ЗАВАЯВАННЕ МЕККІ (ФАТХ)

Хто шукае прытулку ў Масджыд аль-Харам

Калі Абу Суф’ян пакінуў Медыну, наш любімы Прарок вырашыў заваяваць Мекку. Бо курайшыты не стрымалі свайго слова і парушылі дагавор. Але ён трымаў гэта ў глыбокай таямніцы: ён хацеў узяць Мекку, не даўшы ідалапаклоннікам магчымасці падрыхтавацца і не праліўшы крыві на святой тэрыторыі (Харам аш-Шарыф). Гэта была ваенная мера. Бо калі Мекка будзе заваявана, хто ведае, колькі людзей удастоіцца гонару стаць мусульманамі. Пра гэта ён паведаміў хазрат Абу Бакру і некалькім найвыдатнейшым са сваіх асхабаў. Ён загадаў сваім асхабам рыхтавацца да паходу, але не сказаў, куды яны пойдуць. Шаноўныя асхабы пачалі рыхтавацца да джыхаду. Акрамя таго, наш уладар Прарок паслаў вестку навакольным мусульманскім плямёнам – Аслам, Ашджа, Джухайна, Хусайн, Гіфар, Музайна, Сулайм, Дамра – і сынам Хузаа. У вестцы гаварылася: «Тыя, хто верыць ва Усявышняга Аллаха і ў Апошні дзень, няхай будуць у Медыне ў пачатку дабраславёнага месяца рамадан». Так іх заклікалі ўзяць удзел у вайне.

Дзеля перасцярогі наш уладар Хабібуллах (саллаллаху алейхі ва саллям) даручыў хазрат Умару перакрыць дарогі, што вялі ў Мекку, і перарваць сувязь з ёй. Хазрат Умар адразу ж паставіў вартавых на горных сцежках, перавалах і іншых скрыжаваннях дарог і загадаў ім: «Вяртайце назад кожнага, хто захоча ісці ў Мекку!»

Каб гэтая справа заставалася ў таямніцы, наш любімы Прарок маліўся Усявышняму Аллаху, кажучы: «О мой Госпадзе! Пакуль мы раптоўна не прыйдзем у іх край, затрымай шпегаў і веснікаў курайшытаў, зрабі іх сляпымі і глухімі. Няхай яны ўбачаць і пачуюць нас толькі тады, калі мы раптам будзем ужо там!»

Каб стварыць уражанне, што паход будзе на ідалапаклоннікаў на поўначы або на візантыйцаў, наш уладар Прарок паслаў хазрат Абу Катаду з вайсковым атрадам на поўнач, у бок даліны Ізам. Тым часам наш любімы Прарок як цуд паведаміў пра ліст, які быў адпраўлены, каб апавясціць мекканскіх ідалапаклоннікаў пра падрыхтоўку ў Медыне. Ён паслаў хазрат Алі і загадаў перахапіць гэты ліст.

Да другога дня месяца рамадан з навакольных плямёнаў прыйшла дапамога, і ўсе сабраліся ў лагеры каля калодзежа Абу Інабы. Колькасць шаноўных асхабаў дасягнула дванаццаці тысяч. З іх чатыры тысячы былі ансары, семсот – мухаджыры, а астатнія – мусульмане з навакольных плямёнаў.3

Сваім намеснікам у Медыне наш любімы Прарок пакінуў хазрат Абдуллаха ібн Умм Мактум.4 Хазрат Зубайра ібн Аўвама ён паслаў наперад як разведвальны атрад на чале конніцы з двухсот вершнікаў. У восьмым годзе хіджры, у дзясяты дзень дабраславёнага месяца рамадан, у сераду, Уладар сусветаў з імем Усявышняга Аллаха выступіў з Медыны на чале свайго велізарнага войска з дванаццаці тысяч чалавек, сэрцы якіх былі поўныя любові да Усявышняга Аллаха і Яго Пасланніка. Яны ішлі ў Мекку, на сваю радзіму, з якой восем гадоў таму іх катаваннямі і прыгнётам вымусілі перасяліцца. Яны ішлі, каб ачысціць ад ідалаў велічную Каабу, ператвораную ў капішча…

Яны ішлі, каб паказаць праўду, справядлівасць і міласэрнасць ідалапаклоннікам, якія ніяк не хацелі адмовіцца ад сваёй упартасці… Яны ішлі, каб пашыраць рэлігію Усявышняга Аллаха і стаць прычынай таго, каб тамтэйшыя людзі выратаваліся ад вечнай пакуты ў Пекле. О мой Госпадзе! Якая ж гэта была вялікая міласэрнасць!… Калі войска ісламу дайшло да Зуль-Хулайфы, яно сустрэла хазрат Аббаса, дзядзьку нашага ўладара Прарока, які разам са сваёй сям’ёй перасяляўся з Меккі. Наш любімы Прарок вельмі ўзрадаваўся, што прыйшоў яго дзядзька, і, суцешыўшы яго, сказаў: «О Аббас! Як я – апошні з прарокаў, так і ты – апошні з мухаджыраў». Багаж хазрат Аббаса ён адправіў у Медыну. Хазрат Аббас застаўся з нашым уладаром Прарокам і ўзяў удзел у заваяванні Меккі.5 Калі наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік (саллаллаху алейхі ва саллям) прыйшоў у Кудайд, што непадалёку ад Меккі, ён выстраіў сваіх слаўных асхабаў у баявы парадак. Кожнаму племені ён даў асобныя сцягі і ўручыў іх сцяганосцу кожнага племені. Сцягі мухаджыраў неслі хазрат Алі, Зубайр ібн Аўвам і Саад ібн Абі Ваккас (радыяллаху анхум). У ансараў было дванаццаць сцяганосцаў, у плямёнаў Ашджа і Сулайм – па адным сцяганосцу, у племені Музайна – тры, у племені Аслам – два, у сыноў Хузаа – тры, а ў племені Джухайна – чатыры сцяганосцы.6 З таго часу, як яны пакінулі Медыну, прайшло дзесяць дзён. Пад вечар яны ўжо зусім наблізіліся да Меккі, а ў час начнога намазу прыйшлі ў Марр аз-Захран. Наш уладар Прарок загадаў сваім асхабам спыніцца тут. Акрамя таго, ён даручыў хазрат Умару сачыць, каб кожны муджахід распаліў вогнішча.7 Калі раптам загарэлася больш за дзесяць тысяч вогнішчаў, Мекку заліло святлом. Мекканскія ідалапаклоннікі, якія ні пра што не ведалі, разгубіліся. Каб даведацца, што адбываецца, яны паслалі Абу Суф’яна. Ён узяў з сабой некалькі чалавек і, хаваючыся, наблізіўся да войска ісламу. У гэты час наш любімы Прарок сказаў некаторым са сваіх асхабаў: «Сачыце за Абу Суф’янам. Вы абавязкова знойдзеце яго!» Чым далей ішлі курайшыты, тым больш расло іх здзіўленне і тым мацней іх ахопліваў жах. Колькі ж воінаў сабралася вакол Меккі і колькі вогнішчаў яны распалілі!… Гаворачы пра гэта, яны дайшлі да месца, якое называлася Арак.

«О мой Госпадзе! Пакуль мы раптоўна не прыйдзем у іх край, затрымай шпегаў і веснікаў курайшытаў, зрабі іх сляпымі і глухімі. Няхай яны ўбачаць і пачуюць нас толькі тады, калі мы раптам будзем ужо там!» Святы хадзіс

Якраз у гэты момант наш уладар Прарок сказаў: «Абу Суф’ян цяпер у Араку». Тады хазрат Аббас адразу ж рушыў у бок Арака, кажучы сам сабе: «Там я абавязкова знайду каго-небудзь і пашлю ў Мекку, каб ён паведаміў ім, што войска ісламу ідзе на іх, і каб жыхары Меккі прыйшлі да Пасланніка алейхіс-салям і папрасілі бяспекі (аман), перш чым пачнецца вайна». Шукаючы там каго-небудзь для гэтага, ён пазнаў па голасе Абу Суф’яна і гукнуў: «О Аба Ханзала!» Абу Суф’ян таксама пазнаў яго і сказаў: «О Абуль-Фадл! Дык гэта ты! Няхай мае маці і бацька будуць ахвярай за цябе!» Потым яны разам рушылі ў бок лагера ісламу…

Па дарозе Абу Суф’ян запытаўся ў хазрат Аббаса: «Якія навіны?» Той адказаў: «О Абу Суф’ян! Гора табе! Пасланнік алейхіс-салям ідзе на вас з войскам, якому вы не зможаце супрацьстаяць. Клянуся, курайшытам давядзецца блага. Гора ім ад таго, што іх чакае!» Абу Суф’ян і тыя, хто быў з ім, з вялікай надзеяй прайшлі праз муджахідаў і паўсталі перад нашым любімым Прарокам (саллаллаху алейхі ва саллям). Султан Сусвету добра іх прыняў. Ён распытаў іх пра жыхароў Меккі. Пагаварыўшы з імі да позняй ночы, ён заклікаў іх да ісламу. Хакім ібн Хізам і Будайл адразу ж вымавілі каліму аш-шахада і сталі мусульманамі (радыяллаху анхума). Але Абу Суф’ян усё яшчэ вагаўся. Калі настала раніца, наш любімы Прарок, мора міласэрнасці, сказаў: «О Абу Суф’ян! Гора табе! Няўжо яшчэ не настаў час, каб ты зразумеў, што няма бога, акрамя Усявышняга Аллаха?» Той адказаў: «Няхай мае маці і бацька будуць ахвярай за цябе! Ніхто не пераўзыходзіць цябе ў лагоднасці, у шляхетнасці і ў пашане да правоў сваякоў. Пасля ўсіх пакут, якія мы табе прычынілі, ты ўсё яшчэ заклікаеш нас на правільны шлях (хідая). Які ж ты шчодры! Я паверыў, што няма бога, акрамя Аллаха… Калі б быў іншы бог, ад яго была б мне нейкая карысць. І ты – Пасланнік Аллаха». Так ён удастоіўся гонару стаць адным з шаноўных асхабаў, радыяллаху анху.8

Хазрат Аббас сказаў: «О Пасланнік Аллаха! Ці не дасі ты Абу Суф’яну чаго-небудзь такога, што ўзвысіла б яго ў вачах жыхароў Меккі?» Наш уладар Прарок пагадзіўся і сказаў: «Хто ўвойдзе ў дом Абу Суф’яна і знойдзе там прытулак, таму дадзена бяспека, і ён выратуецца ад смерці». Хазрат Абу Суф’ян папрасіў: «О Пасланнік Аллаха! Ці не пашырыш ты гэта яшчэ крыху?» Тады наш любімы Прарок сказаў: «Хто ўвойдзе ў Масджыд аль-Харам і знойдзе там прытулак, таму дадзена бяспека! Хто зачыніць свае дзверы і застанецца дома, таму дадзена бяспека». Наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік (саллаллаху алейхі ва саллям) хацеў, каб Абу Суф’ян убачыў веліч і шматлікасць войска ісламу і расказаў пра гэта мекканскім ідалапаклоннікам, і таму сказаў хазрат Аббасу: «Завядзі яго ў горную цясніну, дзе даліна звужаецца і коні праходзяць, ціснучыся адзін да аднаго. Няхай ён убачыць веліч мусульман – войска Усявышняга Аллаха».

Абу Суф’ян павінен быў убачыць гэта, каб расказаць ідалапаклоннікам пра тое, сведкам чаго ён стаў, і каб ніхто не супраціўляўся… Каб такім чынам на святой тэрыторыі не пралілася кроў… Пакуль хазрат Аббас ішоў з Абу Суф’янам да горнага праходу, муджахіды выстраіліся ў баявы парадак. Племя за племенем з разгорнутымі сцягамі пачалі праходзіць праз цясніну. Кожны быў у даспехах і са зброяй. Праходзячы, кожная група выгуквала такбір. Хазрат Абу Суф’ян пытаўся: «Хто гэта?» – а хазрат Аббас адказваў: «Гэта сыны Сулайма! Іх камандзір – Халід ібн Валід!», «Гэта сыны Гіфара!», «Гэта сыны Кааба!…» Выгукі «Аллаху акбар! Аллаху акбар!» напаўнялі зямлю і неба, а шматлікасць муджахідаў і бляск зброі асляплялі вочы. Больш за ўсё хазрат Абу Суф’яну хацелася ўбачыць нашага ўладара, гонар свету (саллаллаху алейхі ва саллям). Ён вельмі хацеў убачыць, як пройдуць воіны, што былі вакол яго, і меркаваў, што яны будуць адрознівацца ад астатніх. Таму ён ніяк не мог стрымацца і раз-пораз пытаўся: «Ці не Пасланніка Аллаха гэта атрад?» Нарэшце на сваёй вярблюдзіцы Касве паказаўся султан прарокаў, Уладар сусветаў, які, нібы сонца, выпраменьваў святло. Вакол яго былі мухаджыры і ансары. Кожны з іх з галавы да ног быў закаваны ў даспехі Давуда і падперазаны індыйскім мячом, і ехалі яны на пародзістых конях і вярблюдах.

Убачыўшы іх, хазрат Абу Суф’ян з цікавасцю запытаўся: «Хто гэта, о Аббас?» Той адказаў: «Пасярэдзіне – Пасланнік алейхіс-салям. А вакол яго – ансары і мухаджыры, якія гараць жаданнем стаць шахідамі!…» Праязджаючы міма іх, наш любімы Прарок (саллаллаху алейхі ва саллям) сказаў хазрат Абу Суф’яну: «Сёння – дзень, калі Усявышні Аллах узвысіць славу Каабы. Сёння – дзень, калі Байтуллах будзе пакрыты покрывам! Сёння – дзень міласэрнасці… Сёння – дзень, калі Усявышні Аллах ушануе курайшытаў (ісламам)».

Хазрат Абу Суф’ян убачыў тое, што павінен быў убачыць, і пачуў тое, што павінен быў пачуць. Ён сказаў: «Я бачыў магутнасць і візантыйскага імператара, і іранскага шаха. Але такой велічы я не бачыў ніколі. Ніколі я не сустракаў такога войска і такога збору людзей, як сёння. Такому войску ніхто не зможа супрацьстаяць. Ні ў кога не хопіць сілы зладзіць з імі», – і рушыў у бок Меккі…

«Хто ўвойдзе ў дом Абу Суф’яна і знойдзе там прытулак, таму дадзена бяспека, і ён выратуецца ад смерці… Хто ўвойдзе ў Масджыд аль-Харам і знойдзе там прытулак, таму дадзена бяспека! Хто зачыніць свае дзверы і застанецца дома, таму дадзена бяспека» Святы хадзіс

Абу Суф’ян прыбыў у Мекку і абвясціў ідалапаклоннікам, якія з нецярпеннем яго чакалі, што стаў мусульманінам. Потым ён сказаў: «О курайшыты! Мухаммад алейхіс-салям падышоў да вас з такім вялікім войскам, што вы не зможаце яму супрацьстаяць. Не падманвайце дарэмна саміх сябе. Станьце мусульманамі, каб выратавацца. Я бачыў тое, чаго вы не бачылі. Я бачыў незлічоных герояў, коней і зброю. Ні ў кога няма сілы супраць іх. Хто ўвойдзе ў дом Абу Суф’яна, таму дадзена бяспека, і ён выратуецца ад смерці. Хто знойдзе прытулак у Байтуллаху, таму дадзена бяспека. Хто ўвойдзе ў свой дом і зачыніць дзверы, таму таксама дадзена бяспека».9

Тады некаторыя з найзаўзяцейшых ідалапаклоннікаў выступілі супраць хазрат Абу Суф’яна і зняважылі яго. Яны нават пачалі спешна рыхтавацца, каб выйсці супраць войска ісламу. Але іх было вельмі мала. Астатнія не звярнулі на іх увагі і пабеглі па дамах. А некаторыя знайшлі прытулак у Масджыд аль-Харам.

Сарвар аль-алям (правадыр сусветаў) (саллаллаху алейхі ва саллям) і слаўныя асхабы (радыяллаху анхум) прыйшлі ў даліну Зі Тува і сабраліся там. Уладар сусветаў акінуў сваіх шаноўных асхабаў дабраславёным позіркам, і яму ўспомнілася, як восем гадоў таму ён пакінуў Мекку і здзейсніў хіджру. Ён успомніў, як тады ідалапаклоннікі акружылі яго дом шчасця, як ён выйшаў, чытаючы святыя аяты з суры Ясін, як разам з хазрат Абу Бакрам, не заўважаныя нікім, яны ўвайшлі ў пячору Саўр і як ён, перш чым пакінуць межы Меккі, апошні раз паглядзеў на яе і сказаў:

«(О Мекка!) Клянуся Аллахам, я ведаю, што ты – найлепшае з усіх месцаў, якія стварыў Усявышні Аллах. І ў майго Госпада, і ў мяне ты – наймілейшае з іх. Калі б мяне не выгналі з цябе сілай, я ніколі не пакінуў бы цябе». Прыгадаў ён і тое, як у гэтым смутку Джыбрыль алейхіс-салям прачытаў яму 85-ы святы аят суры аль-Касас, суцешыў яго дабраславёнае сэрца і прынёс яму радасную вестку, што ён вернецца ў Мекку аль-Мукаррама, і як ён з жменькай сваіх асхабаў перамагаў ворагаў пры Бадры, пры Ухудзе, пры Рове (Хандак), у Хайбары і пры Муце. Цяпер дванаццаць тысяч яго асхабаў кружыліся вакол яго, нібы матылі вакол свечкі, і чакалі толькі яго загаду, каб увайсці ў Мекку. Наш уладар Сарвар аль-алям, поўны найглыбейшай удзячнасці і падзякі, услаўляў Усявышняга Аллаха, які даў яму ўсё гэта. Пакорна схіліў ён сваю дабраславёную галаву. Наш уладар Гонар Сусвету падзяліў сваіх адважных асхабаў на чатыры групы. Камандзірам правага крыла ён прызначыў хазрат Халіда ібн Валіда, левага крыла – хазрат Зубайра ібн Аўвама, на чале пяхоты паставіў хазрат Абу Убайду ібн Джарраха, а на чале апошняй групы – хазрат Саада ібн Убаду. Хазрат Халід павінен быў увайсці ў Мекку з поўдня, пакараць кожнага ідалапаклонніка, які будзе супраціўляцца, і злучыцца з нашым уладаром Гонарам Сусвету на пагорку Сафа. Хазрат Зубайр павінен быў увайсці ў Мекку з поўначы, усталяваць свой сцяг у мясцовасці Хаджун і чакаць нашага ўладара Сарвар аль-алям. З захаду павінен быў наступаць хазрат Саад ібн Убада.10

«Сёння – дзень, калі Усявышні Аллах узвысіць славу Каабы. Сёння – дзень, калі Байтуллах будзе пакрыты покрывам! Сёння – дзень міласэрнасці… Сёння – дзень, калі Усявышні Аллах ушануе курайшытаў (ісламам)» Святы хадзіс

Наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік сказаў сваім камандзірам: «Пакуль на вас не нападуць, ні з кім ніколі не ўступайце ў бой. Нікога не забівайце». Але кожнаму з тых, хто быў названы па імені, калі б яго злавілі, трэба было адсячы галаву, нават калі б ён схаваўся пад покрывам Каабы.11

Прыйшла праўда, і знікла хлусня

Калі Ікрыма ібн Абі Джахль, Сафван ібн Умайя і Сухайл ібн Амр разам з некаторымі людзьмі з Бану Бакр і Бану Харыс даведаліся, што набліжаецца Халід ібн Валід, яны перакрылі дарогу і пачалі чакаць. Першым з муджахідаў рушыў хазрат Халід ібн Валід. Калі яны падышлі да падножжа гары Хандама на поўдні Меккі, ён убачыў, што лютыя курайшыцкія ідалапаклоннікі засыпаюць іх стрэламі. Два муджахіды сталі шахідамі: адзін – Курз ібн Джабір, другі – Хабаш ібн Ашар. Хазрат Халід загадаў сваім воінам, якія стаялі ў баявым парадку: «Не забівайце толькі тых, хто разбіты і ўцякае», – і яны кінуліся наперад. Імгненна яны адкінулі ідалапаклоннікаў назад і прасунуліся аж да Масджыд аль-Харам. Падчас бою было забіта семдзесят ідалапаклоннікаў. Частка ідалапаклоннікаў уцякла на вяршыні гор, а частка – па сваіх дамах.

Заваяванне Меккі аль-Мукаррама

Слаўныя асхабы, якія ўвайшлі ў святую Мекку з іншых бакоў, не сустрэлі ніякага супраціву. Пяцёра з тых, каго было загадана забіць, былі злоўлены, і іх адразу ж пакаралі. Астатнія ўцяклі з Меккі. У дваццаты дзень месяца рамадан, у чацвер, муджахіды з вялікім натхненнем, хваля за хваляй, пад выгукі такбіру «Аллаху акбар! Аллаху акбар!» уваходзілі ў Мекку. Наш уладар Сарвар аль-алям (саллаллаху алейхі ва саллям) з вялікай пакорлівасцю ўязджаў у святую Мекку, горад, дзе ён нарадзіўся, на сваёй вярблюдзіцы Касве, а за ім сядзеў Усама ібн Зайд. Прарок услаўляў Усявышняга Аллаха, які даў яму дачакацца гэтых дзён, і чытаў суру аль-Фатх, якая прынесла радасную вестку пра заваяванне Меккі.

Наш уладар Гонар Сусвету, акружаны сваімі пераможнымі асхабамі, з вялікай радасцю накіраваўся да Каабы аль-Муаззама. Справа ад яго ішоў хазрат Абу Бакр, а злева – хазрат Усайд ібн Худайр, і так ён наблізіўся да Каабы аль-Муаззама. Прывітаўшы Хаджар аль-Асвад (Чорны камень), ён вымавіў талбію і такбір. Асхабы паўтарылі за ім, і неба над Меккай аль-Мукаррама загуло ад выгукаў «Аллаху акбар! Аллаху акбар!» Бачачы гэтую ўзнёслую карціну, мусульмане лілі слёзы радасці, а ідалапаклоннікі, якія схаваліся на святой тэрыторыі (Харам аш-Шарыф) або зачыніліся ў сваіх дамах, чакалі ў страху.

Потым Уладар сусветаў і яго слаўныя асхабы пачалі таваф. Скончыўшы сёмы круг, наш любімы Прарок сышоў з вярблюдзіцы і каля Макам Ібрахім здзейсніў намаз у два ракаты. Потым ён напіўся вады Замзам, якую хазрат Аббас дастаў з калодзежа. Ён пажадаў зрабіць абдэст вадой Замзам. Калі наш уладар Гонар Сусвету рабіў абдэст, шаноўныя асхабы пачалі лавіць на ляту ваду абдэсту, якая дакранулася да дабраславёнага цела нашага любімага Прарока, не даючы ёй упасці на зямлю. Убачыўшы гэта, ідалапаклоннікі здзівіліся і сказалі: «Мы ніколі ў жыцці не бачылі і не чулі пра такога правіцеля». Наш уладар Сарвар аль-алям (саллаллаху алейхі ва саллям) пажадаў, каб усе ідалы з каменю і дрэва вакол Каабы былі разбураны. Ён прачытаў святы аят, сэнс якога: «Калі прыходзіць праўда, хлусня знікае; хлусня заўсёды асуджана знікнуць»12, і працягнуў да ідалаў посах, які трымаў у дабраславёнай руцэ. Кожны ідал, да якога дакранаўся посах, адзін за адным падаў ніцма. Трыста шэсцьдзясят ідалаў было зраўнавана з зямлёй.13 Калі настаў час паўдзённага намазу, наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік загадаў хазрат Білалу абвясціць на Каабе азан аль-Мухаммады. Той адразу ж выканаў гэты святы абавязак. Калі гучаў азан, сэрцы вернікаў напаўняла бязмежная радасць, а ідалапаклоннікаў душылі вялікі боль і смутак.14

Наш любімы Прарок папрасіў ключ ад Каабы. Яго прынеслі. Загадаўшы вынесці малюнкі, якія былі ўнутры, і ўсіх разбураных ідалаў, ён увайшоў у Каабу.

З ім былі хазрат Усама ібн Зайд, хазрат Білал і хазрат Усман ібн Талха. Унутры наш уладар Прарок, стаўшы спінай да дзвярэй, здзейсніў намаз у два ракаты. У кожным куце ён вымаўляў такбір і маліўся. Хазрат Халід ібн Валід стаяў каля дзвярэй і стараўся не даць людзям там стоўпіцца.

«Калі прыходзіць праўда, хлусня знікае; хлусня заўсёды асуджана знікнуць» Аль-Ісра: 81

Султан Сусвету абедзвюма дабраславёнымі рукамі трымаўся за абедзве створкі дзвярэй Каабы. Усе курайшыты запоўнілі Масджыд аль-Харам і са страхам, змяшаным з надзеяй, глядзелі на нашага любімага Прарока. Бо яны зневажалі нашага ўладара Прарока, спрабавалі збіць яго і замахваліся на яго жыццё!… Яны катавалі яго асхабаў усімі магчымымі спосабамі. Яны накідвалі ім на шыю вяроўкі і цягалі па зямлі. Яны кідалі іх у агонь і спрабавалі спаліць. Яны клалі ім на грудзі распаленыя камяні і катавалі, пакуль тыя не трацілі прытомнасці. Яны ўтыкалі ў іх целы распаленыя ў агні ражны. Тры гады яны трымалі іх зачыненымі ў адным квартале без ежы і вады і пазбавілі ўсяго. Яны прывязвалі іх за ногі да вярблюдаў, гналі вярблюдаў у розныя бакі і так раздзіралі іх на часткі. А галоўнае – яны выгналі іх з родных мясцін. Быццам гэтага было мала, яны колькі разоў ваявалі, каб зусім знішчыць іх. Але, нягледзячы на ўсё гэта, яны спадзяваліся. Бо перад імі было мора міласэрнасці, пасланае як міласэрнасць для сусветаў. Нейкі час паглядзеўшы на іх, наш любімы Прарок сказаў: «О курайшыты! Што, па-вашаму, я цяпер з вамі зраблю?» Яны адказалі: «Мы чакаем ад цябе дабра і спадзяёмся на дабро. Бо ты – шляхетны брат і сын нашага шляхетнага і добрага брата. Ты атрымаў над намі перамогу. Мы спадзяёмся на тваю дабрыню». Найшляхетнейшы Пасланнік (саллаллаху алейхі ва саллям) усміхнуўся ім і сказаў: «Паміж мной і вамі будзе так, як Юсуф (алейхіс-салям) сказаў сваім братам. Як і ён, я кажу: „Сёння я ўжо не буду патрабаваць з вас адказу за тое, што вы зрабілі (не буду дакараць вас вашымі памылкамі). Няхай Усявышні Аллах даруе вам“.15 Ідзіце. Вы свабодныя, вы вольныя».

Гэтая велізарная міласэрнасць змякчыла жорсткія сэрцы і ператварыла нянавісць у любоў. Калі Уладар сусветаў заклікаў іх да ісламу, яны сабраліся, каб стаць мусульманамі.

Наш любімы Прарок падняўся на пагорак Сафа, дзе ён упершыню абвясціў курайшытам пра сваё прароцтва і заклікаў іх да ісламу. Там ён зноў прыняў прысягу (баят) ад усіх жыхароў Меккі – вялікіх і малых, жанчын і мужчын. Так курайшыты, стаўшы мусульманамі, удастоіліся гонару далучыцца да шаноўных асхабаў. Пасля дамовы з мужчынамі і ад жанчын было ўзята слова наконт некаторых рэчаў.16 Сярод іх былі такія: не прыпісваць Усявышняму Аллаху супольнікаў, не быць непаслухмянымі нашаму ўладару Прароку, не красці, захоўваць сваю цнатлівасць і гонар (іфат), не ўзводзіць паклёпу (бухтан) і не забіваць дачок. Жанчыны, якія былі ў прысутнасці нашага ўладара Прарока (саллаллаху алейхі ва саллям), прынялі ўсё гэта і далі абяцанне толькі на словах. Пасланнік Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) памаліўся за іх, каб ім было дабро, і прасіў для іх прабачэння.

Хінд (радыяллаху анха), жонка Абу Суф’яна і маці Муавіі (радыяллаху анхума), таксама была сярод іх і нават была іх старэйшай. Падчас гэтага баят ан-ніса (прысягі жанчын) яна гаварыла ад імя жанчын. (Дзякуючы гэтаму абяцанню і таму, што ёй дасталася гэтая просьба аб прабачэнні (істыгфар), вельмі спадзяюцца, што яна здабыла выратаванне. І кожная мусульманка, якая прыме гэтыя ўмовы і будзе іх выконваць, лічыцца ўдзельніцай гэтай дамовы і атрымлівае карысць ад гэтай малітвы.) Усе, хто стаў мусульманінам, разбілі ўсіх ідалаў у сваіх дамах. У навакольныя плямёны былі пасланы вайсковыя атрады, і тамтэйшыя ідалы таксама былі зраўнаваны з зямлёй. Так з прыходам праўды хлусня была вырвана з коранем.

Асуджаныя

Ад першых дзён ісламу да восьмага года хіджры былі людзі, якіх за розныя злачынствы асудзілі на смерць. Пасланнік Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) назваў іх імёны (адзінаццаці мужчын і шасці жанчын) і загадаў: «Дзе б вы ні ўбачылі гэтых людзей, там іх і забівайце». Асуджанымі мужчынамі былі Ікрыма ібн Абі Джахль, Вахшы ібн Харб Хабашы, Абдуллах ібн Абі Сарх, Хаббар ібн Асвад, Сафван ібн Умайя, Кааб ібн Зухайр, Абдуллах ібн Забары, Абдулузза ібн Хатал, Хувайрыс ібн Муаз, Макіс ібн Сабаба і Харыс ібн Тула. А жанчынамі былі Хінд бінт Утба, Карыта, Карытэ, яшчэ адна служанка (джарыя) Ібн Ханзалы, Сара – служанка з Бану Абдулмутталіб – і Умм Саад.

Тыя, каго памілавалі

Хінд бінт Утба: сярод жанчын, якія сталі мусульманкамі, была і Хінд, жонка хазрат Абу Суф’яна, імя якой было ў спісе тых, каго трэба было забіць. Але наш любімы Прарок, міласэрнасць для сусветаў, дараваў і ёй. Яна заўсёды крыўдзіла і мучыла мусульман. Тое, што зрабілі з хазрат Хамзам і іншымі шахідамі Ухуда, было зроблена па яе намове. У дзень заваявання Меккі гонар свету (саллаллаху алейхі ва саллям) падняўся на пагорак Сафа і сеў. Хазрат Умар аль-Фарук сеў ніжэй за яго. Спачатку мужчыны, потым жанчыны падыходзілі і адзін за адным станавіліся мусульманамі. Сярод жанчын былі сястра хазрат Алі Умм Хані і маці хазрат Муавіі Хінд. Яна дала Пасланніку Аллаха прысягу (баят). Яна заключыла з Пасланнікам Аллаха дамову ад імя жанчын. Яна ўдастоілася дабраславёнай малітвы.

Ікрыма ібн Абі Джахль: ён быў сынам Абу Джахля. Ён таксама быў сярод мужчын, якіх памілавалі. У дзень заваявання ён забіў аднаго асхаба, які стаў шахідам, і ўцёк у Емен. Калі гэтая вестка дайшла да Пасланніка Аллаха, ён усміхнуўся. Калі асхабы запыталіся пра прычыну, ён сказаў: «Ікрыма і той, каго ён зрабіў шахідам, трымаючыся за рукі, гуляюць па Раі». Яго жонка Умм Хакім бінт Харыс ібн Хішам стала мусульманкай падчас баят ан-ніса і папрасіла ў Пасланніка Аллаха бяспекі (аман) для Ікрымы. Ён вярнуўся ў Мекку разам з Умм Хакім, прыйшоў да Пасланніка Аллаха і папрасіў прабачэння. Пасланнік Аллаха падняў рукі і папрасіў для яго прабачэння. Ікрыма (радыяллаху анху), стаўшы вернікам, праявіў вялікую стараннасць і руплівасць. Ён стаў адным з герояў сярод шаноўных асхабаў. Ён змагаўся ў джыхадзе ў Амане і Емене і стаў шахідам у бітве пры Ярмуку.

Вахшы ібн Харб Хабашы: ён забіў хазрат Хамзу (радыяллаху анху) у бітве пры Ухудзе. Мусульмане вельмі хацелі яго забіць. Пры Ухудзе Пасланнік Аллаха пракляў некалькіх няверуючых. Калі ў яго запыталіся, чаму ён не праклінае Вахшы, ён сказаў: «У ноч Міраджа я бачыў, як Хамза і Вахшы разам, пад руку, уваходзілі ў Рай». У дзень заваявання Меккі Вахшы ўцёк. Ён раскаяўся, разам з жыхарамі Таіфа прыйшоў у мячэць у Медыне і павітаўся (сказаў салям). Пасланнік Аллаха адказаў на яго прывітанне. Ён паверыў і атрымаў прабачэнне. Але яму было загадана пайсці ў бок Ямамы. Ён вельмі саромеўся перад Пасланнікам Аллаха і жыў, апусціўшы галаву. Больш ён у Медыну не прыходзіў. Калі ён паверыў, ён стаў зусім чыстым. Ён стаў вышэйшым за ўсіх аўлія.

«Паміж мной і вамі будзе так, як Юсуф (алейхіс-салям) сказаў сваім братам. Як і ён, я кажу: „Сёння я ўжо не буду патрабаваць з вас адказу за тое, што вы зрабілі (не буду дакараць вас вашымі памылкамі). Няхай Усявышні Аллах даруе вам“ (сура Юсуф: 92). Ідзіце. Вы свабодныя, вы вольныя» Святы хадзіс

У адзінаццатым годзе хіджры ў Ямаме адбылася вельмі жорсткая бітва з адступнікамі. З войска Мусайлімы загінула дваццаць тысяч чалавек, а з войска хазрат Халіда ібн Валіда – дзве тысячы. Спачатку мусульмане былі разбіты. Тады хазрат Вахшы геройскі кінуўся ў атаку і той самай дзідай, якой забіў хазрат Хамзу, забіў Мусайліму аль-Каззаб.17 Убачыўшы гэта, мусульмане пайшлі ў атаку, і была здабыта перамога. Так стала ясна, што тое, што Пасланнік Аллаха ў свой час адправіў Вахшы ў бок Ямамы, было вялікім цудам. Ён таксама ўдзельнічаў у бітве пры Ярмуку ў дванаццатым годзе хіджры і праявіў вялікую адвагу ў барацьбе з візантыйцамі. Ён пасяліўся ў Хомсе і памёр там у часы хазрат Усмана.

Прымаў ён прабачэнні вінаватых з дараваннем і ласкай,
Быў найвышэйшага нораву, спагадлівы, лагодны – крыніца шчодрасці.
Не любіў ён багацця, любіў беднасць і ганарыўся ёю,
Бедных зрабіў сваімі братамі – крыніца шчодрасці.
Латаў сваю вопратку, нават хадзіў у драўляных сандалях,
Наведваў кожнага хворага і прыносіў палёгку – крыніца шчодрасці.
Ахвотна і сам служыў сваёй сям’і,
Усе цяжкасці рабіў лёгкімі – крыніца шчодрасці.
Калі яго запрашалі хоць бы на ячменны хлеб і чачавічную поліўку,
Ён прымаў запрашэнне і станавіўся госцем – крыніца шчодрасці.
Ездзіў ён то на вярблюдзе, то на кані, то на муле, то на асле,
А часам той султан хадзіў басанож – крыніца шчодрасці.