ሚዕራጅ

ውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ለሐጅ ለሚመጡትም ሆነ ለንግድ ወደ መካና ወደ ገበያዎቹ ከሚመጡት መካከል ላዩት ሰው ሁሉና ለእያንዳንዱ ጎሳ ስለ እስልምና ነገሩ። እንዲጠብቋቸውና እስልምናን ለሰዎች በማድረስ እንዲረዷቸው ጠየቁ። ነገር ግን ማንም ሙስሊም አልሆነም፤ ሊጠብቃቸውም የፈቀደ አልነበረም። ከዚህም በላይ ሰደቧቸው፣ በደሏቸው፣ አሰቃዩአቸው፣ አፌዙባቸው፣ አስተባበሏቸውም። የዓለማት ሰይድ እጅግ ደክመው፣ ተርበው፣ ተጠምተው፣ ተጨንቀውና እጅግ አዝነው ነበር። ቀኖቻቸው እንዲህ ያልፉ ነበር፤ ይህም ሁኔታ እስከ ሌሊቱ መገባደጃ ድረስ ይቀጥል ነበር። የመካ አጋሪዎች ዘወትር ከኋላቸው እየተከተሉ ካዕባን ለመጎብኘት የሚመጡ ሰዎች ሙስሊም እንዳይሆኑ ከማገዳቸውም በላይ በሐቢቡል አክረም ላይ ግፍ ከመፈጸም አልተቆጠቡም። ከእንግዲህ ለክቡር ረሱሉላህ የሚሄዱበት ስፍራ አልነበረም። በየአቅጣጫው ጠላት ነበር። በመካ ጥቂት ወራት በከባድ ጭንቅ አለፉ።

በተባረከው በረጀብ ወር በ27ኛው ሌሊት በቀጥታ በአቡ ጧሊብ ሰፈር ወደሚገኘው ወደ አጎታቸው የአቡ ጧሊብ ልጅ ወደ ኡሙ ሃኒ ቤት መጡ። ኡሙ ሃኒ በዚያን ጊዜ ገና አላመኑም ነበር። እርሳቸው፦ «ማን ነው?» ባሉ ጊዜ ክቡር ረሱሉላህ፦ «የአጎትሽ ልጅ ሙሐመድ ነኝ። ከተቀበልሽኝ እንግዳ ሆኜ መጥቻለሁ» አሉ።

ኡሙ ሃኒ፦ «እንደ እርስዎ ላለ እውነተኛ፣ ታማኝ፣ ጨዋና የተከበረ እንግዳ ነፍሴ ትሠዋ። ብቻ መምጣትዎን አስቀድመው ቢያሳውቁኝ ኖሮ አንዳች ነገር ባዘጋጀሁ ነበር። አሁን የማበላዎት ምንም ነገር የለኝም» አሉ። ክቡር ረሱሉላህ፦ «ምግብም መጠጥም አልፈልግም። አንዳቸውም በዓይኔ ዘንድ ዋጋ የላቸውም። ጌታዬን የማመልክበትና የምለምንበት ስፍራ ብቻ ይበቃኛል» አሉ።

ኡሙ ሃኒ ውዱ ነብያችንን ወደ ውስጥ አስገብተው ሰሌን፣ የመታጠቢያ ሳህንና ማንቆርቆሪያ ሰጧቸው። የመጣን እንግዳ ማክበርና ከጠላት መጠበቅ በዓረቦች ዘንድ ከሁሉ የላቀ የክብር ግዴታ ተደርጎ ይቆጠር ነበር። በአንድ ቤት ያለ እንግዳ ላይ ጉዳት መድረሱ ለቤቱ ባለቤት ታላቅ ውርደት ነበር። ኡሙ ሃኒ፦ «እርሳቸው በመካ ብዙ ጠላቶች አሏቸው። እንዲያውም ሊገድሏቸው የሚፈልጉ አሉ። ክብሬን ለመጠበቅ እስከ ንጋት ድረስ እጠብቃቸዋለሁ» ብለው አሰቡ። የአባታቸውን ሰይፍ ይዘው በቤቱ ዙሪያ መዞር ጀመሩ። ረሱሉላህ በዚያ ቀን እጅግ ተጎድተው ነበር። ውዱእ አድርገው ጌታቸውን መለመን፣ ምሕረት መጠየቅና ባሪያዎች ወደ ኢማን መጥተው ደስታን እንዲያገኙ ዱዓ ማድረግ ጀመሩ። እጅግ ደክመው፣ ተርበውና አዝነው ነበር። በሰሌኑ ላይ ጋደም ብለው ወዲያውኑ እንቅልፍ ወሰዳቸው።

በዚያች ቅጽበት አላሁ ተዓላ ጂብሪል ዐለይሂ ሰላምን እንዲህ አላቸው፦ «ውዱ ነብዬን እጅግ አሳዘንኩት። የተባረከ አካሉንና ርኅሩኅ ልቡን እጅግ አቆሰልኩት። በዚህ ሁኔታም ሆኖ አሁንም ወደ እኔ ይለምናል። ከእኔ በስተቀር ምንም ነገር አያስብም። ሂድ፣ ሐቢቤን አምጣው! ጀነቴንና ጀሀነሜን አሳየው። ለእርሱና ለሚወዱት ያዘጋጀሁትን ጸጋ ይይ። በእርሱ ለማያምኑትና በቃላቸው፣ በጽሑፎቻቸውና በድርጊቶቻቸው ለሚያቆስሉት ያዘጋጀሁትን ቅጣት ይይ። እኔ አጽናናዋለሁ። የርኅሩኅ ልቡን ቁስሎች እኔ እጠግናለሁ።»

ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ወደ ረሱሉላህ በመጡ ጊዜ በጥልቅ እንቅልፍ ተኝተው አገኟቸው።

ሊቀሰቅሷቸው ልባቸው አልፈቀደም። በሰው አምሳል ነበሩ። የተባረከ የእግራቸውን መዳፍ ሳሙ። ጂብሪል ልብና ደም ስለሌላቸው ቀዝቃዛ ከንፈሮቻቸው ረሱሉላህን ቀሰቀሷቸው። እርሳቸውም ጂብሪል ዐለይሂ ሰላምን ወዲያውኑ አወቋቸውና፦ «ወንድሜ ጂብሪል ሆይ! በእንዲህ ያለ ያልተለመደ ሰዓት ለምን መጣህ? ምናልባት ስሕተት ሠራሁን? ጌታዬን አስቀየምኩትን? መራራ ወሬ አመጣህልኝን?» አሉ፤ ጌታቸው እንዳይቀየማቸውም እጅግ ፈሩ።

«ምግብም መጠጥም አልፈልግም። አንዳቸውም በዓይኔ ዘንድ ዋጋ የላቸውም። ጌታዬን የማመልክበትና የምለምንበት ስፍራ ብቻ ይበቃኛል» ሐዲስ ሸሪፍ

ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም እንዲህ አሉ፦ «ከፍጥረታት ሁሉ የላቁ ሆይ! የፈጣሪ ውድ ሆይ! የነብያት ሰይድ ሆይ! የመልካም ነገሮች ሁሉ ምንጭና የብልጫዎች ሁሉ መፍለቂያ የሆኑ የተከበሩና ታላቅ ነብይ ሆይ! ጌታዎ ሰላምታ ያቀርብልዎታል፤ ወደ ራሱም ይጠራዎታል። እባክዎ ይነሡ፤ እንሂድ።» ውዱ ነብያችን ውዱእ አደረጉ። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም በክቡር ረሱሉላህ የተባረከ ራስ ላይ ከኑር የሆነ ጥምጣም አደረጉ፤ ከኑር የሆነ ልብስ አለበሷቸው፤ በተባረከ ወገባቸው ላይ ከያቁት የሆነ መቀነት አሰሩላቸው። በተባረከ እጃቸው በአራት መቶ ዕንቁዎች ያጌጠ ከመረግድ የሆነ በትር ሰጧቸው። እያንዳንዱ ዕንቁ እንደ ቬነስ ኮከብ ያበራ ነበር። በተባረኩ እግሮቻቸውም ከአረንጓዴ መረግድ የሆነ ጫማ አጠለቁላቸው።

ከዚያም እጅ ለእጅ ተያይዘው ወደ ካዕባ መጡ። በዚያም ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም የውዱ ነብያችንን የተባረከ ደረት ሰነጠቁ። ልባቸውን አውጥተው በዘምዘም ውኃ አጠቡት። ከዚያም በጥበብና በኢማን የተሞላ ሳህን አምጥተው በውስጡ ገለበጡት፤ ደረታቸውንም ዘጉ።

የመጀመሪያው ቂብላችን መስጂደል አቅሷ / እየሩሳሌም

ከዚያም ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ከጀነት ያመጡትን ቡራቅ የተባለውን ነጭ እንስሳ እያመለከቱ፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! በዚህ ላይ ይቀመጡ! መላእክት ሁሉ መምጣትዎን እየጠበቁ ናቸው» አሉ። በዚህ ጊዜ ክቡር ነብያችንን ሐዘን ያዛቸው፤ በሐሳብም ተዋጡ። ያን ጊዜ አላሁ ተዓላ ጂብሪል ዐለይሂ ሰላምን፦ «ጂብሪል ሆይ! ጠይቀው! ሐቢቤ ለምን አዘነ?» ብሎ በተናገረ ጊዜ ሰይዳችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እንዲህ ብለው መለሱ፦ «ይህን ያህል ክብርና መስተንግዶ አገኘሁ። ወደ ልቤም መጣ፤ በቂያማ ቀን ደካማ የሆነው ኡማዬ ሁኔታ እንዴት ይሆናል? ለሃምሳ ሺህ ዓመት በዐረሳት አደባባይ በእግራቸው ይህን ያህል ኃጢአታቸውን እንዴት ይሸከማሉ? የሠላሳ ሺህ ዓመት መንገድ የሆነውን ሲራጥንስ እንዴት ይሻገራሉ?» ያን ጊዜ የአላህ ትእዛዝ መጣ፦ «ሐቢቤ ሆይ! ልብህን አረጋጋ። ለኡማህ የሃምሳ ሺህ ዓመቱን ጊዜ እንደ አንዲት ቅጽበት አደርገዋለሁ። አትዘን።»

ክቡር ነብያችን በቡራቅ ላይ ተቀመጡ። ቡራቅ እጅግ ፈጣን ነበር፤ በአንድ እርምጃ ዓይን ከሚያየው ስፍራ ባሻገር ይደርስ ነበር። በጉዞው ወቅት ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ውዱ ነብያችንን በአንዳንድ ማረፊያዎች ወርደው ሶላት እንዲሰግዱ ነገሯቸው። በዚህ መሠረት የዓለማት ሰይድ ልክ ሦስት ጊዜ ወርደው ሶላት ሰገዱ። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላምም ሶላት የሰገዱባቸውን ስፍራዎች ያውቁ እንደሆነ ጠየቋቸው። መልሱንም ራሳቸው ሰጡ፤ የወረዱበት የመጀመሪያው ስፍራ መዲና እንደሆነችና ወደዚህች ከተማ ሂጅራ እንደሚያደርጉ፣ ሌሎቹ ስፍራዎች ደግሞ በቅደም ተከተል ሙሳ ዐለይሂ ሰላም ከአላሁ ተዓላ ጋር ያለ አቅጣጫና በማይታወቅ ሁኔታ የተነጋገሩበት ጡረ ሲና እንደሆነ፣ በመጨረሻም ዒሳ ዐለይሂ ሰላም በተወለዱበት በቤተ ልሔም ሶላት እንደሰገዱ አሳወቁ። ከዚያም በእየሩሳሌም ወደሚገኘው ወደ መስጂደል አቅሷ መጡ።

በመስጂደል አቅሷ ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም አንድን ዓለት በጣታቸው ቀድደው ቡራቅን በዚያ አሰሩት። ካለፉት ነብያት የአንዳንዶቹ ነፍሳት በሰው አምሳል በዚያ ተሰብስበው ነበር። ለጀማዐ ሶላት ለአደም፣ ለኑሕና ለኢብራሂም ነብያት (ዐለይሂሙ ሰላም) በቅደም ተከተል ኢማም እንዲሆኑ ተነገራቸው። ይቅርታ ጠይቀው አልተቀበሉም። ጂብሪልም፦ «እርስዎ ባሉበት ሌላ ሰው ኢማም ሊሆን አይችልም» ብለው ሐቢቡላህን ወደ ፊት አቀረቡ።

ክቡር ነብያችን ለነብያት ኢማም ሆነው ሁለት ረከዓ ሶላት አሰገዱ። ከዚያ በኋላ የሆነውን እንዲህ ብለው ተረኩ፦ «ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም) አንድ ዋንጫ የጀነት ወይንና አንድ ዋንጫ ወተት አመጡልኝ። ወተቱን ወሰድኩ። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም)፦ ‹ፊጥራን (የሁለቱን ዓለማት ደስታ) መረጡ› አሉኝ። ከዚያም ሌሎች ሁለት ዋንጫዎችን አቀረቡልኝ። አንዱ ውኃ፣ አንዱ ማር ነበር፤ ከሁለቱም ጠጣሁ። ጂብሪል፦ ‹ማሩ ኡማዎ እስከ ቂያማ ድረስ እንደሚቀጥል፣ ውኃውም ኡማዎ ከኃጢአቶቹ እንደሚጸዳ ያመለክታል› አሉ። ከዚያም አብረን ወደ ሰማይ ወጣን። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም) በሩን አንኳኩ። ‹አንተ ማን ነህ?› ተባሉ። ‹እኔ ጂብሪል ነኝ።› ‹ከአንተ ጋር ያለውስ ማን ነው?› ‹እርሳቸው ሙሐመድ (ዐለይሂ ሰላም) ናቸው።› ‹ወደ እርሳቸው (ወደ ሰማይ እንዲወጡ ወሕይና የሚዕራጅ ጥሪ) ተልኳልን?› ‹አዎ፣ ተልኳል› አሉ። ‹ለመጡት መርሐባ! የመጡት ሰው እንዴት ያለ መልካም መንገደኛ ናቸው!› አሉ፤ ወዲያውኑም በሩ ተከፈተ፤ ራሴንም በአደም (ዐለይሂ ሰላም) ፊት አገኘሁት። ‹መርሐባ› አሉኝ፤ ዱዓም አደረጉልኝ… በአደም ዐለይሂ ሰላም ቀኝና ግራ የአንዳንድ ሰዎች ነፍሳት እንደ ጥላ ቆመው ነበር። አደም ዐለይሂ ሰላም ወደ ቀኛቸው በተመለከቱ ቁጥር ፈገግ ይሉ ነበር፤ ወደ ግራቸው በተመለከቱ ቁጥር ደግሞ ያለቅሱ ነበር። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም፦ ‹የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! እነዚህ ጥላዎች ከአደም ዘር የመጡ ልጆቻቸው ነፍሳት ናቸው። በቀኝ ያሉት የጀነት ሰዎች፣ በግራ ያሉት ደግሞ የጀሀነም ሰዎች ናቸው! ወደ ቀኝ ሲመለከቱ ፈገግ ይላሉ፤ ወደ ግራ ሲመለከቱ ደግሞ ያለቅሳሉ!› ብለው አቀረቡ።

«ከፍጥረታት ሁሉ የላቁ ሆይ! የፈጣሪ ውድ ሆይ! የነብያት ሰይድ ሆይ! የመልካም ነገሮች ሁሉ ምንጭና የብልጫዎች ሁሉ መፍለቂያ የሆኑ የተከበሩና ታላቅ ነብይ ሆይ! ጌታዎ ሰላምታ ያቀርብልዎታል፤ ወደ ራሱም ይጠራዎታል። እባክዎ ይነሡ፤ እንሂድ» ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም

በዚያ እጅግ ብዙ መላእክትን አየሁ። ሁሉም በቂያም በኹሹዕና በትሕትና ቆመው ‹ሱቡሑን ቁዱሱን ረቡል መላኢከቲ ወር-ሩሕ› በሚለው ዚክር ተጠምደው ነበር። ጂብሪልን፦ ‹የእነዚህ መላእክት ዒባዳ ይህ ነውን?› ብዬ ጠየቅኋቸው። ‹አዎ። እነዚህ ከተፈጠሩበት ጊዜ ጀምሮ እስከ ቂያማ ድረስ ቆመው ይኖራሉ። ይህን ዒባዳ ለኡማዎ እንዲለግስ ሐቅ ተዓላን ይለምኑ› አሉ። ሐቅ ተዓላን ለመንኩ። ዱዓዬን ተቀበለ። በሶላት ውስጥ ያለው ቂያም እርሱ ነው።

(በዚያ) አንድን ጉባኤ አለፍኩ። መላእክት ራሶቻቸውን ይቀጠቅጡ ነበር፤ ራሶቻቸውም ወደ ቀድሞ ሁኔታቸው ይመለሱ ነበር። እንደገና ይመቷቸው ነበር፤ እንደገና እንደ ቀድሞው ይሆኑ ነበር። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ‹እነዚህ ጁሙዓንና ጀማዐን የሚተዉ፣ ሩኩዕንና ሱጁድን አሟልተው የማይፈጽሙ ናቸው› አሉ።

አንድ ጉባኤ አየሁ። የተራቡና የተራቆቱ ነበሩ። ዘባኒያ በጀሀነም ውስጥ እንደ እንስሳ እንዲግጡ ይነዷቸው ነበር። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ‹እነዚህ ለድሆች የማይራሩና ዘካ የማይሰጡ ናቸው› አሉ።

አንድን ጉባኤ አለፍኩ። በፊታቸው ጣፋጭ ምግቦች ተቀምጠውላቸው ነበር። በሌላ በኩል ደግሞ ሬሳ ነበር። እነዚያን ጣፋጭ ምግቦች ትተው ሬሳውን ይበሉ ነበር። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ‹እነዚህ ሐላሉን ትተው ወደ ሐራም ያዘነበሉ ወንዶችና ሴቶች ናቸው፤ ሐላል ንብረት እያላቸው ሐራም የሚበሉ ሰዎች ናቸው› አሉ።

ከጀርባቸው ካለው የሸክም ብዛት የተነሣ ለመንቀሳቀስ አቅም ያጡ (አንዳንድ) ሰዎችን አየሁ። በዚያ ሁኔታቸው ሰዎችን እየጠሩ በላያቸው ላይ ተጨማሪ ሸክም እንዲጭኑባቸው ይጠይቁ ነበር። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ‹እነዚህ በአደራ ላይ ክህደት የሚፈጽሙ ናቸው። የሰዎችን መብት ወስደው ሳለ አሁንም ይበድላሉ› አሉ።

የራሳቸውን ሥጋ እየቆረጡ የሚበሉ የሰዎች ቡድን አለፍን። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም)፦ ‹እነዚህ ሐሜተኞችና ወሬ አቀባዮች ናቸው› አሉ።

ፊታቸው ጥቁር፣ ዓይኖቻቸው ሰማያዊ፣ የላይኛው ከንፈራቸው እስከ ግንባራቸው የደረሰ፣ የታችኛው ከንፈራቸው እስከ እግሮቻቸው የተንጠለጠለ፣ ከአፋቸውም ደምና መግል የሚፈስ የሰዎች ቡድን አየሁ። ከጀሀነም የሚፈሰውን መርዛማ ደምና መግል ከእሳት በሆኑ ዋንጫዎች ያጠጧቸው ነበር፤ እነርሱም እንደ አህዮች ይጮኹ ነበር። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ‹እነዚህ የሚያሰክር መጠጥ የሚጠጡ ናቸው› አሉ።

ምላሳቸው ከራሳቸው ተጎትቶ የወጣ፣ መልካቸውም ተለውጦ ወደ ኺንዚር (አሳማ) አምሳል የተቀየረ ሆነው የሚቀጡ የሰዎች ቡድን አገኘን። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም)፦ ‹እነዚህ በሐሰት የሚመሰክሩ ናቸው› አሉ።

ሌላ ሕዝብ አገኘን። ሆዳቸው ተነፍቶ ወደ ታች የተንጠለጠለ፣ ቀለማቸው ሰማያዊ የሆነ፣ እጃቸውና እግራቸው የታሰረ ነበሩ፤ ከስፍራቸው መነሣት አይችሉም ነበር። ጂብሪልን ስለ እነርሱ ጠየቅኋቸው። ‹እነዚህ ወለድ የሚበሉ ናቸው› አሉ።1

አንዳንድ ሴቶችን አገኘን። ፊታቸው ጥቁር፣ ዓይኖቻቸው ሰማያዊ ነበሩ። ከእሳት የሆነ ልብስ አልብሰዋቸው ነበር። መላእክት ከእሳት በሆኑ ዱላዎች ይመቷቸው ነበር። እነርሱም እንደ ውሾችና እንደ አሳማዎች ይጮኹ ነበር። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ጂብሪል፦ ‹እነዚህ ዝሙት የሚፈጽሙና ባሎቻቸውን የሚያስቀይሙ ሴቶች ናቸው› አሉ።

ቁጥሩ እጅግ ብዙ የሆነ አንድ ጉባኤ አየሁ። በጀሀነም ሸለቆዎች ውስጥ ታስረው ነበር። እሳቱ ያቃጥላቸዋል፤ እንደገና ሕያው ይሆናሉ፤ እንደገና ያቃጥላቸዋል። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ‹እነዚህ በአባቶቻቸው ላይ ያመፁ ናቸው› አሉ።

አንድን ጉባኤ አለፍኩ። እህል ይዘሩ ነበር፤ በቅጽበትም አድጎ ዛላ ያወጣ ነበር። ‹እነዚህ እነማን ናቸው?› አልኩ። ጂብሪል፦ ‹እነዚህ ለአላሁ ተዓላ ብለው ዒባዳ የሚያደርጉ ናቸው› አሉ።

ወደ አንድ ባሕር ደረስኩ። የዚህን ባሕር አስደናቂ ሁኔታ መግለጽ አይቻልም። ከወተት የነጣ ነበር፤ እንደ ተራሮች ያሉ ማዕበሎችም ነበሩት። ‹ይህ ባሕር ምንድን ነው?› አልኩ። ‹የዚህ ባሕር ስም የሕይወት ባሕር ነው። ሐቅ ተዓላ ሙታንን ሕያው በሚያደርግበት ጊዜ ከዚህ ባሕር ዝናብ ያዘንባል። የበሰበሱና የተበታተኑ አካላት ሕያው ሆነው ሣር እንደሚበቅል ከቀብር ይነሣሉ› አሉ…

ከዚያም ወደ ሁለተኛው ሰማይ ወጣን። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም) እንደገና በሩን አንኳኩ። ‹አንተ ማን ነህ?› ተባለ። ‹እኔ ጂብሪል ነኝ።› ‹ከአንተ ጋር ያለውስ ማን ነው?› ‹እርሳቸው ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ናቸው።› ‹ወሕይና የሚዕራጅ ጥሪ ወደ እርሳቸው ተልኳልን?› ‹አዎ፣ መጥቷል› አሉ። ‹ለመጡት መርሐባ! የመጡት ሰው እንዴት ያለ መልካም መንገደኛ ናቸው!› ተባለ፤ ወዲያውኑም በሩ ተከፈተ። ራሴን ከሁለት እህትማማቾች ልጆች ከዒሳና ከየሕያ ኢብኑ ዘከሪያ (ዐለይሂማ ሰላም) ዘንድ አገኘሁት። ‹መርሐባ› አሉኝ፤ ዱዓም አደረጉልኝ… (ዒሳ ዐለይሂ ሰላም መካከለኛ ቁመት ያላቸው፣ የስንዴ ዓይነት ነጣ ያለ መልክ ያላቸው ነበሩ።)

ከመላእክት አንድ ጉባኤ አገኘሁ። ሰፍ ሠርተው ቆመዋል፤ ሁሉም በሩኩዕ ላይ ነበሩ። ለእነርሱ ብቻ የተሰጠ ተስቢሕ ነበራቸው። ዘወትር በሩኩዕ ላይ ይቆያሉ፤ ራሳቸውን አንሥተው ወደ ላይ አይመለከቱም። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም)፦ ‹የእነዚህ መላእክት ዒባዳ እንዲህ ነው። ለኡማዎ እንዲሰጥ ሐቅ ተዓላን ይለምኑ› አሉ።

ዱዓ አደረግሁ። ተቀብሎ በሶላት ውስጥ ሩኩዕን ለገሰ። ከዚያም ወደ ሦስተኛው ሰማይ ወጣን። ከዚያው ጥያቄና መልስ በኋላ በሩ ተከፈተ፤ ራሴን ከዩሱፍ (ዐለይሂ ሰላም) ዘንድ አገኘሁት። የውበት ግማሽ እንደተሰጣቸው አየሁ። ‹መርሐባ› አሉኝ፤ ዱዓም አደረጉልኝ…

እጅግ ብዙ መላእክትን አየሁ። በሰፍ ሆነው ሁሉም በሱጁድ ላይ ነበሩ። ከተፈጠሩበት ጊዜ ጀምሮ በሱጁድ ላይ ሆነው ለእነርሱ ብቻ በተሰጠ ተስቢሕ ያወድሳሉ። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም)፦ ‹የእነዚህ መላእክት ዒባዳ እንዲህ ነው። ይህን ሥራ ለኡማዎ እንዲያገራላቸው አላሁ ተዓላን ይለምኑ› አሉ። ሐቅ ተዓላን ለመንኩ። ተቀብሎ በሶላት ውስጥ ለእናንተ ለገሰላችሁ።

ከዚያም ወደ አራተኛው ሰማይ ደረስኩ። ከንጹሕ ብር የተሠራ፣ ከኑር የሆነ በር ነበረው። ከኑር የሆነ ቁልፍ ተደርጎበት ነበር። በቁልፉ ላይ «ላ ኢላሀ ኢለላህ ሙሐመዱን ረሱሉላህ» ተጽፎ ነበር። ከዚያው ጥያቄና መልስ በኋላ ራሴን ከኢድሪስ (ዐለይሂ ሰላም) ዘንድ አገኘሁት። ‹መርሐባ› አሉኝ፤ ዱዓም አደረጉልኝ። አላሁ ተዓላ ስለ እርሳቸው (በትርጓሜ)፦ «እኛ ወደ ከፍተኛ ስፍራ አነሣነው» ብሏል።2

በአንድ ወንበር ላይ የተቀመጠ፣ የተከዘና ያዘነ አንድ መልአክ አየሁ። በዙሪያው ቁጥራቸውን ክብሩ የላቀው አላህ ብቻ የሚያውቀው ያህል እጅግ ብዙ መላእክት ነበሩ። በቀኙ የኑር መላእክትን (ኑራኒ) አየሁ። አረንጓዴ ለብሰዋል፤ እጅግ መልካም መዓዛ አላቸው። ከውበታቸው የተነሣ ፊታቸውን ማየት አይቻልም። በግራው በኩል ከአፋቸው እሳት የሚተፉ መላእክት ነበሩ። በፊታቸው ከእሳት የሆኑ ጦሮችና ጅራፎች አሉ። ማንም ሊመለከታቸው የማይችል ዓይነት ዓይኖች አሏቸው። በዙፋኑ ላይ የተቀመጠው መልአክ ከራሱ እስከ እግሩ ዓይኖች አሉት። ዘወትር በፊቱ ያለውን መዝገብ ይመለከታል፤ ለአንዲት ቅጽበት እንኳ ዓይኑን ከእርሱ አያነሣም ነበር። በፊቱ አንድ ዛፍ ነበር። በእያንዳንዱ ቅጠል ላይ የአንድ ሰው ስም ተጽፎ ነበር። በፊቱ እንደ ሳህን ያለ አንድ ነገር ነበር። አንዳንድ ጊዜ በቀኝ እጁ ከእርሱ አንድ ነገር ወስዶ በቀኙ ላሉት የኑር መላእክት ያስረክባል፤ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ በግራ እጁ አንድ ነገር ወስዶ በግራው ላሉት የጨለማ መላእክት (ዙልማኒ) ይሰጥ ነበር። (ይህን) መልአክ በተመለከትኩ ጊዜ በልቤ ፍርሃት ገባ። ጂብሪልን፦ ‹ይህ መልአክ ማን ነው?› አልኳቸው። ‹ዐዝራኢል ናቸው። ፊታቸውን ለማየት ማንም አቅም የለውም› አሉ። ወደ እርሳቸው ቀርበው፦ ‹ዐዝራኢል ሆይ!

«‹ለመጡት መርሐባ! የመጡት ሰው እንዴት ያለ መልካም መንገደኛ ናቸው!› አሉ፤ ወዲያውኑም በሩ ተከፈተ፤ ራሴንም በአደም (ዐለይሂ ሰላም) ፊት አገኘሁት» ሐዲስ ሸሪፍ

እኚህ የመጨረሻው ዘመን ነብይ፣ የአላሁ ተዓላ ሐቢብና ተወዳጅ ናቸው› አሉ። ዐዝራኢል (ዐለይሂ ሰላም) ራሳቸውን አንሥተው ፈገግ አሉ። ተነሥተው አከበሩኝ፤ እንዲህም አሉ፦ ‹መርሐባ! ሐቅ ተዓላ ከእርስዎ የበለጠ የተከበረ ማንንም አልፈጠረም። ኡማዎም ከኡማዎች ሁሉ የላቀ ነው። እኔ ለኡማዎ ከአባቶቻቸውና ከእናቶቻቸው የበለጠ እራራላቸዋለሁ።› እኔም፦ ‹ከአንተ አንድ ልመና አለኝ። ኡማዬ ደካማ ነው። በለዘብታ ያዛቸው። ነፍሳቸውን በርኅራኄ ውሰድ› አልኩ። እርሳቸውም እንዲህ አሉ፦ ‹እርስዎን የመጨረሻው ነብይ አድርጎ በላከዎትና ሐቢቡ ባደረገዎት በአላሁ ተዓላ እምላለሁ፤ አላሁ ተዓላ በሌሊትና በቀን ሰባ ጊዜ እንዲህ ብሎ ያዘኛል፦

«የሙሐመድን ኡማ ነፍሳት በለዘብታና በቀላሉ ውሰድ፤ ጉዳያቸውንም በቸርነት ያዝ።» ስለዚህ እኔም ለኡማዎ ከእናቶቻቸውና ከአባቶቻቸው የበለጠ እራራላቸዋለሁ።› ከዚያም ወደ አምስተኛው ሰማይ ወጣን። በዚያም ሃሩንን3 (ዐለይሂ ሰላም) አገኘን። ‹መርሐባ› አሉኝ፤ መልካም ዱዓም አደረጉልኝ። የአምስተኛውን ሰማይ መላእክት ዒባዳ አየሁ። ሁሉም ቆመው የእግሮቻቸውን ጣቶች ይመለከቱ ነበር፤ ወደ ሌላ ቦታ ፈጽሞ አይመለከቱም ነበር፤ በታላቅ ድምፅ ተስቢሕ ያደርጉ ነበር። ጂብሪልን (ዐለይሂ ሰላም)፦ ‹የእነዚህ መላእክት ዒባዳ እንዲህ ነውን?› ብዬ ጠየቅኋቸው። ‹አዎ፤ ይህን ዒባዳ ለኡማዎ እንዲለግስ ሐቅ ተዓላን ይለምኑ› አሉ። ዱዓ አደረግሁ። ክብሩ የላቀው አላህ ለገሰ። ከዚያም ወደ ስድስተኛው ሰማይ ወጣን። በዚያም ሙሳን (ዐለይሂ ሰላም) አገኘን። ‹መርሐባ› አሉኝ፤ መልካም ዱዓም አደረጉልኝ።

ከዚያም ወደ ሰባተኛው ሰማይ ወጣን። ከዚያው ጥያቄና መልስ በኋላ ኢብራሂምን (ዐለይሂ ሰላም) ጀርባቸውን በበይቱል መዕሙር ላይ አስደግፈው አገኘኋቸው። ያ በይቱል መዕሙር በየቀኑ ሰባ ሺህ መላእክት የሚገቡበት ነው (ተራቸው ዳግመኛ አይደርስም)። ለኢብራሂም (ዐለይሂ ሰላም) ሰላምታ አቀረብኩ። ሰላምታዬን መልሰው፦ ‹መርሐባ፣ ጻድቅ ነብይ፣ ጻድቅ ልጅ› አሉ። (ከዚያም፦) ‹ሙሐመድ ሆይ! የጀነት ምድር እጅግ ልስልስ፣ አፈሩም ንጹሕ ነው። ለኡማህ በዚያ ብዙ ዛፍ እንዲተክሉ ንገራቸው› አሉ። ‹በጀነት ዛፍ እንዴት ይተከላል?› አልኩ። ‹«ላ ሐውለ ወላ ቁወተ ኢላ ቢላህ» የሚለውን (በሌላ ዘገባ ደግሞ «ሱብሓነላሂ ወልሐምዱ ሊላሂ ወላ ኢላሀ ኢለላሁ ወላሁ አክበር» የሚለውን) ተስቢሕ በማንበብ› አሉ። ከዚያም (ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም) ወደ ሲድረቱል ሙንተሃ ወሰዱኝ። ሲድረቱል ሙንተሃ ሥሩ በስድስተኛው ሰማይ፣ ግንዱና ቅርንጫፎቹ ከሰባተኛው ሰማይ በላይ የሆነ፣ ቅጠሎቹ እንደ ዝሆን ጆሮዎች፣ ፍሬዎቹም እንደ ግንብ የገዘፉ ዛፍ ነበር።4 በጥላው ሰማያትን ሁሉና ጀነትን የሚያጠላ ዛፍ ይመስል ነበር። የአላሁ ተዓላ የግርማና የታላቅነት ኑር በተገለጠ ጊዜ በቀለማት ይሸፈን፣ በያቁት፣ በመረግድና በመሰል ዕንቁዎች ያጌጥና ይዋብ ነበር፤ አላሁ ተዓላ ከፈጠራቸው ፍጥረታት መካከል ማንም ውበቱን መግለጽ አይችልም።

ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም) ከሲድረቱል ሙንተሃ ባሻገር አድርሰውኝ ተሰናበቱኝ። እኔም፦ ‹ጂብሪል ሆይ! ብቻዬን ትተወኛለህን?› አልኩ። ጂብሪል (ዐለይሂ ሰላም) ተጨነቁ። ከሐቅ ተዓላ ግርማ የተነሣ መንቀጥቀጥ ጀመሩ፤ እንዲህም አሉ፦ ‹ሙሐመድ ሆይ! (ሌላ) አንድ እርምጃ ብራመድ ከአላሁ ተዓላ ታላቅነት የተነሣ እጠፋለሁ። መላ ሰውነቴ ይቃጠላል፤ ይጠፋልም።›»

የዓለማት ሰይድ እስከዚህ ድረስ ከጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ጋር መጥተው ነበር። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም በዚህ ስፍራ በተፈጠሩበት አምሳል፣ ስድስት መቶ ሺህ ክንፎቻቸውን ዘርግተው፣ ከእያንዳንዱ ክንፋቸውም ዕንቁዎችና ያቁቶች እየተበተኑ ራሳቸውን ለረሱሉላህ አሳዩ።

ከዚያም ብርሃኑ ከፀሐይ የደመቀ ረፍረፍ የተባለ አረንጓዴ የጀነት ምንጣፍ መጣ። ያለማቋረጥ አላሁ ተዓላን በማውሳት ተጠምዶ ነበር፤ የተስቢሑ ድምፅ ያለበትን ዓለም ይሞላ ነበር። ለክቡር ነብያችን ሰላምታ አቀረበ። ክቡር ረሱሉላህ በረፍረፍ ላይ ተቀመጡ። በቅጽበት ወደ እጅግ ከፍተኛ ስፍራዎች ወጡ፤ ሒጃብ የሚባሉትን ሰባ ሺህ መጋረጃዎች አለፉ። በእያንዳንዱ ሒጃብ መካከል ያለው ርቀት እጅግ ሩቅ ነበር። በእያንዳንዱ መጋረጃ ላይ የተሾሙ መላእክት ነበሩ። ረፍረፍ ክቡር ነብያችንን በእነዚያ መጋረጃዎች አንድ በአንድ አሳለፋቸው። በዚህም ኩርሲይን፣ ዐርሽንና የነፍሳትን ዓለማት አለፉ። ሐቢቡል አክረምና የተከበሩት ነብይ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በእያንዳንዱ መጋረጃ ሲያልፉ፦ «ሙሐመድ ሆይ! አትፍራ! ቅረብ፣ ቅረብ!» የሚል ትእዛዝ ይሰሙ ነበር። እጅግ ቀረቡ፤ እስከ ቃበ ቀውሰይን ደረጃ ደረሱ። በማይታወቅ፣ በማይረዳና በማይገለጽ ሁኔታ አላሁ ተዓላ ወደሻው ከፍታ ደረሱ። ያለ ስፍራ፣ ያለ ጊዜ፣ ያለ አቅጣጫና ያለ አምሳል ሩእያ ተገኘ፤ ማለትም አላሁ ተዓላን አዩ። ያለ ዓይን፣ ያለ ጆሮ፣ ያለ መሣሪያና ያለ መካከለኛ ከጌታቸው ጋር ተነጋገሩ። ማንም ፍጡር ሊያውቃቸውና ሊረዳቸው የማይችላቸውን ጸጋዎች አገኙ።

ኢማሙ ረባኒ «መክቱባት» በተባለው መጽሐፋቸው እንዲህ ይላሉ፦ «እኚያ መሪ (ዐለይሂ ሶላቱ ወሰላም) በሚዕራጅ ሌሊት ጌታቸውን በዚህች ዓለም አላዩም። በአኺራ አዩት። ምክንያቱም መልዕክተኛው ዐለይሂ ሰላም በዚያች ሌሊት ከጊዜና ከስፍራ ክበብ ውጭ ወጡ። መጀመሪያና መጨረሻ የሌላትን ቅጽበት አገኙ። መጀመሪያውንና መጨረሻውን እንደ አንድ ነጥብ አዩ። ወደ ጀነት የሚሄዱት ከሺህ ዓመታት በኋላ ወደ ጀነት መግባታቸውንና በጀነት መኖራቸውን በዚያች ሌሊት አዩ። በዚያ ደረጃ ያለው ማየት በዚህች ዓለም ማየት አይደለም። በአኺራ ማየት የሚደረግ ማየት ነው።»

ክቡር ነብያችን፦ «ጌታህን አወድስ!» በተባሉ ጊዜ ወዲያውኑ፦ «አት-ተሒያቱ ሊላሂ ወስ-ሶለዋቱ ወጥ-ጦዪባት» አሉ (ማለትም፦ በአንደበቶች ሁሉ የሚቀርቡ ውዳሴዎች፣ ምስጋናዎችና ሙገሳዎች፣ በአካል የሚፈጸሙ አገልግሎቶችና ታዛዥነቶች፣ በገንዘብ የሚደረጉ መልካም ሥራዎችና ልግስናዎች ሁሉ ለአላሁ ተዓላ ይሁኑ)።

«ሐቅ ተዓላ ከእርስዎ የበለጠ የተከበረ ማንንም አልፈጠረም። ኡማዎም ከኡማዎች ሁሉ የላቀ ነው» ዐዝራኢል ዐለይሂ ሰላም

መጀመሪያ አላሁ ተዓላ ለሐቢቡ ያለ ዓይን፣ ያለ ጆሮ፣ ያለ መካከለኛና ያለ ስፍራ፦ «አሰላሙ ዐለይከ አዩሀን-ነቢዩ ወረሕመቱላሂ ወበረካቱሁ» (መልዕክተኛዬ ሆይ! ሰላሜ፣ በረከቴና እዝነቴ በአንተ ላይ ይሁን) በማለት ሰላምታ አቀረበ። ክቡር ነብያችንም፦ «አሰላሙ ዐለይና ወዐላ ዒባዲላሂ ሷሊሒን» (ጌታዬ ሆይ! ሰላም በእኛና በመልካም ባሪያዎችህም ላይ ይሁን) ብለው መለሱ።

ይህን የሰሙ መላእክት በአንድ ድምፅ፦ «አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢለላህ ወአሽሀዱ አነ ሙሐመደን ዐብዱሁ ወረሱሉሁ» (በዓይኔ እንዳየሁት ያህል አውቃለሁ፤ አምናለሁም፤ ከአላሁ ተዓላ በስተቀር ለአምልኮ የሚገባ አምላክ የለም፤ ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላምም ባሪያውና መልዕክተኛው ናቸው) አሉ።

ክቡር ነብያችን፦ «አሰላሙ ዐለይና…» ባሉ ጊዜ አላሁ ተዓላ፦ «ሐቢቤ ሆይ! እዚህ ከሁለታችን በስተቀር ማንም የለም። ለምን ‹ዐለይና› (በእኛ ላይ) አልክ?» አለ። ክቡር ረሱሉላህም እንዲህ ብለው መለሱ፦

«ጌታዬ ሆይ! የኡማዬ አካላት ምንም እንኳ ከእኔ ጋር ባይሆኑም ነፍሶቻቸው ግን ከእኔ ጋር ናቸው። የእንክብካቤ እይታዬና ሙሉ ትኩረቴ ከእነርሱ የራቀ አይደለም። ሰላምታ አቀረብክልኝ፤ ከክፉ ነገሮች ሁሉ አራቅኸኝ። በመጨረሻው ዘመን ፈተና የተጠቁትን ያንን ድሃና ችግረኛ ኡማዬን ከዚህ ታላቅ ክብርና ልግስና እንዴት እነፍጋቸዋለሁ? ከእንዲህ ያለ ጸጋ ድርሻ እንዳይኖራቸው እንዴት አደርጋለሁ?»

አላሁ ተዓላ፦ «ሐቢቤ ሆይ! ዛሬ ሌሊት አንተ የእኔ እንግዳ ነህ። ከእኔ ለምን፤ ምን ትፈልጋለህ?» አለ። ክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን)፦ «ኡማዬን እፈልጋለሁ (ጌታዬ ሆይ!)» አሉ።

በአንድ ዘገባ መሠረት ሐቅ ተዓላ ይህን ጥያቄ ሰባት መቶ ጊዜ ደገመው። ክቡር ረሱሉላህ በሁሉም ጊዜ፦ «ኡማዬን እፈልጋለሁ» ብለው መለሱ። አላሁ ተዓላ፦ «ሁልጊዜ ኡማህን ትፈልጋለህ» ባለ ጊዜ እርሳቸው፦ «ጌታዬ ሆይ! የምለምነው እኔ ነኝ፤ የምትሰጠው አንተ ነህ። ኡማዬን በሙሉ ስጠኝ» ብለው ለመኑ። ክብሩ የላቀው አላህም እንዲህ አለ፦ «ኡማህን በሙሉ ዛሬ ሌሊት ብሰጥህ እዝነቴና ክብርህ አይገለጡም። ከፊሉን ዛሬ ሌሊት ሰጠሁህ። ሁለቱን ክፍሎች አዘገየሁ። በቂያማ ቀን አንተ ትለምናለህ፤ እኔም ምሕረት አደርጋለሁ። በዚህም እዝነቴና ክብርህ (ማዕረግህ) ይታወቁ።»

ውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በአንድ ሐዲስ ሸሪፍ እንዲህ አሉ፦ «በዚያች ሌሊት (በሚዕራጅ ሌሊት) የኡማዬን ሁሉ ሒሳብ ለእኔ እንዲተውልኝ አላሁ ተዓላን ለመንኩ። ሐቅ ተዓላም እንዲህ አለ፦ ‹ሙሐመድ ሆይ! በዚህ የምትፈልገው ማንም የኡማህን ጥፋቶች እንዳያውቅ ነው። የእኔ ፍላጎት ግን ይህ ነው፤ አንተ ርኅሩኅ ነብይ ስለሆንክ ጥፋቶቻቸውና መጥፎ ሥራዎቻቸው ከባዕዳን እንደተሸፈኑ ሁሉ ከአንተም ተሸፍነው እንዲቆዩ ነው። ሙሐመድ ሆይ! አንተ መሪያቸው ነህ። እኔ ጌታቸው ነኝ። አንተ ገና አሁን አየሃቸው። እኔ ከዘላለም እስከ ዘላለም ተመልክቻቸዋለሁ፤ እመለከታቸዋለሁም። ሙሐመድ ሆይ! ከኡማህ ጋር መነጋገርን ባልወድ ኖሮ በቂያማ ቀን ሒሳብ ባልጠየቅኋቸው ነበር። ከኃጢአቶቻቸው ትልቁንም ትንሹንም ባልጠየቅሁ ነበር።›»

«አላሁ ተዓላ እንዲህ አለ፦ ‹ሙሐመድ ሆይ! የተባረኩ ዓይኖችህን ክፈትና ከእግርህ ሥር ተመልከት።› ተመለከትኩ፤ አንድ እፍኝ አፈር አየሁ። ሐቅ ተዓላ እንዲህ አለ፦ ‹ያሉት ነገሮች ሁሉ የእግርህ አፈር ናቸው። ያንን አፈሬን ወደ ወዳጁ ፊት አመጣኸውን? በአንድ ወዳጅ ቀሚስ ጫፍ ላይ የተጣበቀን አቧራ ይቅር ከማለት ይልቅ ኡማህን ይቅር ማለት ለእኔ ይቀላል።›»

ኡማህን ለአንተ ሰጠሁህ፣ ሐቢብ ሆይ!
ጀነቴንም ለእነርሱ ድርሻ አደረግሁ።
ሐቢቤ ሆይ! የለመንከው ምንድን ነው?
ለአንድ እፍኝ አፈር ነውን የተማጸንከው?

ክቡር ነብያችን በአንድ ሐዲስ ሸሪፍ እንዲህ አሉ፦ «ሐቅ ተዓላን ብዙ ጥያቄዎችን ጠየቅሁ። መልሱን ሰማሁ። በመጠየቄ ተጸጸትኩ። (ከእነርሱ አንዳንዶቹ እነዚህ ናቸው፦)

‹ጌታዬ ሆይ! ለጂብሪል ስድስት መቶ ሺህ ክንፎችን ሰጠህ። በዚህ አንጻር ለእኔ ያደረግኸው ልግስና ምንድን ነው?› ሐቅ ተዓላ እንዲህ አለ፦ ‹ከአንተ አንዲት ጸጉር ከጂብሪል ስድስት መቶ ሺህ ክንፎች ይልቅ በእኔ ዘንድ ተወዳጅ ናት። በአንዲት ጸጉርህ ምክንያት በቂያማ ቀን በሺዎች የሚቆጠሩ አመፀኛ ኃጢአተኞችን ነጻ አደርጋለሁ። ሙሐመድ ሆይ! ጂብሪል ክንፉን ቢዘረጋ በምሥራቅና በምዕራብ መካከል ያለውን ይሞላል። አንተ ሸፋዐ ብታደርግ በምሥራቅና በምዕራብ መካከል ያለው በአመፀኞች የተሞላ ቢሆንም ሁሉንም ለአንተ እሰጣለሁ።› እኔም፦ ‹መላእክትን ለአባቴ ለአደም (ዐለይሂ ሰላም) ሱጁድ እንዲያደርጉ አደረግህ። በዚህ አንጻር ለእኔ ያደረግኸው ክብር ምንድን ነው?› አልኩ።

ሐቅ ተዓላ እንዲህ አለ፦ ‹መላእክት ለአደም ሱጁድ ያደረጉት ኑርህ በግንባሩ ላይ በመኖሩ ምክንያት ነው። ሙሐመድ ሆይ! ለአንተ ከዚያ የላቀ ነገር ሰጠሁህ። ስምህን ከስሜ አጠገብ አደረግሁ፤ በዐርሹል አዕላ ላይም ጻፍኩት። በዚያን ጊዜ አደም ገና አልተፈጠረም ነበር፤ ስሙም ምልክቱም አልነበረም። ስምህን በሰማያት በር ላይ፣ በሒጃቦች ላይ፣ በጀነቶች በሮች ላይ፣ በቤተ መንግሥቶችና በዛፎች ላይ፣ በጀነት በየቦታው ጻፍኩት። በጀነት ውስጥ «ላ ኢላሀ ኢለላህ ሙሐመዱን ረሱሉላህ» ያልተጻፈበት አንድም ነገር አልነበረም። ይህ ማዕረግ ለአደም ከተሰጠው ማዕረግ የላቀ ነው።›

አንተን ስወድህ፣ የተከበርክ ሆይ!
ሁለቱ ዓለማት የአንተ አይደሉምን፣ ውብ ሆይ!
ማንነትህን ለማንነቴ መስታወት አደረግሁ፣
ስምህን ከስሜ ጋር አብሬ ጻፍኩ።

‹ጌታዬ ሆይ! ለኑሕ (ዐለይሂ ሰላም) መርከብ ሰጠህ። በዚህ አንጻር ለእኔ ምን ለገስከኝ?› እንዲህ አለ፦ ‹ለአንተ ቡራቅን ሰጠሁህ፤ በአንድ ሌሊት ከምድር እስከ ዐርሽ አደረስኩህ። ጀነትንና ጀሀነምን አየህ። ለኡማህም መስጊዶችን ሰጠሁ፤ ኡማህ በቂያማ ቀን መርከቦችን እንደሚሳፈሩ እነዚያን መስጊዶች ተሳፍረው ሲራጥን ዓይን ተከፍቶ እስኪከደን በሚወስድ ጊዜ ተሻግረው ከጀሀነም ይድናሉ።› ‹ጌታዬ ሆይ! ለኢስራኢል ልጆች መናንና ድርጭት የሚመስል የወፍ ሥጋ አወረድክ።› ሐቅ ተዓላ እንዲህ አለ፦ ‹ለአንተና ለኡማህ የዚህን ዓለምና የአኺራን ጸጋ ለገስኩ። የኢስራኢል ልጆችን መልክ ከሰው አምሳል ወደ ድብ፣ ወደ ዝንጀሮና ወደ አሳማ አምሳል ለወጥኩ። ከኡማህ አንዱንም እንዲህ አላደረግሁም። እንደ እነርሱ ሥራ ቢሠሩ እንኳ ይህን መቅሠፍት ለእነርሱ አልፈቀድኩም። ሙሐመድ ሆይ! በተውራትም በኢንጂልም ውስጥ አምሳያ የሌላትን ሱራ ሰጠሁህ። ያቺ ሱራ ሱረቱ አል-ፋቲሓ ናት። ያቺን ሱራ የሚያነብ ሁሉ አካሉ በጀሀነም ላይ ሐራም ይሆናል። የእናቱንና የአባቱንም ቅጣት አቀልላለሁ። ሙሐመድ ሆይ! ከአንተ የበለጠ አክረም (ውድ፣ የላቀና የተከበረ) ማንንም አልፈጠርኩም። ለአንተና ለኡማህ በሌሊትና በቀን ሃምሳ ወቅት ሶላት ፈርድ አደረግሁ።

«በዚያች ሌሊት (በሚዕራጅ ሌሊት) የኡማዬን ሁሉ ሒሳብ ለእኔ እንዲተውልኝ አላሁ ተዓላን ለመንኩ» ሐዲስ ሸሪፍ

ሙሐመድ ሆይ! አንድነቴን የሚቀበልና በእኔ የማያጋራ ሁሉ ጀነት የእርሱ ናት። እንዲህ ለሆነው ኡማህ ጀሀነምን ሐራም አደረግሁ። ለኡማህ ያለኝ እዝነት ቁጣዬን በልጧል።

ሙሐመድ ሆይ! በእኔ ዘንድ አንተ ከፍጥረታት ሁሉ አክረም፣ የተከበርክ ነህ። በቂያማ ቀን ዓለም ሁሉ እስኪደነቅ ድረስ ይህን ያህል ክብር አደርግልሃለሁ። ሐቢቤ ሆይ! አንተ ወደ ጀነት እስካልገባህ ድረስ ለሌሎቹ ነብያትና ለኡማዎቻቸው ክልክል ናት። ኡማህ እስካልገባ ድረስ ሌላ ኡማ አይገባም። ሙሐመድ ሆይ! ለአንተና ለኡማህ ያዘጋጀሁትን ማየት ትፈልጋለህን?› እኔም፦ ‹ጌታዬ ሆይ! እፈልጋለሁ› አልኩ። ኢስራፊልን ተናግሮ እንዲህ አለ፦ ‹ኢስራፊል ሆይ! ባሪያዬና ታማኜ መልዕክተኛዬም ለሆነው ለጂብሪል ንገረው፤ ሐቢቤን ወደ ጀነት ወስዶ ለሐቢቤና ለኡማው በጀነት ያዘጋጀሁትን ሁሉ ያሳየው። በዚህም የተባረከ ልቡ ከጭንቀት ይላቀቅ።›»

የዓለማት ሰይድ የሆኑት ውዱ ነብያችን ከኢስራፊል ዐለይሂ ሰላም ጋር ወደ ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም መጡ። የአላሁ ተዓላን ትእዛዝ ለመፈጸም ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ክቡር ነብያችንን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ወደ ጀነት ወሰዷቸው። መላእክት በእጃቸው አንዱ የጀነት ልብሶችን (ሑላ)፣ ሌላው በኑር የተሞሉ ሳህኖችን ይዘው ይጠባበቁ ነበር። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! እነዚህ መላእክት ከአደም ዐለይሂ ሰላም ሰማንያ ሺህ ዓመት በፊት ተፈጥረዋል። በዚህ ስፍራ በሳህኖቹ ላይ ያለውን በእርስዎና በኡማዎ ላይ ለመበተን በጉጉት ይጠባበቃሉ። በቂያማ ቀን እርስዎና ኡማዎ በአላሁ ተዓላ ትእዛዝ የጀነትን ደጃፍ በረገጡ ጊዜ እነዚህ መላእክት በሳህኖቹ ላይ ያሉትን ዕንቁዎች በእናንተ ላይ ይበትናሉ» አሉ። በጀነት ላይ የተሾሙት ሪድዋን የተባሉት መልአክ ተቀበሏቸው። ለክቡር ነብያችን የምሥራች ነገሯቸው፤ እንዲህም አሉ፦ «ሐቅ ተዓላ ሁለቱን ለኡማዎ፣ አንዱን ደግሞ ለሌሎቹ ነብያት ኡማዎች ለመስጠት ጀነትን በሦስት ክፍሎች ከፈለ።» ጀነትንም በሙሉ አዞሯቸው። ሐቢቡል አክረም እንዲህ አሉ፦ «በጀነት መካከል አንድ ወንዝ አየሁ።

ከዐርሽ በላይ ይፈሳል። ከአንድ ስፍራ ውኃ፣ ወተት፣ ወይንና ማር ይወጣሉ። ፈጽሞ እርስ በርሳቸው አይቀላቀሉም። የዚያ ወንዝ ዳርቻ ከዘበርጀድ ነበር። በውስጡ ያሉት ድንጋዮች ዕንቁዎች፣ ጭቃው ዐንበር፣ ዕፅዋቱም ዘዕፈራን ነበሩ። በዙሪያው በሰማይ ካሉት ከዋክብት የሚበልጡ የብር ዋንጫዎች ተቀምጠው ነበር። በዙሪያው እንደ ግመል አንገት ያለ አንገት ያላቸው ወፎች ነበሩ። ከሥጋቸው የበላና ከዚያ ወንዝ የጠጣ ሁሉ የሐቅ ተዓላን ውዴታ ያገኛል። ጂብሪልን፦ ‹ይህ ወንዝ ምንድን ነው?› ብዬ ጠየቅኋቸው። ‹ከውሰር ነው። ሐቅ ተዓላ ለእርስዎ ሰጥቶታል። በስምንቱ ጀነቶች ወዳሉት አትክልቶች ከዚህ ከውሰር ውኃ ይፈሳል› አሉ። በዚያ ወንዝ ዳርቻ ድንኳኖችን አየሁ። ሁሉም ከዕንቁና ከያቁት ነበሩ። ጂብሪልን ስለ እነርሱ ጠየቅኋቸው። ‹እነዚህ የባለቤቶችዎ መኖሪያዎች ናቸው› አሉ። በእነዚያ ድንኳኖች ውስጥ ሑሮችን አየሁ። ፊታቸው እንደ ፀሐይ ያበራ ነበር፤ ሁሉም ድምፃቸውን ከፍ አድርገው በልዩ ልዩ ዜማዎች ይዘምሩ ነበር። እንዲህም ይሉ ነበር፦ ‹እኛ ደስተኞችና ፈንጠዝያ ያለን ነን። ሐዘን ፈጽሞ አይደርስብንም።

እኛ ያጌጥን ነን፤ ፈጽሞ አንራቆትም። እኛ ወጣቶች ነን፤ ፈጽሞ አናረጅም። እኛ መልካም ጠባይ ያለን ነን፤ ፈጽሞ አንቆጣም። ሁልጊዜ እንዲህ ነን፤ ፈጽሞ አንሞትም።› ዜማዎቻቸውና ድምፆቻቸው የደስታ ቤተ መንግሥቶችንና ዛፎችን ደርሰው በየቦታው ይሞላሉ። እንዲህ ያሉ ውብ ድምፆች አሏቸው፤ እነዚያ ዜማዎች ወደ ዓለም ቢመጡ ኖሮ በዓለም ሞትና መከራ ባልኖረ ነበር። ጂብሪል፦ ‹ፊታቸውን ማየት ይፈልጋሉን?› አሉ። ‹እፈልጋለሁ› አልኩ። የአንድ ድንኳን በር ከፈቱ። ተመለከትኩ። በዕድሜዬ ሙሉ ውበታቸውን ብገልጽ የማልጨርሰው ያህል ውብ መልኮችን አየሁ። ፊታቸው ከወተት የነጣ፣ ጉንጮቻቸው ከያቁት የቀሉና ከፀሐይ የደመቁ ነበሩ። ቆዳቸው ከሐር የለሰለሰና እንደ ጨረቃ የሚያበራ፣ መዓዛቸውም ከሚስክ የበለጠ መልካም ነበር። ጸጉራቸው እጅግ ጥቁር ነበር፤ የአንዳንዶቹ የተጎነጎነ፣ የአንዳንዶቹ የተሰበሰበ፣ የአንዳንዶቹ ደግሞ የተለቀቀ ነበር፤ ቢቀመጡ እንደ ድንኳን በዙሪያቸው ይሆናል፤ ቢነሡ እስከ እግራቸው ይደርሳል። በእያንዳንዳቸው ፊት አንዲት አገልጋይ ትቆም ነበር። ጂብሪል፦ ‹እነዚህ ለኡማዎ ናቸው› አሉ።»

ክቡር ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እንዲህ አሉ፦ «የስምንቱን ጀነቶች አትክልቶችና የፍራፍሬ ቦታዎች፣ ልዩ ልዩ ጸጋዎቻቸውንም አየሁ። ጀሀነምንና ደረጃዎቹንም ባይ ብዬ ወደ ልቤ መጣ። ጂብሪል እጄን ይዘው ወደ ጀሀነም ታላቁ መልአክ ወደ ማሊክ ወሰዱኝ፤ እንዲህም አሉ፦ ‹ማሊክ ሆይ! ሰይዲና ሙሐመድ የጠላቶችን በጀሀነም ያሉ ስፍራዎች ማየት ይፈልጋሉ፤ ጀሀነምን አሳያቸው።›» ማሊክ የጀሀነምን መሸፈኛ በከፈቱ ጊዜ ጀሀነም እንዲህ መፍላትና መነፋት ጀመረች፤ ክቡር ነብያችን (ዐለይሂ ሶላቱ ወሰላም) ጀሀነም ሁሉንም ነገር ይዛ እንደምታቃጥል፣ በጀሀነም ያሉትን የጥም ቅጣቶች፣ የቅጣት ሰንሰለቶችን፣ የቅጣት እባቦችንና ጊንጦችን፣ በዚያም ካሉት ቅጣቶች አንዳንዶቹን በእርግጠኝነት አዩ።

«ማሊክ የጀሀነምን ንብርብሮች ከፈቱ። ሰባቱንም ንብርብሮች (ሁሉንም) አየሁ። ሰባተኛው ንብርብር ሃዊያ ይባላል። በዚያ ያለው ቅጣት ከሌሎቹ ንብርብሮች እጥፍ ድርብ የበለጠ ነበር። ማሊክን፦ ‹በዚህ ንብርብር የትኛው ወገን ይቀጣል?› ብዬ ጠየቅኋቸው። ማሊክም፦ ‹በዚህ ፊርዐውን፣ ቃሩንና የኡማዎ መናፍቃን ይቀጣሉ› አሉ። ስድስተኛው ንብርብር ለዟ ነው። በዚያ አጋሪዎች (ምንም ሃይማኖት የሌላቸው) ይቀጣሉ። አምስተኛው ንብርብር ሑጠማ ነው። በዚያ እሳትንና በሬን የሚያመልኩ፣ ቡድሂስቶችም ይቀጣሉ።

አራተኛው ንብርብር ጀሒም ነው። በዚያ ፀሐይንና ከዋክብትን የሚያመልኩ ይቀጣሉ። ሦስተኛው ንብርብር ሰቀር ነው። በዚያ ክርስቲያኖች ይቀጣሉ። ሁለተኛው ንብርብር ሰዒር ነው። በዚያ አይሁዶች ይቀጣሉ። የመጀመሪያው ንብርብር ጀሀነም ነው። የእርሱ ቅጣት ከሌሎቹ ንብርብሮች ቅጣት ያነሰ ነበር። (ቢሆንም) በዚያ ሰባ ሺህ የእሳት ባሕሮችን አየሁ። እያንዳንዱ ባሕር እጅግ ታላቅ ነበር፤ ምድሮችንና ሰማያትን በአንድ ባሕር ውስጥ ቢጥሏቸውና አንድን መልአክ እንዲፈልጋቸው ቢያዙት ሺህ ዓመት ቢፈልግ ሊያገኛቸው አይችልም ነበር። ዘባኒያ (በጀሀነም የተሾሙ መላእክት) እጅግ ግዙፎች ነበሩ፤ ከእነርሱ አንዱ ምድሮችንና ሰማያትን በአፉ አንድ ጥግ ቢያደርጋቸው ፈጽሞ አይታዩም ነበር። እነዚያ ባሕሮች እየተናወጡ አስፈሪ ድምፆችን ያሰሙ ነበር። ከዚያ ድምፅ ጥቂቱ ወደ ዓለም ቢደርስ ኖሮ ሕያዋን ሁሉ በጠፉ ነበር።

‹ይህ ንብርብር ለየትኛው ወገን ነው?› ብዬ ጠየቅሁ። ማሊክ መልስ አልሰጡም። እንደገና ጠየቅሁ። ዝም አሉ… ጂብሪል ማሊክን፦ ‹ከአንተ መልስ እየጠበቁ ነው› አሉ። እርሳቸውም፦ ‹ይቅርታ ያድርጉልኝ› ብለው ይቅርታ ጠየቁ። እኔም፦ ‹ምንም ቢሆን መልስ ስጥ፤ ዛሬ መፍትሔ ማዘጋጀት ይቻል ዘንድ› አልኩ። ማሊክም፦ ‹የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ለኡማዎ አመፀኞች ነው፤ ምከሯቸው፤ ከዚህ አስፈሪ ስፍራ ራሳቸውን እንዲጠብቁ። አካላቸውን ወደ እንዲህ ያለ ቅጣት ከሚጎትቱ ነገሮች ይራቁ። በዚያ ቀን እኔ ለአመፀኞች አልራራም። ለነጭ ጢም ሽማግሌዎቻቸውም ሆነ ለወጣቶቻቸው ርኅራኄ አላሳይም› አሉ።»

«ሚዕራጅ አእምሮ የሚያበቃበትና ኢማን የሚጀምርበት ስፍራ ነው» ሐዲስ ሸሪፍ

የዓለማት ሰይድ ማልቀስ ጀመሩ። ከተባረከ ራሳቸው ጥምጣማቸውን አውርደው ሸፋዐ ማድረግና (ወደ አላሁ ተዓላ) መማጸን ጀመሩ። የኡማቸውን ድካምና እንዲህ ያለውን ቅጣት መቋቋም እንደማይችሉ እየተናገሩ ይህን ያህል አለቀሱ፤ ጂብሪል ዐለይሂ ሰላምና መላእክት ሁሉ አብረዋቸው አለቀሱ። ከአላሁ ተዓላም እንዲህ የሚል ቃል መጣ፦ «ሐቢቤ ሆይ! ክብርህና ዋጋህ በእኔ ዘንድ ታላቅ ነው፤ ዱዓህ ተቀባይነት አግኝቷል። ልብህን አረጋጋ። ምኞትህን አሳካሁልህ። ‹በቃኝ› እስክትል ድረስ እጅግ ብዙ አመፀኞችን በሸፋዐህ ይቅር የምልበትን ማዕረግ እሰጥሃለሁ። ሐቢቤ ሆይ! ትእዛዜን የጠበቀ ሁሉ ከስቃይና ከቅጣት ይድናል፤ እዝነቴንም ያገኛል። በጀነት እኔን የማየትን ክብር ያገኛል። ለአንተና ለኡማህ በሌሊትና በቀን ሃምሳ ወቅት ሶላት ፈርድ አደረግሁ።»

ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እንዲህ ብለው ቀጠሉ፦ «ከዚያ ስፍራ (በኋላ) ወደ ዐርሽ ደረስኩ። ሰማያትን አልፌ ሙሳ (ዐለይሂ ሰላም) ወዳሉበት ስፍራ መጣሁ። እርሳቸውም፦ ‹ሐቅ ተዓላ በአንተና በኡማህ ላይ ምን ፈርድ አደረገ?› አሉኝ። እኔም፦ ‹በየቀኑና በየሌሊቱ ሃምሳ ወቅት ሶላት እንዲሰገድ በእኔ ላይ ፈርድ አደረገ› አልኩ። ‹ወደ ጌታህ ተመለስ፤ ጥቂት እንዲያቀልልህ ለምን። ምክንያቱም ኡማህ ይህን መሸከም አይችልም። እኔ የኢስራኢልን ልጆች ሞክሬያቸዋለሁ፤ ፈትኛቸዋለሁም› አሉ። በዚህ ጊዜ ወደ ጌታዬ ተመልሼ፦ ‹ጌታዬ ሆይ! (ይህን ትእዛዝ) ለኡማዬ ጥቂት አቅልልልኝ!› አልኩ። ከዚያም ከሃምሳው ወቅት አምስቱን ብቻ ቀነሰ። ወደ ሙሳ (ዐለይሂ ሰላም) ተመልሼ (አምስቱን ቀነሰ) አልኩ። እርሳቸውም፦ ‹ወደ ጌታህ ተመለስ! ጥቂት ደግሞ እንዲያቀልልህ ለምን። ምክንያቱም ኡማህ ይህን መሸከም አይችልም› አሉ። በዚህ ሁኔታ በሙሳ (ዐለይሂ ሰላም) እና በጌታዬ መካከል ተመላለስኩ፤ በመጨረሻም አላሁ ተዓላ እንዲህ አለ፦ ‹ይህን ሶላት ወደ አምስት ወቅት ቀነስኩት። ለእያንዳንዱ ሶላት አሥር ምንዳ አለ። ስለዚህ በመጨረሻ ያው ሃምሳ ሶላት ይሆናል። ምክንያቱም አንድን መልካም ሥራ አስቦ መፈጸም ያልቻለ ሁሉ አንድ ምንዳ ይጻፍለታል፤ ቢፈጽመው ግን በአንዱ ፈንታ ሙሉ አሥር ምንዳ ይጻፍለታል። አንድን ኃጢአት አስቦ ባይፈጽመው ግን ምንም አይጻፍበትም፤ ቢፈጽመው አንድ ኃጢአት ብቻ ሆኖ ይመዘገባል።› ከዚያም ወደ ሙሳ (ዐለይሂ ሰላም) ወርጄ ሁኔታውን ነገርኳቸው። እንደገና፦ ‹ተመለስ፤ ጥቂት ደግሞ እንዲያቀልልህ ለምን› አሉ። በዚህ ጊዜ፦ ‹ጌታዬን ብዙ ስለተማጸንኩ አሁን አፍራለሁ› አልኳቸው።»5 በዚህም አላሁ ተዓላ በደረሰባቸው መከራ የቆሰለውን የውዱ ነብያችንን የተባረከ ልብ አጽናና። ለየትኛውም ፍጡሩ ያልሰጠውን፣ ማንም ሊያውቀውና ሊረዳው የማይችለውን ጸጋ ለገሳቸው።

ወዲህ ና፣ በፍቅር እሳት የምትቃጠል ሆይ፣
ራስህን የተወዳጁ አፍቃሪ አድርገህ የምትቆጥር ሆይ።
ና፣ የዚያን የዓለም መሪ ሚዕራጅ በግልጽ ስማ፤
አፍቃሪ ከሆንክ ሳትዘገይ በፍቅር እሳት ተቃጠል።
እሑድ ሌሊት ለሰኞ አጥቢያ ነበር – እርግጠኛ ወሬ፣
ያቺ ሌሊት ለካ ለይለቱል ቀድር ነበረች።
ያ ንጉሣዊ ዕድል የታደሉት፣ ማዕረጋቸው የላቀው፣
በዚያች ሌሊት በኡሙ ሃኒ ቤት ነበሩ።
ከእርሳቸው በፊት የመጡት ይህን ዕድል አላገኙም፣
ማንም ይህን ከፍታ ደርሶበት አያውቅም።
ሁሉን አይተው አልፈው ወደ ፊት ሄዱ፣
ደርሰውም ወደዚያ ታላቅ ሐድራ ቀረቡ።
ከስድስቱ አቅጣጫዎች የላቀው ዙል ጀላል፣
ያለ እንዴትና ያለ ምን ያህል ውበቱን አሳያቸው።
የክብርን ጌታ በግልጽ አዩ፣
በአኺራም ኡማቸው እንዲሁ ያዩታል።
ሚዕራጅ ያደረግህና የለመንከኝ ሆይ፣
ሶላትን የኡማህ ሚዕራጅ አደረግሁ።

«ሐቢቤ ሆይ! ትእዛዜን የጠበቀ ሁሉ ከስቃይና ከቅጣት ይድናል፤ እዝነቴንም ያገኛል። በጀነት እኔን የማየትን ክብር ያገኛል» ሐዲስ ቁድሲ