ЯК ЗДЗЯЙСНЯЕЦЦА НАМАЗ

Намаз мужчыны, які здзяйсняе яго адзін

Напрыклад, сунна ранішняга намазу здзяйсняецца так:

1. Спачатку паварочваюцца тварам да кіблы. Ступні трымаюць паралельна, на адлегласці чатырох пальцаў адна ад адной. Вялікімі пальцамі рук дакранаюцца да мочак вушэй, а далоні паварочваюць у бок кіблы. Падумаўшы ў сэрцы: «Я намерыўся дзеля задавальнення Аллаха здзейсніць сунну сённяшняга ранішняга намазу, павярнуўся да кіблы», кажуць: «Аллаху акбар» і кладуць пад пупам правую руку на левую. Вялікі палец і мезенец правай рукі моцна абхопліваюць левае запясце, як кольца.

2. Не адводзячы вачэй ад месца, дзе будзе саджда:

а) Чытаюць «Субханака».

б) Пасля «Аузу» і Басмалы чытаюць аль-Фаціху.

в) Пасля аль-Фаціхі, не чытаючы Басмалы, чытаюць дадатковую суру (замм ас-сура), напрыклад суру аль-Філ. Калі прачытаць Басмалу, атрымліваюць і ўзнагароду (саваб) за мустахаб.

3. Пасля дадатковай суры, сказаўшы «Аллаху акбар», нахіляюцца ў руку (паясны паклон). Рукамі моцна абхопліваюць калені, спіну трымаюць роўна і, не адводзячы вачэй ад ступняў, тры разы кажуць: «Субхана Раббіяль-азім». Калі сказаць 5, 7, 9 або 11 разоў, атрымліваюць і ўзнагароду за мустахаб. 4. Выпростваючыся са словамі «Самі Аллаху ліман хамідах», не падцягваюць штаноў і не адводзяць вачэй ад месца саджды. Выпрастаўшыся цалкам, кажуць: «Раббана лакаль-хамд». (Гэта выпростванне называецца каўма.) 5. Не стоячы доўга, са словамі «Аллаху акбар» ідуць у саджду. Ідучы ў саджду, па чарзе:

а) На зямлю кладуць правае калена, потым левае калена, правую руку, потым левую руку, нос і лоб. б) Пальцы ног падгінаюць у бок кіблы.

в) Галаву змяшчаюць паміж рукамі. г) Пальцы рук сціскаюць. д) Далоні прыціскаюць да зямлі. Локці да зямлі не прыціскаюць. е) У такім становішчы не менш як тры разы кажуць «Субхана Раббіяль-аля». Калі сказаць 5, 7, 9 або 11 разоў, атрымліваюць і ўзнагароду за мустахаб. Потым:

6. Са словамі «Аллаху акбар» садзяцца. Пры гэтым левую ступню кладуць на зямлю, пальцы правай ступні падгінаюць у бок кіблы і сядзяць на сцёгнах столькі, колькі трэба, каб сказаць «субханаллах». Далоні кладуць на калені, а пальцы пакідаюць у натуральным становішчы ў бок кіблы.

«Усявышні Аллах загадаў здзяйсняць намаз пяць разоў на дзень. Таму, хто зробіць добры абдэст, здзейсніць іх своечасова і цалкам выканае іх руку і ўпакорванне (хушу), Усявышні Аллах паабяцаў прабачэнне. Таму, хто гэтага не робіць, Ён не паабяцаў. Калі пажадае, прабачыць яго, а калі пажадае, пакарае» Святы хадзіс

7. Не сядзячы доўга на сцёгнах, са словамі «Аллаху акбар» зноў ідуць у саджду. (Сяданне паміж дзвюма садждамі называецца джальса.) 8. У саджды зноў не менш як тры разы кажуць «Субхана Раббіяль-аля», а потым са словамі «Аллаху акбар» устаюць на другі ракат. Падымаючыся з саджды, ад зямлі адрываюць спачатку лоб, потым нос, потым левую і правую руку, потым левае і правае калена. 9. Стоячы, пасля Басмалы чытаюць аль-Фаціху, а за ёй дадатковую суру і са словамі «Аллаху акбар» нахіляюцца ў руку.

10. Другі ракат завяршаюць так, як апісана для першага. Толькі пасля другой саджды, сказаўшы «Аллаху акбар», не ўстаюць, а садзяцца на сцёгны і: а) Прачытаўшы малітвы «Аттахіяту», «Аллахумма саллі», «Аллахумма барык» і «Раббана ацін», аддаюць салям спачатку направа: «Ассаляму алейкум ва рахматуллах», потым налева: «Ассаляму алейкум ва рахматуллах».

б) Аддаўшы салям, кажуць: «Аллахумма антас-салям ва мінкас-салям, табаракта йа заль-джаляль валь-ікрам».

Нічога не кажучы, устаюць на фард ранішняга намазу і тым жа спосабам, з намерам (ніят) на фард, здзяйсняюць 2 ракаты фарду ранішняга намазу. Бо, хоць размова паміж суннай і фардам і не парушае намазу, яна памяншае ўзнагароду.

У канцы намазу, аддаўшы салям і сказаўшы «Аллахумма антас-салям…», тры разы чытаюць: «Астагфіруллах аль-азім аль-карым аллазі ля іляха ілля хува аль-хайяль-каййума ва атубу ілайх». Потым чытаюць Аят аль-Курсі і трыццаць тры разы славаслоўе (тасбіх), гэта значыць «Субханаллах», трыццаць тры разы хвалу (тахмід), гэта значыць «Альхамдулілях», трыццаць тры разы такбір, гэта значыць «Аллаху акбар», і адзін раз тахліль: «Ля іляха ілляллаху вахдаху ля шарыка лах, лахуль-мулку ва лахуль-хамду ва хува аля кулли шайін кадыр». Гэта трэба чытаць ціха. Чытаць услых – бідат. Потым звяртаюцца да Аллаха з малітвай (дуа). Падчас малітвы рукі падымаюць да ўзроўню грудзей. У локцях іх не згінаюць. Далоні раскрываюць і паварочваюць да неба. Бо як кібла намазу – Кааба, так кібла малітвы – неба. Пасля малітвы чытаюць святы аят «Субхана раббіка…» і праводзяць рукамі па твары.

Як здзяйсняюцца іншыя намазы

Калі намаз мае 3 ракаты (вячэрні намаз і намаз вітр), два ракаты здзяйсняюцца так, як 2 ракаты ранішняга намазу. У трэцім ракаце ў вячэрнім намазе чытаюць толькі аль-Фаціху, дадатковую суру не чытаюць. У намазе вітр пасля аль-Фаціхі чытаюць і дадатковую суру, потым, вымавіўшы такбір, падымаюць рукі да вушэй і чытаюць малітвы «Кунут». Пасля руку і саджды трэцяга ракату садзяцца.

Калі намаз мае 4 ракаты, два ракаты здзяйсняюцца так, як 2 ракаты ранішняга намазу. Падчас першага сядзення ў фардах, у ваджыбных намазах і ў першай сунне паўдзённага намазу чытаюць толькі «Аттахіяту». У трэцім і чацвёртым ракатах фардаў чытаюць толькі аль-Фаціху, дадатковую суру не чытаюць. У трэцім ракаце неабавязковых сунн (гайр аль-муаккада) пасля «Субханака» чытаюць «Аузу» і Басмалу з аль-Фаціхай. Пры першым сядзенні ў іх чытаюць «Аллахумма саллі» і «Аллахумма барык», а ў трэцім і чацвёртым ракатах пасля аль-Фаціхі чытаюць і дадатковую суру. Пасля руку і саджды чацвёртага ракату садзяцца. Пры апошнім сядзенні і ў трохракатных, і ў чатырохракатных намазах, прачытаўшы малітвы «Аттахіяту», «Аллахумма саллі», «Аллахумма барык» і «Раббана ацін», аддаюць салям спачатку направа: «Ассаляму алейкум ва рахматуллах», потым налева: «Ассаляму алейкум ва рахматуллах». Аддаўшы салям, кажуць: «Аллахумма антас-салям ва мінкас-салям, табаракта йа заль-джаляль валь-ікрам».

Іншыя чатырохракатныя дадатковыя (нафіль) намазы здзяйсняюцца як неабавязковыя сунны (гайр аль-муаккада).

Намаз жанчыны, якая здзяйсняе яго адна

Напрыклад, сунну ранішняга намазу яна здзяйсняе так: пакрываецца з галавы да ног так, каб не было відаць абрысаў цела. Адкрытымі застаюцца толькі кісці рук і твар. Суры і малітвы, якія яна чытае ў намазе, такія ж, як у намазе мужчыны, які здзяйсняе яго адзін, апісаным вышэй. Адрозненні такія: а) Яна не падымае рукі да вушэй, як мужчыны. Падняўшы рукі да ўзроўню плячэй, яна прымае намер, не выцягваючы рук з рукавоў. (Пальцы пры гэтым ні растапыраныя, ні сціснутыя, а ў натуральным становішчы.) Потым яна вымаўляе такбір, кладзе рукі на грудзі – правую далонь на левую руку – і пачынае намаз.

б) Нахіляючыся ў руку, яна не злучае ступняў. Рукі кладзе на калені, але не абхоплівае іх, пальцаў не растапырвае, а трымае сціснутымі. У руку яна не выпростваецца цалкам: спіну, галаву, ногі і рукі не трымае роўна.

в) У саджды яна кладзе рукі на зямлю да локцяў, блізка да жывата. Жывот прыціскае да сцёгнаў. г) У ташаххудзе яна садзіцца на зямлю, выставіўшы ступні направа (таваррук). Рукі кладзе на сцёгны. Пальцы сціснутыя.

д) Падчас малітвы яна не выцягвае рукі наперад, а трымае іх нахіленымі насупраць твару. Найлягчэйшы спосаб для жанчыны быць добра пакрытай у намазе – гэта шырокая хустка, якая закрывае і рукі, і шырокая, доўгая спадніца, якая закрывае і ногі.

Узор малітвы пасля намазу

«Альхамдулілляхі Раббіль-алямін. Ассаляту вассаляму аля Расуліна Мухаммадін ва Аліхі ва Сахбіхі аджмаін. О мой Госпадзе! Прымі намаз, які я здзейсніў! Учыні канец майго жыцця і мой зыход добрымі. Даруй мне вымавіць пры апошнім подыху сведчанне адзінства (Каліма ат-таўхід). Прабач і памілуй маіх памерлых. Аллахуммагфір вархам ва анта хайрур-рахімін. Таваффані мусліман ва альхікні біс-саліхін. Аллахуммагфір лі ва лі-валідайя ва лі-устазійя ва ліль-мумініна валь-мумінат яўма якумуль-хісаб. О мой Госпадзе! Захавай мяне ад зла шайтана, ад зла ворагаў і ад зла маёй душы, якая падбухторвае да зла (нафс аль-аммара)! Даруй нашаму дому дабро і дазволены, дабратворны набытак! Даруй мусульманам выратаванне! Пакарай і рассей ворагаў мусульман! Дапамажы сваёй боскай дапамогай мусульманам, якія вядуць джыхад супраць няверуючых! Аллахумма іннака афуўвун карымун тухіббуль-афва фаафу анні. О мой Госпадзе! Даруй нашым хворым ацаленне, а тым, у каго бяда, – палёгку! Аллахумма інні асалюкас-сыххата валь-афійята валь-аманата ва хусналь-хулкі вар-рыдаа біль-кадары бі-рахматіка йа архамар-рахімін. Даруй маім маці і бацьку, маім дзецям, сваякам, сябрам і ўсім маім братам па веры дабратворнае жыццё, добры нораў, здаровы розум, здароўе і дабрабыт, правільны шлях (хідая) і стойкасць, о мой Госпадзе! Амін. Вальхамду ліллахі Раббіль-алямін. Аллахумма саллі аля…, Аллахумма барык аля…, Аллахумма Раббана ацін… Вальхамду ліллахі Раббіль-алямін. Астагфіруллах, астагфіруллах, астагфіруллах, астагфіруллах аль-азім аль-карым аллазі ля іляха ілля хува аль-хайяль-каййума ва атубу ілайх».

«Усявышні Аллах не прымае намаз таго, хто мае доўг намазаў, што засталіся неўзноўленымі (када), і таго, хто носіць забароненае адзенне (джылбаб)» Святы хадзіс

Ваджыбы намазу

Ваджыбы намазу такія: 1. Чытаць суру аль-Фаціха.

2. Пасля аль-Фаціхі чытаць суру або не менш як тры кароткія аяты. 3. Чытаць аль-Фаціху перад сурай.

4. Чытаць аль-Фаціху і пасля яе дадатковую суру. (Чытаць аль-Фаціху ў першым і другім ракатах фардаў і ў кожным ракаце сунн – ваджыб.)

5. Рабіць саджды адну за адной. 6. У трохракатных і чатырохракатных намазах у другім ракаце сядзець столькі, колькі доўжыцца ташаххуд, – ваджыб. Апошняе сядзенне – фард. 7. У другім ракаце не сядзець даўжэй за ташаххуд. 8. У саджды класці на зямлю нос разам з ілбом. 9. Пры сядзенні ў апошнім ракаце чытаць малітву «Аттахіяту». 10. Захоўваць у намазе спакой і ўраўнаважанасць рухаў (тадыль аль-аркан). 11. У канцы намазу казаць «Ассаляму алейкум ва рахматуллах». 12. У канцы трэцяга ракату намазу вітр чытаць малітву «Кунут». 13. У святочных намазах вымаўляць такбіры. 14. Каб імам чытаў услых у ранішнім, пятнічным, святочных намазах, у намазах таравіх і вітр і ў першых двух ракатах вячэрняга і начнога намазаў. 15. Каб імам і той, хто здзяйсняе намаз адзін, у фардах паўдзённага і пасляпаўдзённага намазаў, у трэцім ракаце вячэрняга і ў трэцім і чацвёртым ракатах начнога намазу чыталі ціха, – ваджыб. Там, дзе імаму ваджыб чытаць услых, таму, хто здзяйсняе намаз адзін, дазволена чытаць і ўслых, і ціха. Ад ранішняга намазу ў дзень Арафы, напярэдадні свята ахвярапрынашэння, да пасляпаўдзённага намазу чацвёртага дня свята, пасля кожнага з дваццаці трох фардаў чытаць такбір ташрык – ваджыб.

Саджда сахў (саджда за памылку і забыццё)

Калі той, хто здзяйсняе намаз, наўмысна ці па забыўлівасці пакіне штосьці з фардаў намазу, яго намаз парушаецца. Калі ён па забыўлівасці пакіне адзін з ваджыбаў, намаз не парушаецца, але яму трэба зрабіць саджду сахў. Той, хто наўмысна не робіць саджду сахў або наўмысна пакідае адзін з ваджыбаў намазу, павінен здзейсніць гэты намаз нанова: гэта ваджыб. Калі не здзейсніць, ён грэшны. Калі пакінута сунна, саджда сахў не патрабуецца. Саджду сахў робяць, калі фард адкладзены ці паўтораны, а таксама калі ваджыб пакінуты, заменены, паўтораны ці адкладзены. Калі ў намазе саджда сахў патрабуецца некалькі разоў, дастаткова зрабіць яе адзін раз. Калі памыліцца імам, саджду сахў павінны зрабіць і тыя, хто ідзе за ім. Калі памыліцца той, хто ідзе за імамам, ён не робіць саджды сахў асобна ад імама.

Каб зрабіць саджду сахў, чытаюць «Аттахіяту», аддаюць салям у адзін бок, потым робяць дзве саджды і садзяцца, і намаз завяршаюць, чытаючы малітвы «Аттахіяту», «Саллі» і «Барык» і «Раббана». Саджду сахў можна зрабіць і пасля таго, як прачыталі «Саллі» і «Барык» і аддалі салям у адзін ці ў абодва бакі, або і зусім не аддаючы саляму.

Што патрабуе саджды сахў

Устаць там, дзе трэба сядзець. Сесці там, дзе трэба ўстаць. Чытаць ціха там, дзе трэба чытаць услых. Чытаць услых там, дзе трэба чытаць ціха. Чытаць са Святога Карана там, дзе трэба чытаць малітву. Чытаць малітву там, дзе трэба чытаць са Святога Карана. Напрыклад, чытаць «Аттахіяту» замест суры аль-Фаціха або чытаць аль-Фаціху там, дзе трэба чытаць «Аттахіяту». Тады аль-Фаціха аказваецца пакінутай. Аддаць салям, не завяршыўшы намазу.

Не чытаць дадатковай суры ў першым і другім ракатах фардаў, а чытаць яе пасля аль-Фаціхі ў трэцім і чацвёртым ракатах. Не чытаць дадатковай суры пасля аль-Фаціхі ў першых двух ракатах. Пакінуць ваджыбныя такбіры святочнага намазу. Пакінуць малітву «Кунут» у намазе вітр.

Сунны намазу

1. Падымаць у намазе рукі да вушэй.

2. Паварочваць далоні да кіблы.

«Хто здзяйсняе намаз, той узвёў будынак рэлігіі. Хто не здзяйсняе намаз, той разбурыў сваю рэлігію. Намаз – гэта мірадж верніка» Святы хадзіс

3. Вымавіўшы такбір, складаць рукі.

4. Класці правую руку на левую.

5. Мужчыне – класці рукі ніжэй за пуп, жанчыне – на грудзі. 6. Пасля пачатковага такбіру (такбір аль-іфтытах) чытаць «Субханака». 7. Імаму і таму, хто здзяйсняе намаз адзін, чытаць «Аузу». 8. Чытаць Басмалу. 9. У руку тры разы казаць «Субхана Раббіяль-азім». 10. У саджды тры разы казаць «Субхана Раббіяль-аля». 11. Пры апошнім сядзенні чытаць малітвы салавату.

12. Аддаючы салям, глядзець у абодва бакі.

13. Каб імам ва ўсіх намазах, акрамя пятнічнага і святочных, у першым ракаце чытаў удвая даўжэй, чым будзе чытаць у другім.

14. Каб імам і той, хто здзяйсняе намаз адзін, выпростваючыся з руку, казалі «Самі Аллаху ліман хамідах».

15. Выпрастаўшыся з руку, казаць «Раббана лакаль-хамд».

16. У саджды падгінаць пальцы ног і паварочваць іх кончыкі да кіблы. 17. Ідучы ў руку і ў саджды і падымаючыся з саджды, казаць «Аллаху акбар». 18. Класці на зямлю рукі і калені. 19. Пры стаянні (кіям) трымаць пяткі на адлегласці чатырох пальцаў адна ад адной, а ў руку, каўме і саджды – разам. 20. Пасля аль-Фаціхі казаць «Амін», перад руку вымаўляць такбір, у руку класці рукі з растапыранымі пальцамі на калені, вымаўляць такбір для саджды, сядзець, паклаўшы левую ступню на зямлю і паставіўшы правую, сядзець паміж дзвюма садждамі. У вячэрнім намазе чытаюць кароткія суры.

У ранішнім намазе першы ракат робяць даўжэйшым за другі. Той, хто ідзе за імамам, не чытае аль-Фаціху і дадатковую суру. Ён чытае «Субханака» і вымаўляе такбіры. Чытае «Аттахіяту» і святыя салаваты.

Мустахабы намазу

1. Падчас намазу глядзець на месца саджды. 2. Ідучы ў руку, глядзець на ступні.

3. У саджды глядзець на месца, дзе ляжыць нос. 4. Сеўшы на ташаххуд, глядзець на калені.

5. Каб аяты, якія чытаюцца пасля аль-Фаціхі, у ранішнім і паўдзённым намазах былі доўгімі, а ў вячэрнім – кароткімі. 6. Таму, хто ідзе за імамам, вымаўляць такбір ціха.

7. У руку класці на калені рукі з растапыранымі пальцамі.

8. У руку трымаць галаву роўна, разам з шыяй.

9. Ідучы ў саджду, класці на зямлю спачатку правае, потым левае калена. 10. Рабіць саджду паміж рукамі.

11. У саджду класці лоб пасля носа. 12. Калі ў намазе пазяхаеш, закрываць рот тыльным бокам рукі.

13. Мужчынам у саджды трымаць локці ўзнятымі. Жанчыны кладуць рукі на зямлю. 14. Мужчынам у саджды трымаць рукі і ногі ўбаку ад жывата. 15. Заставацца ў руку і саджды столькі, колькі трэба, каб тры разы сказаць тасбіх.

16. Падняўшы галаву з саджды, адрываць ад зямлі рукі.

17. Падняўшы рукі, падымаць калені.

18. У ташаххудзе класці рукі на сцёгны так, каб пальцы былі роўна скіраваны да кіблы і іх кончыкі даходзілі да краю каленяў, не згінаць іх і не варушыць ніводным.

19. Аддаючы салям направа і налева, паварочваць галаву. 20. Аддаючы салям, глядзець на плечы.

Макрухі намазу

1. Здзяйсняць намаз, не апрануўшы адзенне, а накінуўшы яго на плечы. 2. Ідучы ў саджду, падбіраць полы і калашыны.

3. Становіцца на намаз з закасанымі поламі і рукавамі вопраткі. 4. Рабіць бессэнсоўныя, бескарысныя рухі. 5. Здзяйсняць намаз у рабочым адзенні і ў адзенні, у якім не пайшоў бы да паважаных людзей.

6. Трымаць у роце штосьці, што не перашкаджае чытанню. Калі перашкаджае, намаз парушаецца. 7. Здзяйсняць намаз з непакрытай галавой.

8. Становіцца на намаз, калі хочацца ў прыбіральню па малой ці вялікай патрэбе або калі распірае газ. 9. У намазе змятаць рукой камяні і пясок з месца саджды.

«Радасная вестка тым, хто здзяйсняе свае пакланенні шчыра (іхлас)! Яны – зоркі правільнага шляху (хідая). Яны рассейваюць цемру смут» Святы хадзіс

10. Хрусцець пальцамі, становячыся на намаз і ў намазе.

11. Класці ў намазе руку на бок.

12. Паварочваць галаву і твар па баках, азірацца вачыма. Калі павярнуць грудзі, намаз парушаецца.

13. У ташаххудзе сядзець, як сабака.

14. Мужчынам у саджды раскладваць рукі на зямлі. 15. Здзяйсняць намаз тварам да твару чалавека або да спіны тых, хто гучна размаўляе.

16. Адказваць на чыё-небудзь прывітанне рукой ці галавой. 17. Пазяхаць у намазе і па-за намазам. 18. Заплюшчваць у намазе вочы. 19. Імаму стаяць усярэдзіне міхраба. Міхрабам называецца паглыбленне ў сцяне з боку кіблы. Калі ступні імама знаходзяцца па-за міхрабам, рабіць саджду ў міхраб не макрух. Лічыцца, што чалавек там, дзе стаяць яго ступні. Бо святары праводзяць набажэнства, стоячы ў асобным пакоі. Калі ў мячэці імам першага джамаату не вядзе намазу ў міхрабе, гэта макрух.

20. Імаму стаяць аднаму на паўметра вышэй за джамаат – танзіхан макрух. 21. Імаму стаяць аднаму ніжэй – таксама танзіхан макрух. 22. Стаяць у задняй шарэнзе, калі ў пярэдняй ёсць вольнае месца, і стаяць аднаму за шарэнгай, калі ў шарэнзе няма месца. 23. Здзяйсняць намаз у адзенні з выявай жывой істоты.

24. Калі выява жывой істоты над галавой таго, хто здзяйсняе намаз, перад ім, справа ці злева ад яго намалявана на сцяне або зроблена на тканіне ці паперы і павешана ці пастаўлена, гэта макрух. Выява крыжа – як выява жывой істоты.

25. Здзяйсняць намаз перад агнём, які палае. 26. Лічыць у намазе аяты і тасбіхі рукой. 27. Здзяйсняць намаз, абгарнуўшыся з галавы да ног адным пасцілам.

28. Здзяйсняць намаз, абматаўшы непакрытую галаву чалмой так, што макаўка застаецца адкрытай.

29. Здзяйсняць намаз, закрыўшы рот і нос. 30. Без паважнай прычыны (узр) адкашліваць з горла макроту. 31. Варушыць рукой адзін-два разы. 32. Пакідаць адну з сунн намазу.

33. Без неабходнасці (дарура) пачынаць намаз з дзіцём на руках.

34. Здзяйсняць намаз перад тым, што займае сэрца і адымае ўпакорванне (хушу), напрыклад перад упрыгожанымі рэчамі, побач з гульнёй, музычнымі інструментамі, перад ежай, якой хочацца. 35. Здзяйсняючы фард, без паважнай прычыны абапірацца на сцяну ці слуп. 36. Нахіляючыся ў руку і выпростваючыся з яго, падымаць рукі да вушэй.

37. Завяршаць чытанне (кіраат), калі ўжо нахіліўся ў руку.

38. Апускаць і падымаць галаву ў садждах і руку раней за імама.

39. Здзяйсняць намаз у месцах, якія могуць быць нячыстымі (наджыс). 40. Здзяйсняць намаз тварам да магілы.

41. Сядзець у ташаххудах не так, як вучыць сунна.

42. Чытаць у другім ракаце на тры аяты больш, чым у першым.

43. Чытаць у другім ракаце той жа аят, што і ў першым, або аят, які стаіць перад ім. Калі гэта зроблена па забыўлівасці, гэта не макрух.

44. Чытаць, прапусціўшы суру.

Макрухі па-за намазам

1. У прыбіральні і ў любым месцы, спраўляючы патрэбу і ачышчаючыся пасля яе (істынджа), паварочвацца да кіблы тварам ці спіной. 2. Спраўляць патрэбу тварам да сонца і месяца.

3. Трымаць малых дзяцей тварам да кіблы, каб яны справілі патрэбу, – макрух для дарослага, які іх трымае. Таму і прымушаць дзяцей рабіць тое, што для дарослых харам, – харам для таго, хто прымушае.

4. Без паважнай прычыны выцягваць ногі ці адну нагу ў бок кіблы. 5. Выцягваць ногі ў бок Мусхафа (Святога Карана) і рэлігійных кніг. Калі яны ляжаць высока, гэта не макрух.

Што парушае намаз

1. Без паважнай прычыны кашляць або адкашлівацца.

2. Калі хтосьці чхне, той, хто здзяйсняе намаз, кажа «Ярхамукаллах». 3. Калі той, хто здзяйсняе намаз адзін, пачуе, што імам іншага джамаату памыліўся ў чытанні, і падкажа яму, яго намаз парушаецца. А калі і імам, прыслухаўшыся да яго падказкі, будзе чытаць так, то парушаецца і намаз імама. 4. Калі ў намазе сказаць «Ля іляха ілляллах», каб адказаць камусьці, намаз парушаецца. Калі мэта – паведаміць, што ён здзяйсняе намаз, намаз не парушаецца. 5. Адкрыць свой аўрат.

«Калі можаш, рабі саджду на зямлю! Калі не можаш нахіліцца да зямлі, не падымай да твару нічога, каб рабіць на ім саджду! Здзяйсняй намаз знакамі (іма) і ў саджду нахіляйся ніжэй, чым у руку!» Святы хадзіс

6. Плакаць ад болю ці ад іншай бяды. (Калі ўспомнілі Рай або Пекла і чалавек заплакаў, думаючы пра іх, намаз не парушаецца.) 7. Адказваць на прывітанне рукой ці языком.

8. Калі колькасць намазаў, якія засталіся неўзноўленымі (када), не перавышае пяці і чалавек у намазе ўспомніць пра іх.

9. Калі чалавек у намазе робіць такі рух, што той, хто яго бачыць, падумае, што ён не здзяйсняе намаз, яго намаз парушаецца. 10. Есці і піць штосьці ў намазе. 11. Гаварыць у намазе.

12. Выпраўляць памылку не свайго імама, а іншага. 13. Смяяцца ў намазе.

14. Стагнаць і ўздыхаць «ах» у намазе.

ТЛУМАЧЭННЕ: намаз на крэсле несапраўдны

Намаз седзячы і знакамі (іма)

Той, хто з-за болю ў якім-небудзь органе не можа стаяць, каму стаяць шкодна або ў каго кружыцца галава, і фарды здзяйсняе седзячы. Для руку ён нахіляецца, а для саджды кладзе галаву на зямлю. Таму, хто можа крыху пастаяць, абапіраючыся на сцяну, слуп ці чалавека, фард – вымавіць такбір стоячы і чытаць стоячы столькі, колькі здолее. Абапірацца без паважнай прычыны на сцяну ці слуп, здзяйсняючы фард, – макрух. Калі ёсць паважная прычына, гэта не макрух. Калі можна стаяць, абапіраючыся, або сядзець, здзяйсняць намаз знакамі лежачы не дазволена. Той, хто не можа сесці як належыць, садзіцца, як хоча. Ён можа абаперціся на падушку ці на штосьці іншае.

Калі цяжарная жанчына ці хворы могуць устаць, паставіўшы справа і злева ад сябе штосьці накшталт століка і абапіраючыся на гэта, ім трэба здзяйсняць намаз так.

Хворы, які не можа сядзець на зямлі нават абапіраючыся на штосьці або з чужой дапамогай, здзяйсняе намаз лежачы на спіне. Ногі ён выцягвае ў бок кіблы. Пад галаву кладзе падушку, каб твар быў павернуты да кіблы. Або кладзецца на правы ці левы бок тварам да кіблы. Руку і саджды ён паказвае знакам галавы (іма). Калі хворы ў поўнай свядомасці не можа паказаць знакі нават галавой і такі стан доўжыцца больш за суткі, так што ён зусім не можа здзяйсняць намаз, то, пакуль гэты стан не скончыцца, намаз з яго здымаецца, гэта значыць перастае быць для яго фардам, і ён не ўзнаўляе ніводнага намазу. Тое ж і з тым, хто з нябеснай прычыны, гэта значыць не па сваёй волі, – напрыклад, ад хваробы, у непрытомнасці або ў такім аслупяненні, што забывае лік ракатаў ці садждаў, – не можа здзейсніць больш як пяць намазаў. А той, хто стаў такім непрытомным ці аслупянелым ад алкагольных напояў або ад лекаў, павінен узнавіць (када) усе намазы, якія не здзейсніў.

Здзяйсняць намаз, сеўшы на штосьці высокае, напрыклад на крэсла, і апусціўшы ногі, не дазволена. Такі намаз не прымаецца. Бо ў сядзенні на крэсле няма неабходнасці. Хто можа сядзець на крэсле, той можа сядзець і на зямлі. Хто можа сядзець на зямлі, павінен здзяйсняць намаз, сеўшы на зямлю.

Хворага, які пасля намазу не можа ўстаць з зямлі, а з крэсла ўстае лёгка, з зямлі падымае хтосьці іншы. Калі ён не можа ўстаць, то здзяйсняе намаз, седзячы на ложку, павернутым да кіблы, і не апускаючы ног, а выцягнуўшы іх у бок кіблы. Пасля намазу ён апускае ногі з аднаго боку ложка і ўстае, як устаюць з крэсла. Або ён садзіцца на крэсла, але ставіць перад сабой іншае крэсла ці столік і кладзе на яго ногі. Калі намаз скончыцца, ён можа апусціць ногі з крэсла ці століка і ўстаць.

На што трэба зважаць, здзяйсняючы намаз седзячы і знакамі

Калі чалавек можа рабіць саджду, ён пачынае намаз стоячы. Ён чытае і робіць руку стоячы, колькі можа стаяць. Хто зусім не можа стаяць, пачынае седзячы. Ён садзіцца на калені і здзяйсняе намаз, робячы саджды. Такі намаз называецца намазам седзячы.

Здзяйсняючы намаз седзячы, пры стаянні (кіям) ён складае рукі ніжэй за пуп. (Жанчыны кладуць іх на грудзі.) Ікамат, калі ён пачаў стоячы, ён вымаўляе стоячы, а калі здзяйсняе намаз седзячы ці знакамі – у тым становішчы, у якім сядзіць. Калі ён не можа рабіць саджду, то здзяйсняе намаз знакамі (іма). Гэта значыць, ён садзіцца так, як яму зручна: на калені або скрыжаваўшы ногі. Калі ён не можа так сесці, то выцягвае ногі ў бок кіблы.

Пачатковы такбір ён вымаўляе седзячы. Для руку ён крыху нахіляе цела, для саджды – крыху больш. Хто не можа нахіліць цела, той гэтак жа нахіляе галаву і такім чынам здзяйсняе намаз знакамі. Пры стаянні ён глядзіць на ступні, а седзячы – сабе на калені. Здзяйсняючы намаз знакамі, мужчыны пры стаянні складаюць рукі ніжэй за пуп. (Жанчыны кладуць рукі на грудзі.) Злёгку нахіляючыся для руку, кладуць рукі на калені. Для саджды нахіляюцца крыху больш і кладуць рукі на калені або крыху наперадзе іх. Чытаючы «Аттахіяту», кладуць рукі на сцёгны, як у звычайным намазе. Аддаючы салям, глядзяць на плечы. Такі намаз называецца намазам знакамі.

Знакаў вачыма не бывае. Калі чалавек цягам 24 гадзін, гэта значыць сутак, не можа нахіліць галаву, намаз з яго здымаецца, і ўзнаўляць (када) яго не трэба.

Калі намаз здзяйсняюць з джамаатам стоячы, улічваецца месца, дзе стаяць ступні. Калі пятка чалавека апынулася наперадзе пяткі імама, гэты намаз не сахіх. Але пры намазе знакамі не так: тады ўлічваюцца не пяткі, а месца, дзе знаходзіцца галава. Калі галава таго, хто здзяйсняе намаз знакамі, знаходзіцца ззаду галавы імама або на адной лініі з ёй, яго намаз сахіх, нават калі яго ногі наперадзе ног імама. [Ібн Абідын] Той, хто здзяйсняе намаз стоячы, можа ісці за імамам, які здзяйсняе намаз седзячы, але не можа ісці за тым, хто здзяйсняе намаз знакамі.

Няхай закаханыя згараюць у тваёй любові, о Пасланнік Аллаха,
няхай п’юць віно тваёй любові і наталяюцца, о Пасланнік Аллаха.
Той, хто любіць цябе, паклаў сваю галаву на тваім шляху,
ты – сонца двух светаў, о Пасланнік Аллаха.
Тым, хто любіць цябе, даруй сваё заступніцтва,
ты – душа ў целах вернікаў, о Пасланнік Аллаха.
Я закаханы ў гэты твар, я – салавей у гэтым садзе руж,
няхай той, хто не любіць цябе, згарыць у агні, о Пасланнік Аллаха.
Цябе палюбіў Усявышні, ты стаў султанам для ўсіх,
няхай мая душа будзе ахвярай на тваім шляху, о Пасланнік Аллаха.
Ты – душа дэрвіша Юнуса, крыніца заступніцтва для свету,
ты – султан двух светаў, о Пасланнік Аллаха!