ПАХОД НА БАНУ КУРАЙЗА
Калі наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік (саллаллаху алейхі ва саллям) пасля бітвы пры Рове вярнуўся ў Медыну аль-Мунаввара, ён прыйшоў у дом нашай маці хазрат Аішы. Ён зняў зброю і браню. Яго дабраславёнае цела было ўсё ў пыле. Ён памыўся. У гэты момант пад’ехаў вершнік у вобліку хазрат Дыхьі, у брані і са зброяй. Гэта быў Джыбрыль алейхіс-салям. Калі наш уладар Прарок падышоў да яго, той перадаў загад: «О Пасланнік Усявышняга Аллаха! Велічны Аллах загадвае табе неадкладна выступіць супраць сыноў Курайзы!» Султан Сусвету паклікаў хазрат Білала і, каб той абвясціў шаноўным асхабам, даў такі загад: «О мае асхабы! Уставайце, садзіцеся на коней і вярблюдаў! Тыя, хто падпарадкоўваецца, няхай здзейсняць пасляпаўдзённы намаз на зямлі сыноў Курайзы!»
Наш уладар Хабіб аль-акрам адразу апрануў браню і падперазаўся мячом. Ён надзеў шлем на сваю дабраславёную галаву, закінуў шчыт на спіну і ўзяў у руку дзіду. Потым сеў на каня. Прыйшоўшы да сваіх асхабаў, ён аддаў хазрат Алі сцяг ісламу і паслаў яго як перадавы атрад да крэпасці габрэяў Курайзы, што стаяла на раўніне зусім побач з Медынай, на паўднёвы ўсход ад яе. Намеснікам у Медыне ён пакінуў Абдуллаха ібн Умм Мактум.1
Слаўныя асхабы, акружыўшы нашага любімага Прарока, выйшлі з Медыны пад выгукі такбіру «Аллаху акбар! Аллаху акбар!» Па дарозе яны сустрэлі сыноў Ганма. Тыя ўзброіліся і чакалі нашага ўладара Пасланніка Аллаха. Наш уладар Прарок спытаўся ў іх: «Ці сустракаў вас хто-небудзь?» Яны адказалі: «О Пасланнік Аллаха! Нам сустрэўся Дыхья аль-Калбі. Ён ехаў на белым асядланым муле. На муле была пакрыўка з атласнага аксаміту». Наш любімы Прарок сказаў ім:
«Гэта Джыбрыль. Ён пасланы да Бану Курайза, каб скалануць іх крэпасць і ўсяліць страх у іх сэрцы…» Пакуль яны дайшлі да крэпасці габрэяў Курайзы, войска ісламу вырасла да трох тысяч. Хазрат Алі ўваткнуў сцяг ісламу перад крэпасцю габрэяў Курайзы. Убачыўшы гэта, габрэі сталі гаварыць абразлівыя словы пра нашага ўладара Прарока. Хазрат Алі пайшоў і расказаў нашаму ўладару пра становішча. Найшляхетнейшы Пасланнік (саллаллаху алейхі ва саллям), ушанаваўшы тое месца сваім прыходам з трыма тысячамі воінаў, па сваёй міласэрнасці заклікаў габрэяў да ісламу. Габрэі не прынялі гэтай добрай прапановы. Яны адхілілі і прапанову нашага любімага Прарока: «Калі так, то, скарыўшыся загаду Усявышняга Аллаха і Яго Пасланніка, спусціцеся з крэпасці і здайцеся».
Тады Уладар сусветаў загадаў майстру лучнікаў хазрат Сааду ібн Абі Ваккас: «О Саад! Выйдзі наперад і абстраляй іх!» Хазрат Саад і іншыя лучнікі пад выгукі такбіру пачалі пускаць стрэлы са сваіх калчанаў у габрэйскую крэпасць. Габрэі адказалі стрэламі і камянямі, і так пачалася бітва. Гэтая габрэйская зграя, якая ўдарыла мусульманам у спіну, калі тыя былі ў слабым становішчы, і з зайздрасці не прызнала прароцтва Мухаммада алейхіс-салям, не мела адвагі адчыніць вароты крэпасці і выйсці на поле бою.
«О мае асхабы! Уставайце, садзіцеся на коней і вярблюдаў! Тыя, хто падпарадкоўваецца, няхай здзейсняць пасляпаўдзённы намаз на зямлі сыноў Курайзы!» Святы хадзіс
Бітва працягвалася як аблога. Мунафікі, якія былі сярод воінаў ісламу, употай пасылалі ў крэпасць весткі: «Ні ў якім разе не здавайцеся! Не згаджайцеся, нават калі яны захочуць, каб вы пакінулі Медыну! Калі будзеце працягваць бітву, мы будзем дапамагаць вам з усіх сіл і нічога для вас не пашкадуем. А калі яны выганяць вас з Медыны, мы таксама пойдзем разам з вамі!..» Атрымаўшы гэтую вестку, габрэі, чакаючы дапамогі ад мунафікаў, з новай рашучасцю і новай надзеяй працягвалі абарону. Аблога зацягнулася; мінуў амаль месяц, але ад мунафікаў ніякай дапамогі не прыйшло. У сэрцы габрэяў закраўся страх, і яны паведамілі, што хочуць заключыць дагавор.
Каб заключыць дагавор, да нашага ўладара Пасланніка Аллаха прыйшоў габрэй па імені Наббаш ібн Кайс і сказаў: «О Мухаммад! Пакажы і нам такую ж міласэрнасць, якую ты паказаў сынам Надыра. Няхай наша маёмасць і наша зброя будуць тваімі! Толькі не пралівай нашай крыві. Дазволь нам пакінуць наш край разам з дзецьмі і жанчынамі. Дазволь нам таксама ўзяць з сабой, акрамя зброі, па адным вярблюджым грузе на кожную сям’ю!..» Уладар сусветаў адказаў: «Не! Гэтай прапановы я прыняць не магу!» Тады Наббаш сказаў: «Мы адмаўляемся ад таго, каб узяць маёмасць. Не пралівайце нашай крыві! Дазвольце нам узяць жанчын і нашых дзяцей!» Наш любімы Прарок сказаў: «Не! У вас няма іншага выйсця, акрамя як без усякіх агаворак і ўмоў скарыцца майму рашэнню, падпарадкавацца і здацца!» Габрэй Наббаш у роспачы вярнуўся ў крэпасць і пераказаў перамовы. Цяпер сыны Курайзы пагрузіліся ў вялікі адчай і смутак.2 Адзін з іх правадыроў, Кааб ібн Асад, апамятаўся і зрабіў свайму народу такое прызнанне і такую прапанову: «О мой народ! Як вы бачыце, на нас звалілася вялікая бяда. У такім становішчы ў мяне ёсць для вас тры парады. Выберыце з іх, якую хочаце, і дзейнічайце паводле яе! Першая: пойдзем за гэтым чалавекам і прызнаем яго прароцтва! Клянуся Аллахам, усе мы ведаем, што ён – прарок, пасланы Аллахам, прыкметы якога мы бачылі ў нашых кнігах. Калі мы ўверуем у яго, наша кроў, нашы дзеці, нашы жанчыны і наша маёмасць будуць выратаваны. Адзіная прычына, з якой мы не ідзем за ім, – зайздрасць, якую мы адчуваем да арабаў, і тое, што ён не з сыноў Ізраіля. Але гэта – справа, якую ведае Аллах. Хадзем, пойдзем за ім!..» Габрэі ўсе разам запярэчылі: «Не! Мы гэтага не прымем і не пойдзем ні за кім, акрамя аднаго з нас!»
Тады Кааб зрабіў сваю другую прапанову: «Давайце ўсе заб’ём нашых дзяцей і жонак і, калі ззаду ў нас не застанецца нікога, пра каго трэба думаць, рушым на мусульман і будзем біцца да смерці!..» Габрэі адхілілі і гэта.
У сваёй трэцяй прапанове Кааб сказаў: «Сёння ноч на суботу. Паколькі мусульмане ведаюць, што ў гэтую ноч мы не ваюем, яны могуць быць спакойныя і непільныя. Давайце аголім мячы і ўсе разам выйдзем праз вароты. Такім раптоўным нападам мы, магчыма, пераможам!..»
Габрэі адхілілі і гэтую прапанову, сказаўшы: «Мы не можам парушыць забарону працаваць у суботу!» Толькі браты Асід і Саалаба і сын іх дзядзькі Асад прынялі першую прапанову і ўдастоіліся гонару стаць мусульманамі. Яны выйшлі з крэпасці і далучыліся да шаноўных асхабаў.3 Габрэі доўга спрачаліся паміж сабой. Нарэшце яны паднялі сцяг капітуляцыі і папрасілі нашага ўладара Прарока прызначыць суддзю, які вынес бы рашэнне наконт іх. Наш уладар Пасланнік Аллаха сказаў: «Выберыце суддзёй каго хочаце з маіх асхабаў». Яны адказалі: «Мы згодныя з рашэннем, якое вынесе Саад ібн Муаз». Наш уладар Прарок пагадзіўся і загадаў прывесці хазрат Саада ібн Муаза.
Саад ібн Муаз быў цяжка паранены ў бітве пры Рове. Наш уладар Пасланнік Аллаха лячыў яго ў намёце ў Масджыд ан-Набаві. Калі Саада выбралі суддзёй, яго на насілках аднеслі да крэпасці Курайзы. Па дарозе хазрат Саад казаў сам сабе: «Клянуся Аллахам, на шляху Усявышняга Аллаха я не буду зважаць на дакоры ніводнага дакаршчыка!» Перад нашым уладаром Пасланнікам Аллаха яго знялі з насілак. Наш уладар Прарок сказаў: «О Саад! Гэтыя людзі згадзіліся здацца паводле твайго рашэння. Ну ж, паведамі мне сваё рашэнне наконт іх». А Саад ібн Муаз сказаў: «Няхай мая душа будзе ахвярай за цябе, о Пасланнік Аллаха! Сапраўды, Усявышні Аллах і Яго Пасланнік больш вартыя выносіць рашэнне». Наш уладар Пасланнік Аллаха сказаў: «Усявышні Аллах загадаў табе вынесці рашэнне наконт іх». Хазрат Саад узяў з габрэяў цвёрдае слова, што яны прымуць яго рашэнне. Абодва бакі з напружаннем чакалі рашэння. Тады хазрат Саад абвясціў гэтае велічнае рашэнне, якое паказала яго вартасць, ад якога стыла кроў у жылах і якое было годным яго гонару:
«Маё рашэнне такое: усім разумным мужчынам, якія дасягнулі палавой сталасці, адсячы галовы! Іх жанчын і дзяцей узяць у палон, а маёмасць падзяліць паміж мусульманамі!..»
Пачуўшы гэтае канчатковае рашэнне, габрэі аслупянелі. Бо і ў іх уласных кнігах пакаранне для тых, хто чыніць такое свавольства, было менавіта такім. Там было напісана: «Калі падыдзеш да нейкага горада, каб ваяваць з ім, пакліч яго да міру. Калі яны пагодзяцца і адчыняць свае вароты, няхай усе, хто ўнутры, плацяць табе даніну і служаць табе. А калі вырашаць ваяваць, абложы іх. Калі па міласці Усявышняга Аллаха пераможаш іх, перабі мячом усіх іх мужчын. Іх жанчын, дзяцей і маёмасць вазьмі як здабычу!..»
Паколькі рашэнне хазрат Саада ібн Муаза адпавядала боскаму рашэнню, Уладар сусветаў, наш любімы Прарок, павіншаваў яго і выказаў сваё адабрэнне словамі: «Ты вынес наконт іх рашэнне, якое адпавядае рашэнню Усявышняга Аллаха над сямю нябёсамі, у Захаванай Скрыжалі (Лаўх аль-махфуз)!»
Габрэі не змаглі запярэчыць гэтаму рашэнню, якое было ўказана ў іх уласных кнігах. Усіх разумных мужчын, якія дасягнулі палавой сталасці, са звязанымі на шыі рукамі адвялі ў Медыну. На наступны дзень па загадзе Пасланніка Аллаха хазрат Алі і хазрат Зубайр выканалі рашэнне. Дзяцей, жанчын і маёмасць падзялілі паміж шаноўнымі асхабамі.4 Так гэты падступны, здрадніцкі і разбуральны народ, які ў самыя цяжкія для мусульман часы ўдарыў ім у спіну, парушыў усе дагаворы і з самага дзяцінства нашага ўладара Прарока стараўся яго знішчыць, быў выдалены з Медыны і яе ваколіц. Адна жанчына з палонных удастоілася шчасця стаць мусульманкай. Гэтая жанчына па імені Райхана дасталася ў долю нашаму ўладару Прароку. Наш уладар Пасланнік Аллаха даў ёй волю выбіраць: калі пажадае, застацца ў сваёй рэлігіі, а калі пажадае – стаць мусульманкай. Райхана сказала, што хоча застацца ў сваёй рэлігіі. Яе адаслалі ў дом Умм Мунзір. Пазней дзякуючы парадам і намаганням Саалабы ібн Саі яе сэрца пацяплела да ісламу. Тады наш Прарок сказаў Райхане: «Ці хочаш ты ісці шляхам Усявышняга Аллаха і Яго Пасланніка? Я лічу, што так будзе лепш». Райхана адказала: «Так». Наш любімы Прарок вельмі ўзрадаваўся яе ўчынку. Каб і яна радавалася і каб яе ступень у Раі была вельмі высокай, ён злітаваўся над ёй, вызваліў яе і ўзяў за жонку. Даўшы ёй махр, ён узяў яе ў шлюб. Іх вяселле адбылося ў доме Умм Мунзір. Так Райхана (радыяллаху анха) удастоілася гонару стаць маці ўсіх мусульман.5
«Не! У вас няма іншага выйсця, акрамя як без усякіх агаворак і ўмоў скарыцца майму рашэнню, падпарадкавацца і здацца!» Святы хадзіс
Як Саад ібн Муаз стаў шахідам
Пасля таго як Саад ібн Муаз вынес рашэнне наконт габрэяў Бану Курайза, яго зноў аднеслі ў яго намёт. Яго рана пагоршылася, і стан стаў цяжкім. Наш уладар Прарок (саллаллаху алейхі ва саллям) прыйшоў да яго, абняў яго і памаліўся: «О мой Аллах! Саад змагаўся на Тваім шляху дзеля Твайго задавальнення. Ён таксама прызнаў праўдзівасць Твайго Пасланніка. Дай яму палёгку…» Пачуўшы гэтыя дабраславёныя словы нашага любімага Прарока, хазрат Саад ібн Муаз расплюшчыў вочы і прашаптаў: «О Пасланнік Аллаха! Шлю табе салям і пашану. Я сведчу, што ты – прарок Усявышняга Аллаха». Пасля гэтага блізкія Саада ібн Муаза перанеслі яго з намёта, дзе ён ляжаў, у дом сыноў Абдулашхала. У тую ноч яго стан стаў вельмі цяжкім. Да нашага ўладара Прарока прыйшоў Джыбрыль алейхіс-салям і сказаў: «О Пасланнік Аллаха! Хто той з тваёй уммы, хто памёр гэтай ноччу і чыя смерць абвешчана сярод анёлаў як радасная вестка?» Тады Султан Сусвету адразу спытаўся пра стан Саада ібн Муаза. Яму сказалі, што Саада аднеслі дадому. Наш уладар Прарок разам з некаторымі шаноўнымі асхабамі пайшоў да Саада ібн Муаза. Паколькі па дарозе яны ішлі вельмі хутка, шаноўныя асхабы сказалі: «Мы стаміліся, о Пасланнік Аллаха!» Наш уладар Прарок растлумачыў, чаму яны ідуць так хутка: «Як анёлы раней за нас былі на пахаванні Ханзалы, так яны і на пахаванні Саада будуць раней за нас. Мы не паспеем раней за іх».
Прыйшоўшы да Саада ібн Муаза, наш уладар Прарок застаў яго ўжо памерлым. Ён стаў у яго галавах і, назваўшы Саада ібн Муаза па кунье, сказаў: «О Абу Амр! Ты быў найлепшым з правадыроў. Няхай Усявышні Аллах дасць табе шчасце, благадаць і найлепшую ўзнагароду! Ты выканаў слова, якое даў Усявышняму Аллаху. І Усявышні Аллах дасць табе тое, што паабяцаў!» У гэты час маці Саада ібн Муаза, плачучы, прачытала такі бейт:6
Як вытрывае яна, гаротная маці яго!
Цярпенне трэба; плачу я над тым, што спасцігла мяне!
Аслам ібн Харыс расказваў: «Пасланнік Аллаха прыйшоў у дом Саада ібн Муаза. Мы чакалі ля дзвярэй. Найшляхетнейшы Пасланнік (саллаллаху алейхі ва саллям) увайшоў унутр; ён ішоў вельмі шырокімі крокамі. Мы пайшлі за ім. Калі Пасланнік Аллаха даў знак спыніцца, мы спыніліся і вярнуліся назад. Унутры не было нікога, акрамя цела Саада. Пасланнік Аллаха пабыў некаторы час унутры, а потым выйшаў. Мне было цікава, і я спытаўся: „О Пасланнік Аллаха! У чым мудрасць таго, што ты ішоў такімі шырокімі крокамі?“ Тады ён адказаў: „Я ніколі не быў на такім перапоўненым сходзе. (Анёлы запоўнілі ўсё.) Адзін з анёлаў узяў мяне на сваё крыло, і толькі так я змог сесці“. Потым ён назваў Саада ібн Муаза па кунье і сказаў: „Няхай будзе табе дабро, о Абу Амр! Няхай будзе табе дабро, о Абу Амр! Няхай будзе табе дабро, о Абу Амр!“»
Яго смерць вельмі засмуціла Пасланніка Аллаха і шаноўных асхабаў; яны горка плакалі. На яго пахаванне сабраліся ўсе шаноўныя асхабы. Наш любімы Прарок узначаліў пахавальны намаз (джаназа) і нёс яго насілкі. Несучы насілкі Саада ібн Муаза, шаноўныя асхабы сказалі: «О Пасланнік Аллаха! Мы ніколі не бачылі насілак, якія так лёгка несці!» Тады наш уладар Прарок сказаў: «Спусціліся анёлы, яны нясуць яго». Калі ж мунафікі, пакуль неслі насілкі, сказалі, каб прынізіць Саада: «Які ж ён лёгкі!», наш любімы Прарок адказаў: «На пахаванне Саада спусціліся семдзесят тысяч анёлаў. Ніколі раней яны не спускаліся на зямлю ў такой вялікай колькасці».
Абу Саід аль-Худры перадаў, што яго дзед казаў: «Я быў адным з тых, хто капаў магілу Саада ібн Муаза. Калі мы пачалі капаць яму магілу, з магілы навокал разнёсся пах мускусу!» Шурахбіл ібн Хасана сказаў: «Калі Саада ібн Муаза хавалі, адзін чалавек узяў жменю зямлі з яго магілы. Калі потым ён прынёс яе дадому, гэтая зямля ператварылася ў мускус. Калі цела Саада апускалі ў магілу, наш Прарок сядзеў ля магілы; яго дабраславёныя вочы напоўніліся слязьмі, ён трымаў рукой сваю дабраславёную бараду і вельмі смуткаваў. Ён сказаў: „Ад смерці Саада ібн Муаза скалануўся Арш“». Аднойчы нашаму Прароку падарылі вельмі каштоўнае адзенне. Калі шаноўныя асхабы сказалі, якое яно прыгожае, ён адказаў: «Хусткі Саада ібн Муаза ў Раі прыгажэйшыя за гэта».
Абу Суф’ян шукае помсты
Аднойчы, вярнуўшыся з бітвы пры Рове, Абу Суф’ян, седзячы сярод свайго племені, сказаў ім: «Няўжо няма нікога, хто адпомсціў бы за нас Мухаммаду!» Адзін бедуін пачуў гэтыя словы і падышоў да Абу Суф’яна. Ён сказаў: «Калі ты забяспечыш мяне ўсім, што трэба, я зраблю гэтую справу. Я добра ведаю дарогу і маю востры кінжал. І нікога я не баюся». Абу Суф’ян забяспечыў яго ўсім неабходным і выканаў яго жаданні. Ён купіў вярблюда, аддаў яму і загадаў трымаць гэтую справу ў тайне. Бедуін уначы выйшаў з Меккі і за кароткі час дабраўся да Медыны. Ён даведаўся, што Прарок алейхіс-салям знаходзіцца ў племені Бану Абдулашхал. Ён прывязаў свайго вярблюда і пайшоў туды пешшу. Прарок алейхіс-салям у мячэці таго племені даваў настаўленні. Убачыўшы бедуіна здалёк, ён сказаў: «У гэтага чалавека, які ідзе сюды, ліхая задума. Але ласка і дабрыня Усявышняга Аллаха стануць заслонай паміж ім і мной».
Бедуін пайшоў да Пасланніка Аллаха. У гэты момант Усайд ібн Худайр схапіў яго і адцягнуў назад. Ён сказаў: «Трымайся далей ад Пасланніка Аллаха, пракляты!», схапіў яго за пояс і ўбачыў на ім кінжал. Ён зразумеў, што той мае ліхія намеры. Бедуін кінуўся Усайду ў ногі і закрычаў: «Не пралівай маёй крыві!» Усайд прывёў яго да Пасланніка Аллаха. Прарок алейхіс-салям сказаў: «О бедуін, скажы праўду: хто ты? Нішто, акрамя праўдзівых слоў, табе не дапаможа. Калі будзеш хлусіць – Усявышні Аллах ужо паведаміў мне тваю задуму». Бедуін папрасіў літасці і расказаў, як усё было. Па загадзе Пасланніка Аллаха (алейхіс-салям) яго пасадзілі пад замок.
На наступны дзень ён загадаў прывесці бедуіна і сказаў: «Я дарую табе бяспеку, ідзі куды хочаш. Але дазволь мне прапанаваць табе нешта лепшае за гэта». Бедуін спытаўся: «Што гэта?» Прарок алейхіс-салям сказаў: «Я хачу, каб ты засведчыў адзінства Аллаха і маю пасланніцкую місію». Бедуін адразу вымавіў словы сведчання (калімат аш-шахада) і сказаў: «О Пасланнік Аллаха! Я ніколі нікога не баяўся. Калі я ўбачыў цябе, я страціў розум. Ты даведаўся пра тое, што было ў мяне ў думках. Пра гэта не ведаў ніхто, акрамя мяне і Абу Суф’яна. Я зразумеў, што ты – Пасланнік Аллаха і што ты пад Яго аховай; задума Абу Суф’яна – шайтанская задума».
«О мой Аллах! Саад змагаўся на Тваім шляху дзеля Твайго задавальнення. Ён таксама прызнаў праўдзівасць Твайго Пасланніка. Дай яму палёгку» Святы хадзіс
Калі ад Абу Суф’яна зыходзіла такое ліхадзейства, Хаджа аль-каінат (саллаллаху алейхі ва саллям) загадаў Амру ібн Умайю і Дамру ібн Асламу адправіцца ў Мекку і, калі выпадзе зручны момант, забіць Абу Суф’яна. Калі гэтыя два асхабы прыйшлі ў Харам і здзяйснялі таваф, іх пазнала адна служанка (джарыя). Яна закрычала: «О жыхары Меккі, не будзьце бесклапотныя! Гэта Амр і Ібн Умайя!» Калі людзі іх пазналі, абодва асхабы разышліся ў розныя бакі. Амр схаваўся ў пячоры ў адной з гор Меккі. А Ібн Аслам пайшоў у Медыну. Праз некалькі дзён Амр выйшаў з пячоры. Яму сустрэліся два шпіёны Абу Суф’яна. Аднаго з іх ён забіў стралой, другі ўцёк. Потым Амр цэлым і здаровым дабраўся да Медыны. Калі Абу Суф’ян даведаўся пра гэта, ён вельмі спалохаўся.
Некаторыя важныя падзеі пятага года хіджры
Наш уладар Найшляхетнейшы Пасланнік у месяцы зуль-каада ажаніўся з Зайнаб бінт Джахш.7 У гэтым годзе былі ніспасланы святыя аяты пра хіджаб, і жанчынам-мусульманкам было загадана пакрывацца.8 Племя Музайна, якое жыло паблізу Медыны аль-Мунаввара, прыслала пасланцоў і прыняло іслам, і яго залічылі да мухаджыраў.9 У гэтым жа годзе адбыліся таксама землятрус і зацьменне Месяца. Акрамя таго, у гэтым годзе хадж стаў фардам (абавязкам). Пасля бітвы пры Рове частка навакольных плямёнаў прызнала моц ісламскай дзяржавы. Цяпер яны пачалі думаць, што найправільнейшы шлях – сябраваць з мусульманамі і нават стаць мусульманамі. Некаторыя з іх прыйшлі да нашага ўладара Прарока і ўдастоіліся гонару стаць мусульманамі.
Уладар сусветаў (саллаллаху алейхі ва саллям), каб распаўсюдзіць рэлігію іслам, склаў са сваіх асхабаў атрады і пасылаў іх заклікаць навакольныя плямёны да ісламу. Да некаторых плямёнаў ён хадзіў сам. Такія плямёны, як жыхары Думат аль-Джандал, прынялі настаўленні і сталі мусульманамі. А такія плямёны, як гатафанцы і сыны Ліхьяна, пабаяліся сустрэцца з воінамі ісламу і ўцяклі. Так навакольныя плямёны былі запалоханы.
Паход на Бану Ліхьян
Ідалапаклоннікі ў здарэнні каля Раджы забілі Асіма ібн Сабіта, Хубайба ібн Адыя і іх таварышаў (радыяллаху анхум аджмаін), і тыя сталі шахідамі. Наш уладар Прарок быў вельмі засмучаны і прыгнечаны гэтым. Ён чакаў зручнага часу, каб спытаць з Бану Ліхьян за гэты ўчынак, бо яны ўчынілі здраду. Калі склаліся ўмовы, мусульмане з атрадам у дзвесце чалавек выступілі супраць Бану Ліхьян. Намеснікам у Медыне наш Прарок пакінуў Абдуллаха ібн Умм Мактум. Каб увесці ворага ў зман, яны зрабілі выгляд, што ідуць у Шам, і прыйшлі да вады Раджы, дзе тыя вернікі сталі шахідамі. Там яны прасілі ў Велічнага Аллаха прабачэння для Асіма і яго таварышаў. Даведаўшыся, што набліжаецца войска ісламу, людзі з Бану Ліхьян уцяклі ў горы.
Наш Прарок і яго асхабы прабылі там адзін дзень. У ваколіцы паслалі воінаў, але, нягледзячы на ўсе пошукі, знайсці ворагаў не ўдалося. Аднак і гэтага страху ім хапіла. Потым шаноўныя асхабы прыбылі ў Усфан. Пасланнік Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) сказаў хазрат Абу Бакру (радыяллаху анху): «З атрадам у дзесяць чалавек прачашыце ваколіцы аж да Ганіма і вяртайцеся». Няверуючыя пачулі голас воінаў ісламу, і іх ахапіў страх. Яны зніклі ў гарах. Мусульмане нікога не сустрэлі. Але гэты паход быў для навакольных ідалапаклоннікаў нібы доказам улады мусульман. Потым яны вярнуліся ў Медыну. Гэты паход доўжыўся чатырнаццаць дзён.
Паход на Габу
Яго называюць таксама Газва Карда. Пасланнік Аллаха меў дваццаць вярблюдзіц з вярблюдзянятамі. Іх пасвіў у полі сын Абу Зара (радыяллаху анху). Аднойчы ў ноч на сераду чалавек з племені Фазара па імені Уяйна ібн Хасін прыехаў з сарака вершнікамі, і яны забілі Ібн Абі Зара, які стаў шахідам. Вярблюдаў яны пагналі з сабой.
Калі гэтая вестка дайшла да Пасланніка Аллаха, ён пакінуў намеснікам у Медыне Абдуллаха ібн Умм Мактум, а сам з пяццюстамі вершнікамі рушыў у дарогу. Ён аддаў сцяг Мікдаду ібн Асваду (радыяллаху анху) і разам з часткай асхабаў паслаў яго наперад як перадавы атрад. Супраць няверуючых ён паслаў і Саламу ібн Акву (радыяллаху анху). Пасланнік Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) разбіў стан у месцы, якое называецца Зі Карда.
Перадавы атрад дагнаў тыл ворага. Хазрат Абу Катада забіў няверуючага Масадата аль-Фазары. Хазрат Укаша забіў няверуючага па імені Іббан ібн Амр. З мусульман адзін чалавек стаў шахідам. Хазрат Салама ібн Аква пагнаўся за няверуючымі. Ён вельмі добра страляў з лука. Ён забіў шмат праклятых і большасць з іх параніў. Ён прымусіў іх кінуць шмат рэчаў і адбіў у няверуючых дзесяць вярблюдаў. Калі хазрат Абу Катада прыйшоў у стан, Пасланнік Аллаха памаліўся за яго: «О мой Аллах! Дай Абу Катаду здароўе і дай яму да канца жыцця жыць здаровым і бадзёрым!» Пасланнік Аллаха аддаў каня і зброю Масадата аль-Фазары хазрат Абу Катаду. Пасля Абу Катады прыйшоў і хазрат Салама ібн Аква. З ім былі два коні, якія пакінулі ідалапаклоннікі. Прыняўшы і павіншаваўшы яго, наш Прарок сказаў: «Сёння найлепшы з нашых вершнікаў – Абу Катада, а найлепшы з нашых пешых воінаў – Салама ібн Аква».
Гэты паход стаў урокам, якога ніколі не забудуць ні ідалапаклоннікі, што з вялікай нахабнасцю пасягнулі на маёмасць Прарока, ні іншыя плямёны. У Зі Карда яны прабылі адну ноч і адзін дзень. Потым вярнуліся ў Медыну. Гэты паход доўжыўся пяць дзён.
«Хусткі Саада ібн Муаза ў Раі прыгажэйшыя за гэта» Святы хадзіс
Твой прыход – міласэрнасць, радасць і асалода, о Пасланнік Аллаха,
Тваё з’яўленне – лекі для болю закаханых, о Пасланнік Аллаха.
Ты быў прарокам, калі Адам яшчэ быў паміж вадой і глінай,
Таму і належыць табе быць імамам прарокаў, о Пасланнік Аллаха.
Дасканалыя дасягнулі дасканаласці праз тваё святло, о Пасланнік Аллаха,
Тваё быццё – найпоўнейшае праяўленне Аллаха, о Пасланнік Аллаха.
Праз цябе яны дасягнулі Яго і ўсялякіх духоўных асалод,
Твая справа – дар тым, хто ў патрэбе, о Пасланнік Аллаха.
Заступіся за Худаі – і яўна, і тайна,
Ён – жабрак, што прыпаў да тваіх дзвярэй, о Пасланнік Аллаха!
Aziz Mahmûd Hüdâyî