АБЛОГА

Пачатак аблогі

Сёмы год бісату… Ідалапаклоннікі нястомна стараліся не даць ісламу пранікнуць у сэрцы і пашырыцца. Нягледзячы на гэта, з кожным днём мусульман станавілася ўсё больш. Катаванні і жорсткасць, якія цярпелі мусульмане, не збівалі іх з выбранага шляху; наадварот, праз іх мусульмане яшчэ мацней трымаліся адзін аднаго і яшчэ шчыльней згуртоўваліся. Ніхто з іх не адступаўся ад сваёй рэлігіі, і яны без ваганняў гатовыя былі аддаць жыццё дзеля нашага ўладара Пасланніка Аллаха. Чуючы пра гэта, плямёны за межамі Меккі цікавіліся ўсё больш, і святло ісламу дасягала ўсё больш далёкіх мясцін. Калі ідалапаклоннікі даведаліся, што людзі, якіх яны пасылалі ў Абісінію, не дамагліся свайго, а негус Асхама нават стаў мусульманінам, абараняе мусульман і добра з імі абыходзіцца, яны раз’юшыліся. Каб спаўна адпомсціць за гэта і вырваць іслам з коранем, яны сабраліся і прынялі такое жахлівае рашэнне: «Дзе б ён ні быў, дзе б яго ні ўбачылі, Мухаммад абавязкова павінен быць забіты!»

Няверуючыя кляліся ў гэтым зноў і зноў.

Даведаўшыся пра гэтае рашэнне ідалапаклоннікаў, Абу Таліб вельмі засмуціўся. Ён устрывожыўся за жыццё свайго дарагога, дабраславёнага пляменніка. Ён сабраў сваё племя і загадаў ім абараняць Султана Сусвету ад ідалапаклоннікаў-курайшытаў. Кіруючыся пачуццём сваяцтва, сыны Хашыма аб’ядналіся, каб выканаць гэты загад. Дзеля гэтага яны запрасілі нашага ўладара Прарока і ўсіх яго асхабаў, якія ў яго паверылі, у Шыб Абу Таліб, гэта значыць у квартал Абу Таліба, што ляжаў на ўзгорку прыкладна за тры кіламетры ад Байтуллаха, на поўнач ад Меккі. Наш уладар Пасланнік Аллаха (саллаллаху алейхі ва саллям) сабраў сваіх асхабаў і пасяліўся ў Шыбе. З сыноў Хашыма толькі Абу Лахаб выступіў супраць рашэння абараняць нашага ўладара Прарока і не пайшоў у Шыб. Ідалапаклоннікі, і ён разам з імі, аб’ядналіся і пачалі пільнаваць зручнага моманту, каб забіць нашага Прарока.1

Убачыўшы, што наш уладар Прарок і яго асхабы сабраліся ў квартале Абу Таліба, ідалапаклоннікі зноў сышліся разам. І прынялі такое рашэнне: «Пакуль Мухаммада (алейхіс-салям) не выдадуць курайшытам на смерць, ніхто не будзе браць за жонак дзяўчат з сыноў Хашыма!… Ніхто не будзе аддаваць ім сваіх дачок!… Ім нічога не будуць прадаваць!… У іх нічога не будуць купляць!… З імі не будуць сустракацца і размаўляць!… У іх дамы і кварталы ніхто не будзе заходзіць!… Іх просьбу аб міры ніколі не прымуць!… Іх ніколі не пашкадуюць!…»

Гэтае рашэнне, якое запісаў на паперы ідалапаклоннік па імені Мансур ібн Ікрыма, яны запячаталі. Каб усе бачылі яго і выконвалі, яны павесілі яго на сцяну Каабы аль-Муаззама.

Калі гэтая вестка дайшла да нашага любімага Прарока, ён вельмі засмуціўся і памаліўся. Яго малітва адразу была прынятая, і рукі няшчаснага Мансура ўмомант усохлі. Ідалапаклоннікі разгубіліся і сказалі: «Глядзіце! За жорсткасць, якую мы ўчынілі сынам Хашыма, у Мансура ўсохлі рукі – на яго звалілася бяда». Але замест таго каб апамятацца, яны раз’юшыліся яшчэ больш. На дарогах, што вялі ў Шыб, яны паставілі вартаўнікоў і не давалі завозіць туды ежу і адзенне. Гандлярам, якія прыязджалі ў Мекку, яны казалі не заходзіць у Шыб і не вазіць туды свайго тавару, а калі спатрэбіцца, яны самі купяць яго па высокай цане. Так яны спадзяваліся заморыць голадам тых, хто быў у Шыбе, або дачакацца, што сыны Хашыма пашкадуюць і выдадуць ім нашага ўладара Прарока. Такое становішча штогод працягвалася да часу наведвання Каабы.

«О Мой Прарок! Табе дастаткова Аллаха і вернікаў, якія ідуць тваім следам!» Аль-Анфал: 64

Паводле звычаю, у гэты час кроў не пралівалі. Таму сыны Хашыма вольна хадзілі ў Мекку і, купляючы што трэба, стараліся забяспечыць сябе неабходным на цэлы год. Калі хто-небудзь з іх прыходзіў да гандляра па тавар, знатныя ідалапаклоннікі, такія як Абу Лахаб і Абу Джахль, адразу з’яўляліся і казалі гандлярам: «О гандляры! Моцна падніміце цэны для асхабаў Мухаммада, каб праз дарагоўлю ніхто з іх нічога не мог купіць! Калі з-за гэтага ваш тавар застанецца непрададзены, мы гатовыя скупіць яго ўвесь». Тады гандляры называлі за свой тавар высокую цану, і мусульмане вярталіся ні з чым…

На гэтым шляху наш любімы Прарок, наша маці хазрат Хадыджа і наш уладар Абу Бакр ас-Сіддык аддалі ўсю сваю маёмасць і стараліся суцішыць плач дзяцей, які ад голаду ўзнімаўся да нябёсаў. Яны кармілі іх карой дрэў, карэннем траў і нават кавалкамі высахлай скуры. Маці і бацькі ад безвыходнасці ператварыліся ў скуру ды косці. Наш уладар Прарок і шаноўныя асхабы ад голаду прывязвалі да сваіх дабраславёных жыватоў камяні. Калі хто-небудзь з ідалапаклоннікаў, пашкадаваўшы іх, употай прыносіў нешта, яго білі і моцна зневажалі. Карацей кажучы, усялякія зносіны былі перапыненыя, і вернікі апынуліся ў вельмі цяжкім становішчы.

Ідалапаклоннікі ўсё чакалі, што праз такі жорсткі ўціск сыны Хашыма апамятаюцца і Абу Таліб выдасць ім нашага ўладара Прарока. Але мусульмане ў квартале Абу Таліба, насуперак іх задумам, ахоўвалі нашага ўладара Прарока і рабілі ўсё, каб з ім не здарылася ніякай бяды. Каб не дапусціць магчымага замаху, Абу Таліб ставіў па чарзе вартавых каля месца, дзе спаў наш уладар Пасланнік Аллаха, і клапаціўся, каб ён мог спакойна спаць у сваім доме. А наш уладар Прарок без аніякай боязі не марнаваў ніводнай секунды, выконваючы загад Усявышняга Аллаха і пашыраючы іслам. Ён клікаў людзей да рэлігіі, каб яны выратаваліся ад Пекла, і на гэтым шляху цярпліва працягваў свае павучанні. Каб і ідалапаклоннікі-курайшыты, якія лічылі яго хлусам, зразумелі, што такое голад, аднойчы наш уладар Пасланнік Аллаха памаліўся: «О мой Аллах! Дапамажы мне, паслаўшы і на іх пакаранне сямю гадамі голаду, як сем галодных гадоў у часы Юсуфа (алейхіс-салям)». У наступныя дні з неба не ўпала ні кроплі дажджу. Зямля спяклася ад засухі. На зямлі ўжо нельга было ўбачыць ніводнай зялёнай расліны. Ідалапаклоннікі-курайшыты не разумелі, што на іх звалілася. Яны стараліся ўратавацца ад смерці, ядучы падаль жывёл, што здохлі з голаду, і смярдзючыя сабачыя скуры.

І іх дзеці пачалі плакаць і галасіць ад голаду. Многія з іх памерлі з голаду. Калі яны глядзелі на неба, ад голаду ім здавалася, што ўсё навокал ахутана дымам. Яны быццам пачалі апамятвацца і разумець, якую вялікую жорсткасць учынілі. Яны паслалі да нашага ўладара Прарока Абу Суф’яна. Абу Суф’ян прыйшоў і, пакляўшыся, сказаў: «О Мухаммад! Ты кажаш, што цябе паслалі як міласэрнасць для сусветаў, і загадваеш нам верыць у Аллаха і шанаваць правы сваякоў. А твой народ гіне і памірае ад засухі і голаду. Памаліся свайму Госпаду, каб гэтая бяда была знятая з нас; Аллах прымае тваю малітву. Калі ты так памолішся, мы ўсе ўверуем!…»

Так яны, адклаўшы ўбок сваю жорсткасць і катаванні, трапілі ў бяду і пачалі ўмольваць нашага ўладара Пасланніка Аллаха. Наш уладар Прарок не дакараў іх за тое, што яны ўчынілі, а пачуўшы іх словы «Мы ўверуем», падняў свае дабраславёныя рукі і памаліўся Велічнаму Аллаху. Усявышні Аллах прыняў малітву свайго Хабіба і паслаў на Мекку шчодры дождж; зямля напілася вады, і расліны пачалі зелянець. Але хоць ідалапаклоннікі і пазбавіліся засухі і голаду, яны забыліся на сваё слова і ўпарта трымаліся нявер’я (куфр)…

Усявышні Аллах у святых аятах, якія паслаў ім у адказ, паводле сэнсу сказаў: «Ды не, (яны не вераць ва Усявышняга Аллаха і ў Мухаммада алейхіс-салям; што да Святога Карана, вечнага свету і ўваскрасення,) яны бавяцца ў сумненні. Дык чакай (о Мой Хабіб!) дня, калі неба прынясе яўны дым. Той дым цалкам ахутае ўсіх людзей. Гэта страшнае пакаранне! (Людзі скажуць:) „О наш Госпадзе! Здымі з нас гэтае пакаранне, і мы ўверуем“. Ды як ім задумацца і ўзяць навуку, калі да іх ужо прыйшоў прарок, які растлумачыў ім ісціны? Потым яны адвярнуліся ад яго і сказалі: „Ён – навучаны вар’ят“. Калі Мы крыху здымем гэтае пакаранне, вы зноў вернецеся да ранейшага. У дзень, калі яны будуць схопленыя з вялікай сілай (у дзень Бадра), Мы абавязкова адпомсцім (ім). Клянуся Маёй веліччу, яшчэ перад гэтымі (ідалапаклоннікамі-курайшытамі) Мы выпрабавалі і народ фараона. Да іх прыйшоў ад Нас шляхетны прарок (гэта быў Муса алейхіс-салям). Ён сказаў ім: „Аддайце мне рабоў Аллаха (сыноў Ізраіля). (Адпусціце іх са мной. Дайце ім волю, не мучце іх.) Я – надзейны прарок, пасланы да вас Усявышнім Аллахам з адкравеннем. Не ганарыцеся перад Усявышнім Аллахам, бо я прыйшоў да вас з доказам, што мая справа праўдзівая, з яўным цудам. Ведайце, што я шукаю абароны ў Усявышняга Аллаха, майго і вашага Госпада, каб вы не пабілі мяне камянямі і не забілі; Ён ахоўвае мяне. Калі ж вы не хочаце прызнаць мяне і паверыць мне, пакіньце мяне ў спакоі. (Мне ад вас дабра не трэба. Хоць бы ваша зло мяне не кранула.)“ (Калі яны не ўверавалі і назвалі яго хлусам, ды яшчэ пачалі мучыць і крыўдзіць яго,) Муса (алейхіс-салям) памаліўся Усявышняму Аллаху: „О мой Госпадзе! Гэта народ, які ўпарта трымаецца нявер’я“. Усявышні Аллах паслаў яму адкравенне і сказаў: „Выйдзі (з Егіпта) ноччу з Маімі рабамі (сынамі Ізраіля)! Калі фараон і яго світа даведаюцца, што вы выйшлі, яны абавязкова пагоняцца за вамі. Калі са сваім народам пяройдзеш мора, пакінь яго такім, якое яно ёсць (не ўдарай па ім зноў сваім посахам і не закрывай адкрытых шляхоў; пакінь іх адкрытымі). Бо фараон і яго войска ўвойдуць на тыя шляхі і патонуць“».2

Зняцце аблогі

Ідалапаклоннікі адмовіліся ад сваіх слоў «Мы ўверуем» і зноў узяліся за ўціск. Аднойчы Усявышні Аллах праз адкравенне паведаміў нашаму ўладару Прароку, што «Ён наслаў на дамову, якая вісела ў Каабе, шашаля (моль) і той чарвячок з’еў усё напісанае, акрамя імя Усявышняга Аллаха». Наш уладар Прарок сказаў Абу Талібу: «О дзядзька! Усявышні Аллах, мой Госпад, наслаў на дамову курайшытаў шашаля. Акрамя імя Усявышняга Аллаха, ён не пакінуў нічога з таго, што там было напісана, – ні жорсткасці, ні разрыву са сваякамі, ні паклёпу… Ён знішчыў усё».

«О мой Аллах! Дапамажы мне, паслаўшы і на іх пакаранне сямю гадамі голаду, як сем галодных гадоў у часы Юсуфа (алейхіс-салям)!» Святы хадзіс

Калі Абу Таліб запытаўся: «Гэта табе паведаміў твой Госпад?», наш уладар Прарок адказаў: «Так». Тады Абу Таліб сказаў: «Сведчу, што ты кажаш толькі праўду». Ён адразу апрануўся і пайшоў да Каабы. Там сядзелі знатныя ідалапаклоннікі. Убачыўшы, што ідзе Абу Таліб, яны сказалі: «Напэўна, ідзе выдаць нам Мухаммада!…» Падышоўшы да іх, Абу Таліб сказаў: «О курайшыты! Сын майго брата, якога называюць «аль-Амін» і які ніколі не казаў няпраўды, паведаміў мне, што шашаль з’еў на напісаным вамі аркушы ўсё, акрамя імя Усявышняга Аллаха. Ну, прынясіце паперу, якую вы напісалі супраць нас, – пабачым! Калі гэтыя словы праўдзівыя, клянуся, мы ўсе будзем абараняць яго да самай смерці! А вы адмоўцеся ўжо ад гэтай жорсткасці і дрэнных учынкаў…» Ідалапаклоннікі ўсхвалявана знялі аркуш са сцяны Каабы і прынеслі. Калі Абу Таліб сказаў: «Чытайце!», адзін з іх разгарнуў аркуш, каб прачытаць, і ўбачыў, што ўсё напісанае сцерлася, акрамя «Бісміка Аллахумма».3 Ідалапаклоннікі не ведалі, што сказаць і што рабіць. Калі некаторыя з іх адмовіліся ад дамовы, яны нарэшце знялі гэтую жорсткую аблогу, якая доўжылася тры гады, прынесла незабыўныя пакуты і пакінула ў сэрцах глыбокія раны. Але ад сваёй варожасці яны ніяк не адмовіліся; наадварот, сталі яшчэ больш жорсткімі. Яны спрабавалі ўсе спосабы, каб не даць ісламу пашырацца. Нягледзячы на ўсе іх намаганні, іслам хутка пашыраўся. Наш любімы Прарок Мухаммад алейхіс-салям стараўся выратаваць людзей, якія задыхаліся ў цемры (зульмат) эпохі невуцтва, і вёў іх да сапраўднага шчасця. Тыя, хто дасягнуў гэтага шчасця, дзякавалі за вялікі дар, які атрымалі, і ніколі не падалі духам перад здзекамі і катаваннямі ідалапаклоннікаў. Шмат сэрцаў, якія бачылі цуды Мухаммада алейхіс-салям і стойкасць мусульман у сваёй рэлігіі, азарала святло ісламу.

Расшчапленне месяца

Адзін з вялікіх цудаў нашага ўладара Прарока – расшчапленне месяца надвае. Група ідалапаклоннікаў, сярод якіх былі Абу Джахль і Валід ібн Мугіра, сказала нашаму ўладару Найшляхетнейшаму Пасланніку (саллаллаху алейхі ва саллям): «Калі ты сапраўды прарок, расшчапі месяц надвае так, каб адна палова была відаць над гарой Куайкіан, а другая – над гарой Абу Кубайс!…» Наш уладар Пасланнік Аллаха запытаўся: «Калі я гэта зраблю, вы ўверуеце?» Яны адказалі: «Так, уверуем». Наш уладар Пасланнік Аллаха памаліўся Усявышняму Аллаху, каб месяц расшчапіўся надвае. Джыбрыль алейхіс-салям адразу прыйшоў да нашага любімага Прарока і сказаў: «О Мухаммад! Паведамі жыхарам Меккі, каб гэтай ноччу паглядзелі на цуд». Наш уладар Прарок абвясціў, што месяц расшчэпіцца надвае ў чатырнаццатую ноч, калі настане поўны бадр (поўня), гэта значыць у ноч, калі месяц зусім круглы і найярчэйшы, і што тыя, хто хоча ўзяць з гэтага навуку, няхай глядзяць. Той ноччу, калі наш любімы Прарок паказаў на месяц сваім дабраславёным пальцам, месяц расшчапіўся надвае. Адна палова была відаць над гарой Абу Кубайс, а другая – над гарой Куайкіан. Потым яны зноў злучыліся на небе.

Пасланнік Аллаха сказаў: «О Абу Салама ібн Абдуласад, Аркам ібн Абіль-Аркам! Будзьце сведкамі!» Потым ён сказаў і іншым сваім асхабам, якія былі побач: «Будзьце сведкамі!» Ідалапаклоннікі на ўласныя вочы ўбачылі яшчэ адзін яўны цуд. Але яны не толькі не стрымалі слова і не ўверавалі, а каб і іншыя не ўверавалі, сказалі: «Гэта проста Мухаммад нас зачараваў! Але ж усіх людзей ён зачараваць не можа!… Распытаем людзей, якія прыязджаюць з іншых краёў, ці бачылі і яны тое самае. Калі бачылі, значыць, Мухаммад кажа праўду, што ён прарок. Калі не – гэта чараўніцтва». Яны распытвалі тых, хто прыязджаў, і нават пасылалі людзей у іншыя мясціны распытаць. Ад усіх яны чулі адно і тое ж: «Так, той ноччу мы бачылі, як месяц расшчапіўся надвае!» І ўсё ж яны зноў гэта адмаўлялі. На чале тых, хто адмаўляў, быў Абу Джахль. Каб людзі не атрымалі дару веры, ён псаваў сэрцы, кажучы: «Чараўніцтва сіраты Абу Таліба падзейнічала нават на неба!…»4 З-за гэтага яго адмаўлення Усявышні Аллах паслаў святыя аяты, сэнс якіх:

«Наблізілася Гадзіна (кіямат), і расшчапіўся месяц (раскалоўся надвае). Калі яны (няверуючыя-курайшыты) бачаць цуд (які сведчыць, што Мухаммад алейхіс-салям – прарок), яны адварочваюцца (ад таго, каб паразважаць пра яго і ўвераваць) і кажуць: „Гэта бесперапыннае (няспыннае, усеахопнае і моцнае) чараўніцтва“. І яны назвалі хлуснёй (прарока ці цуд) і пайшлі за сваімі прыхамацямі (за жаданнямі і прагамі сваіх нафсаў). А кожная справа дасягае свайго выніку і знаходзіць сваё месца (тое, да чаго яна імкнецца). Да іх (ідалапаклоннікаў Меккі) ужо прыйшло нямала важных вестак (загадаў і забарон), якія маглі б іх стрымаць (ад зла). (Гэтыя загады і веды –) поўная мудрасць. Але пасланнікі, перасцярогі і пагрозы (ім) ніколі не дапамагаюць. Дык адвярніся і ты ад іх (о Мой Хабіб, калі яны ўпарта адмаўляюць). У дзень, калі заклікач (Ісрафіл алейхіс-салям) пакліча (няверуючых) да чагосьці нябачанага і невядомага (на месца збору, на разлік), яны выйдуць са сваіх магіл з прыніжана апушчанымі вачыма (ад страху і жаху не ведаючы, куды ісці), нібы рассыпаная саранча. Няверуючыя, спяшаючыся (схіліўшы шыі) да заклікача, будуць казаць: „Які ж цяжкі і грозны для нас гэты дзень!“»5

Няхай мой Госпад дасць хідаю і вам

Пасля таго як скончылася трохгадовая блакада, якую ідалапаклоннікі ўчынілі мусульманам, да нашага ўладара Пасланніка Аллаха прыйшла група людзей з Наджрана. Іх было каля дваццаці; пра іслам яны пачулі ад шаноўных асхабаў, якія перасяліліся ў Абісінію, і прыехалі ў Мекку, каб пазнаць іслам і ўдастоіцца шчасця ўбачыць нашага ўладара Прарока. Яны сустрэліся з нашым уладаром Пасланнікам Аллаха каля Каабы аль-Муаззама. Яны задалі шмат пытанняў і атрымалі адказы, прыгажэйшыя і дасканалейшыя, чым спадзяваліся. Ідалапаклоннікі-курайшыты назіралі за імі з усіх бакоў. Наш любімы Прарок, пасланы як міласэрнасць для сусветаў, прачытаў ім некалькі святых аятаў са Святога Карана. Яны былі глыбока ўзрушаныя, не змаглі стрымаць слёз і заплакалі. Потым, на заклік нашага ўладара, яны вельмі ўзрадаваліся, з вялікай радасцю вымавілі калімат аш-шахада і ўдастоіліся гонару стаць мусульманамі. Калі яны папрасілі дазволу вярнуцца на радзіму, да іх падышоў Абу Джахль і сказаў такія абразлівыя словы: «Не бачылі мы такіх дурняў, як вы!… Адзін раз пасядзелі каля яго – і адышлі ад сваёй рэлігіі і прызналі праўдай усё, што ён сказаў!» Гэтыя людзі, якія толькі што ўдастоіліся гонару стаць асхабамі, адказалі: «Мы жадаем, каб Усявышні Аллах і вам даў хідаю (правільны шлях). На вашу зняважлівасць і невуцтва, якія вы паказалі нам, мы не адкажам тым самым. Мы ж не парушылі ніводнага вашага права. Але добра ведайце: праз словы некалькіх невукаў мы ніколі не страцім гэтага вялікага дару, які атрымалі, і не адступімся ад гэтай праўдзівай рэлігіі».6

«О дзядзька! Усявышні Аллах, мой Госпад, наслаў на дамову курайшытаў шашаля. Акрамя імя Усявышняга Аллаха, ён не пакінуў нічога з таго, што там было напісана, – ні жорсткасці, ні разрыву са сваякамі, ні паклёпу… Ён знішчыў усё» Святы хадзіс

Усявышні Аллах у святых аятах, якія паслаў з нагоды гэтага здарэння, паводле сэнсу сказаў: «Ёсць шмат тых, каму Мы далі Пісанне яшчэ да гэтага (Святога Карана) і хто верыць у яго (у Святы Каран). Калі яго (Святы Каран) чытаюць ім, яны кажуць: „Мы паверылі ў яго. Без сумнення, гэта ісціна (што прыйшла) ад нашага Госпада. Мы і да гэтага ўжо прынялі іслам“. Ім узнагарода будзе дадзена двойчы за тое, што яны былі цярплівыя (і стойкія). Яны адводзяць зло дабром. З таго, чым Мы іх надзялілі, яны раздаюць (на дабро). Пачуўшы брыдкія словы, яны адварочваюцца ад іх і кажуць: „Нашы справы – нам, а вашы справы – вам. Салям (мір) вам (будзьце спакойныя за нас). Мы не шукаем невукаў (і не хочам іх сяброўства)“».7

КАСЫДА ПРА ВАДУ8
О вочы мае! Не лійце на агонь у маім сэрцы ваду,
Бо такога вялікага агню не пагасіць вада.
Не ведаю, ці колер вады мае нябесны звод, што кружыць,
Ці гэта кругавы звод заліла з маіх вачэй вада.
Не дзіва, што асалода ад твайго мяча парвала маё сэрца ў шматкі,
Бо, цякучы, прарэхі ў сцяне пакідае вада.
Маё параненае сэрца з боязню гаворыць пра вастрыё тваёй стралы9,
Так паранены з асцярогаю п’е ваду.
Няхай садоўнік аддасць ружовы сад паводцы і не турбуецца,
Ніводная ружа не зацвіце, як твой твар, хоць бы тысячу садоў напаіла вада.
Ніводзін пісар не адлюструе твайго дасканалага аблічча,
Хоць бы ўглядаўся, як пяро, – засціць яму вочы чорная вада.
Няхай вільгатнеюць мае вейкі, калі ўспамінаю тваю шчаку,
Не марна дзеля надзеі на ружу церню даецца вада.
У дзень смутку не шкадуй для хворага сэрца свайго вострага, як меч, позірку,
Бо добрая справа – цёмнай ноччу падаць хвораму ваду.
О сэрца! Прасі вастрыя яго стралы і суцішы гарачку расстання,
Я без вады; у гэтай пустыні мне трэба шукаць ваду.
Я прагну тваіх вуснаў, як суфій прагне Каўсара,
Як п’яны прагне віна, так цвярозаму міла вада.
Няспынна цячэ яна да тваёй райскай вуліцы,
Мусіць, у стройны кіпарыс з плаўнай хадою закахалася вада.
Мушу стаць зямлёй і загарадзіць ёй шлях на тую вуліцу,
Не магу пусціць яе туды, бо мой супернік – вада.
О сябры! Калі я памру, прагнучы пацалаваць яго руку,
Зрабіце збан з майго праху і нясіце ім Умілаванаму ваду.

«Ёсць шмат тых, каму Мы далі Пісанне яшчэ да гэтага і хто верыць у яго. Калі яго (Святы Каран) чытаюць ім, яны кажуць: „Мы паверылі ў яго. Без сумнення, гэта ісціна (што прыйшла) ад нашага Госпада. Мы і да гэтага ўжо прынялі іслам“» Аль-Касас: 52–53

Джаннат аль-Муалла

Могілкі, дзе знаходзяцца грабніцы многіх шаноўных асхабаў, і найперш – нашай маці хазрат
Хадыджы (радыяллаху анха).
Сёння гэтых грабніц убачыць немагчыма. На жаль, усе гэтыя выдатныя
гістарычныя помнікі зруйнаваныя.