БІТВА ПРЫ ХУНАЙНЕ
Хунайн – гэта даліна паміж Меккай і Таіфам. Гэтую бітву называюць таксама «газва Хавазін». Калі наш уладар Сарвар аль-алям (правадыр сусветаў) (саллаллаху алейхі ва саллям) з намерам заваяваць Мекку выйшаў з Медыны, два вялікія плямёны, што жылі вакол Меккі, – Хавазін і Сакіф, – думаючы, што мусульмане пойдуць на іх, пачалі рыхтавацца да вайны. Калі яны даведаліся, што Уладар сусветаў прыйшоў, каб заваяваць Мекку, яны крыху супакоіліся, але з думкай: «Пасля курайшытаў чарга абавязкова дойдзе да нас» – паскорылі падрыхтоўку. Акрамя таго, яны казалі: «Клянёмся, мусульмане яшчэ не сутыкаліся з народам, які ўмее добра ваяваць. Пакуль ён не пайшоў на нас, пойдзем на яго мы і пакажам, што такое вайна!» Пад камандаваннем правадыра племені Хавазін Маліка ібн Аўфа яны рушылі ў паход з вельмі моцным войскам у дваццаць тысяч чалавек. Каб падняць адвагу сваіх воінаў і каб тыя не ўцякалі, калі стане цяжка, яны ўзялі з сабой усю сваю каштоўную маёмасць, жанчын і дзяцей.
Гэтая вестка неўзабаве разнеслася па Мецы. Наш уладар Гонар Сусвету, каб праверыць, ці праўдзівая вестка, паслаў да племені Хавазін Абдуллаха ібн Абі Хадрад. Хазрат Абдуллах пераапрануўся і пранік у стан ворага. Даведаўшыся пра іх намеры і пра тое, як яны збіраюцца дзейнічаць, ён адразу ж паведаміў пра становішча нашаму любімаму Прароку.
Наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік адразу ж сабраў сваіх слаўных асхабаў. Правіцелем Меккі ён прызначыў дваццацігадовага хазрат Аттаба ібн Асіда і хутка выступіў у дарогу. Са сваім войскам у дванаццаць тысяч чалавек ён хацеў знянацку напасці на ідалапаклоннікаў з плямёнаў Хавазін і Сакіф у іх лагерах. Сцяг муджахідаў нёс хазрат Алі,1 а перадавымі сіламі камандаваў хазрат Халід ібн Валід.2 Уладар сусветаў надзеў шлем і дзве кальчугі, адну на адну, і сеў на свайго мула па мянушцы Дулдул. На 11-ы дзень месяца шаўваль яны прыйшлі ў даліну Хунайн. Той ноччу наш уладар Сарвар аль-алям агледзеў сваё войска і выстраіў яго ў баявы парадак. Здзейсніўшы як імам ранішні намаз, ён рушыў наперад.
Камандзір ідалапаклоннікаў, скарыстаўшы начную цемру, размясціў сваё войска на абодвух схілах даліны Хунайн і зладзіў засаду. Хазрат Халід ібн Валід, які ехаў наперадзе са сваімі атрадамі, не ведаючы пра засаду, пагнаў каня да цясніны. Ранішні змрок перашкаджаў убачыць ворага. Раптам на муджахідаў пасыпаліся тысячы стрэл. Каб уратавацца ад гэтага нечаканага дажджу са стрэл, муджахіды былі вымушаны адступіць.
«Іншааллах, заўтра яны (Хавазін і Сакіф) стануць здабычай мусульман» Святы хадзіс
Бітва пры Хунайне
У той час, калі аўлія і прарокі будуць стаяць у разгубленасці,
І кожны ў жаху закрычыць: «Што будзе са мной?»,
І ад роспачы стан грэшнікаў будзе жаласны,
Тады зноў табе належыць поле – з дазволам на заступніцтва (шафаат).
Ты – Ахмад, Махмуд і Мухаммад, мой уладару,
Ты – наш султан, падтрыманы Ісцінай, мой уладару.
Şeyh Galib
Гэтае раптоўнае адступленне змяшала рады воінаў, што ішлі ззаду. Калі і яны павярнулі, каб адступіць, стала відаць, што варожыя атрады ў дваццаць тысяч чалавек, нібы паводка, хлынулі ў даліну. Наш любімы Прарок адзін кінуўся наперад насустрач ідалапаклоннікам, што ішлі ў атаку. Толькі хазрат Аббас, хазрат Абу Бакр і каля сотні адважных асхабаў, не баючыся смерці, падаспелі да нашага ўладара Найшляхетнейшага Пасланніка. Яны сваімі целамі, нібы шчытом, засланілі нашага любімага Прарока. Хазрат Аббас трымаў мула за аброць, а хазрат Суф’ян ібн Харыс – за стрэмя: так яны стараліся спыніць яго бег і не даць нашаму ўладару Пасланніку Аллаха ўрэзацца ў рады ворага. Уладар сусветаў, засмучаны тым, што рэлігія Усявышняга Аллаха можа знікнуць, сказаў: «О Аббас! Гукні ім: „О жыхары Медыны! О асхабы, якія прынеслі прысягу пад дрэвам Самура!“»
Хазрат Аббас быў буйны і грозны з выгляду. Калі ён крычаў, яго голас было чуваць вельмі далёка. Ён з усіх сіл закрычаў: «О жыхары Медыны! О асхабы, што далі слова нашаму Прароку пад дрэвам Самура! Не разбягайцеся! Збірайцеся сюды!» Пачуўшы гэта, шаноўныя асхабы хацелі вярнуцца. Але іх жывёлы так спалохаліся, што не маглі павярнуць. Нарэшце ім давялося схапіць кальчугі, мячы і дзіды і саскочыць са сваіх жывёл. Яны хутка падаспелі да нашага ўладара Пасланніка Аллаха і ўступілі з ворагам у страшэнны бой. Выгукі «Аллаху акбар! Аллаху акбар!» скаланалі зямлю і неба і наганялі на ворага страх і жах. Асхабы, якія праявілі вялікую адвагу пры Бадры, пры Ухудзе, пры Рове і ў Хайбары, асабліва хазрат Алі, Абу Дуджана і Зубайр ібн Аўвам, зноў і зноў кідаліся ў бой, выводзілі ворагаў са строю і адкідалі іх назад.
Уладар сусветаў сачыў за гэтым боем, які яго асхабы вялі, не шкадуючы жыцця, і з яго дабраславёных вуснаў чулася малітва: «О мой Аллах! Пашлі нам сваю дапамогу. Сапраўды, Ты не хочаш, каб яны перамаглі нас». Молячыся Усявышняму Аллаху, наш любімы Прарок узяў з зямлі жменю пяску і кінуў яго на ідалапаклоннікаў, сказаўшы: «Няхай пачарнеюць іх твары!» Дзякуючы цуду нашага любімага Прарока не засталося ніводнага варожага воіна, у якога вочы не напоўніліся б пяском. На дапамогу прыйшлі і анёлы. Наш уладар Прарок сказаў: «Клянуся Усявышнім Аллахам, яны разбіты». Ідалапаклоннікі пачалі разбягацца, паварочваць назад і ўцякаць. Кожны раз, азірнуўшыся, яны бачылі за сабой слаўных асхабаў і, кінуўшы жонак, дзяцей і маёмасць, якія прывялі і прывезлі на поле бою, уцякалі з усіх ног. Частка ўцекачоў схавалася ў крэпасці Таіф.3 А частка пайшла ў Нахлу і Аўтас. На полі бою яны пакінулі семдзесят забітых, шэсць тысяч палонных і незлічоную маёмасць.
У гэтай бітве з дазволу Усявышняга Аллаха, дзякуючы духоўнай дапамозе (хіммат) і благадаці нашага ўладара Пасланніка Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) перамога зноў дасталася мусульманам. Чатыры чалавекі сталі шахідамі, некалькі асхабаў былі паранены. Пачуўшы, што паранены і хазрат Халід ібн Валід, наш любімы Прарок пайшоў да яго, і, калі ён правёў па ране сваімі дабраславёнымі рукамі, рана адразу ж загаілася.
Сарыя ў Аўтас
Пасля таго як ідалапаклоннікі з племені Хавазін былі разбіты ў бітве пры Хунайне, яны сабраліся ў Аўтасе. Пасланнік Аллаха паслаў на Аўтас атрад пад камандаваннем Абу Аміра, дзядзькі Абу Мусы аль-Ашары. У Аўтасе зноў былі жорсткія сутычкі. Абу Амір стаў шахідам. Яго месца заняў хазрат Абу Муса аль-Ашары і разбіў ворага.4 Муджахіды вярнуліся з мноствам палонных і вялікай здабычай.
«О Аббас! Гукні ім: „О жыхары Медыны! О асхабы, якія прынеслі прысягу пад дрэвам Самура!“» Святы хадзіс
Сярод палонных была малочная сястра Пасланніка Аллаха Шайма. Яна сказала: «Я – малочная сястра вашага Прарока». Ёй не паверылі. Яе пасадзілі на вярблюда і прывезлі да Пасланніка Аллаха. Шайма падрабязна расказала шмат успамінаў пра дзіцячыя гады. Пасланнік алейхіс-салям расслаў на зямлі сваю рыду (верхнюю накідку) і пасадзіў на яе сваю малочную сястру. Ён і сам сеў і доўга плакаў. Ён распытаў пра Халіму Хатун і пра бацьку Шаймы. Яна адказала: «Яны даўно памерлі». Убачыўшы такую пашану і ласку, яна паверыла. Пасланнік алейхіс-салям сказаў: «Калі хочаш, застанься ў нас. Тут табе будзе ўсялякая ўвага. А калі хочаш, мы адправім цябе туды, куды ты захочаш». Паводле святога хадзіса «Любоў да радзімы – частка веры (іман)» Шайма пажадала вярнуцца на радзіму. Тады Пасланнік Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) адправіў яе на радзіму з падарункамі: служанкай, трыма рабамі і некаторай колькасцю вярблюдаў і авечак.
Паход на Таіф
Султан Сусвету (саллаллаху алейхі ва саллям) хацеў пайсці і на ворага, які ўцёк з Хунайна ў Таіф, і дабіцца канчатковага выніку. Іх правадыр Малік ібн Аўф быў сярод тых, хто знайшоў прытулак у Таіфе. Гэтая крэпасць, што знаходзілася непадалёку ад Меккі, была адной з апошніх, але наймацнейшых цвердзяў нявер’я (куфр). Наш уладар Прарок яшчэ да хіджры прыходзіў у Таіф і цэлы месяц заклікаў і павучаў іх. Але жыхары Таіфа падвергнулі Уладара сусветаў нечуваным катаванням і здзекам. Яны нават закрывавілі яго дабраславёныя ногі. Там наш уладар разам з хазрат Зайдам ібн Харысам перажыў самыя горкія і пакутлівыя дні свайго жыцця.
Наш любімы Прарок у месяцы шаўваль восьмага года хіджры пакінуў здабычу, узятую ў бітве пры Хунайне, у Джыране і рушыў на Таіф. Ён паслаў наперад хазрат Халіда ібн Валіда.5 А сам са сваімі слаўнымі асхабамі ішоў следам і падышоў да Таіфа. Племя Сакіф загадзя назапасіла ў сваёй моцнай крэпасці шмат ежы. Убачыўшы, што падыходзяць шаноўныя асхабы, яны зачынілі вароты і перайшлі да абароны. Муджахідаў, якія падыходзілі блізка да крэпасці, яны сустракалі стрэламі. Так працягвалася барацьба. Жыхары Таіфа ніяк не адважваліся выйсці з крэпасці і змагацца ў полі грудзьмі ў грудзі.
Некаторыя з шаноўных асхабаў прапанавалі кідаць у крэпасць камяні катапультай. Наш уладар Прарок пагадзіўся і загадаў зрабіць катапульты, якія называліся даббаба. Ён загадаў кідаць імі камяні ў ідалапаклоннікаў і працягваў аблогу. Шаноўныя асхабы, не шкадуючы сіл, стараліся як мага хутчэй заваяваць крэпасць. Але крэпасць была такая моцная, што заваяваць яе не ўдалося. За гэты час дванаццаць асхабаў удастоіліся ступені шахіда. Абу Суф’ян ібн Харб, геройскі змагаючыся, страціў адно вока.6
Пасланнік Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) сказаў: «О Абу Суф’ян! Чаго ты хочаш больш? Калі хочаш, я памалюся, і тваё вока вернецца на месца. А калі хочаш, Усявышні Аллах дасць табе вока ў Раі». Абу Суф’ян адказаў: «О Пасланнік Аллаха! Я хачу, каб мне далі вока ў Раі», – і кінуў на зямлю вока, якое трымаў на далоні.7 Аднойчы ноччу, калі набліжаўся дваццаты дзень аблогі, наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік (саллаллаху алейхі ва саллям) убачыў у сне, як певень раздзёўб падораную яму міску, поўную сметанковага масла, і масла разлілося на зямлю. Ён растлумачыў гэта так, што Таіф у гэтым годзе не будзе заваяваны, і зняў аблогу.
Восем гадоў таму наш любімы Прарок, мора міласэрнасці, адказаў анёлу, які пра жыхароў Таіфа, што тады мучылі яго, сказаў: «Калі дазволіш, я абрушу на іх гэтыя горы»: «Я пасланы як міласэрнасць для сусветаў. Адзінае, чаго я хачу, – каб Усявышні Аллах вывеў з чэраслаў гэтых ідалапаклоннікаў пакаленне, якое будзе пакланяцца Найвышэйшаму Аллаху, нікога не прыпісваючы Яму ў супольнікі». А цяпер ён зноў праявіў міласэрнасць і маліўся: «О мой Госпадзе! Пакажы людзям Сакіфа правільны шлях! Прывядзі іх да нас».
Наш уладар Хабіб аль-акрам са сваімі асхабамі пакінуў Таіф і ў першы тыдзень месяца зуль-каада прыйшоў у Джырану, дзе былі сабраны ўзятыя ў Хунайне палонныя і здабыча. Акрамя шасці тысяч палонных, у здабычу было ўзята больш за дваццаць тысяч галоў буйной жывёлы, больш за сорак тысяч галоў дробнай жывёлы і незлічоныя ўпрыгожанні. Ён загадаў раздзяліць іх паміж муджахідамі, якія мелі на іх права. У гэты час стала вядома, што дэлегацыя ад племені Хавазін просіць, каб яе прынялі. Наш любімы Прарок прыняў іх. Калі дэлегацыя паведаміла, што ўсё племя Хавазін стала мусульманамі, Уладар сусветаў вельмі ўзрадаваўся. Тады ён адразу ж вызваліў палонных, якія выпалі на яго долю, і вярнуў іх. Шаноўныя асхабы, ідучы за нашым любімым Прарокам, зрабілі тое самае. Адна міласэрнасць нашага ўладара Пасланніка Аллаха імгненна стала прычынай таго, што шэсць тысяч палонных атрымалі свабоду. Калі гэтая вестка дайшла да правадыра племені Хавазін Маліка ібн Аўфа, які схаваўся ў Таіфе, ён таксама прыйшоў і стаў мусульманінам, а наш уладар Прарок шчодра адарыў яго.8 Рабіць тут больш не было чаго. Прабыўшы там трынаццаць дзён, наш уладар Пасланнік Аллаха ў ноч на сераду з намерам здзейсніць умру ўвайшоў у стан іхраму. Як заўсёды, Султан Сусвету пераможцам прыбыў са сваімі асхабамі ў Мекку. Ён здзейсніў таваф вакол Каабы аль-Муаззама і сваю ўмру. Правіцелем Меккі ён прызначыў Аттаба ібн Асіда і даручыў яму таксама абавязкі эміра хаджу.9
«Любоў да радзімы – частка веры» Святы хадзіс