የክቡር ነብያችን የተባረኩ ስሞች

ከውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ስሞች በብዛት የሚነገረው «ሙሐመድ» ነው። ትርጉሙም «እጅግ የተመሰገነ፣ ከመጠን በላይ የተወደደ» ማለት ነው። ይህ ስም በቁርኣን ከሪም ውስጥ አራት ጊዜ ይገኛል፦ ሱረቱ ኣሊ ዒምራን፣ 3:144፤ ሱረቱ አል-አሕዛብ፣ 33:40፤ ሱረቱ አል-ፈትሕ፣ 48:29 እና ሱረቱ ሙሐመድ፣ 47:2። ዒሳ ዐለይሂ ሰላምም በሱረቱ አስ-ሶፍ ስድስተኛው ክቡር አንቀጽ እንደተባለው ለኡማቸው በትርጓሜ እንዲህ ብለው አሳውቀዋል፦ «የኢስራኢል ልጆች ሆይ! እኔ ወደ እናንተ የተላክሁ የአላህ ነብይ ነኝ። ተውራትን አረጋጋጭ ሆኜና ከእኔ በኋላ የሚመጣን ነብይ የማበስር ሆኜ መጣሁ፤ የዚያ ነብይ ስም አሕመድ ነው።» አሕመድ ማለት «ከሁሉ በላይ የተመሰገነ፣ ከሁሉ በላይ የተወደደ» ማለት ነው።

በቁርኣን ከሪም ውስጥ ከ«ሙሐመድ» እና ከ«አሕመድ» ስሞች በተጨማሪ እንዲህ ተብለው ተጠርተዋል፦ መሕሙድ፣ ረሱል፣ ነቢይ፣ ሻሂድ፣ በሺር፣ ነዚር፣ ሙበሺር፣ ሙንዚር፣ ዳዒ ኢለላህ፣ ሲራጅ ሙኒር፣ ረኡፍ፣ ረሒም፣ ሙሰዲቅ፣ ሙዘኪር፣ ሙደሢር፣ ዐብዱላህ፣ ከሪም፣ ሐቅ፣ ሙኒር፣ ኑር፣ ኻተሙ ነቢዪን፣ ረሕመት፣ ኒዕመት፣ ሃዲ፣ ጣሀ፣ ያሲን… ከዚህ በተጨማሪ ከተባረኩ ስሞቻቸው ከፊሉ በቁርኣን ከሪም፣ ከፊሉ በሐዲሶች ሸሪፍ፣ ከፊሉ ደግሞ ለቀደሙት ነብያት በተላኩት ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ተጠቅሰዋል። በአንዳንድ ሐዲሶች ሸሪፍ ውስጥ የነብያችን ስሞች ሆነው እነዚህ ስሞች ይገኛሉ፦ ማሒ፣ ዓቂብ፣ ሙቀፊ፣ ነቢዩ ረሕማ፣ ነቢዩ ተውባ፣ ነቢዩል መላሒም፣ ቀታል፣ ሙተወኪል፣ ፋቲሕ፣ ኻቲም፣ ሙስጦፋ፣ ኡሚይ፣ ቁሰም (መልካም ነገርን ሁሉ በራሳቸው የሰበሰቡ)። ነብያችን በአንድ ሐዲስ ሸሪፍ እንዲህ አሉ፦ «ለእኔ ብቻ የተለዩ አምስት ስሞች አሉኝ፦ እኔ ሙሐመድ ነኝ፤ እኔ አሕመድ ነኝ፤ እኔ ማሒ ነኝ፤ አላሁ ተዓላ በእኔ ክህደትን ያጠፋል። እኔ ሐሺር ነኝ፤ ሰዎች በቂያማ ቀን በፈለጌ ይሰበሰባሉ። እኔ ዓቂብ ነኝ፤ ከእኔ በኋላ ነብይ የለም።»1

ለውዱ ነብያችን ከሰይደቲና ኸዲጃ በተወለዱትና በልጅነታቸው ባረፉት ልጃቸው ቃሲም ምክንያት «አቡል ቃሲም» የሚል ኩንያ ተሰጣቸው። ደግሞም ከነብይነታቸው በፊት በእውነተኛነታቸው፣ በታማኝነታቸው፣ ሰዎች በእርሳቸው የሚተማመኑና የሚደገፉባቸው በመሆናቸው በመሳሰሉት ተቆጥረው በማያልቁ የላቁ ባሕርያቸው ምክንያት በቁረይሽ ጎሳ ዘንድ «አል-አሚን» በሚል ስም ይጠሩ ነበር። በቁርኣን ከሪም ውስጥ ከሚገኙት የክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ስሞች አንዱም የቁርኣን ከሪም ልብ በሆነችው በሱረቱ ያሲን የሚገኘው «ያሲን» የሚለው ቃል ነው። በዕውቀት ከጠለቁት ዓሊሞች ታላላቆች አንዱ የሆኑት ሰይድ ዐብዱልሐኪም አርዋሲ እንዲህ አሉ፦ «ያሲን ማለት ‹የየቂን ባሕሬ ዋናተኛ የሆንከው ሐቢቤ ሆይ!› ማለት ነው፤ ይኸውም ‹የፍቅር ውቅያኖሴ ጠላቂ የሆንከው ሐቢቤ ሆይ!› ማለት ነው።» የዚህን ውቅያኖስ ስም የሰሙ፣ ከሩቅ ያዩት፣ ወደ አጠገቡ የቀረቡ፣ ወደ ውስጡ ገብተው እንደ ዕድል ፈንታቸው ወደ ጥልቁ የወረዱ ሁሉ ዕድሜ ልካቸውን በረሱሉላህ ፍቅር ነደዋል፣ ተቃጥለዋልም፤ ይህንንም ፍቅራቸውን በሚያንገበግቡ ጩኸቶች፣ ከልብ በሚፈልቁ እንባዎችና በሚያቃጥሉ ስንኞች ገልጸዋል። ከእነርሱ መካከል ከታላላቆቹና ከታዋቂዎቹ አንዱ፣ ከዚህ የፍቅር ውቅያኖስ ታላቅ ድርሻ ያገኙት ማውላና ኻሊድ ባግዳዲ ናቸው። እርሳቸው ለክቡር ረሱሉላህ ያላቸውን ውዴታና ፍቅር በገለጹበት ከቀሲዳዎቻቸው በአንዱ ውስጥ እንዲህ ይጽፋሉ፦

«የኢስራኢል ልጆች ሆይ! እኔ ወደ እናንተ የተላክሁ የአላህ ነብይ ነኝ። ተውራትን አረጋጋጭ ሆኜና ከእኔ በኋላ የሚመጣን ነብይ የማበስር ሆኜ መጣሁ፤ የዚያ ነብይ ስም አሕመድ ነው» ሶፍ: 6

የዓለም መሪ ሆይ! እርስዎን አፍቅሬ እነዳለሁ!
የትም ብሆን ያንን ውብ ፊትዎን እፈልጋለሁ።
የቃበ ቀውሰይን ዙፋን ሱልጣን እርስዎ ነዎት፣ እኔ ምንም ነኝ፤
«እንግዳዎ ነኝ» ማለቴን እንኳ ክብረ ቢስነት እቆጥራለሁ።
በዓለም ያለው ሁሉ ለክብርዎ ተፈጠረ፤
እዝነትዎ በእኔም ላይ ቢዘንብ ያ ቅጽበት ጸደዬ ይሆናል።
ሁሉም ካዕባን ጠዋፍ ለማድረግ ወደ ሒጃዝ ይመጣል፤
እኔ ግን እርስዎን ለመገናኘት በናፍቆት ተራሮችን አቋርጣለሁ።
በሕልም የደስታ ዘውድ በራሴ ላይ ተደፋ፤
የእግርዎ አፈር በፊቴ ላይ የተነሰነሰ ይመስለኛል።
ወዳጁን የሚያወድሱ አፍቃሪዎች ዘማሪ ወፍ የሆንከው ጃሚ ሆይ!
በዲዋንህ ያሉት እነዚህ ስንኞች አስተርጓሚዬ ሆነዋል፦
«ምላሱ እንደተንጠለጠለ፣ እንደተጠማ እከካም ውሻ፣
ከቸርነትዎ ባሕር አንዲት ጠብታ እመኛለሁ።»

ክቡር ነብያችንን ለማወደስ በየቁራጩ ከተጻፉት ግጥሞችና ውዳሴዎች ሌላ ስለ እርሳቸው እጅግ ብዙ ሥራዎች ተጽፈዋል። እነዚህን ሥራዎች ከጻፉት መካከል ዝናቸውና ጥበባቸው ዓለምን ሁሉና ዘመናትን የሞላው ሰዎች እንኳ ረሱሉላህን በሚገባ ለማወደስ አቅም እንደሌላቸው ገልጸዋል። እርሳቸውን አይተው በውበታቸው የተማረኩት ሰዎች አንደበታቸው እስከቻለ ድረስ ለመግለጽ ሞክረዋል፤ ያንን ውበት ለማሳወቅ የሰው አቅም አይበቃም ብለዋል።

በእስልምና ዓሊሞች መጻሕፍት ውስጥ እነዚያ አፍቃሪዎች ከተናገሯቸው ዘገባዎች በመቶዎች የሚቆጠሩት ተጽፈዋል። የሚያነብቧቸው ሰዎች አላሁ ተዓላ ውድ ነብዩን ሐሳብ ሊደርስበት በማይችል ሥርዓትና ተመልክቶ በማይጠገብ ውበት እንደፈጠራቸው ወዲያውኑ ይረዳሉ። ሳያዩአቸው ልባቸውን ይሰጧቸዋል። ሐቢቡላህን ያፈቀሩ ሰዎች በእያንዳንዱ እስትንፋስ ወደ ሳንባቸው በሚገባው አየር ቅዝቃዜ ውስጥ የፍቅራቸውን ጣዕም ይቀምሳሉ። ወደ ጨረቃ በተመለከቱ ቁጥር ከተባረኩ ዓይኖቻቸው የወጡትን ጨረሮች ነጸብራቅ በውስጧ በመፈለግ ይደሰታሉ። ከውበታቸው ውቅያኖስ አንዲት ጠብታ የደረሰቻቸው ሰዎች እያንዳንዱ ቅንጣታቸው እንዲህ ይላል፦

ውብ ጉንጭዎን የሚያውቅ ወደ ጽጌረዳ እንኳ አይመለከትም፤
በፍቅርዎ የሚቀልጥ መድኃኒት አይፈልግም!

ከአነስ ኢብኑ ማሊክ በተዘገበ ሐዲስ ሸሪፍ እንዲህ ተባለ፦ «ከእናንተ ማንም ቢሆን ከልጆቹ፣ ከአባቱና ከሰዎች ሁሉ ይበልጥ እኔ ለእርሱ ተወዳጅ እስካልሆንኩ ድረስ ያመነ አይሆንም።»2 አንድ ቀን ሰይዲና ዑመር ክቡር ነብያችንን፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! በአላሁ ተዓላ እምላለሁ፤ ከነፍሴ በስተቀር ከሁሉም ነገር ይበልጥ ለእኔ ተወዳጅ ነዎት» አሉ። ክቡር ረሱሉላህ ደግሞ፦ «ከነፍሱ ይበልጥ እኔ ለእርሱ ተወዳጅ እስካልሆንኩ ድረስ ከእናንተ ማንም በፍጹም ያመነ አይሆንም» አሉ። በዚህ ጊዜ ሰይዲና ዑመር፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ቁርኣን ከሪምን ወደ እርስዎ ባወረደው በአላሁ ተዓላ እምላለሁ፤ ከነፍሴ ይበልጥ ለእኔ ተወዳጅ ነዎት» ባሉ ጊዜ፦ «ዑመር ሆይ! አሁን (ተሟላ)።» አሉ።

የሕዋ ዘመን፣ ኮምፒውተር፣
ብዙ ዘመናዊ መሣሪያዎች –
ምንጫቸው ሁሉ በቁርኣን አለ፤
እዝነት ነዎት፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ።
ለልምድ ዋጋ ሰጡ፣
ዕውቀትንና ቴክኖሎጂን ለመማር፣
ወደ ፊት የሚወስደውን መንገድ አሳዩ፤
ብርሃን ነዎት፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ።
እርስዎን የሚወድ ወዳጃችን ነው፣
ያለ እርስዎ ዓለም ትጠብበናለች፣
ሁሉም ነገር ለእርስዎ ሲባል አለ፤
ጸጋ ነዎት፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ።
አስተሳሰብን ከእርስዎ ወሰዱ፣
ዕውቀትን፣ ቴክኖሎጂንና ኪነ ጥበብን፤
ምሥራቅም ምዕራብም ተጠቀሙ፤
መሪ ነዎት፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ።
የተናገሩት ሁሉ እውነት ሆኖ ተገኘ፣
ከአሥራ አምስት ክፍለ ዘመናት በፊት፤
እርስዎ ሙሐመድ አል-አሚን ነዎት፣
ፍትሐዊ ነዎት፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ።
በበጎነት፣ በፍትሕ፣
በቸርነት፣ በክብር፣
በርኅራኄ፣ በትሩፋት፣
አርአያ ነዎት፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ።

«ከነፍሱ ይበልጥ እኔ ለእርሱ ተወዳጅ እስካልሆንኩ ድረስ ከእናንተ ማንም በፍጹም ያመነ አይሆንም» ሐዲስ ሸሪፍ