давяло цябе да такога стану?“ Я сказаў: „Так, я ўбачыў жудасны сон, які яшчэ нікому не расказваў“, сеў побач з ім і пачаў расказваць:

„Сёння ноччу я ўбачыў у сне вельмі вялікае дрэва. Адзін яго канец узнімаўся да неба, а галіны раскінуліся на ўсход і на захад. Ад гэтага дрэва ішло такое святло, што сонца побач з ім здавалася вельмі слабым.

То яно было відаць, то знікала з вачэй. Людзі павярнуліся да яго. Кожнае імгненне яго святло павялічвалася. Некаторыя з племені Курайш трымаліся за галіны гэтага дрэва, а іншыя спрабавалі яго ссекчы. Адзін юнак не даваў тым, хто хацеў яго ссекчы, гэтага зрабіць. У яго быў вельмі прыгожы твар; такога твару я да гэтага часу не бачыў. Акрамя таго, ад яго цела навокал разыходзіліся прыемныя пахі. Я працягнуў руку, каб ухапіцца за адну галіну дрэва, але не дацягнуўся“.

Калі я скончыў расказваць, твар варажбіта змяніўся.

Ён збялеў. Потым сказаў: „Табе з гэтага няма долі!“ Я запытаўся: „А ў каго ёсць доля?“ Ён адказаў: „У тых, хто трымаецца за галіны таго дрэва“, і працягнуў: „З тваіх нашчадкаў прыйдзе прарок, ён завалодае ўсімі краямі, і людзі ўвойдуць у яго рэлігію“. Потым ён павярнуўся да майго сына Абу Таліба, які быў са мной, і сказаў: „Гэты, напэўна, будзе яго дзядзькам“». Абу Таліб расказаў пра гэтую падзею нашаму ўладару Прароку, калі таму было абвешчана прароцтва, і сказаў: «Тое дрэва – гэта Абуль-Касім, аль-Амін Мухаммад алейхіс-салям».

У ноч, калі наш любімы Прарок Мухаммад алейхіс-салям прыйшоў на свет, узышла зорка. Габрэйскія вучоныя, убачыўшы яе, зразумелі, што нарадзіўся Мухаммад алейхіс-салям.

Адзін з шаноўных асхабаў, Хассан ібн Сабіт, расказвае: «Мне было восем гадоў. Аднойчы раніцай нейкі габрэй бег і крычаў: „Гэй, габрэі!“ Калі габрэі сабраліся вакол яго і запыталіся: „Што здарылася, чаму ты крычыш?“, ён адказаў: „Ведайце, што сёння ноччу ўзышла зорка Ахмада! Ахмад сёння ноччу прыйшоў на свет…“»

У ноч, калі нарадзіўся наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік, усе ідалы ў Каабе ўпалі ніцма на зямлю.

Урва ібн аз-Зубайр расказвае: «У адной групы курайшытаў быў ідал. Раз на год яны рабілі вакол яго таваф (абыход), закалывалі вярблюдаў і пілі віно. І вось у адзін такі дзень, калі яны падышлі да ідала, то знайшлі яго ляжачым ніцма на зямлі. Яны паднялі яго, але ён зноў упаў. Так паўтарылася тры разы. Калі ж яны зноў паставілі яго і добра падперлі з усіх бакоў, пачуўся такі голас: „Нарадзіўся той, ад каго ўсё на зямлі прыйшло ў рух. Усе ідалы, колькі іх ёсць, паваліліся. Сэрцы цароў затрымцелі ад страху!“» Гэтая падзея прыпала якраз на тую ноч, калі нарадзіўся Мухаммад алейхіс-салям.

У горадзе Мадаін абваліліся чатырнаццаць вежаў палаца іранскага шаха (кісры). Шах і яго людзі, якія ў тую ноч прачнуліся ад грукату і жаху, папрасілі растлумачыць страшныя сны, што ўбачылі некаторыя з іх знатных людзей, і зразумелі, што гэта знак нечага вялікага.

Найславуцейшыя варажбіты растлумачылі гэтыя сны так: «Яны паведамляюць, што Шам (Сірыя), Тыгр, Еўфрат, Ірак і Іран стануць уладаннем ісламу».

«Я прыйшоў на свет ад найлепшых і выбраных з людзей, якія жылі ў кожным стагоддзі і ў кожны час» Святы хадзіс

Мекка аль-Мукаррама і яе ваколіцы

У тую ж ноч раптам пагаслі і вялізныя вогнішчы агнепаклоннікаў (маджусаў), якія гарэлі ўжо тысячу гадоў. Яны запісалі дату, калі згас агонь; гэта была тая самая ноч, калі абваліліся вежы ў палацы шаха.

Вада возера Сава, якое тады лічылася святым, у тую ж ноч раптам сышла, і яно перасохла.

У баку Шама даліна ракі Самава, дзе ўжо тысячу гадоў не цякла вада і якая была сухой, у тую ноч напоўнілася, і рака пацякла, выходзячы з берагоў.

З ночы, калі нарадзіўся Мухаммад алейхіс-салям, шайтаны і джыны больш не маглі паведамляць курайшыцкім варажбітам пра падзеі, і варажбе прыйшоў канец…

У ноч, калі нарадзіўся наш уладар Хабіб аль-акрам, і пазней, акрамя гэтых нябачаных да таго часу падзей, адбылося і шмат іншых. Усё гэта было знакам таго, што нарадзіўся апошні Прарок Мухаммад алейхіс-салям.7

Ноч маўліду

Ноч, калі нарадзіўся наш уладар Прарок (саллаллаху алейхі ва саллям), называецца «ноччу маўліду». Маўлід азначае «час нараджэння».

Пасля ночы Кадр гэта найкаштоўнейшая ноч, і тым, хто ў гэтую ноч радуецца, што нарадзіўся наш любімы Прарок, даруюцца грахі.

У гэтую ноч чытаць, слухаць і вывучаць тое, што адбывалася падчас нараджэння нашага ўладара Прарока, і цуды, якія тады былі бачны, – вельмі вялікая ўзнагарода (саваб). Наш любімы Прарок і сам пра гэта расказваў.

Шаноўныя асхабы ў гэтую ноч таксама збіраліся ў адным месцы, успаміналі той дзень, чыталі і расказвалі пра яго.

Мусульмане ва ўсім свеце кожны год адзначаюць дванаццатую ноч месяца рабі аль-аўваль як Маўлід Кандыл. Усюды чытаюцца касыды маўліду і ўспамінаецца Султан Сусвету.

Умма кожнага прарока зрабіла дзень нараджэння свайго прарока святам. Гэты дзень таксама – свята мусульман, дзень весялосці і радасці.

«Услаўляць мяне (чытаць маўлід і ілахі) – гэта пакланенне. Пакланенне пад гук бубна (музычных інструментаў), сярод забаў і гульняў, не дазваляецца» Святы хадзіс

Аміна Хатун – яго маці,
З гэтай ракавіны нарадзілася тая жамчужына.
У месяцы рабі аль-аўваль
Дванаццатай ноччу, ноччу на панядзелак,
У тую ноч, калі нарадзіўся найлепшы з людзей,
Яго маці бачыла столькі цудаў.
Маці таго Хабіба сказала: Я бачыла
Дзіўнае святло – сонца кружыла вакол яго, як матылёк.
Раптам маланкай яно бліснула з майго дома, і свет да самых нябёсаў напоўніўся святлом.
Нябёсы расчыніліся, і знікла цемра,
Я ўбачыла трох анёлаў з трыма агнямі ў руках.
Адзін стаў на ўсходзе, другі – на захадзе,
А трэці – на даху Каабы.
Раптам Кааба загаварыла
І сказала, што ў гэтую ноч нарадзілася сонца свету.
О Ілахі, дзеля Мухаммада,
Дзеля Ахмада, крыніцы заступніцтва,
Няхай той Памочнік будзе задаволены яго ўммай,
Рахматуллахі алейхім аджмаін.
Ассаляту вассаляму алейка, йа Расуляллах!
Ассаляту вассаляму алейка, йа Хабібаллах!
Ассаляту вассаляму алейка, йа Нур аль-Аршыллах!
Süleyman Çelebi