የኸይበር ድል

በብርሃናማዋ መዲና በውጫዊ ገጽታ ሙስሊም፣ በእውነት ግን መናፍቃን የሆኑ አይሁዶች ነበሩ። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ወደ መዲና ከመሰደዳቸው በፊት የመዲና ሰዎች ዐብዱላህ ኢብኑ ኡበይ ኢብኑ ሰሉልን መሪያቸው አድርገው ነበር። በዕንቁ የተጌጠ ዘውድም ሰጥተውት ነበር። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) መዲናን በመምጣታቸው ባከበሩ ጊዜ የመዲና ሰዎች ሁሉ ለውዱ ክቡር ነብያችን አክብሮትና ፍቅር ማሳየት ጀመሩ፤ ተከተሏቸውም። ኢብኑ ሰሉል ክብሩን ሁሉ አጥቶ በአንድ ጥግ ቀረ። ለእርሱ ትኩረት መስጠታቸውንም ተዉ። በዚህ ጊዜ ኢብኑ ሰሉል ረሱሉላህን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ለመግደል ወይም ስቃይ ለማድረስ ተንቀሳቀሰ። አንድ ቀን አይሁዶች በእርሱ ዘንድ ተሰበሰቡ። በዚህ ጉዳይ አንዳንድ ዕቅዶችን አወጡ፤ ከለቢድ ኢብኑ ዓሲምም እርዳታ ጠየቁ። ለቢድ፦ «በእገሌ ሰፈር ኸይራ የምትባል አንዲት አሮጊት አለች። በድግምት እጅግ የተካነች ናት። ፈልጓት» አለ። ያችን ርጉም ሴት አግኝተው አንድ ሺህ የወርቅ ዲርሀምና አሥር ጥቅል ጨርቅ ሰጧት። «ሙሐመድን ካጠፋሽ ገና ብዙ እንሰጥሻለን» አሏት። አሮጊቷ በአንድ የርግብ ጫጩት ላይ መርፌዎችን ወጋች፤ ክሮችን ቋጥራ በርግብ ጫጩቱ ላይ ጠቀለለቻቸው። ከመዲና ውጭ በሚገኝ በአንድ የፈረሰ ጉድጓድ ውስጥ አስቀምጣ አፉን ዘጋችው። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ታመሙ። የአካል ክፍሎቻቸው ሳይንቀሳቀሱ ቀሩ። የተለያዩ መድኃኒቶች ቢሰጧቸውም አልጠቀመም። ይህ ሁኔታ ዘጠኝ ቀን ቆየ።

ከዚያም ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም መጥተው ሁኔታውን አሳወቁ። ረሱሉላህን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ወደዚያ ወሰዷቸው። ጉድጓዱን ከፍተው ርግቡን አወጡ። ነገር ግን በክሮቹ ላይ ያሉትን ቋጠሮዎች መፍታት አልተቻለም። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ሙዐዊዘተይንን (ሱረቱ አል-ፈለቅና ሱረቱ አን-ናስ) ይዘው መጥተው፦ «ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ሆይ! እነዚህን ሱራዎች በእነዚያ ቋጠሮዎች ላይ ያንብቡ!» አሉ። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እነዚያን ሱራዎች ማንበብ ጀመሩ። በሚያነቡት አንቀጽ ሁሉ ከቋጠሮዎቹ አንዱ መፈታት፣ ከመርፌዎቹም አንዱ መውጣት ጀመረ። ሱራዎቹን (የሁለቱን ሱራዎች 11 አንቀጾች) ሙሉ በሙሉ ባነበቡ ጊዜ ቋጠሮዎቹ ሁሉ ተፈቱ። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ከበሽታው ፈጽመው ተፈወሱ፤ ጤናም አገኙ። ከዚያም እነዚያን ርጉም ሰዎች አስጠርተው ገሰጿቸው። የመዲና ሰዎችም እነዚያ ርጉማን እስኪጠፉ ድረስ ከባድ ቅጣት ቀጧቸው። አይሁዳዊው ለቢድም ተይዞ ወደ ክቡር ረሱሉላህ ፊት ቀረበ። ክቡር ነብያችን፦ «ይህን ለምን አስደረግህ?» ብለው ሲጠይቁት፦ «ለወርቅ ካለኝ ፍቅር የተነሣ» ሲል መለሰ። ከሶሓቦች አንዳንዶቹ፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ቢፈቅዱ የዚህን አይሁዳዊ አንገት እንቁረጥ!» ባሉ ጊዜ ስለ ራሳቸው ማንንም የማይቀጡት ውዱ ነብያችን፦ «በመጨረሻ የሚያየው የአላህ ቅጣት የበለጠ ከባድ ነው» ብለው ለቢድ እንዲገደል አልፈቀዱም።1 አይሁዶች ከመዲና በተባረሩ ጊዜ ወደ ዓረቢያ ሰሜናዊ ክፍሎች ሄደው ነበር። ከእነርሱ አንድ ክፍል በኸይበር ቀርቶ ሰፈረ። ሌላው ክፍል በሰሜን ወደሚገኘው ወደ ሻም ሄደ። በክቡር ረሱሉላህ ላይ የግድያ ሴራ በመጠንሰሳቸው ከአገራቸው ተባረው ነበር። ነገር ግን በሙስሊሞች ላይ በውስጣቸው ያለው ቂም፣ ስግብግብነትና የበቀል ስሜት ፈጽሞ አልጠፋም። ይልቁንም ከቀን ወደ ቀን እየከረረ ሄደ፤ የፍጥረተ ዓለሙ ሱልጣን የሆኑትን የአላሁ ተዓላ ሐቢብ ሕይወት በተቻለ ፍጥነት ለማቆም፣ የእስልምናን ሃይማኖትም ከምድር ላይ ለማጥፋት ይፈልጉ ነበር።

ከታላላቆቻቸው አንዳንዶቹ፦ «ወደ ገጠፋን ሄደን እርዳታ እንጠይቅ፤ ከእነርሱ ጋር ሆነን በሙስሊሞች ላይ እንዋጋ!» አሉ። ሌሎች ደግሞ፦ «የፈደክን፣ የተይማንና የዋዲል ቁራን አይሁዶችም ለእርዳታ እንጥራ፤ ሙስሊሞች እኛን ከማጥቃታቸው በፊት እኛ ከተማቸውን እናጥቃ፤ ቂማችንን ሁሉ እንበቀል!…» አሉ። የኸይበር አይሁዶች ይህን ሐሳብ ተቀብለው በአካባቢው ያሉትን የአይሁድ ነገዶችና የገጠፋን ሰዎች ለእርዳታ ጠሩ። ከገጠፋን ሰዎች ብቻ እጅግ ብዙ የተመረጡ ተዋጊዎች መጥተው በኸይበር ዝግጅት ጀመሩ። እነርሱ ይህን ዝግጅት ሲያደርጉ የዓለማት ሰይድ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) የአይሁዶችን ሁኔታ ሰሙ። ለሰይዲና ዐብዱላህ ኢብኑ ረዋሓ ሦስት ሶሓቦችን አብረው ሰጥተው በኸይበር የሚሆነውን ሁሉ እንዲያጣሩ ወዲያውኑ ላኳቸው። ዐብዱላህ ኢብኑ ረዋሓና ሦስቱ ጓደኞቻቸው በፍጥነት ኸይበር ደረሱ። ይህች ስምንት ጠንካራ ምሽጎች፣ ሌሎች ትናንሽ ምሽጎች፣ ለም መሬቶች እንዲሁም እጅግ ብዙ የወይንና የአትክልት ቦታዎች ያሏት ባለጸጋ ከተማ ነበረች። ሰይዲና ዐብዱላህ ከጓደኞቻቸው አንዱን ወደ ሺቅ ምሽግ፣ ሌላውን ወደ ከቲባ፣ ሦስተኛውን ወደ ናጣት ምሽግ ላኩ። እርሳቸውም ወደ ሌላ ምሽግ ገብተው ለሦስት ቀናት የአይሁዶችን ሁኔታና ለጦርነት የሚያደርጉትን ዝግጅት በቅርበት መረመሩ። ከሦስት ቀን በኋላ በመገናኛው ስፍራ ተሰብስበው በፍጥነት ወደ መዲና ተመልሰው አይሁዶች ያደረጓቸውን ዝግጅቶች አንድ በአንድ ለክቡር ነብያችን ተረኩ።

ውዱ ነብያችን ሶሓቦቻቸው በፍጥነት እንዲዘጋጁ አዘዙ። አይሁዶች መዲና አል-ሙነወራን እንዳያጠቁ ለመከላከል በኸይበር ላይ ለመዝመት ወሰኑ። በመዲና ያሉ አይሁዶች ይህን ውሳኔ ሲሰሙ ተደናገጡ። የሙስሊሞችን ሞራል ለመስበር፦ «እንምላለን፤ እናንተ የኸይበርን ምሽጎችና በዚያ የተሰበሰቡ ጀግና ተዋጊዎችን ብታዩ ኖሮ ፈጽሞ ወደዚያ እግራችሁን አታኖሩም ነበር!… በተራሮች ጫፍ ላይ ያሉትን ረጃጅም ግንቦች ያሏቸውን ምሽጎች ጥሩር የለበሱ ጀግኖች ይጠብቋቸዋል። ከየአቅጣጫው ሺዎች ወታደሮች ለእርዳታ መጥተውላቸዋል!… ኸይበርን ልትይዙ ትችላላችሁን?!…» ይሉ ነበር። በአንጻሩ ጀግኖቹ ሶሓቦች፦ «አላሁ ተዓላ ለሐቢቡ ኸይበርን እንደሚያሸንፉ ቃል ገብቷል» በማለት አይሁዶችን ፈጽሞ እንደማይፈሩ ገለጹ። ይህ የሶሓቦች ቆራጥነት አይሁዶችን የበለጠ አሳዘነ፤ አሳሰባቸውም። የመናፍቃን መሪ ዐብዱላህ ኢብኑ ኡበይ ወደ ኸይበር በችኮላ መልእክት ላከ፦ «ሙሐመድ በትንሽ ኃይል ወደ እናንተ እየመጣ ነው። የሚያስፈራ ነገር የለም፤ ነገር ግን ጥንቃቄ አድርጉ፤ ንብረታችሁንም በምሽጎቻችሁ ውስጥ ሙሉ። ከምሽጉ ወጥታችሁ ተቀበሏቸው!» ሶሓቦች ዝግጅታቸውን አጠናቀቁ፤ ቤተሰቦቻቸውን ይቅርታ ጠይቀው ተሰናብተው በክቡር ነብያችን ዙሪያ ተሰበሰቡ። ሁለት መቶ ፈረሰኞችና አንድ ሺህ አራት መቶ እግረኞች ነበሩ። የአላሁ ተዓላን ሃይማኖት ለማስፋፋት፣ ጂሃድ ለማድረግና የሸሂድነትን ማዕረግ ለማግኘት ለውዱ ነብያቸው ትእዛዝ ተዘጋጅተው ቆሙ። በዚህ ጊዜ አንዳንድ ሴቶች በጦርነት የሶሓቦችን ምግብ ለማዘጋጀት፣ የቆሰሉትንና የታመሙትን ለመንከባከብ፣ ቁስሎችን ለማሰር፣ መድኃኒት ለማዘጋጀትና ሌሎች የሚችሉትን ሥራዎች ለመሥራት ከክቡር ነብያችን ተልእኮ ጠየቁ። ክቡር ረሱሉላህ ራርተው ይህን ምንዳ አላሳጧቸውም። በዚህም ከሙጃሂዶቹ ጋር በውዱ ነብያችን የተባረከች ሚስት በሰይደቲና ኡሙ ሰለማ የሚመሩ ሃያ ሴት ሙጃሂዶች ተቀላቀሉ።2

ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ከጊፋር ነገድ ሰይዲና ሲባዕን በመዲና ተወካያቸው አድርገው ትተው ወደ ኸይበር የመነሣት ትእዛዝ ሰጡ። (ኑመይላ ኢብኑ ዐብዱላህ እንደተተወም ተዘግቧል።) ጉዞው በተክቢር ተጀመረ። በምክንያታቸው በጦርነቱ መሳተፍ ያልቻሉ እንዲሁም ገና ትንሽ በመሆናቸው ፈቃድ ያላገኙ ሶሓቦች ወደ ክቡር ነብያችንና ወደ ጀግኖቹ አባቶቻቸው፣ አያቶቻቸው፣ አጎቶቻቸው፣ የእናት ወንድሞቻቸውና ታላላቅ ወንድሞቻቸው በመልካም ቅናት ይመለከቱ ነበር፤ በተክቢርና በዱዓ ሸኟቸው።

«የኸይበር ግንብ በዐሊይ ኢብኑ አቢ ጧሊብ አማካኝነት ይወረራል» ሐዲስ ሸሪፍ

የቀን መቁጠሪያው የሂጅራ ሰባተኛውን ዓመት የሙሐረም ወር ያሳይ ነበር። የክቡር ነብያችንን የተቀደሰ ሰንደቅ ሰይዲና ዐሊይ ይሸከሙ ነበር፤ የቀኝ ክንፍ አዛዥነትም በሰይዲና ዑመር ነበር።3 ለግራ ክንፍም ሌላ ሶሓቢይ ሾሙ። ጉዞው በደስታ ስሜት ተካሄደ። ባለቅኔዎቹ በግጥሞቻቸው አላሁ ተዓላን ስለሰጠው ጸጋዎች አመሰገኑ፤ ለውዱ ነብያችን ሶለዋት አወረዱ፤ ክብረ ገናናዎቹን ሶሓቦችም አሞገሱ። ሶሓቦችም ወደ በዓል እንደሚሄዱ ሆነው በአንድነት፦ «አላሁ አክበር! አላሁ አክበር! ላ ኢላሀ ኢለላሁ ወላሁ አክበር!» እያሉ አካባቢውን ሁሉ አስተጋቡ።

በእያንዳንዱ ማረፊያ የፍጥረተ ዓለሙ ሱልጣን ይህን ዱዓ ያደርጉ ነበር፦ «አላህ ሆይ! ስለ ወደፊት ከመጨነቅ፣ ስለ ያለፈው ከማዘን፣ ከአቅመ ቢስነትና ከስንፍና፣ ከስስትና ከፈሪነት፣ ጀርባን ከሚያጎብጥ ዕዳ እንዲሁም ከበዳዮችና ከግፈኞች ተጽዕኖ በአንተ እጠበቃለሁ!»

ኸይበርን ሲቃረቡ ውዱ ነብያችን ሶሓቦቻቸውን አቆሙ። እጆቻቸውን አንሥተው ዱዓ ማድረግ ጀመሩ፦ «የሰማያትና የሚያጠሏቸው ጌታ የሆንከው አላህ ሆይ! የምድሮችና በላያቸው ያለው ጌታ የሆንከው አላህ ሆይ! የሰይጣኖችና የሚያስቷቸው ጌታ የሆንከው አላህ ሆይ! የነፋሳትና የሚበትኑት ጌታ የሆንከው አላህ ሆይ! እኛ ከአንተ የዚህችን አገር መልካምና ደኅንነት፣ በዚህች አገር የሚኖሩ ሰዎችን መልካምና ደኅንነት፣ እንዲሁም በዚህች አገር ያለውን ሁሉ ነገር መልካምና ደኅንነት እንለምናለን። ከዚህች አገር ክፋት፣ ከሰዎች ክፋትና በውስጧ ካለው ሁሉ ክፋት በአንተ እንጠበቃለን!»

ከሶሓቦች ከንፈሮች «አሚን፣ አሚን» የሚል ድምፅ ተሰማ። ከዚያም ለሶሓቦቻቸው፦ «‹ቢስሚላሂ ረሕማኒ ረሒም› እያላችሁ ቀጥሉ» አሉ።

ሶሓቦች በረሱሉል አክረም ዙሪያ ተሰባስበው እንደገና ጉዞ ቀጠሉ። ከኸይበር እጅግ ጠንካራ ምሽጎች አንዱ ወደሆነው ወደ ናጣት ምሽግ ቀረቡ።

በዚያ ሰፈሩ። ምሽት ነበር። በክቡር ረሱሉላህ የተባረከ ልማድ መሠረት ጠዋት እስኪሆን ጥቃት አይደረግም ነበር፤ መጀመሪያ ወደ እስልምና ይጠራ ነበር። ጥሪውን ካልተቀበሉ ውጊያ ይጀምር ነበር። ስለዚህ ሶሓቦች ጠዋትን ጠበቁ። ከአይሁዶች አንዳቸውም የእስልምና ሠራዊት እንደመጣ አላስተዋሉም ነበር። የፍጥረተ ዓለሙ ሰይድ የሱብሒን ሶላት ካሰገዱ በኋላ ዝግጅታቸውን አጠናቀው ሙጃሂዶቹን አንቀሳቀሱ። ሁለት መቶ ፈረሰኞችና አንድ ሺህ አራት መቶ እግረኞች በተደራጀ ሰልፍ ወደ ናጣት ምሽግ ቅጥር ቀረቡ። በዚህ ጊዜ በወይን እርሻዎች፣ በአትክልት ቦታዎችና በማሳዎች ለመሥራት ከምሽጉ የወጡ አይሁዶች ድንገት ከእስልምና ወታደሮች ጋር ተፋጠጡ፤ በድንጋጤም ተዋጡ።

«እንምላለን፤ እነዚህ ሙሐመድና የተደራጀ ሠራዊቱ ናቸው!…» እያሉ ወደ ኋላ መሸሽ ጀመሩ። ውዱ ነብያችን እነርሱን በዚህ ሁኔታ ሲያዩ፦ «አላሁ አክበር! አላሁ አክበር! ኸይበር ፈረሰች» አሉ፤ ይህንንም የተባረከ ቃል ሦስት ጊዜ ደገሙ። ክቡር ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) አይሁዶች ወይ ሙስሊም እንዲሆኑ ወይም እጅ ሰጥተው ኸራጅና ጂዝያ እንዲከፍሉ፣ አለበለዚያ ጦርነት እንደሚሆንና ደም እንደሚፈስ አሳወቁ። አይሁዶች ከታላላቆቻቸው ወደ አንዱ ወደ ሰላም ኢብኑ ሚሽከም ሄደው ሁኔታውን አቀረቡለት። ሰላም፦ «ቀደም ብዬ በሙሐመድ ላይ ዝመቱ ብዬ ነበር፤ እናንተ አልፈለጋችሁም። ቢያንስ አሁን ከእርሱ ጋር በሚደረገው ውጊያ ደካማ አትሁኑ። ከሙስሊሞች ጋር እየተዋጋችሁ መሞት ብቸኛና ያለ ረዳት በሕይወት ከመቆየት ይሻላል!…» ብሎ ለውጊያ አነሣሳቸው። አይሁዶች በፍጥነት ልጆቻቸውንና ሚስቶቻቸውን በከቲባ ምሽግ፣ ስንቃቸውን በናኢም፣ ወታደሮቻቸውንም በናጣት ምሽግ ሰበሰቡ።

የእስልምና ሠራዊት ሙስሊም እንዲሆኑ ላቀረበው ሐሳብ አይሁዶች በፍላጻ መለሱ። ሙጃሂዶቹ ፍላጻዎቹን በጋሻዎቻቸው ተቀበሉ። በውዱ ነብያችን ትእዛዝ ቀስቶች ተወጠሩ፤ «አላሁ አክበር!…» በሚል ጩኸትም ፍላጻዎች በምሽጉ ማማዎች ላይ ባሉ አይሁዶች ላይ ተወነጨፉ። ውጊያው ተጀመረ። በአንድ በኩል የፍጥረተ ዓለሙ ሱልጣንና ጀግኖቹ ሶሓቦቻቸው እስልምናን ለማስፋፋትና አይሁዶች ሙስሊም ሆነው ከጀሀነም እንዲድኑ ለማድረግ ይዋጉ ነበር። በሌላ በኩል ምንም ምክር የማይሰሙ፣ ሙስሊሞችን በየአጋጣሚው ከጀርባ ለመምታት የሚፈልጉ፣ እውነትን ለማየት በግትርነት እምቢ ያሉ አይሁዶች ነበሩ። የነብያት መደምደሚያ (ኻተሙል አንቢያ) ከራሳቸው ሕዝብ እንዳልተገኙ ሲያዩ በቅናት ተነሣስተው አልተቀበሏቸውም ነበር። ከክቡር ነብያችን የልጅነት ዘመን ጀምሮ ሊያስወግዷቸው በአእምሯቸው የመጣውን ዘዴ ሁሉ ሞክረው ነበር፤ ነገር ግን በአላሁ ተዓላ ጥበቃ ምንም ማድረግ አልቻሉም።

ከአሥር ሺህ በላይ የአይሁድ ወታደሮች በአንድ ሺህ ስድስት መቶ ክብረ ገናና ሙጃሂዶች ላይ ፍላጻ ይወነጭፉ ነበር። ሶሓቦች አንዱ ከሌላው በኋላ ከሚመጡት ከእነዚህ ፍላጻዎች በጋሻዎቻቸው ይጠበቁ ነበር፤ አጋጣሚ ባገኙም ጊዜ መሬት ላይ የወደቁትን ፍላጻዎች ወደ አይሁዶች ይመልሱ ነበር። ነገር ግን አንዳንድ ሶሓቦች ቆሰሉ።

በአንድ ወቅት ሰይዲና ሑባብ ኢብኑ ሙንዚር በታላቅ ጨዋነት ወደ ሐቢቡላህ ቀርበው፦ «ነፍሴ ለእርስዎ መሥዋዕት ትሁን፣ የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ሰፈራችንን ሌላ ቦታ ብናደርግ አይሻልምን?» ሲሉ ጠየቁ። ክቡር ነብያችን፦ «ኢንሻአላሁ ተዓላ፣ ምሽት ሲሆን እንለውጠዋለን!» አሉ። ሙጃሂዶቹ በፍላጻ ርቀት ውስጥ ገብተው ነበር። አይሁዶች ከምሽጉ የሚወነጭፏቸው ፍላጻዎች እስከ እስልምና ሰፈር ጀርባ ድረስ ይደርሱ ነበር።4 በዚያ ቀን ጦርነቱ እስከ ምሽት በፍላጻ ቀጠለ። ሃምሳ ያህል ሶሓቦች በፍላጻ ቆሰሉ። ምሽት ሲሆን ሰይዲና ሙሐመድ ኢብኑ መስለማ አዲስ የሰፈር ቦታ እንዲፈልጉ ተመደቡ። ረጂዕ የሚባለው ስፍራ ተስማሚ መሆኑን ሲያመለክቱ የእስልምና ሰፈር ወደዚያ ተዛወረ።

«እኛ ነብያት ውርስ አንተውም። የተውነው ለድሆች ሰደቃ ይሆናል» ሐዲስ ሸሪፍ

የኸይበር ድል

ቁስለኞች ታከሙ።5 በማግሥቱ ጀግኖቹ ሶሓቦች በናጣት ፊት ቀርበው እስከ ምሽት ተዋጉ። በሦስተኛው፣ በአራተኛውና በአምስተኛው ቀንም ከበባው ቀጠለ። አይሁዶች ሁልጊዜ በመከላከል ላይ ቆዩ። በእነዚያ ቀናት ውዱ ነብያችን ከባድ ራስ ምታት ስለያዛቸው ለሁለት ቀን በሙጃሂዶቹ መካከል መገኘት አልቻሉም። በመጀመሪያው ቀን ሰንደቁን ለሰይዲና አቡበክር፣ በሁለተኛው ቀን ለሰይዲና ዑመር ሰጡ። ሁለቱም በሶሓቦች ራስ ላይ ሆነው በአይሁዶች ላይ እጅግ ከባድ ውጊያ ተዋጉ፤ ነገር ግን ምሽጉን መያዝ አልተቻለም። በዚህ መካከል ድፍረታቸው የጨመረው አይሁዶች የምሽጉን በሮች ከፍተው ወደ ጥቃት ሲሸጋገሩ ታዩ። አሁን ደረት ለደረት መዋጋት ተጀመረ። ውጊያው እጅግ ጋመ። ክቡር ነብያችን ለሶሓቦቻቸው፦ «ተክቢር በሉ፦ አላሁ አክበር! አላሁ አክበር!…» ባሉ ቁጥር እነርሱም በተክቢር ድምፅ መካከል በፍቅርና በወኔ ጠላት ላይ ሰይፍ ያወርዱ ነበር። በአንድ ወቅት የሙሐመድ ኢብኑ መስለማ ወንድም መሕሙድ ሸሂድ ሆኑ። ግጭቶቹ እስከ ምሽት በከባድ ሁኔታ ቀጠሉ።

በማግሥቱ ከኸይበር እጅግ ታዋቂ አዛዦች አንዱ የሆነው መርሐብ ጥሩር ለብሶ ከምሽጉ ወጣ። ጠንካራና ኃይለኛ፣ እጅግ ግዙፍ ሰው ነበር። እስከዚያ ጊዜ ድረስ ሊያሸንፈው የሚችል ተፋላሚ ፊቱ ቆሞ አያውቅም ነበር። ወደ ሙጃሂዶቹ ዞሮ፦ «እኔ በድፍረቴና በጀግንነቴ የታወቅሁት መርሐብ ነኝ!» እያለ መኮፈስ ጀመረ። እንዲህ እየኮራ ሳለ ከሶሓቦች መካከል አንድ ሙጃሂድ ወደ ፊት ተስፈንጥረው ወጡ። መርሐብን፦ «እኔም በአስፈሪና በጠንካራ ጦርነቶች መካከል ራሴን ለመወርወር የማልፈራ ዓሚር ነኝ!» ብለው ጮኹና ወዲያውኑ ፊት ለፊቱ ቆሙ። ግዙፉ መርሐብ «የነካውን ሁሉ ያጠፋል!…» የሚል ጽሑፍ ባለበት ሰይፉ በሙሉ ኃይሉ ሰይዲና ዓሚርን መታ። ጀግናው ዓሚር በዚያው ቅጽበት ጋሻቸውን አነሡ። ሰፊው ሰይፍ ጋሻውን ሲመታ ከባድ ድምፅ ዙሪያውን አስተጋባ፤ ሰይፉም ጋሻው ውስጥ ተሰካ።

ሰይዲና ዓሚር ወደ ፈጣሪ ተጠግተው፦ «አላህ ሆይ!» እያሉ ሰይፋቸውን በጥሩር በተሸፈኑት የመርሐብ እግሮች ላይ አሳረፉ። ሰይፉ የብረት ጥሩሩን እንደነካ ወደ ኋላ ተመልሶ በድንገት የሶሓቢዩን እግር መታ። የሰይፉ ኃይለኛ መመለስ በሰይዲና ዓሚር እግር ላይ ያለውን የደም ሥር ቆረጠው። ሶሓቦች እየሮጡ መጥተው ዓሚርን በእቅፋቸው አድርገው ለሕክምና ወደ ሰፈር ወሰዷቸው። ዓሚር (ረዲየላሁ ዐንሁ) ግን እዚያ ሸሂድ ሆነው ወደ ከፍተኛይቱ ጀነት በረሩ።6

ጦርነቱ በሙሉ ጥንካሬው ቀጠለ። ወደ ምሽት ገደማ ውዱ ነብያችን አይሁዶችን ለመርዳት በአራት ሺህ ወታደሮች ለመጡትና በውጊያው ለተሳተፉት አጋሪ የገጠፋን ሰዎች ተለይተው ወደ አገራቸው እንዲመለሱ ሐሳብ አቀረቡ። ይህን ካደረጉ ለአንድ ዓመት የሚሆን የኸይበር የተምር ምርት እንደሚሰጧቸውም ቃል ገቡ። የገጠፋን ሰዎች ግን ይህን ሐሳብ አልተቀበሉም። በዚህ ጊዜ የዓለማት ሰይድ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሶሓቦቻቸው የገጠፋን ሰዎች ባሉበት ምሽግ ዙሪያ ሌሊቱን እንዲያሳልፉ አዘዙ። የገጠፋን ሰዎች ሙጃሂዶቹ ሌሊት እንዳያጠቁ እጅግ ፈርተው መተኛት አልቻሉም። በዚያ ሌሊት ከየት እንደመጣ የማይታወቅ አንድ ድምፅ የገጠፋን አገር እንደተወረረና ሚስቶቻቸው፣ ልጆቻቸውና ንብረታቸው እንደተማረከ አወጀ። ይህ ድምፅ ሦስት ጊዜ ተደገመ፤ የገጠፋን ሰዎችም ሁሉ በታላቅ ፍርሃት ሰሙት። አዛዣቸው ዑየይናም ያንኑ ድምፅ ሦስት ጊዜ ሰማ፤ ጎህ ሊቀድ ሲል ወታደሮቹን ይዞ ከኸይበር በፍጥነት ርቆ ወደ አገሩ መንገድ ያዘ። ጠዋት አይሁዶች የገጠፋን ሰዎች ያለ ምክንያት ኸይበርን በመተዋቸው ተገረሙ፤ ተስፋም ቆረጡ። ለእርዳታ በመጥራታቸውም እጅግ ተጸጸቱ።

«የኸይበርን ምሽግ በያዝንበት ቀን ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) የቤት አህያ ሥጋ መብላትንና በሙትዐ ኒካሕ ሴት ማግባትን ከለከሉ» ሰይዲና ዐሊይ (ረዲየላሁ ዐንሁ)