የዑምረቱል ቀዷእ ጉዞ

ከሑደይቢያ ሰላም አንድ ዓመት አለፈ። ከዒድ አል-አድሓ አንድ ወር በፊት፣ በዙልቀዕዳ ወር መጀመሪያ ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሶሓቦቻቸው ለዑምራ እንዲዘጋጁ አዘዙ። ወደ ሑደይቢያ የሄዱና በበይዐቱ ሪድዋን የተሳተፉ ሁሉ፣ በዚህ ጊዜ ካለፉት በቀር፣ በዑምራው መገኘት ነበረባቸው። በዚህ ትእዛዝ ሁለት ሺህ ሶሓቦች ዝግጅታቸውን አጠናቀቁ። ለእርድ ሰባ ግመሎች ተገዙ። ናጂያ ኢብኑ ጁንዱብና አራት ጓደኞቻቸው እያሰማሩ ወደ መካ እንዲያደርሷቸው ተመደቡ። ከዚህም በላይ መቶ ፈረሰኞች በሰይዲና ሙሐመድ ኢብኑ መስለማ አዛዥነት ሥር ተደርገው እንደ ጥሩር፣ ጦርና ሰይፍ ያሉ የጦር መሣሪያዎችን ይዘው እንዲሄዱ ቀድመው ተላኩ። አጋሪዎችን ማመን አይቻልም ነበር። ጥቃት ቢደርስ እነዚህ መሣሪያዎች ጥቅም ላይ ይውሉ ነበር። አንዳንድ ሶሓቦች፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! በሑደይቢያ ስምምነት መሠረት በሰገባ ካሉ ሰይፎች በቀር ሌላ የጦር መሣሪያ ይዘን ለዑምራ አንመጣም ነበር!» አሉ። የዓለማት ሰይድ፦ «እነዚህን መሣሪያዎች ወደ ሐረም፣ ወደ ቁረይሽ አናስገባም። ነገር ግን ቁረይሽ ቢያጠቁን በአጠገባችን በእጅ ቅርብ ይቀመጣሉ።» አሉ።

በመዲና አል-ሙነወራ አቡ ዘር አል-ጊፋሪ ወኪል ሆነው ቀሩ።1 አቡ ሩህም አል-ጊፋሪ እንደ ቀሩም ይተረካል። ሁለት ሺህ ሶሓቦች ከውዱ ነብያችን ጋር ወደ መካ ጉዞ ጀመሩ። ሶሓቦች እጅግ በስሜት ተሞልተው ነበር። ለዓመታት በአላሁ ተዓላ መንገድ፣ ለውዱ ነብያችን ብለው የተዉዋቸውን ቤቶች፣ የእሳት ምድጃዎችና አገር እንደገና ሊያዩ ነው… በዕለት አምስቱ ሶላት ፊታቸውን የሚያዞሩበትን ካዕባ አል-ሙዐዘማን ሊጎበኙ ነው… ሙስሊም ሆነው በስምምነቱ ምክንያት ወደ መዲና መምጣት ያልቻሉ ዘመዶቻቸውን እንደገና ሊያዩ ነው… ለዓመታት በእንባ ፈንታ ደም ያስለቀሷቸውን፣ በጭቆና ሥር ያቃሰቷቸውንና ጣዖቶቻቸውን እንዲያመልኩ ብዙ ወንድሞቻቸውን ሸሂድ ያደረጉባቸውን የቁረይሽ አጋሪዎች የእስልምናን ክብርና ሞገስ ሊያሳዩ ነው። ምናልባት አጋሪዎች ይህን ሲያዩ የእስልምና ፍቅር በልባቸው ይገባና ሙስሊም ይሆኑ ይሆናል!…

በመዲና የቀሩት የዓለማት ሰይድን እስከ ወዳዕ ዳገት በተክቢር አጅበው ሸኝተው ተመለሱ… ውዱ ነብያችን ከመዲና አሥር ኪሎ ሜትር ገደማ ርቆ በሚገኘው በዙል ሑለይፋ ሲደርሱ ኢሕራም ገቡ። ክብረ ገናናዎቹ ሶሓቦች ተከተሏቸው። ሁሉም ነጭ ለብሶ ነበር። ዑምራ ለማድረግ ወደ መካ አል-ሙከረማ የሚደረገው ጉዞ ተጀመረ። አሁን ምድርና ሰማይ በ«ለበይክ፣ አላሁመ ለበይክ! ለበይከ ላ ሸሪከ ለከ ለበይክ! ኢነል ሐምደ ወኒዕመተ ለከ ወልሙልክ፣ ላ ሸሪከ ለክ!» ጩኸት አስተጋቡ። (እነሆኝ አላህ ሆይ፣ እነሆኝ! ለጥሪህ በቃሌም በማንነቴም ደጋግሜ መልስ ሰጥቻለሁ፣ ለትእዛዝህም ተገዝቻለሁ። አንተ ተጋሪ የለህም፤ በሙሉ ማንነቴ ወደ አንተ ዞሬያለሁ። ምስጋናና ችሮታ የአንተ ብቻ ነው። ግዛትም የአንተ ነው። አንተ ተጋሪ የለህም።)

አላሁ ተዓላን በማመስገን፣ ወደ እርሱ በመለመን፣ የተባረከ ስሙንም በማውሳት ጉዞው በታላቅ ደስታ ቀጠለ።

በሙሐመድ ኢብኑ መስለማ አዛዥነት ቀድሞ የሄደው ክፍል መካን ሲጠጋ የቁረይሽ አጋሪዎች አዩት። በፍርሃት ተጠግተው፦ «ይህ ምንድን ነው?» ሲሉ ጠየቁ፤ «ከአንድ ዓመት በፊት እንዲህ ተስማምተን ነበርን?» ለማለት የፈለጉ ይመስል። ሙሐመድ ኢብኑ መስለማ በአጥንታቸው ውስጥ ያለውን መቅኒ የሚያቀዘቅዝ ይህን መልስ ሰጧቸው፦ «እነዚህ የአላሁ ተዓላ መልዕክተኛ ፈረሰኞች ናቸው… አላሁ ተዓላ ከፈቀደ እርሳቸውም ነገ በመምጣታቸው ይህን ስፍራ ያከብራሉ!…» አጋሪዎች በፍርሃት ተሞልተው ተመለሱና ዜናውን ወደ መካ አደረሱ። የመካ አጋሪዎች፦ «ስምምነቱን እንደጠበቅን እንምላለን። ሙሐመድ ለምን ይዋጋናል?…» አሉ። ወዲያውኑ ከመካከላቸው ልዑካንን ከክቡር ነብያችን ጋር እንዲነጋገሩ ላኩ።

«ለበይክ፣ አላሁመ ለበይክ! ለበይከ ላ ሸሪከ ለከ ለበይክ! ኢነል ሐምደ ወኒዕመተ ለከ ወልሙልክ፣ ላ ሸሪከ ለክ!» ተልቢያ

በዚያ ጊዜ የዓለማት ሰይድ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) መካን ማየት ወደሚቻልበት ወደ በጥኑ የእጀጅ ስፍራ ደርሰው ነበር። እዚያ ከታጠቋቸው ሰይፎች በቀር ሁሉንም መሣሪያዎቻቸውን ተዉ። መሣሪያዎቹን ለመጠበቅ ሁለት መቶ ሶሓቦችን ዘብ አደረጉ። እነዚህ ዝግጅቶች ሲጠናቀቁ የቁረይሽ ልዑካን ከክቡር ነብያችን ጋር ለመነጋገርና ወደ ፊታቸው ለመቅረብ ፈቃድ ጠየቁ። ሲቀበሏቸው፦ «ሙሐመድ ሆይ! ከሑደይቢያ ስምምነት ወዲህ በምንም መንገድ አልከዳናችሁም። ታዲያ ለምን በእነዚህ መሣሪያዎች ወደ ራስህ ሕዝብ ወደ መካ ልትገባ ትፈልጋለህ? እንደ ስምምነታችን ከሆነ በሰገባ ከተቀመጡ ሰይፎች በቀር ሌላ ነገር አይዛችሁም ነበርና!…» አሉ። የዓለማት ሰይድም መለሱ፦ «ከልጅነቴ እስከ ዛሬ የሰጠሁትን ቃል በመጠበቅና በታማኝነት ይታወቃለሁ። ወደ ሐረም ከሰገባ ሰይፎቻችን በቀር በሌላ መሣሪያ አንገባም። ነገር ግን መሣሪያዎቹ ወደ እኔ ቅርብ በሆነ ስፍራ እንዲሆኑ እፈልጋለሁ።» ልዑካኑ የደረሳቸው ዜና ትክክል እንዳልሆነ ተረድተው ተረጋጉ። እንዲህ አሉ፦ «ሙሐመድ ሆይ! እውነቱን ለመናገር ከአንተ ሁልጊዜ ታማኝነትንና መልካምነትን ብቻ አይተናል። ይህ ለአንተ ይገባል።» ተመለሱም። መካ ሲደርሱ ሁኔታውን ለቁረይሽ አሳወቁ። እነርሱም ተረጋጉ።

የቁረይሽ ታላላቆች ከቂምና ከምቀኝነት የተነሣ ክቡር ነብያችንንና ሶሓቦቻቸውን በእነዚህ ደስተኛ ሰዓታት ላለማየት መካን ለቅቀው ወደ ተራሮች ወጡ። ውዱ ነብያችን ምልክት የተደረገባቸውን የእርድ ግመሎች ወደ ዙ ጡዋ ስፍራ ቀድመው ላኩ። ከዚያም ከሶሓቦቻቸው ጋር ዝግጅቱን አጠናቀው ወደተቀደሰችው ከተማ መካ ለመግባት ተንቀሳቀሱ። ሶሓቦች የዓለማት ሰይድን በመካከላቸው አድርገው ነበር። የፍጥረተ ዓለሙ ሱልጣን በግመላቸው ቀስዋ ላይ ሆነው የሺዎች ከዋክብትን መኖር ከዓይን እንደምትሰውር ፀሐይ በዙሪያቸው ኑር ያሰራጩ ነበር። ጌታዬ ሆይ! እንዴት ያለ ውበት! እንዴት ያለ ግርማ ሞገስ ያለው ትዕይንት ነበር!…

በአንደበቶች «ለበይክ፣ አላሁመ ለበይክ! ለበይከ ላ ሸሪከ ለከ ለበይክ!…» ድምፆች ይሰሙ ነበር፤ በልቦች ውስጥ የአላሁ ተዓላና የመልዕክተኛው ፍቅር ይኖር ነበር።

ወደ ከበረው ካዕባ እርምጃ በእርምጃ ገሠገሡ። በተጠጉ ቁጥር ስሜታቸው እየጨመረ፣ ልባቸው ሊሞላ ደረሰ። ሁሉም በአንድ አፍ የሚጮኸው ተልቢያ መካን ሞላ፤ አጋሪዎች ይህን ታላቅ ትዕይንት ባዩ ቁጥር ከውስጣቸው ይቀልጡ ነበር፤ በልባቸው ውስጥ ለብ ያለ የፍቅር ሸርባት ሲፈስ ይሰማቸው ነበር። ከብዙዎቹ ልብ ውስጥ የእስልምና ፍቅር ገብቶ ነበር… በመጨረሻ የፍጥረተ ዓለሙ ሱልጣን፣ የሁለቱ ዓለማት ሰይድ፣ ውዱና የተከበሩት ክቡር ነብያችን ሙሐመድ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) አሸነፉ…

እነሆ ውዱ ነብያችንና ክብረ ገናናዎቹ ሶሓቦቻቸው ሰይፋቸውን በወገባቸው አድርገው ወደ ካዕባ አል-ሙዐዘማ ገቡ። ሰይዲና ዐብዱላህ ኢብኑ ረዋሓ የክቡር ነብያችንን ግመል የቀስዋን ልጓም ይዘው ይሄዱ ነበር። ጥቂት የመካ አጋሪዎች ከሚስቶቻቸውና ከልጆቻቸው ጋር በዳሩ ነድዋ ተሰልፈው ውዱ ነብያችንንና ጀግኖቹ ሶሓቦቻቸውን ይመለከቱ ነበር። ዐብዱላህ ኢብኑ ረዋሓ ወደ ፊት ሲሄዱ እነዚህን ስንኞች እንደ ከባድ መዶሻ በአጋሪዎች ራስ ላይ እስከ ልባቸው ጥልቀት ድረስ አወረዱ፦

እናንተ ከሓዲዎች፣ ከነብዩ መንገድ ዞር በሉ፣
አላሁ ተዓላ ቁርኣንን ልኮላቸዋልና።
መልካም ሁሉና በጎነት በሃይማኖታቸው ውስጥ ነው፣
ለዚህ ሃይማኖት መሞትም ከሁሉ የተሻለ ሞት ነው።
እርሳቸው እውነተኛው ረሱሉላህ ናቸው፤ በሙሉ ልቤ ተቀበልኳቸው፣
በቃላቸው ሁሉ አምናለሁ፤ አሁን ተቀበልኳቸው።
እናንተ ከሓዲዎች! በካዳችሁ ጊዜ
ቁርኣን ከአላሁ ተዓላ መውረዱን፣
እኛ ያን ጊዜ በድንገት ምቶቻችንን እንዴት አወረድን፣
ራሶቻችሁን ከግንዱ እንዴት ለየን!
በትርጉሙም ባታምኑ፣
በራሶቻችሁ ላይ እንዲሁ ምቶች ይወርዳሉ።
በአላህ በተባረከ ስም እጀምራለሁ፣
ከሃይማኖቱ ውጭ እውነተኛ ሃይማኖት የለም።
ዳግመኛም በአላህ ስም እጀምራለሁ፣
ሙሐመድ ባሪያውና ረሱሉ ናቸው።

ሰይዲና ዑመር ራሳቸውን መቆጣጠር አቅቷቸው ሊያስጠነቅቁት ፈለጉ፦ «ኢብኑ ረዋሓ ሆይ! በረሱሉላህ ፊት በሐረም ሸሪፍ እንዴት ግጥም ታነባለህ?» ነገር ግን ክቡር ነብያችን፦ «ዑመር ሆይ! አትከልክለው! በአላሁ ተዓላ እምላለሁ፣ ቃላቱ በእነዚህ የቁረይሽ አጋሪዎች ላይ ከፍላጻ ዝናብ ይልቅ በፍጥነትና በጠንካራ ሁኔታ ይሠራል። ኢብኑ ረዋሓ ሆይ፣ ቀጥል!» አሉ።

ትንሽ ቆይተው ክቡር ነብያችን ሰይዲና ዐብዱላህ ኢብኑ ረዋሓን፦ «በል፦ ‹ከአላሁ ተዓላ በቀር አምላክ የለም! እርሱ አንድ ነው! ቃል ኪዳኑን የሚፈጽም እርሱ ነው! ይህን ባሪያውን የሚረዳ እርሱ ነው! ወታደሮቹን የሚያጠነክር እርሱ ነው! የተባበሩትን ነገዶች ብቻውን የሚያሸሽ እርሱ ብቻ ነው!›» አሏቸው።

ከዚያም ዐብዱላህ ኢብኑ ረዋሓ እንዲህ ማለት ጀመሩ፦

ከአላሁ ተዓላ በቀር ሌላ አምላክ የለም!
ተጋሪ የለውም፣ ላ ኢላሀ ኢለላህ!
የሙስሊሞችን ሠራዊት ኃይል የሚሰጠው እርሱ ነው!
ከሓዲዎችንም የሚበትንና የሚያሸንፍ እርሱ ነው!

ሙስሊሞችም እነዚህን ቃላት ደገሙ። ውዱ ነብያችን በይቱላህ ሲገቡ የተባረከ ቀኝ ትከሻቸውን ገለጡ። የተባረከ አካላቸው ውበት ዓይኖችን ያስደምም፣ ልቦችን ይማርክና እንደ ፀሐይ ኑር ያሰራጭ ነበር። ከዚያም፦ «አላሁ ተዓላ በእዝነቱ በዛሬው ቀን በእነዚህ የሽርክ ሰዎች ፊት ብርቱና ኃይለኛ ሆነው የሚታዩትን ጀግኖች ይማር!» አሉ። በዚህ ሶሓቦች ቀኝ ትከሻቸውን ገልጠው በፈጣን እርምጃና በግርማ ሞገስ በካዕባ ዙሪያ ሦስት ጊዜ ጠዋፍ አደረጉ። በሩክኑል የማኒና በሐጀሩል አስወድ ማዕዘን መካከል ግን በዝግታ ሄዱ። ክቡር ነብያችንና ሶሓቦቻቸው ወደ ሐጀሩል አስወድ ሄደው ሳሙት፤ ወይም ከሩቅ መዳፋቸውን ወደ ሐጀሩል አስወድ አዙረው እጃቸውን አነሡ።

«በአላሁ ተዓላ እምላለሁ፣ ቃላቱ (የኢብኑ ረዋሓ) በእነዚህ የቁረይሽ አጋሪዎች ላይ ከፍላጻ ዝናብ ይልቅ በፍጥነትና በጠንካራ ሁኔታ ይሠራል» ሐዲስ ሸሪፍ

አጋሪዎች ሶሓቦችን ከሩቅ ተከትለው በግርማ ሞገስና በኩራት በተሞላው አካሄዳቸው ተገረሙ። ምክንያቱም ሙስሊሞች ወደ መዲና ከሄዱ ወዲህ ደካማና በሽተኛ እንደሆኑ ተነግሯቸው ነበር፤ እንዲህ ያሉ ወሬዎችም ተሰራጭተው ነበር። አሁን ተቃራኒውን አዩ፤ መገረማቸውም እየጨመረ ሄደ።

የቀሩት አራት ዙሮች በዝግታና በተመጣጠነ እርምጃ ተጠናቀቁ። ከጠዋፍ በኋላ በመቃመ ኢብራሂም ሁለት ረከዓ ሶላት ሰገዱ። ከዚያም በሶፋና በመርዋ ኮረብታዎች መካከል ሰባት ጊዜ ሰዕይ አደረጉ። የእርድ እንስሳት ከታረዱ በኋላ ክቡር ነብያችን የተባረከ ራሳቸውን አስላጩ። የተባረከ ጸጉራቸውን ሰዎች በአየር ላይ ተሻሙት። ሶሓቦችም ራሳቸውን ተላጩ። በዚህ መንገድ ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ልክ ከአንድ ዓመት በፊት ያዩት ሕልም እውን ሆነ። የዑምራ ጉብኝት ተጠናቀቀ፤ የዙህር ሶላት ጊዜም ደረሰ። የዓለማት ሰይድ ሰይዲና ቢላልን በካዕባ አዛን እንዲያወጡ ሲያዙ ቢላል አል-ሐበሺ ወዲያውኑ ትእዛዙን ፈጸሙ። በካዕባ ሙሐመዳዊውን አዛን ሲያወጁ መካ በሙሉ ተናወጠች። ሶሓቦች አዛኑን በታላቅ ተመስጦ አዳምጠው በለስላሳ ድምፅ ደገሙ። አዛኑ ሲያልቅ ሐቢቡላህ ኢማም ሆኑ። ሁሉም በጋራ የሰገዱት የዙህር ሶላት በአጋሪዎች ልብ ላይ እጅግ ልዩ ተጽዕኖ አሳደረ።

ለውዱ ነብያችን በአብጠሕ የቆዳ ድንኳን ተተከለ። ሶሓቦች በዙሪያው ባሉ ድንኳኖች ሦስት ቀን ቆዩ። በሶላት ጊዜያት በበይቱላህ ተሰብስበው ሶላታቸውን በጀማዐ ሰገዱ። በሌሎች ጊዜያት ዘመዶቻቸውን ጎብኝተው እስልምና በሰጣቸው መልካም ባሕርይ አርአያ ሆኑላቸው። ዘመዶቻቸው በሶሓቦች በዚህ መልካም ባሕርይ እንደሚቀልጡ ሆነው አድናቆታቸውን መደበቅ አልቻሉም። በእነዚህ ሦስት ቀናት መካ ከውስጥ እንደተያዘች ነበረች።

ሦስቱ ቀናት አለፉ… አሁን የመሰነባበቻው ጊዜ ደረሰ። ወደ ምሽት ክቡር ነብያችን፦ «ከሙስሊሞች ማንም (ለዑምራ ከመጡት) ምሽቱን በመካ አያሳልፍም፤ ሁሉም ይነሣ!» አሉ። ከዚያም ሁሉም ዕቃውን ሰብስቦ ወደ መዲና ጉዞ ተጀመረ… ጁሕፋ ላይ ሳሉ ሰይዲና ዐባስን አገኙ፤ ሰይዲና ዐባስም፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! መይሙና ቢንት ሐሪስ መበለት ሆናለች። እርስዎ አያገቧትም ወይ?» ብለው ሐሳብ አቀረቡ። በዚህ ጊዜ ክቡር ነብያችን አቡ ራፊዕንና አንድ የአንሷር ሰው ለጋብቻ ጥያቄ ወደ መካ ላኩ። ሰይደቲና መይሙና በግመል ላይ ሳሉ ረሱሉላህ እንደጠየቋቸው ዜና ሲደርሳቸው፦ «ግመሉም በላዩ ያለውም የረሱሉላህ ነው» አሉ። ራሳቸውን ለክቡር ነብያችን ሰጡ። አስፈላጊውን ማመቻቸት ለታላቅ እህታቸው ለኡሙል ፈድል ተዉ፤ እርሳቸውም ለባላቸው ለሰይዲና ዐባስ ተዉት። ከዑምራ ወደ መዲና ሲመለሱ ሰሪፍ ወደሚባለው ስፍራ ሲደርሱ ሰይዲና ዐባስ ከነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) የአራት መቶ ዲርሀም መህር ተቀብለው የሰይደቲና መይሙናን ኒካሕ ከረሱሉላህ ጋር አሰሩ። ሠርጉም እዚያው ተካሄደ። ከረሱሉላህ ጋር በኒካሕ የከበሩት ሰይደቲና መይሙና የመጨረሻዋ ሚስታቸው ሆኑ። ከዚህ በኋላ ነብያችን ሌላ አላገቡም።

«አላሁ ተዓላ በእዝነቱ በዛሬው ቀን በእነዚህ የሽርክ ሰዎች ፊት ብርቱና ኃይለኛ ሆነው የሚታዩትን ጀግኖች ይማር!» ሐዲስ ሸሪፍ

የሻማ መቅረዝ ስጦታ ላቀርብ ደፈርኩ፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ!
ምኞቴ ከፍ ያለውን ደጃፍዎን ማገልገል ነው፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ!
ትንሹ ስጦታዬ ለረውዳዎ አይገባም፤
ይቀበሉት፤ በበጎነትና በችሮታ ያክብሩኝ፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ!
ከእርስዎ በቀር ሁኔታዬን የማሳውቀው ማን አለኝ?
ከእርስዎ በጎነትና ቸርነት ይመጣል፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ!
መጠጊያ፣ ምሕረት፣ መቶ ጊዜ ምሕረት፤ በደጃፍዎ ላይ ወደቅሁ፤
ይራሩልኝ፣ ሸፋዐ ያድርጉልኝ፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ!
በሁለቱ ዓለማት ፍትሐዊውን ኻን መሕሙድን በጥላዎ ሥር ይውሰዱ፤
በመጀመሪያና በመጨረሻ ሥልጣን የእርስዎ ነው፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ!
II. Mahmud Hân