እንግልት፣ ስቃይና ግፍ

የአቡ ለሀብ እጆች ይድረቁ

የክቡር ነብያችን ቤት አቡ ለሀብና ዑቅባ ኢብኑ አቢ ሙዐይጥ በሚባሉ ሁለት ጨካኝ አጋሪዎች ቤቶች መካከል ነበር። እነዚህ ሁለቱ በእያንዳንዱ አጋጣሚ ውዱ ነብያችንን ለማሰቃየት ይጥሩ ነበር። እንዲያውም በሌሊት የእንስሳትን ሆድ ዕቃ በክቡር ረሱሉላህ በር ፊት ይጥሉ ነበር። አጎታቸው አቡ ለሀብ በዚህ ሳይወሰን ከጎረቤቱ ከዐዲይ ቤት ድንጋይ እየወረወረባቸው ያሰቃያቸው ነበር።

ሚስቱ ኡሙ ጀሚልም ከባሏ አታንስም ነበር፤ የሰበሰበችውን የእሾህ ቅርንጫፍ የረሱሉላህን የተባረኩ እግሮች እንዲወጋ በሚያልፉባቸው መንገዶች ላይ ትበትን ነበር። አንድ ቀን አቡ ለሀብ ያመጣውን ቆሻሻ በክቡር ነብያችን በር ፊት ሲደፋ ሰይዲና ሐምዛ አዩት። ወዲያውኑ ሮጠው ወንድማቸውን አቡ ለሀብን ያዙት፤ ያመጣውንም ቆሻሻ በገዛ ራሱ ላይ ደፉበት።

አቡ ለሀብና ሚስቱ ካደረሱት ከዚህ ስቃይ በኋላ ስለ እነርሱ «የአቡ ለሀብ እጆች ይድረቁ፤ ደርቀዋልም…» ብሎ የሚጀምረው ሱረቱ አል-መሰድ (ተበት) ወረደ። የአቡ ለሀብ ሚስት ኡሙ ጀሚል ስለ እነርሱ ሱራ እንደወረደ በሰማች ጊዜ ክቡር ነብያችንን መፈለግ ጀመረች። በካዕባ እንዳሉ ባወቀች ጊዜ ትልቅ ድንጋይ በእጇ ይዛ ወደዚያ ሄደች። ሰይዲና አቡበክር በዚያን ጊዜ ከነብያችን ጋር በመወያየት ይከበሩ ነበር።

ኡሙ ጀሚልን ድንጋይ በእጇ ይዛ ባዩአት ጊዜ እንዲህ አሉ፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ኡሙ ጀሚል እየመጣች ነው። እጅግ ክፉ ሴት ናት፤ ጉዳት እንዳታደርስብዎ እፈራለሁ። ወደ አንድ ጥግ ገለል ብለው ለስቃይዋ ባይጋለጡ መልካም ነበር።» ክቡር ረሱሉላህም፦ «እርሷ ልታየኝ አትችልም» አሉ። ኡሙ ጀሚል በሰይዲና አቡበክር ፊት ቆማ እንዲህ እያለች ወራዳ ቃላትን ተናገረች፦ «አቡበክር ሆይ! ያ ጓደኛህ የት እንዳለ ቶሎ ንገረኝ! እኔንና ባሌን በግጥም ነቅፎ አንቋሾናል። እርሱ ገጣሚ ከሆነ እኔም ባሌም ገጣሚዎች ነን። እነሆ እኔም እርሱን በግጥም እነቅፈዋለሁ። እኛ በእርሱ ላይ እናምፃለን፤ ነብይነቱን አንቀበልም፤ ሃይማኖቱንም አንወድም። እምላለሁ፤ አንድ ጊዜ ባየው ኖሮ ይህን ድንጋይ ራሱ ላይ እመታው ነበር…» ሰይዲና አቡበክር፦ «ሰይዴ ገጣሚ አይደሉም፤ አንቺንም በግጥም አልነቀፉሽም» ባሉ ጊዜ ኡሙ ጀሚል ተመልሳ ሄደች። ሰይዲና አቡበክር ወደ ክቡር ነብያችን ዞረው፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! እርሷ አላየችዎትምን?» ብለው ጠየቁ። እርሳቸውም፦ «አላየችኝም። አላሁ ተዓላ ዓይኗን እኔን ማየት እንዳትችል አደረገው» አሉ።2

ከክቡር ነብያችን የተባረኩ ሴት ልጆች መካከል ሰይደቲና ኡሙ ኩልሱም ከአቡ ለሀብ ልጅ ከዑተይባ ጋር፣ ሰይደቲና ሩቀያ ደግሞ ከሌላው ልጁ ከዑትባ ጋር ታጭተው ነበር፤ ነገር ግን ገና አልተጋቡም ነበር።

ሱረቱ አል-መሰድ በወረደ ጊዜ የጀሀነም ሰው የሆነው አቡ ለሀብ፣ ሚስቱና የቁረይሽ መሪዎች ለዑትባና ለዑተይባ እንዲህ የሚል ሐሳብ አቀረቡ፦ «ሴት ልጆቹን በማግባታችሁ ሸክሙን አቀላችሁለት። ችግር ላይ እንዲወድቅ ልጆቹን ፍቱ። ከቁረይሽ የፈለጋችሁትን ልጃገረድ እናጋባችኋለን።» እነርሱም፦ «እሺ፣ ፈተናቸዋል» አሉ። ዑተይባ የሚባለው ወራዳ ደግሞ ከዚህም አልፎ ወደ ነብያችን (የልዑሉ አላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) የተከበረ ፊት መጥቶ እንዲህ ብሎ ሰደባቸው፦ «ሙሐመድ ሆይ! እኔ አንተንም ሃይማኖትህንም አላውቅም። ሴት ልጅህንም ፈትቻለሁ። ከእንግዲህ አንተም አትውደደኝ፤ እኔም አልወድህም! አንተም ወደ እኔ አትምጣ፤ እኔም ወደ አንተ አልመጣም!…» ከዚያም በውዱ ነብያችን ላይ ተወርውሮ የተባረከ አንገትጌያቸውን ጨምድዶ ያዘ። ሸሚዛቸውን ቀደደ፤ ሰደባቸውም። በዚህ ጊዜ ውዱ ነብያችን፦ «ጌታዬ ሆይ! ከአውሬዎችህ አንዱን በእርሱ ላይ አሰልጥን!» ብለው ረገሙት። ጎስቋላው ዑተይባ ወደ አባቱ ሄዶ የሆነውን በነገረው ጊዜ አቡ ለሀብ፦ «ሙሐመድ በልጄ ላይ ያደረገውን ዱዓ እፈራለሁ» አለ። ከጥቂት ቀናት በኋላ አቡ ለሀብ ልጁን ዑተይባን ለንግድ ወደ ደማስቆ ላከው። ቅፍለቱ ለማደር ዘርቃ በሚባል ስፍራ ሰፍሮ ነበር። አንድ አንበሳ በአካባቢው መዞር ጀመረ። ዑተይባ ይህን እንዳየ፦ «ወዮልኝ! እምላለሁ፤ የሙሐመድ (ዐለይሂ ሰላም) እርግማን ተቀባይነት አግኝቷል። ይህ አንበሳ ይበላኛል! ራሱ መካ ቢሆንም እንኳ ገዳዬ እርሱ ነው!» አለ። አንበሳው ጥቂት ቆይቶ ተሰወረ። ዑተይባን ከፍ ባለ ስፍራ አስተኙት። በሌሊት አንበሳው ተመልሶ መጣ። በቅፍለቱ ያሉትን አንድ በአንድ እያሸተተ ወደ ዑተይባ ደረሰ። በላዩ ላይ ዘሎ ሆዱን ቀደደ፤ ራሱን ያዘ፤ በአሰቃቂ ሁኔታ ነክሶም ጨረሰው። ዑተይባ፦ «ሙሐመድ ከሰዎች ሁሉ እጅግ እውነተኛው ነው አላልኳችሁም ነበርን?» እያለ እየጮኸና እያቃሰተ ሞተ። ልጁ በአንበሳ መበጣጠሱን የሰማው አቡ ለሀብም፦ «ሙሐመድ በልጄ ላይ ያደረገውን ዱዓ እፈራለሁ አላልኳችሁም ነበርን?» ብሎ አለቀሰ።3

«የአቡ ለሀብ እጆች ይድረቁ (ይጥፋ)፤ ደርቀዋልም። ገንዘቡ (ከአባቱ የወረሰው)ም ሆነ ያፈራው አልጠቀመውም። የሚንቀለቀል እሳት ይገባል፤ ሚስቱም የማገዶ ተሸካሚ ሆና፣ በአንገቷ የተፈተለ ገመድ እያለባት» ተበት: 1–5

ውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሰዎችን ወደ ዘላለማዊ ደስታ ይጠሩ ነበር፤ በአላሁ ተዓላ መኖርና አንድነት እንዲያምኑ በመጋበዝ በጀሀነም እንዳይቃጠሉ ይጥሩ ነበር። አጋሪዎቹ ግን፦ «ይህ የአባቶቻችን ሃይማኖት ነው» እያሉ ጣዖት ማምለካቸውን ቀጠሉ። ክቡር ነብያችን ሰው እንደሚገባው እንዲኖሩ፣ ክብርና ሞገስ እንዲኖራቸው፣ ከዋጋ ቢስነት ተላቀው ወደ ከፍተኛና የላቀ ደረጃ እንዲወጡ ይጋብዟቸው ነበር። እነርሱ ግን በግትርነታቸው ጸኑ። አቡ ለሀብ ከሚሰድቡትና ከሚያሰቃዩት ሰዎች ግንባር ቀደሙ ነበር። ረሱሉላህን ያለማቋረጥ እየተከተለ ሰዎችን እርሳቸውን ከማዳመጥ ለማስቀረትና በአእምሮአቸው ጥርጣሬ ለመዝራት ይጥር ነበር። ክቡር ረሱሉላህ በመሰብሰቢያ ስፍራዎችና በገበያዎች፦ «እናንተ ሰዎች ሆይ! ትድኑ ዘንድ ‹ላ ኢላሀ ኢለላህ› በሉ!» ባሉ ቁጥር እርሱ ወዲያውኑ ከኋላቸው ደርሶ፦ «እናንተ ሰዎች ሆይ! ይህ የሚናገረው የወንድሜ ልጅ ነው። በፍጹም ቃሉን አትመኑ። ከእርሱ ራቁ!» ይል ነበር።

አንድ ቀን ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም በካዕባ አሽ-ሸሪፋ ሶላት ይሰግዱ ነበር። ከቁረይሽ መሪዎች መካከል አቡ ጀህል፣ ሸይባ ኢብኑ ረቢዓ፣ ዑትባ ኢብኑ ረቢዓና ዑቅባ ኢብኑ አቢ ሙዐይጥ የሚገኙበት ሰባት ሰዎች ያሉት የአጋሪዎች ቡድን መጥቶ ከረሱሉላህ አጠገብ ተቀመጠ። በአካባቢው ከአንድ ቀን በፊት የታረደ ግመል ሆድ ዕቃና ትራፊ ነበር። ወራዳው አቡ ጀህል ወደ ጓደኞቹ ዞሮ፦ «ከእናንተ መካከል ይህን የግመል ሆድ ዕቃ ወስዶ ሙሐመድ ሱጁድ ሲያደርግ በሁለቱ ትከሻዎቹ መካከል የሚያስቀምጥ ማን ነው?» ብሎ አስጸያፊ ሐሳብ አቀረበ። በዚያ ከነበሩት ሁሉ እጅግ በዳዩ፣ እጅግ ጨካኙ፣ እጅግ ርኅራኄ የሌለውና እጅግ ጎስቋላው ዑቅባ ኢብኑ አቢ ሙዐይጥ፦ «እኔ አደርገዋለሁ» ብሎ ወዲያውኑ ተነሣ። ነብያችን በሱጁድ ላይ ሳሉ ሆድ ዕቃውን ከውስጡ ካለው ጋር በተባረኩ ትከሻዎቻቸው ላይ አኖረ። ይህን የሚመለከቱት አጋሪዎች በሳቅ ይንፈቀፈቁ ጀመር። ክቡር ነብያችን ሱጁዳቸውን አስረዘሙ፤ የተባረከ ራሳቸውን አላነሡም። በዚያን ጊዜ ከሶሓቦች አንዱ የሆኑት ዐብዱላህ ኢብኑ መስዑድ ሁኔታውን አዩ። ይህን ክስተት እንዲህ ብለው ተርከዋል፦

«ረሱሉላህን በዚያ ሁኔታ ባየኋቸው ጊዜ ደሜ ፈላ። ነገር ግን ከአጋሪዎቹ እጅ የሚጠብቀኝ ወገንም ጎሳም አልነበረኝም። ማንም አልነበረኝም፤ ደካማ ነበርኩ። በዚያን ጊዜ ለመናገር እንኳ አቅም አልነበረኝም። ቆሜ እየጠበቅሁ በታላቅ ሐዘን ረሱሉላህን እመለከት ነበር።

ምነው በዚያን ጊዜ ራሴን ከአጋሪዎቹ የምጠብቅበት ኃይል ወይም ጠባቂ በኖረኝና በመልዕክተኛው ዐለይሂ ሰላም የተባረከ ትከሻ ላይ ያኖሩትን አንሥቼ በጣልኩት! እንዲህ እየጠበቅሁ ሳለሁ ለረሱሉላህ ልጅ ለሰይደቲና ፋጢማ ወሬ አደረሱ። ፋጢማ በዚያን ጊዜ ትንሽ ነበሩ። እየሮጡ መጥተው በአባታቸው ላይ ያለውን አንሥተው ጣሉ። ይህን ባደረጉት ላይ ረገሙ፤ ከባድ ቃላትም ተናገሯቸው። ክቡር ረሱሉላህ ምንም እንዳልተፈጠረ ሶላታቸውን ከጨረሱ በኋላ ሦስት ጊዜ እንዲህ አሉ፦

‹አላህ ሆይ! ይህን የቁረይሽ ቡድን ለአንተ አስረክቤአለሁ! አላህ ሆይ! አቡ ጀህል ዐምር ኢብኑ ሂሻምን ለአንተ አስረክቤአለሁ! አላህ ሆይ! ዑትባ ኢብኑ ረቢዓን ለአንተ አስረክቤአለሁ! አላህ ሆይ! ሸይባ ኢብኑ ረቢዓን ለአንተ አስረክቤአለሁ! አላህ ሆይ! ዑቅባ ኢብኑ አቢ ሙዐይጥን ለአንተ አስረክቤአለሁ! አላህ ሆይ! ኡመያ ኢብኑ ኸለፍን ለአንተ አስረክቤአለሁ! አላህ ሆይ! ወሊድ ኢብኑ ዑትባን ለአንተ አስረክቤአለሁ! አላህ ሆይ! ዑማራ ኢብኑል ወሊድን ለአንተ አስረክቤአለሁ!›

አጋሪዎቹ ይህን እርግማን በሰሙ ጊዜ መሳቃቸውን አቁመው መፍራት ጀመሩ፤ ምክንያቱም በበይቱላህ የሚደረግ ዱዓ ተቀባይነት እንደሚያገኝ ያምኑ ነበር። ክቡር ረሱሉላህ አቡ ጀህልን፦ ‹በአላህ እምላለሁ፤ ወይ ከዚህ ትመለሳለህ፣ ወይ አላሁ ተዓላ በራስህ ላይ መዓት ያወርዳል› አሉት። በአላሁ ተዓላ እምላለሁ፤ ረሱሉላህ ስማቸውን የጠሯቸው እነዚህ ሰዎች እያንዳንዳቸው በበድር ጦርነት ተገድለው መሬት ላይ ተዘርረው፣ በሙቀቱ እንደገማ ሬሳ በበድር ጉድጓድ ውስጥ ሲጣሉ አይቻለሁ።»

አንድ ቀን አቡ ጀህል በበይቱላህ የቁረይሽ አጋሪዎችን እንዲህ አላቸው፦ «የቁረይሽ ሕዝብ ሆይ! ሙሐመድ ሃይማኖታችንን ከመንቀፍ፣ ጣዖቶቻችንንና እነርሱን ያመለኩ አባቶቻችንን ከመሳደብ፣ እኛንም እንደ ሞኞች ከመመልከት እንደማይቆጠብ ታያላችሁ። በፊታችሁ እየማልኩ እናገራለሁ፤ ነገ እዚህ መጥቶ ሶላት ሲሰግድ ለሱጁድ በተደፋ ጊዜ እኔ ራሴ በቀላሉ ልሸከመው በማልችለው ድንጋይ ራሱን በኃይል እመታዋለሁ። ያን ጊዜ ከዐብዱልሙጠሊብ ልጆች ብትጠብቁኝም ባትጠብቁኝም እንደ ፈቃዳችሁ። እርሱን ከገደልኩት በኋላ ዘመዶቹ የፈለጉትን ያድርጉብኝ…» በዚያ የነበሩት አጋሪዎች፦ «እንምላለን፤ እንጠብቅሃለን፤ ለማንም አሳልፈን አንሰጥህም። አንተ ብቻ ግደለው!» ብለው አነሣሱት። በማለዳ አቡ ጀህል ትልቅ ድንጋይ በእጁ ይዞ ወደ ካዕባ መጣ። ከአጋሪዎቹ አጠገብ ተቀምጦ መጠበቅ ጀመረ። ውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እንደ ወትሮው ወደ በይቱላህ መጥተው ሶላት መስገድ ጀመሩ። አቡ ጀህል ከስፍራው ተነሥቶ በእጁ ባለው ትልቅ ድንጋይ ሊመታቸው ወደ ረሱሉላህ ተራመደ። አጋሪዎቹ ሁሉ ክስተቱን በጉጉት ይከታተሉ ነበር። አቡ ጀህል ወደ ረሱሉላህ በቀረበ ጊዜ ድንገት መንቀጥቀጥ ጀመረ። ትልቁ ድንጋይ ከእጁ ወደቀ፤ ፊቱ እንደ አመድ ገረጣ፤ በታላቅ ፍርሃትም ወደ ኋላ አፈገፈገ። አጋሪዎቹ በመደነቅ ወደ አቡ ጀህል ሄደው፦ «ዐምር ኢብኑ ሂሻም ሆይ! ንገረን፣ ምን ሆነ?» ብለው ጠየቁ። አቡ ጀህልም፦ «እርሱን ለመግደል ድንጋዩን ባነሣሁ ጊዜ አንድ ቁጡ ግመል ፊቴ ተደቀነ። እምላለሁ፤ በሕይወቴ እንደዚያ ያለ ረጃጅም እግሮችና ስለታም ጥርሶች ያሉት የሚያስፈራ ግመል አይቼም ሰምቼም አላውቅም። ትንሽ ቀረብ ብዬ ቢሆን ኖሮ በእርግጥ ይገድለኝ ነበር» አለ። በሌላ ቀን አቡ ጀህል አጋሪዎቹን ሰብስቦ፦ «ያ የዐብዱላህ ወላጅ አልባ ልጅ እዚህ ሶላት ይሰግዳልን? ፊቱንስ አፈር ላይ ያሻሻልን?» ብሎ ጠየቀ። እነርሱም፦ «አዎ» አሉ። ይህን ቃል ሲጠብቅ የነበረው አቡ ጀህል፦ «እንዲህ ሆኖ ካየሁት ራሱን በእግሬ እጨፈልቀዋለሁ» አለ። አንድ ቀን የነብያት ሰይድ በካዕባ ለሶላት ቆመው ነበር። አቡ ጀህልም ከጓደኞቹ ጋር ተቀምጦ ነበር። ከስፍራው ተነሥቶ ወደ ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ተራመደ። በጣም ቀረበ። ነገር ግን ድንገት ፊቱን በእጁ እያበሰ መሸሽ ጀመረ። አጋሪዎቹ ወደ እርሱ ሄደው፦ «ምን ሆንክ? ይህ ሁኔታህ ምንድን ነው?» አሉት። አቡ ጀህልም፦ «በመካከላችን የእሳት ጉድጓድ ተፈጠረ። አንዳንድ ሰዎች በእኔ ላይ ሲወረወሩ ባየሁ ጊዜ ተመለስኩ» ብሎ መለሰ። እንደ ወሊድ ኢብኑል ሙጊራ፣ አቡ ጀህል (ዐምር ኢብኑ ሂሻም)፣ አስወድ ኢብኑል ሙጠሊብ፣ ኡመያ ኢብኑ ኸለፍ፣ አስወድ ኢብኑ ዐብዱ የጉስ፣ ዓስ ኢብኑ ዋኢልና ሐሪስ ኢብኑ ቀይስ ያሉ የአጋሪዎቹ መሪዎች ረሱሉላህን ባዩ ቁጥር፦ «ይህም ነብይ እንደሆነና ጂብሪል ወደ እርሱ እንደሚመጣ ያስባል» እያሉ ያፌዙ ነበር። ሐቢቡል አክረም በዚህ እጅግ ባዘኑበት አንድ ቀን ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም መጥተው አንዳንድ ክቡር አንቀጾችን አመጡ። በትርጓሜ፦

«(መልዕክተኛዬ ሆይ!) በእርግጥ ከአንተ በፊት በተላኩ ነብያትም ላይ ተሳልቀዋል። በእነርሱ (በነብያቱ) ላይ የተሳለቁትንና ያላገጡትንም ለሽሙጣቸው ዋጋ መዓትና ቅጣት ከየአቅጣጫው ከበባቸው።»4 «እኛ በአንተ ላይ ከሚያላግጡት፣ ከአላሁ ተዓላ ጋር ሌላ አምላክ ከሚያደርጉት በእርግጥ እንበቃሃለን። በቅርቡ (የሚደርስባቸውን መጨረሻ) ያውቃሉ። በሚሉት (በአላህ በማጋራታቸው፣ ቁርኣን ከሪምን በመሳደባቸውና በአንተ ላይ የፌዝ ቃላት በመናገራቸው) ደረትህ እንደሚጠብና ውስጥህ እንደሚጨነቅ በእርግጥ እናውቃለን።»5

«አቡ ጀህል ሆይ! በአላህ እምላለሁ፤ ወይ ከዚህ ትመለሳለህ፣ ወይ አላሁ ተዓላ በራስህ ላይ መዓት ያወርዳል» ውዱ ነብያችን ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም

አንድ ቀን የፍጥረተ ዓለሙ ሱልጣን በካዕባ አል-ሙዐዘማ ጠዋፍ ሲያደርጉ ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም መጥተው፦ «እነርሱን (የሚያላግጡትን) እንድቀጣ ታዝዣለሁ» አሉ። ጥቂት ቆይቶ ወሊድ ኢብኑል ሙጊራ በፊታቸው አለፈ። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም፦ «ይህ የሚያልፈው እንዴት ያለ ሰው ነው?» ብለው ጠየቁ። ክቡር ነብያችንም፦ «እርሱ ከአላሁ ተዓላ ባሮች እጅግ ክፉዎቹ አንዱ ነው» አሉ። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ወደ ወሊድ እግር እያመለከቱ፦ «ቀጣሁት!» አሉ። ጥቂት ቆይቶ ዓስ ኢብኑ ዋኢል አለፈ። ስለ እርሱም ጠይቀው ያንኑ መልስ ባገኙ ጊዜ ወደ ሆዱ አመልክተው፦ «እርሱንም ልኩን አሳወቅሁት!» አሉ። አስወድ ኢብኑል ሙጠሊብ ሲያልፍ ወደ ዓይኖቹ፣ ዐብዱ የጉስን ሲያዩ ደግሞ ወደ ራሱ አመለከቱ። ሐሪስ ኢብኑ ቀይስ ሲያልፍም ወደ ሆዱ አመልክተው፦ «ሙሐመድ ሆይ! አላሁ ተዓላ ከእነዚህ ሰዎች ክፋት አዳነዎት። በቅርቡ እያንዳንዳቸው በመዓት ይመታሉ» አሉ።

የዓስ ኢብኑ ዋኢልን እግር እሾህ ወጋው። ምንም ያህል መድኃኒት ቢያዘጋጁለትም ለሕመሙ መፍትሔ አላገኙለትም። በመጨረሻም እግሩ እንደ ግመል አንገት አብጦ፦ «የሙሐመድ አላህ ገደለኝ!» እያለ እየጮኸ ሞተ።

አስወድ ኢብኑል ሙጠሊብ ዓይኖቹ ታወሩ። ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም ራሱን ከዛፍ ጋር አጋጭተው አጠፉት።

አስወድ ኢብኑ ዐብዱ የጉስ ባዲ ሰሙም በሚባል ስፍራ ሳለ ፊቱና አካሉ ፍጹም ጠቆረ። ወደ ቤቱ በመጣ ጊዜ አላወቁትም፤ ከበሩም አባረሩት። ከብስጭቱ የተነሣ ራሱን በቤቱ በር ላይ እያጋጨ ሞተ።

ሐሪስ ኢብኑ ቀይስ ጨዋማ ዓሣ በልቶ ነበር። ጥሙ እየበረታ ሄደ። ምንም ያህል ውኃ ቢጠጣ ጥሙ አልረካም። በመጨረሻም ፈነዳ። የወሊድ ኢብኑል ሙጊራንም ባት የብረት ቁራጭ ወጋው። ቁስሉ አልዳነም፤ ብዙ ደም አጣ፤ እርሱም፦ «የሙሐመድ አላህ ገደለኝ!» እያለ እየጮኸ ሞተ።

በዚህ መልኩ እያንዳንዳቸው የሥራቸውን ዋጋ አገኙ። በተጨማሪም አጋሪዎቹ በጀሀነም ለዘላለም እንደሚቆዩ በክቡር አንቀጾች ተገለጸ። አንድ ቀን ውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሐከም ኢብኑ አቢል ዓስን አገኙት። ከእርሱ ከተለዩ በኋላ ሐከም ከክቡር ረሱሉላህ ጀርባ እያላገጠ አፉን፣ ፊቱንና ሰውነቱን አወላገደ።

ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሐከም ያደረገውን በነብይነት ኑር አዩ፤ በዚያው ሁኔታ እንዲቀርም ዱዓ አደረጉ። በዚህ ጊዜ የሐከምን ሰውነት መንቀጥቀጥ ያዘው፤ እስከ ዕድሜው ፍጻሜ ድረስም እንዲሁ ቀረ።

በሶሓቦች ላይ የደረሰው ስቃይ

አጋሪዎቹ ክቡር ነብያችንን ብቻ አልነበረም የሚያሰቃዩት። ስመ ጥር ሶሓቦቻቸውንም (ረዲየላሁ ዐንሁም) ያሰቃዩ ነበር። በተለይ ድሆችንና ማንም የሌላቸውን መርጠው፣ አእምሮና ምናብ የማይችለውን ጭቆናና ግፍ ሁሉ ያለ ምንም ማመንታት በእነርሱ ላይ ይፈጽሙ ነበር። ስቃይ ከሁሉ በላይ የደረሰባቸው ቢላል አል-ሐበሺ፣ እመቤት ዚኒራ፣ ኸባብ ኢብኑል አረት፣ ዐማር ኢብኑ ያሲርና ቤተሰባቸው (ረዲየላሁ ዐንሁም አጅመዒን) ነበሩ። ከእነርሱ አንዳንዶቹን በፀሐይ ሙቀት በጋሉ ድንጋዮች ይተኩሷቸው፣ ሌሎቹን ደግሞ ያለ ምግብና ያለ ውኃ አስቀምጠው፦ «ከሙሐመድ ሃይማኖት ተመለስ!» እያሉ ያሰቃዩአቸው ነበር። እነርሱ ግን ይህን የማይቻል ስቃይ በትዕግሥት ተቋቁመው ከእስልምና ሃይማኖት ፈጽሞ አልተመለሱም።

አላህ አንድ ነው፣ አላህ አንድ ነው

ኡመያ ኢብኑ ኸለፍ የሚባል የአንድ አጋሪ ባሪያ የነበሩት ሰይዲና ቢላል በአቡበክር ሲዲቅ አማካይነት ሙስሊም ሆነው ነበር። ኡመያ ከአሥራ ሁለት ባሪያዎቹ መካከል ቢላልን አብልጦ ይወዳቸው ስለነበር የጣዖት ቤቱ ጠባቂ አድርጓቸው ነበር። ሰይዲና ቢላል ሙስሊም በሆኑ ጊዜ በጣዖት ቤቱ የነበሩትን ጣዖቶች ሁሉ ፊታቸውን ወደ መሬት አድርገው በሱጁድ ሁኔታ አስቀመጧቸው። ይህ ወሬ ኡመያ ዘንድ በደረሰ ጊዜ በታላቅ ድንጋጤ ተያዘ። አስጠርቶ፦ «ሙስሊም ሆነሃል አሉ። ለሙሐመድ ጌታ ትሰግዳለህ፤ እውነት ነው?» ብሎ ጠየቀ። ሰይዲና ቢላልም፦ «አዎ። ታላቅና የላቀ ለሆነው ለአላሁ ተዓላ እሰግዳለሁ» አሉ። ኡመያ ያልወደደውን ይህን መልስ ባገኘ ጊዜ ወዲያውኑ ማንገላታትና ማሰቃየት ጀመረ። ቀትር ላይ ፀሐይ ልክ አናት ላይ በደረሰች ጊዜ ልብሳቸውን አውልቆ በሙቀት የተቃጠሉ ድንጋዮችን በራቁት ሰውነታቸው ላይ እያኖረ ይተኩሳቸው ነበር። እንደ እሳት የሚያቃጥሉትን ድንጋዮች ከፊሉን በጀርባቸው፣ ከፊሉን ደግሞ በሆዳቸው ላይ ከከመረ በኋላ፦ «ከእስልምና ሃይማኖት ተመለስ!… በላትና በዑዛ ጣዖቶች እመን!» ይል ነበር። ሰይዲና ቢላልም፦ «አላሁ ተዓላ አንድ ነው! አላሁ ተዓላ አንድ ነው!» እያሉ ኢማናቸውን ይገልጹ ነበር።

ኡመያ ኢብኑ ኸለፍ ይህን ትዕግሥታቸውን ባየ ቁጥር ያብድ ነበር፤ በእሾህ ላይ እየጎተተ ሰውነታቸውን ያቆስልና ያሰቃያቸው ነበር። ሰይዲና ቢላል ከሰውነታቸው እንደ ቦይ የሚፈሰውን ደም ከቁብ ሳይቆጥሩ፦ «አላህ ሆይ! ከአንተ በሚመጣው ነገር ረክቻለሁ። አላህ ሆይ! ከአንተ በሚመጣው ነገር ረክቻለሁ» እያሉ በኢማናቸው ይጸኑ ነበር። ሰይዲና ቢላል ሁኔታቸውን እንዲህ ብለው ተርከዋል፦

«ያ ርኩሱ ኡመያ በቀን ሙቀት አስሮኝ፣ በሌሊትም ያሰቃየኝ ነበር። ሞቃት ቀን ነበር። እንደ ወትሮው እንደገና ማሰቃየት ጀመረ። ከእስልምና ሊመልሰኝ፦ ‹ጣዖቶቻችንን አምልክ! የሙሐመድን አላህ ካድ፣ ካድ፣ ካድ!› ባለ ቁጥር፦ ‹አላህ አንድ ነው! አላህ አንድ ነው!› እል ነበር። ቂሙን ለመወጣት በዚያ ቀን እጅግ ትልቅ ቋጥኝ በደረቴ ላይ አኖረ። በዚያን ጊዜ ራሴን ሳትኩ። ስነቃ በላዬ የነበረው ቋጥኝ ተነሥቶ፣ ፀሐይም ወደ ደመና ገብታ አየሁ። አላሁ ተዓላን አመሰገንኩ፤ ለራሴም፦ ‹ቢላል ሆይ! ከክብሩ የላቀው አላህ የሚመጣ ነገር ሁሉ መልካም ነው፤ ደስ የሚያሰኝ ነው› አልኩ።»

ኡመያ ኢብኑ ኸለፍ በሌላ ቀንም ቢላል አል-ሐበሺን ለማሰቃየት ወደ ውጭ አውጥቷቸው ነበር። ልብሳቸውን አውልቆ ቁምጣ ብቻ አስቀርቶ በሚያቃጥለው ሙቀት በጋለ አሸዋ ላይ አስተኛቸው፤ በላያቸውም ድንጋዮችን ከመረ። አጋሪዎቹ ተሰብስበው ከባድ ስቃይ ያደርሱባቸው ነበር፤ «ከሃይማኖትህ ካልተመለስክ እንገድልሃለን» ይሉም ነበር። ቢላል አል-ሐበሺ በዚህ የማይቻል ስቃይ ሥር ሆነው፦ «አላህ አንድ ነው! አላህ አንድ ነው!» ይሉ ነበር። በዚህ ጊዜ ውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በዚያ ያልፉ ነበር። የሰይዲና ቢላል አል-ሐበሺን ይህን ሁኔታ ባዩ ጊዜ እጅግ አዝነው፦ «የአላሁ ተዓላን ስም መጥራት ያድንሃል» አሉ።

ወደ ቤታቸው ከተመለሱ ጥቂት ቆይቶ ሰይዲና አቡበክር ወደ እርሳቸው መጡ። ቢላል አል-ሐበሺ የሚደርስባቸውን ስቃይ ለአቡበክር ሲዲቅ ተርከው፦ «እጅግ አዝኛለሁ» አሉ። ሰይዲና አቡበክር ወዲያውኑ ወደዚያ ሄዱ። አጋሪዎቹን፦ «በቢላል ላይ እንዲህ በማድረግ ምን ታተርፋላችሁ? ለእኔ ሽጡት» አሉ። እነርሱም፦ «ዓለም ሙሉ ወርቅ ብትሰጠን እንኳ አንሸጠውም። ነገር ግን ከባሪያህ ከዓሚር ጋር እንለውጠዋለን» አሉ። የሰይዲና አቡበክር ባሪያ ዓሚር የንግድ ሥራቸውን ይሠራ ነበር፤ ብዙ ገንዘብም ያስገኝ ነበር። ከግል ንብረቱ በተጨማሪ አሥር ሺህ የወርቅ ሳንቲም በእጁ ነበር። የሰይዲና አቡበክር ረዳት ሆኖ ሥራቸውን ሁሉ ያስኬድ ነበር። ነገር ግን ከሓዲ ነበር፤ በክህደቱም ጸንቶ ነበር። ሰይዲና አቡበክርም፦ «ዓሚርን ከንብረቱና ከገንዘቡ ሁሉ ጋር በቢላል ፈንታ ሰጥቻችኋለሁ» አሉ። ኡመያ ኢብኑ ኸለፍና ሌሎቹ አጋሪዎች እጅግ ተደስተው፦ «አቡበክርን አታለልነው» አሉ።

«(መልዕክተኛዬ ሆይ!) በእርግጥ ከአንተ በፊት በተላኩ ነብያትም ላይ ተሳልቀዋል። በእነርሱ (በነብያቱ) ላይ የተሳለቁትንና ያላገጡትንም ለሽሙጣቸው ዋጋ መዓትና ቅጣት ከየአቅጣጫው ከበባቸው» አንዓም: 10

ሰይዲና አቡበክር ወዲያውኑ በቢላል አል-ሐበሺ ላይ የነበሩትን ከባድ ድንጋዮች ጥለው አቆሟቸው። ቢላል አል-ሐበሺ ከደረሰባቸው ከባድ ስቃይ የተነሣ እጅግ ደክመው ነበር። እጃቸውን ይዘው በቀጥታ ወደ ውዱ ነብያችን ዘንድ አመጧቸውና፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ቢላልን ዛሬ ለአላህ ውዴታ ብዬ ነጻ አወጣሁት» አሉ። ክቡር ረሱሉላህ በዚህ እጅግ ተደሰቱ፤ ለሰይዲና አቡበክርም ብዙ ዱዓ አደረጉ። በዚያን ጊዜ ጂብሪል ዐለይሂ ሰላም አቡበክር ከጀሀነም የራቁ መሆናቸውን የሚያበሥሩትን የሱረቱ አል-ለይል አሥራ ሰባተኛውንና አሥራ ስምንተኛውን አንቀጾች አመጡ። በእነዚህ ክቡር አንቀጾች በትርጓሜ እንዲህ ተባለ፦ «(እንደ ሰይዲና አቡበክር) እጅግ አላህን የሚፈራ (ከሽርክና ከኃጢአት የሚጠበቅ)፣ በአላሁ ተዓላ ዘንድ ንጹሕ ለመሆን (መለኮታዊውንም ቃል ኪዳን ለማግኘት) ገንዘቡን በበጎ መንገድ የሚሰጥ ሰው ከእርሷ (ከጀሀነም) እንዲርቅ ተደርጓል።»

ያልተሰማ ስቃይ

ሰይዲና ኸባብ ኢብኑል አረትም ከሃይማኖታቸው እንዲመለሱ ግፍ ከተፈጸመባቸው ሰዎች አንዱ ነበሩ። ሰይዲና ኸባብም ማንም ያልነበራቸው ሲሆኑ ኡሙ አንማር የምትባል የአንዲት አጋሪ ሴት ባሪያ ነበሩ።

የሚጠብቃቸው ዘመድ ስላልነበራቸው አጋሪዎቹ ተሰብስበው የተባረከ ሰውነታቸውን አራቁተው በእሾህ ይቧጭሩት ነበር። አንዳንዴም በራቁት ሰውነታቸው ላይ የብረት ሸሚዝ አልብሰው በፀሐይ ሥር ያቆሟቸው ነበር። በፀሐይ ወይም በእሳት ያጋሏቸውን ድንጋዮች በራቁት ሰውነታቸው ላይ እየጫኑ፦ «ከሃይማኖትህ ተመለስ! ላትንና ዑዛን አምልክ!» ይሉ ነበር። ሰይዲና ኸባብ ግን በኢማናቸው ጸንተው፦ «ላ ኢላሀ ኢለላህ፣ ሙሐመዱን ረሱሉላህ» እያሉ ይቋቋሟቸው ነበር።

አጋሪዎቹ አንድ ቀን ተሰብስበው በአንድ አደባባይ እሳት አነደዱ። ሰይዲና ኸባብን አስረው ወደዚያ አመጧቸው። አራቁተውም በእሳቱ ላይ አስተኟቸው። ወይ ከሃይማኖታቸው ሊመልሷቸው፣ ወይ በእሳት ሊያቃጥሏቸው ነበር። በእሳቱ መካከል በጀርባቸው የተጋደሙት ሰይዲና ኸባብ፦ «አላህ ሆይ! ሁኔታዬን ታያለህ፤ ያለሁበትንም ታውቃለህ። በልቤ ያለውን ኢማን አጽናልኝ፤ ታላቅ ትዕግሥትንም ለግሰኝ!» እያሉ ዱዓ ያደርጉ ነበር። ከአጋሪዎቹ አንዱ በሰይዲና ኸባብ ደረት ላይ በእግሩ ረገጠ። ነገር ግን አላሁ ተዓላ የሚያምኑትን እንደሚጠብቅ አያውቁም ነበር።

ከብዙ ዓመታት በኋላ ስለዚህ ክስተት ኸባብን በጠየቋቸው ጊዜ ጀርባቸውን ገልጠው የቃጠሎውን ጠባሳ እያሳዩ፦ «እሳት አነደዱልኝ፤ ከዚያም እየጎተቱ ወደ ውስጡ ጣሉኝ። ያንን እሳት ያጠፋው የገዛ ሥጋዬ ብቻ ነበር» አሉ።

ሰይዲና ኸባብን በውጭ እንዲህ ሲያሰቃዩአቸው ሳለ፣ አሳዳሪያቸው ኡሙ አንማርም ከሃይማኖታቸው ልትመልሳቸው ብረት በእሳት አግላ በራሳቸው ላይ እየጫነች ትተኩሳቸው ነበር። እርሳቸው ግን ለሃይማኖታቸው ሲሉ ይህን ስቃይ ሁሉ ታገሡ፤ ያቀረቡላቸውንም አልፈጸሙም፤ ከኢማናቸውም አልተመለሱም።

አንድ ቀን ሰይዲና ኸባብ ወደ ውዱ ነብያችን ዘንድ ቀርበው፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! አጋሪዎቹ በውጭ ባገኙኝ ቦታ ሁሉ በእሳት ያቃጥሉኛል። በቤት ደግሞ አሳዳሪዬ ኡሙ አንማር በጋለ ብረት ራሴን ትተኩሰኛለች። ዱዓዎን በትሕትና እለምናለሁ!» አሉ። ከዚያም በጀርባቸውና በራሳቸው ላይ ያሉትን ቃጠሎዎች አሳዩ። ነብያችን በሁኔታቸው እጅግ አዘኑ። ከሃይማኖታቸው ላለመመለስ የሚቀበሉትን ስቃይና የሚደርስባቸውን ግፍ መቋቋም አቃታቸው፤ «ጌታዬ ሆይ! ኸባብን እርዳው!» ብለው ዱዓ አደረጉ። ክብሩ የላቀው አላህ የመልዕክተኛውን ዱዓ ወዲያውኑ ተቀበለ፤ ለኡሙ አንማርም ኃይለኛ የራስ ሕመም ሰጣት። ኡሙ አንማር በራስ ምታት እስከ ንጋት ድረስ ታቃስት ነበር። መድኃኒት እንዲሆን ራሷ በእሳት በጋለ ብረት እንዲተኮስ ነገሯት። በመጨረሻም ኸባብን ጠርታ የብረቱን ዘንግ በእሳት እንዲያግሉና ራሷን እንዲተኩሱ አዘዘች… ሰይዲና ኸባብም ራሷን በብረቱ ይተኩሱ ነበር…

በእስልምና የመጀመሪያ ቀናት አጋሪዎቹ ስለ ኸባብ ኢብኑል አረት ሁኔታ ብዙም ግድ አልነበራቸውም። ነገር ግን ቀን ባለፈ ቁጥር የሚያምኑት ሰዎች ቁጥር እየጨመረ ሄደ። በመጨረሻም ቢፈልጉም ባይፈልጉም ጉዳዩን በቁም ነገር ለመያዝ ተገደዱ። በዚህም በሰይዲና ኸባብ ላይ የሚያደርሱትን ስቃይ አበዙ፤ ያለ ልክ መቱ፣ ደበደቡ፣ አቆሰሉ፤ በስቃይ ላይ ስቃይ ጨመሩ…

ይህ ሁሉ ቢሆንም ሰይዲና ኸባብ ከኢማናቸው ቅንጣት ታህል አልተደራደሩም። ነገር ግን እንግልቱና ስቃዩ የማይቻል ሆኖ ነበር። የሆነውን ሁሉ ለፍጥረተ ዓለሙ ሰይድ አቅርበው፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ከምንቀበለው ስቃይ እንድንድን ዱዓ አያደርጉልንምን?» አሉ።

በዚህ ጊዜ ክቡር ረሱሉላህ እንዲህ አሉ፦ «ከእናንተ በፊት በነበሩት ኡማዎች ውስጥ ቆዳቸውና ሥጋቸው በብረት ማበጠሪያ የሚገፈፍና የሚፋቅ ሰዎች ነበሩ፤ ይህ ስቃይ እንኳ ከሃይማኖታቸው አልመለሳቸውም ነበር። ከአናታቸው ጀምሮ በመጋዝ ለሁለት ይሰነጠቁ ነበር፤ እነዚህ ስቃዮችም እንኳ ከሃይማኖታቸው አልመለሷቸውም ነበር። አላሁ ተዓላ ይህን ጉዳይ (እስልምናን) በእርግጥ ያጠናቅቀዋል። ከሃይማኖቶች ሁሉ በላይ ያደርገዋል፤ እስከዚያም ድረስ እንስሳውን ተቀምጦ ከሰንዓ እስከ ሐድረመውት ብቻውን የሚጓዝ ሰው ከአላሁ ተዓላ በስተቀር ማንንም አይፈራም፤ ስለ በጎቹም ከተኩላ ጥቃት በስተቀር ሌላ ስጋት አይኖረውም። እናንተ ግን ትቸኩላላችሁ።» ከዚያም ጀርባቸውን እየዳበሱ ለሰይዲና ኸባብ ዱዓ አደረጉ። ለነፍሳት ምግብና ፈውስ የሆኑት እነዚህ የረሱሉላህ ለስላሳ ቃላት የኸባብን ሕመም አስታገሡ።

በተለይ ወሰን ያለፈ አጋሪ የሆነው ዓስ ኢብኑ ዋኢል ለሰይዲና ኸባብ ብዙ ዕዳ ነበረበት። ሰይዲና ኸባብ ዕዳቸውን ለመጠየቅ ወደ እርሱ ሄዱ። ዓስ ኢብኑ ዋኢል ኸባብን፦ «ሙሐመድን እስካልካድክ ድረስ ዕዳህን አልከፍልህም» አለ። ሰይዲና ኸባብም፦ «በአላህ እምላለሁ፤ በሕይወቴ እንደማላደርገው ሁሉ፣ ከሞትኩ በኋላ ከቀብሬ በተነሣሁ ጊዜም ነብዬን ፈጽሞ አልክድም፤ አላስተባብልምም። ሁሉንም ነገር እተዋለሁ፤ ይህን ክህደት ግን ልፈጽም አልችልም» ብለው መለሱ። በዚህ ጊዜ ዓስ ኢብኑ ዋኢል፦ «ከሞትን በኋላ ዳግመኛ ሕያው እንሆናለን እንዴ? እንዲህ ያለ ነገር ካለ ያን ጊዜ ገንዘብም ልጆችም ይኖሩኛል። ዕዳዬን በዚያ ቀን እከፍልሃለሁ» አለ።

ዓስ ኢብኑ ዋኢል በተናገራቸው በእነዚህ ቃላት ምክንያት አላሁ ተዓላ በቁርኣን ከሪም በሱረቱ መርየም ከሰባ ሰባተኛው እስከ ሰባ ዘጠነኛው አንቀጽ ድረስ በትርጓሜ እንዲህ አለ፦ «(ሐቢቤ ሆይ!) አንቀጾቻችንን የካደውንና ‹በእርግጥ (በቂያማ ቀን) ገንዘብና ልጆች ይሰጡኛል› ያለውን ሰው (ዓስ ኢብኑ ዋኢልን) አየኸውን? የሩቁን ምሥጢር አውቋልን? ወይስ ከረሕማን ዘንድ ቃል ኪዳን ወስዷልን? አይደለም፤ እንዲህ አይደለም! የሚለውን እንጽፋለን (በቂያማ ቀን በእርሱ እንተሳሰበዋለን)፤ ቅጣቱንም እጅግ እናበዛለታለን።»

ራሳቸውን እስኪስቱ ድረስ የደረሰ ስቃይ

አጋሪዎቹ በማሰቃየት ሴትና ወንድ አይለዩም ነበር። ከመጀመሪያዎቹ ሙስሊሞች አንዷ የሆኑትና ማንም ያልነበራቸው እመቤት ዚኒራም ባሪያ ነበሩ። አጋሪዎቹ ሙስሊም መሆናቸውን ባወቁ ጊዜ እርሳቸውንም ከማሰቃየት ፈጽሞ ወደ ኋላ አላሉም። እመቤት ዚኒራ ላትና ዑዛ የተባሉትን ጣዖቶች እንዲያመልኩ ይገደዱ ነበር፤ ጉሮሯቸው ይታነቅ ነበር፤ መተንፈስ አቅቷቸው ራሳቸውን እስኪስቱ ድረስ ይሰቃዩ ነበር። ይህም ሆኖ ከሃይማኖታቸው ፈጽሞ አልተመለሱም፤ የሚሏቸውንም አልፈጸሙም። በተለይ አቡ ጀህል እጅግ ያሰቃያቸው ነበር። በዚህም ምክንያት የዚኒራ ዓይኖች ማየት አቆሙ። አንድ ጊዜ አቡ ጀህል፦ «አየሽ? ላትና ዑዛ ዓይንሽን አሳወሩት!» ባለ ጊዜ እመቤት ዚኒራ የኢማናቸው መገለጫ አድርገው እንዲህ አሉ፦ «አቡ ጀህል ሆይ! በአላህ እምላለሁ፤ ነገሩ አንተ እንደምትለው አይደለም። ላትና ዑዛ የምትላቸው ጣዖቶች ለምንም አይጠቅሙም፤ የሚያመልኳቸውንና የማያመልኳቸውን አያውቁም። ጌታዬ የዓይኔን ብርሃን ሊመልስልኝና ወደ ቀድሞ ሁኔታዬ ሊመልሰኝ በእርግጥ ይችላል።»

«(ቢላል ሆይ!) የአላሁ ተዓላን ስም መጥራት ያድንሃል» ሐዲስ ሸሪፍ

አቡ ጀህል በሰይደቲና ዚኒራ የማይናወጥ ኢማን ፊት ተደናግጦ ቀረ። አላሁ ተዓላ የዚኒራን ዱዓ ተቀበለ፤ ዓይኖቻቸውም ከቀድሞው ይበልጥ ማየት ጀመሩ። አቡ ጀህልና የቁረይሽ አጋሪዎች ይህን እያዩ በግትርነታቸው ጸኑ፤ አላመኑም። እንዲያውም፦ «ይህም የነብያቸው ድግምት ነው! በሙሐመድ መንገድ በሚሄዱት በእነዚህ ሞኞች አትደነቁምን? የሚሄዱበት መንገድ መልካምና እውነት ቢሆን ኖሮ ከእነርሱ በፊት እኛ እንከተለው ነበር። እንግዲህ ከእኛ በፊት አንዲት ባሪያ እውነቱን አገኘች ማለት ነውን?» አሉ።

በዚህ ጊዜ አላሁ ተዓላ የሱረቱ አል-አሕቃፍ አሥራ አንደኛውን አንቀጽ አወረደ። በትርጓሜ፦ «እነዚያ ከሓዲዎች ስለ አመኑት ሰዎች፦ ‹በእርሱ (በእስልምና) ውስጥ መልካም ነገር ቢኖር ኖሮ እነርሱ (ድሆቹና ምስኪኖቹ) በዚህ ጉዳይ አይቀድሙንም ነበር፤ ከእኛ በፊት ወደ እርሱ አይሮጡም ነበር› አሉ። በእርሱ (በቁርኣን ከሪም፣ እንደ ምእመናን) ስላልተመሩም (ቁርኣን ከሪምን ለማስተባበል)፦ ‹ይህ ቁርኣን ከሪም (ሙሐመድ የፈጠረው) ጥንታዊ ውሸት ነው› ይላሉ።»

ዳሩል አርቀም

ውዱ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) አጋሪዎቹ በሶሓቦቻቸው ላይ በሚፈጽሙት ግፍና ስቃይ እጅግ ያዝኑ ነበር። እስልምናን ለማስፋፋትና ለማስተማር አስተማማኝ ስፍራ አስፈላጊ ነበር። ሰይዳችን ለዚህ የተቀደሰ ተግባር የሰይዲና አርቀምን ቤት መረጡ።6 ይህ ቤት ከሶፋ ኮረብታ በስተ ምሥራቅ፣ በጠባብ መንገድ ውስጥ፣ ከፍ ባለ ስፍራ ላይ ነበር። ከዚያ ካዕባ አል-ሙዐዘማ በቀላሉ ይታይ ነበር። የቤቱ መግቢያና መውጫ የሚመጡትንና የሚሄዱትን ለመቆጣጠር እጅግ አመቺ ነበር። በተጨማሪም ሰይዲና አርቀም ከመካ መሪዎች አንዱ፣ ከፍተኛ ተሰሚነት ያላቸው ሰው ነበሩ። ሐቢቡል አክረም በዚህ ቤት ለሶሓቦቻቸው እስልምናን ያስረዱ ነበር። አዲስ ሙስሊም የሚሆኑ ሰዎች ወደዚህ መጥተው በእስልምና ይከበሩ ነበር፤ ለልቦች መድኃኒት የሆኑትን የክቡር ረሱሉላህን የተባረኩ ቃላት በማዳመጥም በረከት ያገኙ ነበር። ክቡር ነብያችንን ልክ በራሳቸው ላይ ወፍ እንዳረፈችና ቢናገሩ የምትበር ይመስል ትንፋሻቸውን ዋጥ አድርገው ያዳምጧቸው ነበር። የተባረኩ ቃላቶቻቸውን እንደሚጠጧቸው ያህል አንዲትም ቃል ሳያመልጣቸው በቃላቸው ይይዙ ነበር። ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ቀኖቻቸውን ለአርቀም ቤት መድበው ከጠዋት እስከ ማታ ሶሓቦቻቸውን በማነጽ ተጠምደው ነበር። ይህ ስፍራ የሙስሊሞች የመጀመሪያው ማዕከል፣ «ዳሩል ኢስላም» ነበር። የመጀመሪያዎቹ ሙስሊሞች እዚህ ይሰበሰቡ ነበር፤ በዚህም ከአጋሪዎቹ ክፋት ሁሉ ይጠበቁ ነበር።

እስከ ሞት የደረሰ ስቃይ

ዐማር ኢብኑ ያሲር እንዲህ ይተርካሉ፦ «ወደ ዳሩል አርቀም ሄጄ ረሱሉላህን አይቼ ሙስሊም ለመሆን እፈልግ ነበር። በበሩ ላይ ሰይዲና ሱሀይብን አገኘሁ። ‹እዚህ ምን ታደርጋለህ?› ብዬ ስጠይቀው እርሱም ያንኑ ጥያቄ ጠየቀኝ። እኔም፦ ‹ወደ ሰይዲና ሙሐመድ ዘንድ ገብቼ ቃላቸውን አዳምጬ ሙስሊም ለመሆን እፈልጋለሁ› አልኩ። እርሱም፦ ‹እኔም ለዚሁ ነበር የመጣሁት› አለ። አብረን ከፍ ወዳለውና ወደ ተከበረው ፊታቸው ገባን። እስልምናን አቀረቡልን። በፍቅር ሙስሊም ሆንን።»7

ዐማር እስልምናቸውን በግልጽ ከማሳወቅ ወደ ኋላ ከማይሉ ሙጃሂዶች አንዱ ነበሩ። ከሃይማኖታቸው ላለመመለስ እጅግ ከባድ ስቃዮችን ይታገሡ ነበር። አጋሪዎቹ ብቻቸውን ባገኟቸው ጊዜ የመካ ቋጥኞች ወዳሉበት ረምዳ ወደሚባል ስፍራ ይወስዷቸው፣ ልብሳቸውን አውልቀው የብረት ሸሚዝ ያለብሷቸው ነበር።

በዚህ ሁኔታ በሚያቃጥለው ፀሐይ ሥር ያቆሟቸውና ያሰቃዩአቸው ነበር። አንዳንዴም ጀርባቸው በእሳት ይተኮስ ነበር፤ ማብቂያ የሌለው ስቃይም ይደርስባቸው ነበር። በእያንዳንዱ ጊዜ፦ «ካድ!… ካድ!… ላትንና ዑዛን አምልክና ዳን!…» ይሉ ነበር። ሰይዲና ዐማር ይህን የማይቻል ስቃይ በታላቅ ትዕግሥት ተቋቁመው፦ «ጌታዬ አላህ ነው፤ ነብዬ ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ናቸው» ብለው ይመልሱ ነበር። አጋሪዎቹ በዚህ ይበልጥ ተበሳጭተው በሙቀት የጋሉ ቋጥኞችን በደረታቸው ላይ ያኖሩ ነበር፤ አንዳንዴም ጉድጓድ ውስጥ ጥለው በውኃ ሊያሰጥሟቸው ይሞክሩ ነበር። አንድ ቀን ዐማር ኢብኑ ያሲር ወደ ውዱ ነብያችን ዘንድ በመቅረብ በተከበሩ ጊዜ፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! አጋሪዎቹ የሚያደርሱብን ስቃይ ጣሪያ ላይ ደርሷል» አሉ። ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ለሰይዲና ዐማር ሁኔታ አዘኑ፤ «አቡል የቅዛን ሆይ! ታገሥ!» ካሉ በኋላ እንዲህ ብለው ዱዓ አደረጉ፦ «ጌታዬ ሆይ! ከዐማር ቤተሰብ ማንንም የጀሀነምን ቅጣት አታቅምስ!»

የመጀመሪያው ሸሂድ፣ የመጀመሪያው ደም

የሰይዲና ዐማር አባት ያሲር፣ እናታቸው ሱመያና ወንድማቸው ዐብዱላህ ከመላው ቤተሰብ ጋር ሙስሊም ሆነው ነበር። አጋሪዎቹ በሰይዲና ዐማር ላይ ከሚያደርሱት ስቃይ የበለጠውን በእናታቸው፣ በአባታቸውና በወንድማቸው ላይ ያደርሱ ነበር። በሚያሰቃዩአቸው ጊዜ የክህደት ቃላትን ሊያናግሯቸው ይፈልጉ ነበር፤ እነርሱ ግን፦ «ቆዳችንን ብትገፉ፣ ሥጋችንንም ቁራጭ ቁራጭ ብትከትፉ አንሰማችሁም» ብለው ይመልሱ ነበር፤ «ላ ኢላሀ ኢለላህ፣ ሙሐመዱን ረሱሉላህ» ይሉም ነበር። አንድ ጊዜ በጥሓ በሚባል ስፍራ የያሲር ቤተሰብ በአንድነት ሲሰቃዩ ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በዚያ ያልፉ ነበር። የሶሓቦቻቸውን የማይቻል ስቃይ ባዩ ጊዜ እጅግ አዘኑ። ሰይዲና ያሲር፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! ዘመናችን ሁልጊዜ እንዲህ በስቃይ ያልፋልን?» ብለው በጠየቁ ጊዜ ሰይዳችን፦ «የያሲር ቤተሰብ ሆይ! ታገሡ! የዐማር ቤተሰብ ሆይ! ደስ ይበላችሁ! ያለ ጥርጥር የምንዳችሁ ስፍራ ጀነት ነው» አሉ። በሌላ ቀን የመካ አጋሪዎች ዐማርን በእሳት ያንገላቷቸውና ያሰቃዩአቸው ነበር። ክቡር ረሱሉላህ ወደዚያ መጥተው፦ «እሳት ሆይ! ለኢብራሂም (ዐለይሂ ሰላም) እንደሆንክ ሁሉ ለዐማርም ቀዝቃዛና ሰላም ሁን!» አሉ። በኋላ ዐማር ጀርባቸውን በገለጡ ጊዜ የእሳቱ ምልክት ይታይ ነበር። ይህ ምልክት ከረሱሉላህ ዱዓ በፊት የነበረ ነው። የያሲርን ቤተሰብ እንደገና ባሰቃዩበት አንድ ቀን ሰይዲና ያሲርንና ልጃቸውን ሰይዲና ዐብዱላህን በቀስት ገደሏቸው፤ ሸሂድም ሆኑ። አቡ ጀህል የሰይደቲና ሱመያን የተባረኩ እግሮች በገመድ አሳሰረ። በገመዶቹ ጫፎች ሁለት ግመሎችን አሳስሮ ወደ ተቃራኒ አቅጣጫዎች በማስነዳት ሰይደቲና ሱመያን አስገነጣጠለ፤ ሸሂድም ሆኑ። ርኅራኄ የሌለው፣ ጨካኙና በዳዩ አቡ ጀህልና ሌሎቹ አጋሪዎች የያሲርን ቤተሰብ በስቃይ ሸሂድ ማድረጋቸውን ክቡር ነብያችንና ሶሓቦች (ዐለይሂሙ ሪድዋን) በሰሙ ጊዜ እጅግ አዘኑ። ይህ ክስተት ሶሓቦች እርስ በርሳቸው ይበልጥ እንዲተሳሰሩና እንዲጠናከሩ ምክንያት ሆነ።8 ሶሓቦች ሶላት ለመስገድ በፈለጉ ጊዜ ማንም ወደሌለባቸው ስፍራዎች ሄደው ዒባዳቸውን በምሥጢር ይፈጽሙ ነበር። እንዲህ ባለ አንድ ቀን ሰዕድ ኢብኑ አቢ ወቃስ፣ ሰዒድ ኢብኑ ዘይድ፣ ዐብዱላህ ኢብኑ መስዑድ፣ ዐማር ኢብኑ ያሲርና ኸባብ ኢብኑል አረት ከመካ ሸለቆዎች በአንዱ አቡ ዱብ በሚባል ስፍራ ሶላት ይሰግዱ ነበር። በዚያን ጊዜ ይከታተሏቸው የነበሩት አኽነስ ኢብኑ ሸሪቅና አንዳንድ አጋሪዎች ወደ እነርሱ መጥተው በዒባዳቸው ማላገጥና ማንቋሸሽ ጀመሩ። ይህን መታገሥ ያቃታቸው ሰይዲና ሰዕድ ኢብኑ አቢ ወቃስና ጓደኞቻቸው በአጋሪዎቹ ላይ ተነሡ። ሰይዲና ሰዕድ በእጃቸው የገባውን የግመል አጥንት ከከሓዲዎቹ የአንዱን ራስ መተው ፈነከቱ። አጋሪዎቹ ፈርተው ሸሹ። በዚህም ሙስሊሞች ለመጀመሪያ ጊዜ የከሓዲ ደም አፈሰሱ።

«አቡ ጀህል ሆይ! በአላህ እምላለሁ፤ ነገሩ አንተ እንደምትለው አይደለም። ላትና ዑዛ የምትላቸው ጣዖቶች ለምንም አይጠቅሙም፤ የሚያመልኳቸውንና የማያመልኳቸውን አያውቁም። ጌታዬ የዓይኔን ብርሃን ሊመልስልኝና ወደ ቀድሞ ሁኔታዬ ሊመልሰኝ በእርግጥ ይችላል» እመቤት ዚኒራ (ረዲየላሁ ዐንሃ)

ሰይዲና አቡ ዘር አል-ጊፋሪ ሙስሊም መሆናቸው

ሰዎች አንድ በአንድ ወደ ቅኑ መንገድ ይመሩ ነበር፤ የእስልምና ኑርም ከመካ ውጭ እየተስፋፋ ዓለምን ማብራት ጀመረ። የእስልምናን መገለጥና መስፋፋት ወሬ በመስማታቸው አጋሪዎቹ ይህን ለማገድ ማንኛውንም መንገድ ይጠቀሙ ነበር። በመጨረሻም ይህ ወሬ የበኑ ጊፋር ጎሳ ዘንድም ደረሰ። አቡ ዘር አል-ጊፋሪ ይህን ወሬ እንደሰሙ ወንድማቸውን ኡነይስን ወደ መካ ልከው ጉዳዩን እንዲያጣሩ ጠየቋቸው። ኡነይስ ወደ መካ ሄደው በክቡር ነብያችን ሸንጎ ተገኙ። በአድናቆት ተሞልተው ተመለሱ። ወንድማቸው ሰይዲና አቡ ዘር፦ «ምን ወሬ አመጣህ?» ብለው በጠየቁ ጊዜ፦ «ወንድሜ ሆይ! በአላህ እምላለሁ፤ ሁልጊዜ በጎውንና መልካሙን የሚያዝዙና ከክፉ የሚከለክሉ እጅግ የላቁ ሰው አየሁ» አሉ። አቡ ዘር አል-ጊፋሪ፦ «ታዲያ ሰዎች ስለ እርሳቸው ምን ይላሉ?» ባሉ ጊዜ በዘመኑ ከታወቁ ገጣሚዎች አንዱ የሆኑት ወንድማቸው ኡነይስ እንዲህ ብለው መለሱ፦ «‹ገጣሚ ነው፣ ጠንቋይ ነው፣ ድግምተኛ ነው› ይላሉ። ነገር ግን ቃላቸው የጠንቋዮችንና የድግምተኞችን ቃል አይመስልም። በተጨማሪም የሚናገሩትን ከገጣሚዎች ልዩ ልዩ ግጥሞች ጋር አነጻጸርኩት። እነርሱንም አይመስልም። አቻ የሌላቸው እነዚህ ቃላት በማንም ሰው ቃል ሊለኩ አይችሉም። በአላህ እምላለሁ፤ እኚያ ሰው እውነቱን ያሳውቃሉ፤ ትክክለኛውን ይናገራሉ። በእርሳቸው የማያምኑ ውሸታሞችና በጥመት ውስጥ ያሉ ናቸው።» አቡ ዘር አል-ጊፋሪ በዚህ ወሬ ወደ መካ ሄደው ክቡር ነብያችንን አይተው ሙስሊም ለመሆን ወሰኑ። በእጃቸው በትርና ጥቂት ስንቅ ይዘው በጉጉት የመካን መንገድ ያዙ። መካ በደረሱ ጊዜ ስለ ጉዳያቸው ለማንም አልተናገሩም፤ ምክንያቱም አጋሪዎቹ በክቡር ነብያችንና አዲስ ሙስሊም በሆኑት ላይ ኃይለኛ ጠላትነት ያሳዩ፣ ስቃያቸውንም እያበዙ ነበር። በተለይ ማንም የሌላቸውን ሙስሊሞችና እንግዶችን እጅግ ያሰቃዩ ነበር። አቡ ዘር በመካ ማንንም አያውቁም ነበር። እንግዳና ባዕድ ነበሩ። ስለዚህ ማንንም ምንም አልጠየቁም። በካዕባ አጠገብ ረሱሉላህን ለማየት አጋጣሚ ይጠብቁ ነበር፤ የት እንዳሉ ለማወቅም ምልክት ይፈልጉ ነበር። ወደ ማታ ገደማ ወደ አንድ መንገድ ጥግ ገለል አሉ። ሰይዲና ዐሊይ አቡ ዘርን አዩአቸው። እንግዳ መሆናቸውን ተረድተው ወደ ቤታቸው ወሰዷቸው። ሰይዲና ዐሊይ ሁኔታቸውን ስላልጠየቋቸው አቡ ዘርም ምሥጢራቸውን አልገለጡም። ሲነጋ እንደገና ወደ ካዕባ ሄዱ። እስከ ማታ ቢዞሩም ፍላጎታቸውን ማግኘት አልቻሉም። ወደ ቀድሞው ስፍራ ሄደው ተቀመጡ። ሰይዲና ዐሊይ በዚያች ሌሊትም እንደገና በዚያ ያልፉ ነበር። «ይህ ምስኪን አሁንም ቤቱን አላገኘም» ብለው እንደገና ወሰዷቸው። በማለዳ እንደገና ወደ በይቱላህ ሄደው ወደተቀመጡበት ጥግ ገለል አሉ። ሰይዲና ዐሊይ እንደገና ወደ ቤታቸው ጋበዟቸው። በዚህ ጊዜ ከየት እንደመጡና ለምን እንደመጡ ጠየቋቸው። ሰይዲና አቡ ዘርም፦ «ትክክለኛ መረጃ እንደምትሰጠኝ ጽኑ ቃል ከገባህልኝ እነግርሃለሁ» አሉ። ሰይዲና ዐሊይ፦ «ንገረኝ፤ ጉዳይህን ለማንም አልገልጥም» ባሉ ጊዜ አቡ ዘር አል-ጊፋሪ፦ «እዚህ አንድ ነብይ መነሣታቸውን ሰማሁ። ከእርሳቸው ጋር ለመነጋገርና እርሳቸውን ለማግኘት መጣሁ» አሉ። ሰይዲና ዐሊይም፦ «ትክክለኛውን አገኘህ፤ ብልህነትም አደረግህ። አሁን እኔ ወደ እኚያ ሰው ዘንድ እሄዳለሁ። ተከተለኝ፤ እኔ የምገባበትን ቤት አንተም ግባ። በመንገድ ላይ አንድ ሰው ሊጎዳህ እንደሆነ ከተረዳሁ ጫማዬን የማስተካክል መስዬ እቆማለሁ። ያን ጊዜ እኔን ሳትጠብቅ አልፈህ ሂድ» አሉ። አቡ ዘር አል-ጊፋሪ ሰይዲና ዐሊይን ተከተሉ። በመጨረሻም የክቡር ነብያችንን የተባረከ ፊት በማየት ተከበሩ፤ «አሰላሙ ዐለይኩም» ብለውም ሰላምታ አቀረቡ።

«የያሲር ቤተሰብ ሆይ! ታገሡ! የዐማር ቤተሰብ ሆይ! ደስ ይበላችሁ! ያለ ጥርጥር የምንዳችሁ ስፍራ ጀነት ነው» ሐዲስ ሸሪፍ

ይህ ሰላምታ በእስልምና የተሰጠ የመጀመሪያው የሰላም ሰላምታ ነበር፤ አቡ ዘር አል-ጊፋሪም እንዲህ ብለው ሰላምታ የሰጡ የመጀመሪያው ሰው ሆኑ። ክቡር ነብያችን ሰላምታቸውን መልሰው፦ «የአላሁ ተዓላ እዝነት በአንተ ላይ ይሁን» አሉ። ከዚያም ክቡር ነብያችን፦ «አንተ ማን ነህ?» ብለው ጠየቁ። እርሳቸውም፦ «እኔ ከጊፋር ጎሳ ነኝ» አሉ። «ከመቼ ጀምሮ እዚህ ነህ?» አሉ። «ከሦስት ቀንና ከሦስት ሌሊት ጀምሮ እዚህ ነኝ።» «ማን አበላህ?» ባሉ ጊዜ፦ «ከዘምዘም በስተቀር የሚበላም የሚጠጣም ነገር አላገኘሁም። ዘምዘምን በጠጣሁ ቁጥር ምንም ረሃብና ጥም አልተሰማኝም» አሉ። ነብያችንም፦ «ዘምዘም የተባረከ ነው። የተራበውን ያጠግባል» አሉ። ከዚህ በኋላ አቡ ዘር አል-ጊፋሪ ክቡር ነብያችንን፦ «እስልምናን ያሳውቁኝ» አሉ። ነብያችን የሸሃዳን ቃል አነበቡላቸው፤ እርሳቸውም ደግመው በእስልምና ተከበሩ፤ ከመጀመሪያዎቹ ሙስሊሞች መካከልም ተቀላቀሉ።9 ሰይዲና አቡ ዘር አል-ጊፋሪ ሙስሊም ከሆኑ በኋላ ነብያችንን፦ «የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! እርስዎን እውነተኛ ነብይ አድርጎ በላከው በክብሩ የላቀው አላህ እምላለሁ፤ ይህን በአጋሪዎቹ መካከል በግልጽ እናገራለሁ» አሉ። ወደ ካዕባ ሄደው በታላቅ ድምፅ፦ «የቁረይሽ ሕዝብ ሆይ! አሽሀዱ አን ላ ኢላሀ ኢለላህ ወአሽሀዱ አነ ሙሐመደን ዐብዱሁ ወረሱሉሁ – ከአላሁ ተዓላ በስተቀር አምላክ እንደሌለና ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ባሪያውና መልዕክተኛው እንደሆኑ እመሰክራለሁ» አሉ። ይህን የሰሙ አጋሪዎች ወዲያውኑ በላያቸው ላይ ተረባረቡ። በድንጋይ፣ በዱላና በአጥንት ቁርጥራጭ እየመቱ በደም አጥለቅልቀው ተዉአቸው። ይህን ያዩት ሰይዲና ዐባስ፦ «ይህን ሰው ተዉት፤ ልትገድሉት ነው! እርሱ የንግድ ቅፍለታችሁ በሚያልፍበት መንገድ ላይ ከሚኖር ጎሳ ነው። ከእንግዲህ በዚያ እንዴት ልታልፉ ነው?» አሉ። በዚህም ሰይዲና አቡ ዘርን ከአጋሪዎቹ እጅ አዳኗቸው። አቡ ዘር በእስልምና በመከበራቸው በተሰማቸው ደስታ በስፍራቸው መቆየት አልቻሉም። በማግሥቱ እንደገና በካዕባ አጠገብ የሸሃዳን ቃል በታላቅ ድምፅ እየጮኹ ተናገሩ። አጋሪዎቹ በዚህ ጊዜም ደበደቧቸው፤ መሬት ላይ ወደቁ። ሰይዲና ዐባስ እንደገና ደርሰው ከእጃቸው አዳኗቸው። ክቡር ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ሰይዲና አቡ ዘር አል-ጊፋሪ ወደ አገራቸው ተመልሰው በዚያ እስልምናን እንዲያስፋፉ አዘዙ። በዚህ ትእዛዝ ወደ ጎሳቸው ተመልሰው የአላሁ ተዓላን አንድነትና ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም የእርሱ መልዕክተኛ መሆናቸውን አስረዱ። ያሳወቁት ነገር እውነትና ትክክል መሆኑን፣ የሚያመልኳቸው ጣዖቶች ግን ከንቱ፣ ባዶና ትርጉም የለሽ መሆናቸውን ተናገሩ። ከሚያዳምጣቸው ሕዝብ ከፊሉ መቃወም ጀመረ። በዚህ ጊዜ የጎሳው አለቃ ሐፋፍ የሚጮኹትን ዝም አሰኝቶ፦ «ቆዩ፤ እስኪ የሚነግረንን እንስማ» አለ። በዚህም ሰይዲና አቡ ዘር እንዲህ ብለው ቀጠሉ፦ «ሙስሊም ከመሆኔ በፊት አንድ ቀን ኑህም ወደሚባለው ጣዖት ሄጄ በፊቱ ወተት አስቀመጥኩ። አንድ ውሻ ቀርቦ ወተቱን ሲጠጣና በጣዖቱ ላይ ሲያረክስ አየሁ። ጣዖቱ ይህን ለመከልከል ኃይል እንደሌለው በእርግጠኝነት ተረዳሁ። ውሻ እንኳ ያዋረደውን ጣዖት ማምለክ እንዴት ደስ ያሰኛችኋል? ይህ እብደት አይደለምን? እነሆ የምታመልኩት ይህ ነው።» ሁሉም አንገታቸውን ደፍተው ቆሙ። ከመካከላቸው አንዱ፦ «ታዲያ የምትለው ነብይ ምን ያሳውቃል? እውነት እንደሚናገር እንዴት ተረዳህ?» ባለ ጊዜ ሰይዲና አቡ ዘር በታላቅ ድምፅ እንዲህ አሉ፦ «አላሁ ተዓላ አንድ መሆኑን፣ ከእርሱ በስተቀር አምላክ እንደሌለ፣ እርሱ ሁሉንም ነገር የፈጠረና የሁሉም ነገር ባለቤትና ጌታ መሆኑን ያሳውቃሉ… ሰዎችን በእርሱ እንዲያምኑ ይጠራሉ… ወደ በጎነት፣ ወደ መልካም ስነ ምግባርና ወደ መረዳዳት ይጋብዛሉ። ሴት ልጆችን በሕይወት መቅበርና የምትፈጽሙትን ሌላውን ክፋት፣ በደልና ግፍ ሁሉ ምን ያህል አስጸያፊ እንደሆነና ከእነዚህ መራቅ እንደሚገባ ያሳውቃሉ።» እስልምናንም በሰፊው አብራሩ። ጎሳቸው ያለበትን ጥመት አንድ በአንድ ዘረዘሩ። ከዚያም ጉዳታቸውንና አስጸያፊነታቸውን አስረዱ።

ከሚያዳምጧቸው መካከል በጎሳው አለቃ በሐፋፍና በገዛ ወንድማቸው በኡነይስ መሪነት እጅግ ብዙ ሰዎች ሙስሊም ሆኑ።10

በካዕባ ቁርኣን ከሪም በግልጽ መነበቡ

ሶሓቦች አንድ ቀን ገለል ባለ ስፍራ ተሰብስበው ይነጋገሩ ነበር። እንዲህም አሉ፦ «በአላህ እምላለሁ፤ ከረሱሉላህ በስተቀር ለእነዚህ የቁረይሽ አጋሪዎች ቁርኣን ከሪምን በግልጽ ያሰማ ማንም ሰው እስካሁን አልተገኘም። ቁርኣን ከሪምን በግልጽ አንብቦ የሚያሰማቸው ሰው አለን?» በዚያም ሰይዲና ዐብዱላህ ኢብኑ መስዑድ ነበሩ። «እኔ አሰማቸዋለሁ» አሉ። አንዳንድ ሶሓቦች፦ «ዐብዱላህ ሆይ! አጋሪዎቹ እንዳይጎዱህ እንፈራለን። እኛ የምንፈልገው ሲያስፈልግ ከአጋሪዎቹ የሚጠብቁት ወገንና ጎሳ ያለውን ሰው ነው» ባሉ ጊዜ፦ «እናንተ ብቻ ፍቀዱልኝ፤ ልሂድ። ክብሩ የላቀው አላህ ይጠብቀኛል» ብለው አጥብቀው ጠየቁ። በማግሥቱ ረፋድ ላይ ወደ መቃሙ ኢብራሂም ደረሱ። አጋሪዎቹ በዚያ ተሰብስበው ነበር። ኢብኑ መስዑድ ቆመው የተባረከውን ቢስሚላህ አሉ፤ ሱረቱ አር-ረሕማንን ማንበብም ጀመሩ። አጋሪዎቹ እርስ በርሳቸው፦ «የኡሙ ዐብድ ልጅ ምን እያለ ነው? ሙሐመድ ያመጣውን ነገር እያነበበ መሆን አለበት» ብለው ወደ እርሳቸው ገሠገሡ። በቡጢ፣ በእርግጫና በጥፊ ፊታቸውንና ዓይኖቻቸውን በሰንበር አሳብጠው እንዳይታወቁ አደረጓቸው። እርሳቸው ግን በጥፊና በቡጢ ሥር ሆነው ማንበባቸውን ቀጠሉ። ፊታቸውና ዓይኖቻቸው በቁስልና በሰንበር ተሸፍነው ወደ ሶሓቦች ተመለሱ። ሶሓቦች በዚህ እጅግ አዝነው፦ «ይህ እንደሚደርስብህ ቀድመን ፈርተን ነበር። በመጨረሻም የፈራነው ደረሰብህ» አሉ። ዐብዱላህ ኢብኑ መስዑድ ግን ፈጽሞ አላዘኑም ነበር። «የአላሁ ተዓላን ጠላቶች እንደ ዛሬ ደካማ ሆነው አይቻቸው አላውቅም። ከፈለጋችሁ ነገ ጠዋት ደግሞ ያንኑ ያህል ላሰማቸው እችላለሁ» አሉ። ሶሓቦችም፦ «አይ፣ ይህ ይበቃሃል። ለእነዚያ ጨካኝ ከሓዲዎች የሚጠሉትን ነገር አሰማሃቸው» አሉ።11

ጡፈይል ኢብኑ ዐምር ሙስሊም መሆናቸው

ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በመካ እስልምናን በግልጽ ማስፋፋት በጀመሩባቸው ዓመታት ሌት ተቀን ሰዎችን ይመክሩ ነበር፤ ወደ እስልምና ሃይማኖትም ይጋብዟቸው ነበር። የመካ አጋሪዎች የክቡር ረሱሉላህን እነዚህን ጥረቶች ከንቱ ለማድረግ ይደክሙ ነበር። እርሳቸው የሚያስረዱትን ተቀብለው ላመኑት ሁሉ ማንኛውንም ውሸት፣ ስም ማጥፋትና ስቃይ ተገቢ አድርገው ይቆጥሩ ነበር። ከክቡር ነብያችን ጋር የተገናኘን ወይም የተነጋገረን ሰው ካዩ ወዲያውኑ ወደ እርሱ ሄደው እንዳያዳምጣቸውና የሚያስረዱትን እንዳያምን ማንኛውንም ዘዴና ውሸት ይጠቀሙ ነበር። ከውጭ ወደ መካ የሚመጡትን ከእርሳቸው ጋር እንዳይገናኙ ለማድረግ የቻሉትን ሁሉ ከማድረግ ወደ ኋላ አይሉም ነበር። ሙስሊሞች በችግር ውስጥ በነበሩበትና ከከሓዲዎች ስቃይ በሚቀበሉበት ጊዜ ጡፈይል ኢብኑ ዐምር አድ-ደውሲ ወደ መካ መጡ። ይህን ያዩ የአጋሪዎቹ መሪዎች ወደ እርሳቸው ሄደው እንዲህ አሉ፦ «ጡፈይል ሆይ! ወደ አገራችን መጥተሃል። በመካከላችን የተነሣው ያ የዐብዱልሙጠሊብ ወላጅ አልባ ልጅ ብዙ አስገራሚ ሁኔታዎች አሉት። የሚናገራቸው ቃላት እንደ ድግምት ናቸው። ልጅን ከአባቱ፣ ወንድምን ከወንድሙ፣ ባልን ከሚስቱ ይለያል! ባመጣቸው ሐሳቦች ሁሉን ነገር ያተራምሳል። ቃሉን የሰማ ልጅ ወደ አባቱ አይመለከትም፤ እርሱን ይከተላል። ከእንግዲህ ማንም ማንንም አይሰማም፤ ሙስሊምም ይሆናሉ። በእኛ ላይ የደረሰው ይህ የመለያየት መዓት በአንተና በወገንህ ላይም እንዳይደርስ እንፈራለን። ምክራችን ይሁንህ፤ ከእርሱ ጋር በፍጹም አትነጋገር! ለእርሱ ምንም ቃል አትናገር፤ ቃሉንም አትስማ። ለሚያወራው ጆሮ አትስጥ! እጅግ ተጠንቀቅ። እዚህም ብዙ አትቆይ። ወዲያውኑ ተመልሰህ ሂድ!» ከዚያ በኋላ የሆነውን ጡፈይል ኢብኑ ዐምር እንዲህ ይተርካሉ፦

«በአላህ እምላለሁ፤ እኚያ ሰው እውነቱን ያሳውቃሉ፤ ትክክለኛውን ይናገራሉ። በእርሳቸው የማያምኑ ውሸታሞችና በጥመት ውስጥ ያሉ ናቸው» ሰይዲና ኡነይስ አል-ጊፋሪ (ረዲየላሁ ዐንሁ)

«እምላለሁ፤ ይህን ነገር ደጋግመው ስለነገሩኝ በመጨረሻ ከእርሳቸው ጋር ላለመነጋገርና ቃላቸውን በፍጹም ላለማዳመጥ ወሰንኩ። እንዲያውም ወደ ካዕባ በገባሁ ጊዜ ምናልባት ቃላቸውን እሰማለሁ ብዬ ስለ ሰጋሁ ለጥንቃቄ ጆሮዎቼን በጥጥ እንኳ ደፍኜ ነበር። በማግሥቱ ጠዋት ወደ ካዕባ ሄድኩ። መልዕክተኛው ዐለይሂ ሰላም በዚያ ሶላት ሲሰግዱ አየሁ። ወደ እርሳቸው ቅርብ በሆነ ስፍራ ቆምኩ። በክብሩ የላቀው አላህ ጥበብ ከሚያነቡት ከፊሉ ጆሮዬ ደረሰ። የሰማኋቸው ቃላት እንዴት ያማሩ ነበሩ! ለራሴም እንዲህ አልኩ፦ ‹እኔ መልካሙን ከክፉው መለየት የማይችል ሰው አይደለሁም። ደግሞም ገጣሚ ነኝ። የዚህን ሰው ቃል ለምን አላዳምጥም? ቃሉን መልካም ሆኖ ካገኘሁት እቀበለዋለሁ፤ ካልተስማማኝ እተወዋለሁ።› በአንድ ቦታ ተደብቄ ረሱሉላህ ሶላታቸውን ጨርሰው ወደ ቤታቸው እስኪሄዱ ድረስ በዚያ ጠበቅሁ። ከዚያም ተከተልኳቸው። ወደ ቤታቸው በገቡ ጊዜ እኔም ገባሁና እንዲህ አልኩ፦ ‹ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ሆይ! ወደዚህ አገር በመጣሁ ጊዜ ወገንዎ እንዲህና እንዲህ አሉኝ… ከእርስዎ እንድርቅ ፈለጉ። ቃልዎን ላለመስማት ከፍርሃቴ የተነሣ ጆሮዎቼን በጥጥ ደፈንኩ። ነገር ግን አላሁ ተዓላ ከሚያነቡት ከፊሉን አሰማኝ። እጅግ ያማረ ሆኖ አገኘሁት። አሁን የሚሉኝን ያሳውቁኝ! ለመቀበል ዝግጁ ነኝ።› ክቡር ረሱሉላህ እስልምናን አስረዱኝ፤ ከቁርኣን ከሪምም ከፊሉን አነበቡልኝ። እምላለሁ፤ በሕይወቴ ከዚህ የበለጠ ያማረ ቃል ሰምቼ አላውቅም። ወዲያውኑ የሸሃዳን ቃል ተናግሬ ሙስሊም ሆንኩ። በዚያን ጊዜ እንዲህ አልኩ፦ ‹የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! እኔ በወገኔ ዘንድ ቃሌ የሚሰማ፣ የተከበርኩ ሰው ነኝ። ከእነርሱ ማንም ከቃሌ አይወጣም። ልሂድና እነርሱንም ወደ እስልምና ሃይማኖት ልጥራቸው። አላሁ ተዓላ ለእኔ ምልክትና ከራማ እንዲሰጠኝ ዱዓ ያድርጉልኝ! ያ ምልክትም ወገኔን ወደ እስልምና በምጠራበት ጊዜ ቀላልነትና እርዳታ ይሁንልኝ!› በዚህ ልመናዬ ክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን)፦ ‹አላህ ሆይ! ለእርሱ ምልክትንና ማስረጃን ስጠው!› ብለው ዱዓ አደረጉ። ከዚያ በኋላ ወደ አገሬ ተመለስኩ። በጨለማ ሌሊት ወገኖቼ የሚኖሩበትን የውኃ ምንጭ ወደሚያሳየው ኮረብታ በደረስኩ ጊዜ በግንባሬ ላይ እንደ ፋኖስ ያለ ኑር ተገልጦ ብርሃን መስጠት ጀመረ። ያን ጊዜ እንዲህ ብዬ ዱዓ አደረግሁ፦ ‹አላህ ሆይ! ይህን ኑር ከግንባሬ ወደ ሌላ ስፍራ አሸጋግረው! የደውስ ጎሳ መሃይማን አይተው፣ ከሃይማኖቱ ስለተመለሰ አላህ በግንባሩ ላይ መለኮታዊ ቅጣት አድርጎ አወጣበት ብለው እንዳያስቡ!› ያ ኑር ወዲያውኑ በእጄ ወዳለው የአለንጋ ጫፍ መጥቶ እንደ ፋኖስ ተንጠለጠለ። ወደ ጎሳዬ መኖሪያ ቀርቤ ቁልቁለቱን መውረድ በጀመርኩ ጊዜ በዚያ የነበሩ ሰዎች በአለንጋዬ ጫፍ ላይ እንደ ፋኖስ የሚያበራውን ኑር እርስ በርሳቸው ይጠቋቆሙ ነበር። በዚህ ሁኔታ ቁልቁለቱን ወርጄ ወደ ቤቴ ደረስኩ። በመጀመሪያ አባቴ ወደ እኔ መጥተው በዚህ ሁኔታ አዩኝ። ለእኔ ካላቸው ፍቅር የተነሣ አንገቴን አቀፉ። አባቴ በጣም አርጅተው ነበር። እንዲህ አልኳቸው፦ ‹ውድ አባቴ ሆይ! በቀድሞ ሁኔታዎ ከጸኑ እኔ ከእርስዎ አይደለሁም፤ እርስዎም ከእኔ አይደሉም!› አባቴ ይህን ቃሌን በሰሙ ጊዜ ደንግጠው፦ ‹ልጄ ሆይ! ምክንያቱ ምንድን ነው?› ብለው ጠየቁ። እኔም መልሼ፦ ‹እኔ ከእንግዲህ ወደ ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ሃይማኖት ገብቼ ሙስሊም ሆኛለሁ› አልኳቸው። በዚህ ጊዜ አባቴ፦ ‹ልጄ ሆይ! እኔም አንተ ወደገባህበት ሃይማኖት ገባሁ። ሃይማኖትህ የእኔም ሃይማኖት ይሁን!› ብለው ወዲያውኑ የሸሃዳን ቃል ተናግረው ሙስሊም ሆኑ። ከዚያ በኋላ ከእስልምና ሃይማኖት የማውቀውን አስተማርኳቸው። ከዚያም ታጥበው ንጹሕ ልብስ ለበሱ። በኋላም ባለቤቴ ወደ እኔ መጣች። ለእርሷም ያንኑ ነገርኳት። እርሷም ተቀብላ ሙስሊም ሆነች። ሲነጋ ወደ ደውስ ጎሳ መካከል ወጣሁ። እስልምናን አስረድቼ ሁሉንም ወደ እስልምና ጠራኋቸው። እነርሱ ግን ለመቀበል ዘገዩ። ለረጅም ጊዜ ተቃወሙ። ከኃጢአትና ከክፉ ሥራቸው እጃቸውን አልሰበሰቡም። እንዲያውም ከዚህ አልፈው በዓይንና በቅንድብ ጥቅሻ አላገጡብኝ፤ ለአራጣና ለቁማር ካላቸው ፍቅር የተነሣ ቃሌን አልሰሙም። እስልምናን ከመከተል ራቁ። በአላህና በነብዩ ላይ አመፁ።

ከጥቂት ጊዜ በኋላ ወደ መካ መጥቼ ወገኖቼን ለረሱሉላህ አቤት አልኩ፤ እንዲህም አልኩ፦ ‹የአላህ መልዕክተኛ ሆይ! የደውስ ጎሳ በአላሁ ተዓላ ላይ አመፀ። ወደ እስልምና እንዲገቡ ያቀረብኩትን ጥሪ አልተቀበሉም። ለእነርሱ ዱዓ ያድርጉ!› ለሁሉም ሰው ርኅራኄያቸውና እዝነታቸው የበዛው ውዱ ነብያችን እጆቻቸውን ዘርግተው ወደ ቂብላ ዞረው እንዲህ ብለው ዱዓ አደረጉ፦ ‹ጌታዬ ሆይ! የደውስን ሕዝብ ወደ ቀጥተኛው መንገድ ምራቸውና ወደ እስልምና ሃይማኖት አምጣቸው!› ለእኔም፦ ‹ወደ ወገንህ ተመለስ። በፈገግታና በለስላሳ አንደበት ወደ እስልምና መጥራትህን ቀጥል! ለእነርሱም ገር ሁን!› አሉኝ። ወዲያውኑ ወደ አገሬ ተመለስኩ፤ የደውስን ሕዝብ ወደ እስልምና ከመጥራት ለአፍታም አላረፍኩም።»12

በገበያዎች የተደረገው ጥሪ

በየዓመቱ በተወሰኑ ቀናት ከተለያዩ ከተሞች ሰዎች ካዕባ አል-ሙዐዘማን ለመጎብኘት ወደ መካ ይመጡ ነበር። ረሱሉል አክረም (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) የሚመጡትን እየተቀበሉ ለእያንዳንዱ ቡድን እስልምናን ያስረዱ ነበር። «አላሁ ተዓላ አንድ መሆኑን፣ እርሳቸው እውነተኛው ነብይ መሆናቸውንና መዳን በዚህ ውስጥ መሆኑን» ያሳውቋቸው ነበር። አንድ ቀን ወሊድ ኢብኑል ሙጊራ አጋሪዎቹን ሰብስቦ እንዲህ አለ፦ «የቁረይሽ ሕዝብ ሆይ! ካዕባን የመጎብኘት ወቅት እንደገና ደርሷል። የሙሐመድ ድምፅ በዓለም ተሰራጭቷል። የዓረብ ጎሳዎች ወደ እርሱ መጥተው ወደ ጣፋጭ ቃላቱ ያዘነብላሉ፤ ወደ ሃይማኖቱም ይገባሉ። ለዚህ አንድ መላ ማሰብ አለብን። ስለ እርሱ እያንዳንዳችን የተለያየ ነገር ተናግረን እርስ በርሳችን እንዳንዋሻሽ ሁላችንም እንስማማ።» ቁረይሾችም፦ «የዐብዱ ሸምስ አባት ሆይ! ከመካከላችን እጅግ አርቆ አሳቢው አንተ ነህ። ምን እንበል ያልከንን እኛም እንላለን» አሉ። ወሊድ፦ «አይ፣ እናንተ ተናገሩ፤ እኔ ላዳምጥ» ባለ ጊዜ እነርሱ፦ «ጠንቋይ ነው እንበል» አሉ። ወሊድ ወዲያውኑ ተቃወመ፦ «አይ! እምላለሁ፤ እርሱ ጠንቋይ አይደለም። ብዙ ጠንቋዮችን አይተናል። እውነትንም ውሸትንም ያለ ምንም ማመንታት ይናገራሉ። ሙሐመድ የሚያነበው ነገር ጠንቋዮች የሚፈጥሩትን ፈጽሞ አይመስልም። ደግሞም እስካሁን ከሙሐመድ አንድም ውሸት ሰምተን አናውቅም። እንዲህ ብንል ማንም አያምንም።» በዚህ ጊዜ፦ «የተለከፈ ነው፣ እብድ ነው እንበል» አሉ። ወሊድ እንደገና ተቃወመ፦ «አይ! እምላለሁ፤ እርሱ የተለከፈም እብድም አይደለም። እብዶችንና የተለከፉትን እናውቃለን፤ የእብደትን ምልክቶችም እንረዳለን። እርሱ መታፈንም፣ መንፈራገጥና መንቀጥቀጥም፣ ቅዠትም የለበትም። እንዲህ ብንል ያስተባብሉናል፤ ውሸታሞችም ያደርጉናል።» ቁረይሾች፦ «ገጣሚ ነው እንበል…» አሉ። ወሊድ እንደገና ተቃወመ፦ «ገጣሚም አይደለም! እኛ ማንኛውንም ዓይነት ግጥም በሚገባ እናውቃለን። የሚያነበው ነገር ግጥምን ፈጽሞ አይመስልም።» በዚህ ጊዜ፦ «ድግምተኛ ነው እንበል» አሉ። ወሊድም፦ «ድግምተኛ አይደለም። ድግምተኞችንና ድግምታቸውን አይተናል፤ እናውቃቸዋለንም። በቃላቱ የድግምት ምልክት የለም። የሙሐመድ ቃል መላውን ዓለም ያሸንፋል። ደግሞም የማይታወቅ ሰው አይደለም። ሕዝቡን ከእርሱ ለይተን ከእርሱ ጋር እንዳይነጋገሩ ልንከለክል አንችልም። ከዚህም በላይ በአንደበተ ርቱዕነትና በንግግር ጥራት፣ ውብና ትርጉም ያለው ንግግር በመናገር ከእኩዮቹ ይበልጣል። በአጭሩ ስለ እርሱ ምንም ብንል ሕዝቡ ቃላችን ውሸት መሆኑን ይረዳል» አለ። ቁረይሾች የሚሉት ነገር ባጡ ጊዜ፦ «ከመካከላችን እጅግ በዕድሜ የገፋውና ልምድ ያለው አንተ ነህ፤ አንተ የምትለውን እኛ እንቀበላለን» አሉ።

«ነብያችን፦ ‹ጌታዬ ሆይ! የደውስን ሕዝብ ወደ ቀጥተኛው መንገድ ምራቸውና ወደ እስልምና ሃይማኖት አምጣቸው!› ብለው ዱዓ አደረጉ። ለእኔም፦ ‹ወደ ወገንህ ተመለስ! በፈገግታና በለስላሳ አንደበት ወደ እስልምና መጥራትህን ቀጥል! ለእነርሱም ገር ሁን!› አሉኝ» ጡፈይል ኢብኑ ዐምር (ረዲየላሁ ዐንሁ)

በዚህ ጊዜ ወሊድ ኢብኑል ሙጊራ ለጥቂት ጊዜ ካሰበ በኋላ፦ «አሁንም ከሁሉ የሚሻለው ድግምተኛ፣ መተተኛ ብለን መጥራታችን ነው፤ ይህ ከሁሉ ይበልጥ ለአእምሮ የሚቀርብ ነው። ምክንያቱም በቃላቱ ሰዎችን ከወገናቸውና ከዘመዶቻቸው ይለያል። ወንድምን ከወንድሙ፣ ሁለት ወዳጆችንም እርስ በርሳቸው ያቀዘቅዛል» ብሎ በዙሪያው የነበሩትን አጠመመ። ቁረይሾች ወዲያውኑ ተበትነው በመካ በዙሪያቸው ለሰበሰቧቸው ሰዎች፦ «ሙሐመድ ድግምተኛ ነው!…» አሉ፤ በሕዝቡም መካከል አሰራጩት። ጎሳዎቹ ካዕባን ለመጎብኘት መምጣት በጀመሩ ጊዜ ፊት ለፊታቸው እየወጡ ከክቡር ነብያችን ጋር እንዳይገናኝ ያላስጠነቀቁት ማንም ሰው አልቀረም። በዚህ የአጋሪዎቹ ድርጊት ምክንያት በመላው የዓረብ አገሮች ስለ እስልምና የማወቅ ጉጉት ተቀሰቀሰ፤ በአእምሮዎችም ውስጥ ስለ ጣዖቶች ጥርጣሬዎችና ጥያቄዎች መፈጠር ጀመሩ። አላሁ ተዓላ ከሓዲውን ወሊድ ኢብኑል ሙጊራን መራራ ቅጣቶችን እንደሚያቀምሰው የሚያሳውቁ ክቡር አንቀጾችን አወረደ። በዚህም የሱረቱ አል-ሙደሢር ከአሥራ አንደኛው እስከ ሃያ ዘጠነኛው አንቀጽ ድረስ በትርጓሜ እንዲህ ተባለ፦ «(መልዕክተኛዬ ሆይ!) ብቻውን የፈጠርኩትን ሰው (ከሀብት ተራቁቶ) (እንደ ወሊድ ኢብኑል ሙጊራ ያለውን ከሓዲ) ጉዳይ (ቅጣቱን) ለእኔ ተወው! (ለዚያ ከሓዲ የሚገባውን ቅጣት እሰጠዋለሁ።) ብዙ ገንዘብ ሰጠሁት (ምንም ላልነበረው ለዚያ ውለታ ቢስ ብዙ የወይን ቦታዎችን፣ የአትክልት ቦታዎችንና ንብረቶችን ለገስኩት፤ በኋላም ብዙ ጸጋዎችን አጎናጸፍኩት)። ሁልጊዜ ከጎኑ የሚገኙ ልጆችን ሰጠሁት (የሚጠብቁትና በእርሱ ላይ የሚደርስን ጥቃት ወዲያውኑ ለመመከት ዝግጁ የሆኑ ብርቱና ኃያላን ልጆችን)። ሁሉንም ነገር አቀለልኩለት፤ እጅግ ታላላቅ ዕድሎችንም ለገስኩት (ሁሉንም ነገር በቀላሉ እንዲያገኝ አደረግሁት፤ መንገዱንም ከፈትኩለት። በመካ ከፍተኛ መሪነት ላይ ደረሰ። ‹ረይሓነቱል ዐረብ› የሚል ቅጽል ስም ተሰጠው። ራሱንም ለወገኑ እጅግ የተመረጠ ሰው አድርጎ ያቀርብ ነበር)። ከዚያም (ያ ስግብግብና ውለታ ቢስ ሰው) ከእነዚህ ሁሉ ዕድሎች በኋላ (ገንዘቡንና ልጆቹን) ይበልጥ እንድንጨምርለት ይመኛል (በስግብግብነት ይፈልጋል፤ ያገኛቸውን ጸጋዎች ዋጋ አያውቅም፤ ለማመስገንም አይጥርም)። አይሆንም! ምኞቱ በፍጹም አይፈጸምለትም! (የዚያ ከሓዲ፣ የዚያ ስግብግብ ምኞት አይፈጸምም፤ ገንዘቡና ልጆቹ አይጨመሩለትም።) ምክንያቱም እርሱ በአንቀጾቻችን ላይ እጅግ ግትር ሆኗል። በጀሀነም ውስጥ እግር በማይረጋበት በሚያንሸራትት ዓለት ላይ በኃይል እነዳዋለሁ (በጀሀነም ብርቱና አሳማሚ ስቃይ ውስጥ የሚገባውን ቅጣት እቀጣዋለሁ)፤ በጭንቅና በከባድ መከራ ውስጥ አስገባዋለሁ! (አንድ ቀን ክቡር ነብያችን በካዕባ ቁርኣን ከሪምን ጮክ ብለው ሲያነቡ የክቡር አንቀጾቹ ተጽዕኖ በእርሱ ላይ ጥልቅ አሻራ ተወ። ወደ ቁረይሾች ሄዶ እንዲህ አላቸው፦ ‹ሙሐመድ የሚያነበውን አንድ ቃል ሰማሁ። ይህ የሰውም የጂንም ቃል ሊሆን አይችልም። ይህ ቃል ግጥም አይደለም፤ የጠንቋይ ቃልም አይደለም። ይህ ሰው ውሸትም አይናገርም። እኔ ብዙ ጥልቅ አባባሎችን የሰማሁ ሰው ነኝ። ከምንም ነገር ጋር ላመሳስለው አልቻልኩም። ሲዋሽ አይታችሁት ታውቃላችሁን?› ቁረይሾችም በታላቅ ጭንቀት ተይዘው፦ ‹ወዮልን! ይህን አስተዋይ፣ ይህን ሀብታምና ተሰሚ ሰውም ከእጃችን አጣነው! የሙሐመድ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ቃላት በእርሱም ላይ ተጽዕኖ አሳደሩ› አሉ። ወዲያውኑ አቡ ጀህልን ወደ እርሱ ላኩት። አቡ ጀህልም መጥቶ፦ ‹እንዲህ አዝነህና ተክዘህ የማይህ ምን ሆነህ ነው? የሙሐመድ ድግምት አንተንም ነካህን? ወይስ ከተረፈው ንብረቱና ሀብቱ የሆነ ነገር ደረሰህ? እኛ በመካከላችን ወስነናል፤ ገንዘብና ሀብት ከፈለግህ የፈለግኸውን ያህል እንሰጥሃለን። እንዲህ ባለ የጥመት መንገድ ላይ አትውደቅ› አለ። ወሊድ ኢብኑል ሙጊራም፦ ‹ከቁረይሽ እጅግ ሀብታሙ እኔ ነኝ። እንዲህ ያለ ነገር እንዴት ታቀርቡልኛላችሁ?› አለ። አቡ ጀህልም፦ ‹እሺ! ታዲያ እርሱ ስለሚያነበው ቁርኣን ለምን የውዳሴ ቃላትን ተናገርክ?› አለ።) (በዚህም) ያ (ከሓዲ ከረሱሉላህ የሰማውን ቁርኣን ከሪም ለማንቋሸሽ) በአእምሮው አንዳንድ ነገሮችን አሰበ (አወጣ አወረደ) ከዚያም ፍርድ ሰጠ (የአሳቡን ውጤት አሳወቀ)። ይጥፋ! እንዴት ያለ ፍርድ ሰጠ! (ያልተያያዘ፣ የተዘበራረቀ፣ ቀደም ብሎ የተናገረውን የሚያፈርስ፣ ፈጽሞ የማይሆን ፍርድ አመጣ። ይህ ሰው የተናገራቸውን ቃላት ማብራራት እንደሚያስፈልገው ተሰማው፤ ‹የተናገርኳቸውን እነዚህን ቃላት ለእነርሱ እንዴት ላስረዳ እችላለሁ?› ብሎ አሰበ።)

«አይ፣ እንደገና ሄጄ አነባለሁ። አጋሪዎቹን በእንዲህ ያለ የተጎሳቆለ ሁኔታ ሳያቸው ይህ የመጀመሪያዬ ነው። አቅመ ቢስነታቸው እጅግ ያስደስተኛል። ከደረሰብኝ ስቃይ ምንም ሕመም አይሰማኝም» ዐብዱላህ ኢብኑ መስዑድ (ረዲየላሁ ዐንሁ)

ደግሞም ይጥፋ! እንዴት ያለ (እንዲያ ያለ አስፈሪ) ፍርድ ሰጠ! ከዚያም ተመለከተ (ጉዳዩ ላይ ትኩረቱን አደረገ፤ ሙሉ በሙሉ በቁጥጥሩ ሥር ለማድረግ እንደገና በጥልቀት ተመለከተው፤ ደግሞም አሰበበት)። ከዚያም ቅንድቡን አኮሳተረ፤ ፊቱንም አጨፈገገ። ከዚያም ከእውነት ፊቱን አዞረ፤ ኮራም። እንዲህም አለ፦ ‹ይህ ከሰዎች የሚወረስ (ከአንዱ ወደ ሌላው ያለማቋረጥ የሚተላለፍ) ድግምት እንጂ ሌላ አይደለም። ይህ የሰው ቃል ብቻ ነው!›» (ያ ሰው ቀደም ሲል ቁርኣን ከሪም የሰውንና የጂንን ቃል የማይመስል አስደናቂ ቃል መሆኑን በወገኑ መካከል አምኖ ነበር። ከዚያም ያ ከሓዲ ወገኑን ለማስደሰት ቃሉን ለውጦ ስለ ቁርኣን ከሪም ፈጽሞ የማይገባውን ስም ማጥፋት ተናገረ። በዚህም ራሱን ለመለኮታዊ ቅጣት የተገባ አደረገ። አላሁ ተዓላ እንዲህ አለ፦) «እርሱን ጀሀነም (ሰቀር፣ ብርቱ እሳት ውስጥ) አስገባዋለሁ። ሰቀር ምን እንደሆነች ታውቃለህን? (ያ ብርቱ እሳት ምን እንደሆነ ምን አሳወቀህ? ስለ ባሕርያቱ ዕውቀት አለህን?) አታስቀርም፤ አትተውምም! (አታኖርም፤ አታጠፋምም፤ ማለትም ሰውን አትገድለውም፤ በሕይወትም አታኖረውም። የገቡባትን አታስወጣም፤ ቅጣቱንም አታቋርጥም።) የሰውን ቆዳ ሁሉ ትገፍፋለች (ታቃጥለዋለች፣ ትለበልበዋለች፣ ታጠቁረዋለች)፤ አጥንቶቹንም ታጋልጣለች።»

አጋሪዎቹ ቁርኣን ከሪምን ማዳመጣቸው

የአጋሪዎቹ መሪዎች በተለያዩ ዘዴዎችና በግፍ ሰዎች እንዳያምኑ ይከለክሉ ነበር። የመካ ሕዝብ ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም የሚያነቧቸውን ክቡር አንቀጾች እንዳያዳምጥ ይከለክሉ ነበር። እነርሱ ራሳቸው ግን በሌሊት በምሥጢር ውዱ ነብያችን ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ወደሚገኙበት ቤት አጠገብ መጥተው በአንድ ጥግ ተደብቀው ያዳምጡ ነበር። ሲነጋና ብርሃን መውጣት ሲጀምር፣ እርስ በርሳቸው ሳይተዋወቁ ቁርኣን ከሪምን ለማዳመጥ በሌሊት መምጣታቸውን ያዩ የአጋሪዎቹ መሪዎች እርስ በርሳቸው ይወቃቀሱና፦ «ዳግመኛ እንዲህ አናድርግ» ይሉ ነበር። ነገር ግን በማግሥቱ ሌሊት እንደገና እርስ በርሳቸው ሳይተዋወቁ ሄደው በአንድ ጥግ ተደብቀው ደግመው ያዳምጡ ነበር። ሲነጋም እርስ በርሳቸው ተያይተው ይገረሙ ነበር። ዳግመኛ እንዲህ ላለማድረግ ተማምለው ይለያዩ ነበር፤ ነገር ግን ከዚህ መቆጠብ አልቻሉም። ሆኖም ነፍሳቸውን ተከትለው፣ የበላይነትን እየተመኙ፣ ሌሎቹ አጋሪዎች እንዳይነቅፏቸው ፈርተውና በሌሎች ብዙ ከንቱ ሐሳቦች ተወስደው አላመኑም። ሌሎችንም ከለከሉ። ከዚህም በላይ በመንገዶች ላይ፦ «ሙሐመድ ድግምተኛ ነው» እያሉ ጮኹ። አንድ ምሽት አጋሪዎቹ በካዕባ ዙሪያ ተሰብስበው፦ «ሙሐመድን አስጠርተን ይህን ጉዳይ ከእርሱ ጋር እንነጋገር! ከዚያ በኋላ እንዳይነቅፉን፣ ምክንያታችንንም እንዲቀበሉልን» ብለው ወደ ክቡር ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) መልእክት ላኩ። በዚህ ጥሪ ክቡር ነብያችን ወደ ካዕባ መጥተው በአጋሪዎቹ ፊት ለፊት ተቀመጡ። አጋሪዎቹም እንዲህ አሉ፦ «ሙሐመድ ሆይ! ያስጠራንህ ከአንተ ጋር ለመስማማት ነው። እንምላለን፤ ከዓረቦች መካከል እንደ አንተ ወገኑን ችግር ላይ የጣለ ሰው ታይቶ አይታወቅም! ሃይማኖታችንን ነቀፍክ! አማልክታችንን ሰደብክ! አእምሮአችንን ናቅክ! አንድነታችንን ከፋፍለህ እርስ በርሳችን አጋጨኸን! በእኛ ላይ ያላመጣኸው ክፉ ነገር የለም! በዚህ ድርጊትህና በዚህ ቃልህ ሀብታም ለመሆን የምትፈልግ ከሆነ ከምትፈልገው በላይ ገንዘብ እንሰበስብልሃለን። ዝናና ክብር ለማግኘት የምትፈልግ ከሆነ በላያችን ላይ አለቃ አድርገን እንቀበልሃለን። ንጉሥ መሆን የምትፈልግ ከሆነ ንጉሥ መሆንህን አውጀን በዙሪያህ እንሰበሰባለን። በተጽዕኖው ሥር የወደቅህበት ነገር ካለ ከእርሱ እናላቅቅሃለን። ከጂኖች የመጣ ሕመም ከሆነ ያለንን ሁሉ አፍስሰን መድኃኒቱን እንፈልግልሃለን!…» የዓለማት ሰይድ በትዕግሥት ካዳመጧቸው በኋላ ይህን ታላቅ መልስ ሰጡ፦ «የቁረይሽ ሕዝብ ሆይ! ከምትሉት ነገር አንዱም በእኔ ዘንድ የለም። ይዤላችሁ በመጣሁት ነገር ገንዘባችሁን ለመጠየቅ፣ ወይም በመካከላችሁ ታላቅ ክብርና ዝና ለማግኘት፣ ወይም በላያችሁ ንጉሥ ለመሆን አልመጣሁም። ነገር ግን አላሁ ተዓላ ነብይ አድርጎ ወደ እናንተ ላከኝ፤ መጽሐፍም አወረደልኝ። (ከእናንተ ለሚቀበሉት በጀነት) አብሣሪ፣ (ለማይቀበሉት ደግሞ በጀሀነም) አስጠንቃቂ እንድሆን አዘዘኝ።

ይህን የጌታዬን ትእዛዝ አደረስኩላችሁ፤ መከርኳችሁም። ያመጣሁትን ብትቀበሉ በዚህ ዓለምም በአኺራም ድርሻና ስንቅ ይሆናችኋል። ባትቀበሉና ብትመልሱት ግን፣ አላሁ ተዓላ በእኔና በእናንተ መካከል እስኪፈርድ ድረስ የክብሩ የላቀው አላህን ትእዛዝ ለመፈጸም ችግርን ሁሉ መጋፈጥና መታገሥ የእኔ ድርሻ ነው…» አቡ ጀህል፣ ኡመያ ኢብኑ ኸለፍና ሌሎቹ አጋሪዎች እንዲህ አሉ፦ «ሙሐመድ ሆይ! በኑሮ ረገድ ከእኛ የበለጠ በከባድ ሁኔታ ውስጥ የሚኖር ሰው እንደሌለ ታውቃለህ። ነብይ ከሆንክ ዘንድ የሚያጨንቁንንና ኑሮአችንን የሚያከብዱብንን እነዚህን ተራሮች አንሥቶ እንዲያርቅልን ጌታህን ለምን! አገራችንን አስፍቶ እንደ ደማስቆና እንደ ኢራቅ ወንዞች ያሉ ወንዞችን በውስጡ ያፍስስ! ደግሞም ቁሰይ ኢብኑ ኪላብን ጨምሮ ካለፉት አያቶቻችን አንዳንዶቹን ሕያው ያድርግልን! ቁሰይ ኢብኑ ኪላብ እውነተኛና የተከበረ ሰው ነበርና። የምትለው እውነት ወይም ውሸት መሆኑን እርሱን እንጠይቀው! እርሱ ካረጋገጠልህና የምንጠይቀውን ካደረግህ እናምንሃለን። በዚህም በጌታህ ዘንድ ያለህን ደረጃ እናውቃለን። ይህን ለእኛ ካላደረግህ ለራስህ ከጌታህ አንድ ነገር ጠይቅ። የምትለውን የሚያረጋግጥና ከአንተ የሚመልሰን መልአክ እንዲልክ ለምን! ደግሞም ጌታህ የአትክልት ቦታዎችን፣ ቤተ መንግሥቶችንና ግምጃ ቤቶችን ይስጥህና ከኑሮ ጭንቀት ተላቀቅ! ምክንያቱም አንተም እንደ እኛ በገበያዎች ትዞራለህ፤ ለኑሮም ትደክማለህ!…» የዓለም ኩራት እንዲህ አሏቸው፦ «እኔ በእነዚህ ነገሮች ወደ እናንተ አልተላክሁም። አላሁ ተዓላ በላከኝ ነገር ብቻ ከክብሩ የላቀው አላህ ዘንድ መጣሁላችሁ። አደረስኩላችሁም። እኔ (ገንዘብና ሀብት እንዲሰጠኝ) ጌታዬን የምጠይቅ ሰው አይደለሁም… አላሁ ተዓላ (ያመጣሁትን ከእናንተ ለሚቀበሉት በጀነት) አብሣሪ፣ (ለማይቀበሉትና ለሚመልሱት ደግሞ በጀሀነም) አስጠንቃቂ አድርጎ ላከኝ።» አጋሪዎቹ በዚህ ጊዜ፦ «ጌታህ የሚሻውን ሁሉ በእርግጥ የሚያደርግ ከሆነ ይህን ሰማይ ሰባብሮ በላያችን ላይ እንዲጥል ለምነው!… ይህን እስካላደረግህ ድረስ አናምንህም!» አሉ። ክቡር ነብያችንም፦ «ይህ የአላሁ ተዓላ ጉዳይ ነው። በእናንተ ላይ ይህን ማድረግ ከፈለገ በእርግጥ ያደርገዋል» አሉ። በዚህም አጋሪዎቹ ይበልጥ አልፈው እንዲህ አሉ፦ «ሙሐመድ ሆይ! ጌታህ ከአንተ ጋር እንደምንቀመጥ፣ ምን እንደምንጠይቅህና ከአንተ ምን እንደምንፈልግ አያውቅም ነበርን? ለምን አስቀድሞ ነግሮ አላስተማረህም? የምታደርስልንን ካልተቀበልን በእኛ ላይ ምን እንደሚያደርግ ለምን አላሳወቀህም?… ለቃልህ እውነተኛነት መላእክትን ምስክር አድርገህ እስካላመጣህልን ድረስ አናምንህም… ከእንግዲህ በአንተ ላይ ምንም ኃላፊነት የለብንም። እንምላለን፤ ከእንግዲህ አንተውህም! ወይ እኛ እናጠፋሃለን፣ ወይ አንተ እኛን…» ወደ እርሳቸው በመቅረብ ፈንታ እንዲህ ፈጽሞ መራቃቸውን ያዩት ውዱ ነብያችን ከአጠገባቸው ሄዱ።13 የመካ አጋሪዎች የፍጥረተ ዓለሙን ሱልጣን በመቃወማቸው አላሁ ተዓላ በጂብሪል ዐለይሂ ሰላም አማካይነት ወሕይ ልኮ በክቡር አንቀጾች መለሰላቸው። የሚደርስባቸውን መራራ ቅጣት አሳወቀ። የሱረቱ አል-አንዓም ከአራተኛው እስከ አሥራ አንደኛው አንቀጽ ድረስ በትርጓሜ እንዲህ ተባለ፦ «ከጌታቸው አንቀጾች (ከቁርኣን ከሪም አንቀጾች አንዲት አንቀጽ፣ ከማስረጃዎች አንድ ማስረጃ ወይም ከተአምራት አንድ ተአምር) ፊታቸውን የማያዞሩባት አንዲትም አንቀጽ አትመጣላቸውም።

«ጨካኝና ልባቸው የደረቀ መሃይማን በአንተ አያምኑም። አብዛኞቻቸው መናፍቃን ናቸው» ተውባ: 97

በዚህም እውነቱ (ቁርኣን ከሪም) በመጣላቸው ጊዜ አስተባበሉ፤ ካዱትም። ነገር ግን ይሳለቁበትና ያላግጡበት የነበረው ነገር ወሬ (ቅጣቱ) በቅርቡ ይመጣላቸዋል። እነርሱ (የመካ ሰዎች) ከእነርሱ በፊት ስንት ትውልዶችን እንዳጠፋን አላዩምን? በእርግጠኝነት አላወቁምን? ለእናንተ ያልሰጠናችሁን ዕድሎች ሁሉ ሰጥተናቸው ነበር። ከሰማይ በላያቸው ብዙ ዝናብ ላክንላቸው። ከሥራቸው (ከአትክልት ቦታዎቻቸው፣ ከመናፈሻዎቻቸውና ከቤተ መንግሥቶቻቸው ሥር) ወንዞችን አፈሰስን። ከዚያም በኃጢአታቸው (ለእነዚህ ጸጋዎች ባለማመስገናቸውም) አጠፋናቸው። ከእነርሱም በኋላ ሌሎች ትውልዶችን አስገኘን። በወረቀት ላይ የተጻፈ መጽሐፍ ባወረድንልህና እነርሱም በእጃቸው በዳሰሱት ኖሮ እንኳ እነዚያ ከሓዲዎች ከግትርነታቸው የተነሣ፦ ‹ይህ ግልጽ ድግምት እንጂ ሌላ አይደለም› ባሉ ነበር። ደግሞም፦ ‹ምነው ወደ እርሱ (ወደ ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም) (እኛም ልናየው የምንችል) መልአክ በተወረደ (ነብይ መሆኑንም በነገረን)!› አሉ። መልአክ ባወረድን ኖሮ (እነርሱም ባያምኑ ኖሮ) ጉዳዩ በተፈጸመ ነበር (ሁሉም እንዲጠፉ በተፈረደባቸው ነበር)። ከዚያም ዓይን እስኪጨፈን ያህል እንኳ ጊዜ ባልተሰጣቸው፣ ባልተመለከቷቸውም ነበር። እርሱን (ነብዩን) መልአክ ባደረግነው ኖሮ በእርግጥ በወንድ (መልክ) ባሳየነው ነበር፤ ቀድሞ በወደቁበት ጥርጣሬም እንደገና በጣልናቸው ነበር። በእርግጥ ከአንተ በፊት በነበሩት ነብያትም ላይ ተሳልቀዋል፤ ለሽሙጣቸው ዋጋ የሆነው መዓትና ቅጣትም ከየአቅጣጫው ከበባቸው። እንዲህ በል፦ ‹በምድር ላይ ተዘዋወሩ፤ ከዚያም ነብያትን ያስተባበሉ ሰዎች መጨረሻ እንዴት እንደሆነ ተመልከቱ!›» የሱረቱ አል-ፉርቃን ከሰባተኛው እስከ አሥረኛው አንቀጽ ድረስም በትርጓሜ እንዲህ ተባለ፦ «ከሓዲዎቹ እንዲህ አሉ፦ ‹ይህ ምን ዓይነት ነብይ ነው? እንደ እኛ ይበላል፣ ይጠጣል፤ በመንገዶችም ይመላለሳል። ነብይ ቢሆን ኖሮ መልአክ ይመጣለት ነበር። ረዳቶች ይኖሩት ነበር፤ እነርሱም ወሬ ያመጡልን፣ በጀሀነምም ያስፈራሩን ነበር። ወይም ጌታው የገንዘብ ግምጃ ቤቶችን ይልክለት ነበር፤ ወይም የፍራፍሬ አትክልት ቦታዎችና እርሻዎች ኖረውት የፈለገውን ይበላ ነበር።› እነዚያ በዳዮች እርስ በርሳቸው፦ ‹እርሱን ብትከተሉ በድግምት የተያዘን ሰው ተከተላችሁ ማለት ነው› አሉ። (ሐቢቤ ሆይ!) ስለ አንተ ምን ያህል መጥፎ ምሳሌዎችን እንዳመጡ ተመልከት፤ ከእውነተኛው መንገድ ወጥተው በጥመት ውስጥ ወደቁ። ከእንግዲህ ከጥመት ወጥተው ወደ ቀጥተኛው መንገድ መድረሻ ማግኘት አይችሉም። የአላሁ ተዓላ ክብር ምንኛ የላቀ ነው! ቢሻ (በዚህ ዓለም) ከዚያ የተሻሉትን፣ ከሥራቸው ወንዞች የሚፈሱባቸውን የአትክልት ቦታዎችና መናፈሻዎች ይሰጥሃል፤ ቤተ መንግሥቶችንም ይሠራልሃል!» በሃያ አንደኛው አንቀጽም በትርጓሜ እንዲህ ተባለ፦ «እኛን መገናኘትን የማይከጅሉት እንዲህ አሉ፦ ‹ምነው መላእክት ወደ እኛ በተወረዱ (ሙሐመድ እውነት መናገሩንም ባሳወቁን)፣ ወይም ጌታችንን ባየን!› በእርግጥ በነፍሶቻቸው ኩራት ተሰማቸው፤ በታላቅ አመፅም ወሰንን አለፉ…» በሱረቱ ሰበእ ዘጠነኛው አንቀጽ በትርጓሜ እንዲህ ተባለ፦ «ብንሻ ኖሮ (ግልጽ አንቀጾቻችንን አይተው በማስተባበላቸው ምክንያት፣ እንደ ቃሩን) በምድር ውስጥ እናሰምጣቸው ነበር፤ ወይም (በአይካ ሰዎች ላይ እንዳደረግነው) ከሰማይ ቁርጥራጮችን በላያቸው ላይ እንጥል ነበር።» በሱረቱ አል-ኢስራ ዘጠና ሰባተኛው አንቀጽም በትርጓሜ እንዲህ ተባለ፦ «…በቂያማ ቀን ዕውሮች፣ ዲዳዎችና ደንቆሮዎች አድርገን በፊቶቻቸው ላይ እንሰበስባቸዋለን! መኖሪያቸው ጀሀነም ናት፤ እሳቷ በደከመች ቁጥር ነበልባሏን እንጨምርባቸዋለን!» በእነርሱ ላይ ከወረዱት ክቡር አንቀጾች በኋላ የአጋሪዎቹ ጠላትነት ይበልጥ ጨመረ።

በተለይ ኡበይ ኢብኑ ኸለፍና ወንድሙ ኡመያ ክቡር ረሱሉላህን እጅግ ያሳዝኗቸው ነበር። ዕድለ ቢሱ ኡበይ የበሰበሰ አጥንት ይዞ ወደ ነብያችን የተከበረ ፊት ቀረበ። እንዲህም አለ፦ «ሙሐመድ ሆይ! ይህ አጥንት ከበሰበሰ በኋላ አላህህ ሕያው ያደርገዋል አሉ፤ እውነት ነው? እንግዲህ ይህ ከበሰበሰ በኋላ ጌታህ ሕያው እንደሚያደርገው ታስባለህ፤ አይደል?» ብሎ አጥንቱን አደቀቀው። ከዚያም ትቢያውን ወደ ውዱ ነብያችን አቅጣጫ እፍ አለው። ቀጥሎም፦ «ሙሐመድ ሆይ! ይህን እንዲህ ከበሰበሰ በኋላ ማን ሕያው ሊያደርገው ይችላል?» አለ። ክቡር ነብያችን (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) እንዲህ አሉ፦ «አዎ። አላሁ ተዓላ አንተንም ይህንንም ይገድላል… ከዚያም አንተን ሕያው ያደርግሃል፤ ጀሀነምም ያስገባሃል።» በዚህ ክስተት ምክንያት ክብሩ የላቀው አላህ የሚከተሉትን ክቡር አንቀጾች አወረደ። በትርጓሜ፦ «ያ ሰው (ያ ከሓዲ) እርሱን ከፍትወት ጠብታ እንደፈጠርነው አላየምን? በእርግጠኝነት አላወቀምን? እነሆም ግልጽ ተከራካሪ ሆነ። የገዛ አፈጣጠሩን ረስቶ ለእኛ ምሳሌ አመጣ፤ ‹እነዚህን አጥንቶች ከበሰበሱና ከተበታተኑ በኋላ ማን ሕያው ያደርጋቸዋል?› አለ። (መልዕክተኛዬ ሆይ!) እንዲህ በል፦ ‹ (ባልነበሩበት ጊዜ) ለመጀመሪያ ጊዜ የፈጠራቸው እርሱ ሕያው ያደርጋቸዋል፤ እርሱ (አላሁ ተዓላ) ፍጥረትን ሁሉ በሚገባ ያውቃል። እርሱ (አላሁ ተዓላ) ከአረንጓዴ ዛፍ እሳትን የሚያወጣላችሁ ነው፤ እነሆም እናንተ ከእርሱ ታነዳላችሁ። ሰማያትንና ምድርን የፈጠረው እነርሱን የሚመስሉትን ለመፍጠር አይችልምን? በእርግጥ ይችላል። እርሱ ሁሉንም ነገር ፈጣሪ፣ ሁሉንም ነገር አዋቂ ነው…›»14

የኻሊድ ኢብኑ ሰዒድ ኢማን

ወደ እስልምና የሚደረገው ጥሪ በተጀመረበት የመጀመሪያ ጊዜ ኻሊድ ኢብኑ ሰዒድ አንድ ሕልም አዩ። በሕልማቸው በጀሀነም ዳር ቆመው ሳሉ አባታቸው ገፍትሮ ሊጥላቸው ፈለገ። ልክ በዚያን ጊዜ ነብያችን ከወገባቸው ይዘው ወደ ጀሀነም ከመውደቅ ሲያድኗቸው አዩ። እየጮኹ ነቁ፤ «በአላህ እምላለሁ፤ ይህ ሕልም እውነት ነው» አሉ። ወደ ውጭ በወጡ ጊዜ ሰይዲና አቡበክርን አግኝተው ሕልማቸውን ነገሯቸው። ሰይዲና አቡበክርም እንዲህ አሏቸው፦ «ሕልምህ እውነት ነው፤ እኚህ ሰው የአላሁ ተዓላ ነብይ ናቸው። ወዲያውኑ ሂድና ተከተላቸው! አንተ ትከተላቸዋለህ፤ ወዳመጡት ሃይማኖት ትገባለህ፤ ከእርሳቸውም ጋር ትሆናለህ። እርሳቸውም በሕልምህ እንዳየኸው ወደ ጀሀነም ከመውደቅ ይጠብቁሃል። አባትህ ግን በጀሀነም ይቀራል!»

ሰይዲና ኻሊድ ኢብኑ ሰዒድ በሕልሙ ተጽዕኖ ሥር ነበሩ። ጊዜ ሳያጠፉ ወዲያውኑ አጅያድ ወደሚባለው ስፍራ ወደ ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም ዘንድ ሄደው፦ «ሙሐመድ ሆይ! ሰዎችን ወደ ምን ይጠራሉ?» ብለው ጠየቁ።

ክቡር ነብያችንም እንዲህ ብለው መለሱላቸው፦ «ሰውን አቻና አምሳያ በሌለው በአንዱ አላህ እንዲያምን፣ ሙሐመድም (ዐለይሂ ሰላም) ባሪያውና ነብዩ መሆኑን እንዲያምን፤ የማይሰሙትን፣ የማያዩትን፣ ምንም ጉዳትም ጥቅምም የማያመጡትን፣ የሚያመልኳቸውንና የማያመልኳቸውን የማያውቁትን የድንጋይ ቁርጥራጮች ከማምለክ እንዲቆጠብ እጠራለሁ።»

በዚህ ጊዜ ኻሊድ ኢብኑ ሰዒድ ወዲያውኑ፦ «እኔም ከአላሁ ተዓላ በስተቀር ሊመለክ የሚገባው አምላክ እንደሌለ እመሰክራለሁ፤ እርስዎም የአላሁ ተዓላ ነብይ መሆንዎን እመሰክራለሁ!» ብለው ሙስሊም ሆኑ። ሙስሊም መሆናቸው ነብያችንን እጅግ አስደሰታቸው። ከእርሳቸው በኋላ ባለቤታቸው ኡመያም ሙስሊም የመሆንን ክብር አገኙ። ሰይዲና ኻሊድ ኢብኑ ሰዒድ ወንድሞቻቸውም ሙስሊም እንዲሆኑ ይፈልጉ ነበር፤ ለዚህም ይጥሩ ነበር። ከእነርሱም ዑመር ኢብኑ ሰዒድ ሙስሊም ሆነው ነበር።

«በቂያማ ቀን ዕውሮች፣ ዲዳዎችና ደንቆሮዎች አድርገን በፊቶቻቸው ላይ እንሰበስባቸዋለን! መኖሪያቸው ጀሀነም ናት፤ እሳቷ በደከመች ቁጥር ነበልባሏን እንጨምርባቸዋለን!» ኢስራ: 97

የእስልምና ብርቱ ጠላት የነበረው አባታቸው አቡ ኡሐይሓ ኻሊድና ዑመር ሙስሊም መሆናቸውንና በመካ ገለል ባለ ስፍራ ሶላት እንደሚሰግዱ ባወቀ ጊዜ ሙስሊም ያልሆኑትን ልጆቹን ልኮ ወደ እርሱ አስመጣቸው። ከዚያም አዲስ ከገቡበት ሃይማኖት እንዲወጡ አዘዛቸው። ይገሥጻቸውና ይደበድባቸውም ጀመር።

ከዚያም ኻሊድ ኢብኑ ሰዒድን፦ «ሙሐመድን ተከተልክ ማለት ነው? ወገኑን እንደሚቃወምና ባመጣው ነገር ጣዖቶቻችንንና አባቶቻችንን እንደሚሰድብ እያየህ!» አለ።

ሰይዲና ኻሊድ ኢብኑ ሰዒድ፦ «በአላህ እምላለሁ፤ ሙሐመድ ዐለይሂ ሰላም እውነት ይናገራሉ። እርሳቸውን ተከትያለሁ። ከሃይማኖቴ ከምመለስ ብሞት እመርጣለሁ!» ባሉ ጊዜ የአባታቸው ቁጣ ይበልጥ ጨመረ። በትሩ እስኪሰበር ድረስ መታቸውና፦ «አንተ ባለጌ ልጄ! ወደፈለግከው ሂድ። እምላለሁ፤ ከእንግዲህ ዳቦ አልሰጥህም!» አለ። ሰይዲና ኻሊድም፦ «ቀለቤን ቢከለክሉኝ አላሁ ተዓላ በእርግጥ ሲሳዬን ይለግሰኛል» አሉ።

አባትየው ሌሎቹን ልጆቹን፦ «ከእናንተ አንዱ ከእርሱ ጋር ቢነጋገር በእርሱ ላይ ያላደረግሁትን በእናንተ ላይ አደርጋለሁ» ብሎ አስፈራራቸው። ሰይዲና ኻሊድንም በቤቱ ምድር ቤት አሳሰራቸው፤ በመካ ሙቀት ውስጥ ሦስት ቀን ያለ ምግብና ያለ ውኃ ተዋቸው።

ሰይዲና ኻሊድ ኢብኑ ሰዒድ መላ አግኝተው ከአባታቸው እጅ አመለጡ። አባታቸው በከባድ ሕመም ተያዘ። አቡ ኡሐይሓ በታመመበት አልጋ ላይ ሆኖ ለእስልምና ካለው ጠላትነት የተነሣ እንዲህ ይል ነበር፦

«ከዚህ ሕመም ድኜ ብነሣ በመካ ያለ ሰው ሁሉ ጣዖቶቻችንን ያመልካል። ማንም ከእነርሱ በስተቀር ሌላን ማምለክ አይችልም!..» የአባታቸው በእውነተኛው ሃይማኖት ላይ ያለው ጠላትነት እንዲያከትምና በሙስሊም ወንድሞቻቸው ላይ ጉዳት እንዳያደርስ ሰይዲና ኻሊድ እጆቻቸውን አንሥተው፦ «ዓለማትን የፈጠርከው አላህ ሆይ! አባቴን ከዚህ ሕመም አታንሣው!» ብለው ዱዓ አደረጉ። ክብሩ የላቀው አላህ ዱዓቸውን ተቀበለ፤ አቡ ኡሐይሓ ከሕመም አልጋው መነሣት አቅቶት ሞተ።

ሙስዐብ ኢብኑ ዑመይር ሙስሊም መሆናቸው

ሙስዐብ ኢብኑ ዑመይር (ረዲየላሁ ዐንሁ) ከቁረይሽ የተከበረና ሀብታም ቤተሰብ ወገን ነበሩ። የነብያችንን የተባረኩ ቃላት በሰሙ ጊዜ በልባቸው ታላቅ ፍቅር ተፈጠረ። እርሳቸውን ለማግኘት በጉጉት ይቃጠሉ ነበር። በመጨረሻም ወደ ዳሩል አርቀም ሄደው ሙስሊም ሆኑ። ይህን የሰሙት እናታቸውና አባታቸው ሁሉንም ነገር ከልክለው ያሰቃዩአቸው ጀመር። ከሃይማኖታቸው ሊመልሷቸው በቤታቸው ምድር ቤት አስረው ለብዙ ቀናት ያለ ምግብና ያለ ውኃ ተዉአቸው። በዓረቢያ በሚያቃጥለው ፀሐይ ሥር ከባድና ለመታገሥ አስቸጋሪ ስቃይ አደረሱባቸው። ነገር ግን ሰይዲና ሙስዐብ ኢብኑ ዑመይር ይህን ከባድና ርኅራኄ የሌለው ስቃይ በትዕግሥት ተቋቁመው ከእስልምና አልተመለሱም።

ሰይዲና ሙስዐብ ሙስሊም ከመሆናቸው በፊት በቤተሰባቸው ሀብት ምክንያት በምቾትና በድሎት ያደጉ ነበሩ። ሁሉም ይቀናባቸው ነበር። ሙስሊም በሆኑ ጊዜ ቤተሰባቸው ሁሉንም ነገር ከልክሎ ለስቃይ ዳረጋቸው። ለሃይማኖታቸው ሲሉ ማንኛውንም ችግር የታገሡት ሙስዐብ ኢብኑ ዑመይር አንድ ቀን ወደ ክቡር ረሱሉላህ ዘንድ ሄዱ። አመጣጣቸውን ሰይዲና ዐሊይ እንዲህ ብለው ተረኩ፦ «ከረሱሉላህ ጋር ተቀምጠን ነበር። በዚህ ጊዜ ሙስዐብ ኢብኑ ዑመይር መጡ። የተጣጣፈ ልብስ ለብሰው ነበር፤ በሚያሳዝን ሁኔታም ላይ ነበሩ። ረሱሉላህ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) በዚህ ሁኔታ ባዩአቸው ጊዜ የተባረኩ ዓይኖቻቸው በእንባ ተሞሉ። ሙስዐብ ይህን ሁሉ ስቃይና ድህነት እየተቀበሉ ከሃይማኖታቸው ስላልተመለሱ እንዲህ አሉ፦ ‹አላሁ ተዓላ ልቡን በኑር ያበራለትን ይህን ሰው ተመልከቱ። እናቱና አባቱ ከሁሉ በተሻለ ምግብና መጠጥ ሲመግቡት አይቻለሁ። የአላሁ ተዓላና የመልዕክተኛው ፍቅር ወደምታዩት ወደዚህ ሁኔታ አደረሰው።›»

«አላህ ሆይ! ኃጢአቶቻቸውን ይቅር በላቸው! ምክንያቱም የሚያደርጉትን አያውቁም» ሐዲስ ሸሪፍ

ሐቁን (አላህን) አውሳ በፍቅር እየነደድክ!
ብዙ ችሮታን ታገኛለህ፣
በር ሁሉ ይከፈትልሃል፣
ጀማሉላህም ይገለጥልሃል።
ሸምሰ ተብሪዝ ይህን ያውቃል፤
ዓለም አይቀርም፣ ይጠፋል፤
ፍጥረት ሁሉ ይከስማል፤
ጸንቶ የሚቀረው አላህ ብቻ ነው።
ሶላቱላህ ሰላሙላህ፣
ዐለይከ ያ ረሱለላህ።

ወደ ሐበሻ የተደረገው ሂጅራ