ПАХОД НА БАНУ НАДЫР
Амр ібн Умайя (радыяллаху анху), які трапіў у палон ля Маўны, вызваліўся ад пут і, вяртаючыся ў Медыну, сустрэў па дарозе двух ідалапаклоннікаў з Бану Амір. Гэтых двух няверуючых ён забіў. Яны знаходзіліся пад абаронай Пасланніка Аллаха, але Амр пра гэта не ведаў. Прыйшоўшы ў Медыну, ён расказаў пра здарэнне Пасланніку Аллаха. Наш уладар Прарок сказаў, што Амр памыліўся, і загадаў аддаць іх спадчыннікам цану крыві.
Паміж плямёнамі Бану Амір і Бану Надыр было сяброўства. Бану Надыр таксама шанавалі права суседства. Таму для выплаты гэтай цаны крыві спатрэбілася пасярэдніцтва племені Бану Надыр.
Пасля бітвы пры Ухудзе, у месяцы рабі аль-аўваль чацвёртага года хіджры, Пасланнік Аллаха ўзяў з сабой шаноўных асхабаў хазрат Абу Бакра, Умара, Алі, Зубайра, Талху, Саада ібн Муаза і Усайда ібн Худайра (радыяллаху анхум) і прыйшоў да Бану Надыр. Яны паведамілі, у чым справа. Тыя сказалі, што гатовыя дапамагчы заплаціць цану крыві за двух няверуючых, і папрасілі крыху пачакаць, пакуль яны прыгатуюць ежу. Пасланнік алейхіс-салям у гэты час сядзеў, прыхіліўшыся спінай да сцяны дома, дзе яны былі, а асхабы сядзелі вакол яго. У гэты момант Хуяй ібн Ахтаб сказаў: «О габрэі! Ніколі больш вы не знойдзеце Мухаммада вось так без аховы. Хай нехта з вас залезе на дах гэтага дома і скіне яму на галаву камень, і мы ад яго пазбавімся». Амр ібн Джахаш сказаў: «Я гэта зраблю». Колькі ні стрымліваў іх Салям ібн Мішкам, гэта не дапамагло. Салям казаў: «Адмоўцеся ад гэтага. Пра гэта яму паведамяць. Гэта прывядзе да парушэння нашага дагавора. З гэтага можа выйсці шмат благога». Габрэі з Бану Надыр яго не паслухалі. У гэты момант прыйшоў Джыбрыль алейхіс-салям і паведаміў пра гэта Пасланніку Аллаха. Наш уладар Прарок нічога не сказаў асхабам, але ўстаў, нібы ідучы па нейкай справе, і пайшоў у Медыну. Так замах скончыўся нічым.
Пасля гэтага Уладар сусветаў паслаў да гэтага габрэйскага племені, якое парушыла дагавор, Мухаммада ібн Масламу і сказаў: «Ідзі да габрэяў з сыноў Надыра! Скажы ім: „Пасланнік Аллаха паслаў мяне да вас, каб абвясціць такі загад: ідзіце з маёй зямлі! Не жывіце тут разам са мной! Вы задумалі замах на мяне. Я даю вам дзесяць дзён. Каго з вас пасля гэтага тэрміну ўбачаць тут, таму адсякуць галаву“».
Калі хазрат Мухаммад ібн Маслама перадаў гэты загад, яны са страху пачалі рыхтавацца ў дарогу. Але правадыр мунафікаў Абдуллах ібн Убай паслаў ім вестку: «Ні ў якім разе не выходзьце са сваёй крэпасці. Не пакідайце сваёй маёмасці і радзімы. Мы ідзём вам на дапамогу з дзвюма тысячамі маіх людзей».
Пачуўшы пра гэта, Султан Сусвету са сваімі шаноўнымі асхабамі рушыў да крэпасці сыноў Надыра, якая знаходзілася за чатыры кіламетры ад Масджыд ан-Набаві. Намеснікам у Медыне быў пакінуты хазрат Ібн Умм Мактум. Сцяг нёс хазрат Алі. Крэпасць акружылі, і пачалася аблога. Габрэі, якія раней кідалі выклік шаноўным асхабам, не адважыліся выйсці з крэпасці. Дапамога мунафікаў таксама не прыйшла.
Шаноўныя асхабы ўзялі крэпасць пад кантроль і не прапускалі нават птушкі. Пасля аблогі, якая доўжылася больш за дваццаць дзён, габрэі здаліся. Яны пакінулі мусульманам усю сваю зброю, золата і срэбра, і частка з іх была выгнана ў Шам (Сірыю), а частка – у Хайбар. Так з габрэяў у ваколіцах Медыны засталіся толькі сыны Курайзы.1
«Габрэі задумалі мяне забіць! Калі Джыбрыль паведаміў мне пра гэта, я ўстаў!» Святы хадзіс
Важныя падзеі чацвёртага года хіджры
У гэтым годзе быў ніспасланы святы аят, які забараніў піць спіртное.2 Хазрат Зайнаб бінт Хузайма, адна з дабраславёных жонак нашага ўладара Найшляхетнейшага Пасланніка (саллаллаху алейхі ва саллям), памерла ва ўзросце трыццаці гадоў, праз восем месяцаў пасля месяца рабі аль-ахір, калі яна ўдастоілася гонару стаць жонкай Пасланніка Аллаха.3 У гэтым жа годзе нарадзіўся хазрат Хусайн, другое дзіця хазрат Алі і хазрат Фатымы.4 Муж хазрат Умм Салама, які быў паранены ў бітве пры Ухудзе і потым памёр, пакінуў некалькі дзяцей. Наша маці Умм Салама, ужо немаладая, апынулася ў цяжкім становішчы. Наш любімы Прарок вельмі пашкадаваў яе, злітаваўся над ёй і ўшанаваў яе, узяўшы за жонку.5
Смерць Фатымы бінт Асад
У гэтым годзе памерла і маці хазрат Алі Фатыма бінт Асад.6 Наш любімы Прарок вельмі засмуціўся і сказаў: «Сёння памерла мая маці!» Пасля смерці свайго дзеда Абдулмутталіба наш любімы Прарок вырас у яе. А калі ён абвясціў пра сваё прароцтва, яна адразу ўдастоілася гонару стаць мусульманкай. Таму Султан Сусвету лічыў яе за маці і вельмі паважаў. З міласэрнасці да яе ён зняў з сябе сваю дабраславёную кашулю і загадаў загарнуць яе ў гэтую кашулю як у саван. Узначаліўшы пахавальны намаз па ёй, ён паведаміў, што на намазе прысутнічалі семдзесят тысяч анёлаў. Прарок дайшоў да магілы і спусціўся ў яе. Каб жыццё ў магіле было для яе спакойным і прыемным, ён паказаў рукой на куты магілы, нібы пашыраючы яе, а потым лёг у магілу.
Калі ён выйшаў з магілы, яго дабраславёныя вочы былі поўныя слёз, і яго дабраславёныя слёзы ўпалі ў магілу. О мой Госпадзе! Якая гэта была міласэрнасць!… І якая шчаслівая была гэтая жанчына!… Нават хазрат Умар не вытрымаў і запытаўся: «Няхай маё жыццё будзе ахвярай за цябе, о Пасланнік Аллаха! Для гэтай жанчыны ты зрабіў тое, чаго не рабіў ні для каго!» Тады наш любімы Прарок, найвернейшы з верных, сказаў: «Пасля Абу Таліба ніхто не зрабіў мне столькі дабра, колькі гэтая дарагая жанчына. Яна была маёй маці. Калі яе ўласныя дзеці заставаліся галоднымі, яна спачатку карміла мяне. Калі яе ўласныя дзеці хадзілі ў пыле і брудзе, яна спачатку расчэсвала мне валасы і змазвала іх ружовым алеем. Яна была маёй маці! Я надзеў на яе сваю кашулю як саван, каб яе апранулі ў райскія шаты. Я лёг побач з ёй у магілу, каб жыццё ў магіле было для яе мяккім і лёгкім. Джыбрыль прынёс мне ад Усявышняга Аллаха вестку: „Гэтая жанчына – з жыхароў Раю“». Пасля гэтага ён памаліўся за нашу маці Фатыму бінт Асад так: «Няхай Усявышні Аллах даруе табе і ўзнагародзіць цябе. О маці мая! Няхай Усявышні Аллах змілуецца над табой. Сама галодная, ты карміла мяне. Сама ты не апраналася, а апранала мяне, сама не ела, а карміла мяне. Той, хто дае жыццё і забірае яго, – Усявышні Аллах. Ён заўсёды жывы. Ён не памірае. О мой Аллах! Даруй маёй маці Фатыме бінт Асад, змілуйся над ёй! Навучы яе адказу (худжа). Пашыры яе магілу. О мой Аллах, найміласэрнейшы з міласэрных! Дзеля Твайго Прарока, гэта значыць мяне, і дзеля прарокаў, што былі раней, прымі гэтую маю малітву».
Іншыя важныя падзеі чацвёртага года хіджры
Памёр шасцігадовы Абдуллах, сын хазрат Усмана ад хазрат Рукаі. Уладар сусветаў узначаліў пахавальны намаз па сваім унуку і сам паклаў яго ў магілу. Прарок вельмі засмуціўся, і яго дабраславёныя слёзы падалі ў магілу. Сваімі дабраславёнымі рукамі ён паставіў надмагільны камень і сказаў: «Усявышні Аллах міласэрны да тых сваіх рабоў, якія міласэрныя і мяккасардэчныя».7
Ты – султан пасланнікаў, слаўны шах, мой уладару.
Ты – вечнае шчасце бездапаможных, мой уладару.
Ты – першы ў Боскім судзе, мой уладару.
Ты – сцверджаны абвяшчэннем «Ля-амрук», мой уладару.
Ты – Ахмад, і Махмуд, і Мухаммад, мой уладару,
ты – сцверджаны нам Ісцінай султан, мой уладару.
Тваё быццё – самацвет, што дае бляск чыстым душам.
Пыл ля тваіх дзвярэй – месца, дзе анёлы труць свае шчокі.
Твой позірк – люстэрка аблічча Ісціны,
Абу Бакр, Умар, Усман і Алі – твае сябры.
Ты – Ахмад, і Махмуд, і Мухаммад, мой уладару,
ты – сцверджаны нам Ісцінай султан, мой уладару.
Тваю хутбу чытаюць з мінбара ў краіне вечнасці.
Твой прысуд мае сілу ў Судны дзень.
Хвалебны гімн твайму прыходу гучыць ля Арша Аллаха.
Тваё шляхетнае імя ўзгадваюць на зямлі і на небе.
Ты – Ахмад, і Махмуд, і Мухаммад, мой уладару,
ты – сцверджаны нам Ісцінай султан, мой уладару.
Şeyh Galib
«Пасля Абу Таліба ніхто не зрабіў мне столькі дабра, колькі гэтая дарагая жанчына (Фатыма бінт Асад). Яна была маёй маці» Святы хадзіс
Малы паход на Бадр