DIE SLAG VAN DIE GRAG

’n Weerlig het geflits

Die grawe van die grag het elke dag vroeg in die oggend begin en tot die aand geduur. Op ’n dag is ’Alî ibn Hakam tydens die grawe aan sy voet gewond. Hulle het hom op ’n perd gesit en na ons Meester die Profeet gebring. Die Meester van die wêrelde het met die woorde “Bismillâhir-rahmânir-rahîm” oor sy voet gestryk. As ’n wonderwerk van ons Meester het die bloeding van sy voet oombliklik opgehou en het die pyn verdwyn. Die grawe het voortgegaan. Op ’n gegewe oomblik het die Metgeselle op ’n baie harde plek afgekom. Dit was onmoontlik om daar te grawe. Hulle het na Rasûl-i akram gegaan en hom laat weet hoe sake staan. Daarop het hy gekom en in die grag afgeklim. Daar het hy ’n bak water gevra, ’n slukkie daarvan geneem en dit weer in die bak teruggegooi. Daarna het hy die water oor die harde plek gesprinkel. Toe het hy die voorhamer geneem en daardie plek met een slag uitmekaar geslaan asof dit sand was. Nou kon die grond daar maklik uitgegrawe word. By hierdie slag is die geseënde maag van ons geliefde Profeet ontbloot, en die aanwesiges het gesien dat ons Meester weens die honger ’n klip op sy geseënde maag gebind het. Toe Jâbir ibn ’Abdullah ons Meester Rasûlullah in hierdie toestand sien, het hy na hom gegaan en toestemming gevra: “Mag my vader en moeder vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! As u dit toelaat, gaan ek gou huis toe en kom ek terug.” Wat gebeur het nadat hy toestemming gekry het, het Jâbir soos volg vertel:

“Toe ek toestemming gekry het, het ek huis toe gegaan en vir my vrou gevra: ‘Ek het by die Rasûl ‘alayhis-salâm so ’n honger gesien dat dit nie om aan te sien is nie. Is daar iets in die huis om te eet?’ Daarop het sy gesê: ‘Daar is niks anders as hierdie bokkie en ’n paar handevol gars nie.’ Ek het die bokkie dadelik geslag, en my vrou het die gars in die handmeul tot meel gemaal. Daarna het sy deeg daarvan geknie. Die vleis het sy in ’n erdepot gesit en in die kleioond begin kook. Toe ek na Rasûlullah teruggegaan het, het my vrou my ernstig op die hart gedruk dat ons nie in die skande mag kom omdat die kos so min was nie. Daarop het ek na ons Meester Rasûlullah gegaan en gesê: ‘Yâ Rasûlallah! Ek het ’n baie klein maaltyd. Neem asseblief een of twee mense saam en kom eet by ons!’

Ons Meester Rasûlullah het vir my gesê: ‘Sê vir jou vrou dat sy die pot met vleis en die brood nie uit die oond moet haal voordat ek kom nie.’ Daarna het hy hom tot die mujâhids gewend en gesê: ‘O mense van die Grag! Jâbir het vir ons ’n maaltyd voorberei en nooi ons om te eet. Wat hy voorberei het, is oorvloedig en goed. Staan op! Kom, ons gaan na Jâbir se maaltyd!’ Op hierdie bevel het die Metgeselle bymekaargekom en agter ons Profeet aan begin loop. Ek het haastig huis toe gegaan, my vrou vertel wat gebeur het en gesê: ‘Wat moet ons nou doen?’ Toe vra sy my: ‘Het die Rasûl ‘alayhis-salâm nie gevra hoeveel kos daar is nie?’ Ek het gesê: ‘Ja, hy het gevra, en ek het dit vir hom gesê.’ Toe vra my vrou: ‘Het jy die Metgeselle genooi, of ons Meester Rasûlullah?’ Toe ek sê: ‘Rasûlullah het hulle genooi,’ het sy my gerusgestel met die woorde: ‘Die Rasûl ‘alayhis-salâm weet die beste.’

Kort daarna het die stralende gelaat van ons Meester die Profeet by ons deur verskyn. Vir die talle Metgeselle het hy gesê: ‘Kom binne sonder om mekaar te verdring.’ Die Metgeselle, my broers, het in groepe van tien gaan sit. Nabiyy-i muhtaram het ’n smeekbede gedoen dat die brood en die vleis geseën word. Daarna het hy, sonder om die pot uit die oond te haal, met ’n opskeplepel van wat daarin was uitgeskep, dit op die brode gesit wat hy in die hand geneem het, en dit aan sy Metgeselle aangebied. So het hy voortgegaan totdat al die Metgeselle versadig was. Ek sweer dat die brood en die vleis net so gebly het soos hulle was, hoewel meer as duisend mense daarvan geëet het. Nadat ons ook geëet het, het ons die res onder ons bure uitgedeel.”3

Salmân Fârisî was baie bedrewe in die grawe van die grag. Alleen het hy die werk van tien man gedoen. Terwyl hy en sy kamerade die stuk gegrawe het wat aan hulle toegewys is, het hulle op ’n baie harde en groot wit rots afgekom. Hulle het baie moeite gedoen om dit te breek, maar al hulle inspanning was tevergeefs. Boonop het ook hulle voorhamers, pikke en grawe gebreek. Salmân het na ons geliefde Profeet gegaan en die toestand aan hom voorgelê: “Mag my vader en moeder, en my lewe, vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Terwyl ons die grag gegrawe het, het ons op ’n harde rots afgekom. Hoewel al ons ysterwerktuie gebreek het, kon ons dit nie eens van sy plek kry nie.” Habîb-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het daarheen gekom en ’n voorhamer gevra. Die Metgeselle wat daar was, het in spanning op die uitslag gewag. Die Sultan van die profete het in die grag afgeklim. Met die woorde “Bismillâhir-rahmânir-rahîm” het hy die voorhamer opgelig en so hard op die rots geslaan dat daar van daardie slag ’n weerlig geflits het wat Medina verlig het, en ’n stuk van die rots het afgebreek.

Rasûl-i akram het die takbîr uitgespreek: “Allâhu akbar!” Toe die Metgeselle dit hoor, het ook hulle die takbîr uitgespreek. Daarna het hy ’n tweede keer met die voorhamer op die rots geslaan. Weer ’n weerlig wat alles in die omtrek verlig het!…

“Ook ek wil deur te werk deel hê aan die beloning wat julle verdien” Hadîth sharîf

En stukke wat van die rots afgebreek het… Ons geliefde Profeet het weer die takbîr uitgespreek: “Allâhu akbar!” Die Metgeselle het hom gevolg en ook die takbîr uitgespreek. Toe die voorhamer vir die derde keer neerkom, het nog ’n weerlig geflits wat alles in die omtrek verlig het, en die rots het in stukke uitmekaargeval. Die Meester van die wêrelde het weer die takbîr uitgespreek: “Allâhu akbar!” Die eervolle Metgeselle het hom gevolg en weer die takbîr uitgespreek.

Salmân het sy hand uitgesteek. Ons geliefde Profeet het uit die grag geklim. Toe Salmân Fârisî sê: “Mag my vader en moeder, en my lewe, vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Nou het ek iets gesien wat ek in my hele lewe nog nooit gesien het nie. Wat is die wysheid hiervan?”, het ons Meester die Profeet hom tot sy Metgeselle gewend en gevra: “Het julle ook gesien wat Salmân gesien het?” Hulle het geantwoord: “Ja, yâ Rasûlallah! Toe u met die voorhamer op die rots geslaan het, het ons ’n hewige weerlig sien flits. Toe u die takbîr uitgespreek het, het ons ook die takbîr uitgespreek.” Ons Meester die Profeet het gesê: “In die lig van die eerste slag is die paleise van die Chosroes (in Madâ’in) aan my getoon. Jibrîl (’alayhis-salâm) het gekom en my laat weet: ‘Jou umma sal daardie lande besit.’ By die tweede slag is die rooi paleise van die Bisantynse provinsie (van Sirië) getoon. Jibrîl (’alayhis-salâm) het gekom en gesê: ‘Jou umma sal ook daardie land besit.’ By die derde is die paleise van San’â (in Jemen) getoon. Jibrîl (’alayhis-salâm) het my laat weet: ‘Ook daardie plek sal jou umma in besit neem.’”

Toe die Sultan van die heelal daarna die paleis van die Persiese Chosroes in Madâ’in beskryf, het Salmân, wat daarvandaan afkomstig was, gesê: “Mag my lewe vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Ek sweer by Allâhu ta’âlâ, wat u met die ware godsdiens en die Boek gestuur het, dat daardie paleise presies so is soos u dit beskryf het. Ek getuig dat u die Rasûl van Allâhu ta’âlâ is.” Ons Meester die Profeet het gesê: “O Salmân! Sirië sal beslis verower word. Heraklius sal na die verste uithoek van sy land vlug. Julle sal oor die hele Sirië heers. Niemand sal julle kan weerstaan nie. Jemen sal beslis verower word. Ook hierdie ‘Land van die Ooste’ sal beslis verower word, en die Chosroes sal gedood word. Allâhu ta’âlâ sal julle hierdie veroweringe ná my skenk.”4

Salmân Fârisî het vertel: “Ek het gesien dat al hierdie blye boodskappe van ons Meester Rasûlullah bewaarheid is.”

Die vyand was nou op die punt om te kom. Die grag is in uiterste haas gegrawe, en daar is probeer om dit so gou moontlik klaar te maak. Die mujâhids het die werk net in geval van nood, met die toestemming van ons Meester die Profeet, neergelê, en sodra hulle behoefte bevredig is, het hulle hulle weer na hulle werk gehaas.

Die huigelaars daarenteen het baie laks opgetree: hulle het na die werk gekom wanneer hulle wou en weggegaan wanneer hulle wou, sonder om toestemming te vra. Boonop het hulle die spot gedryf met die manier waarop die Metgeselle gewerk het, en selfs met die blye boodskappe wat ons Meester die Profeet gegee het: “Uit vrees vir die vyand skuil ons in slote, en hy belowe ons die paleise van Jemen, van die Bisantyne en van Persië. Hierdie toestand van julle verbaas ons!…”

Daarop is in die edele vers wat oor die mujâhids geopenbaar is, in betekenis gesê: “Die ware gelowiges is net diegene wat in Allâhu ta’âlâ en Sy Rasûl glo en wat, wanneer hulle saam met hom (met Rasûlullah) vir ’n gemeenskaplike saak (wat almal raak) bymekaar is, nie weggaan voordat hulle hom om toestemming gevra het nie. Daarom (o My Habîb!) is diegene wat jou om toestemming vra, dié wat werklik in Allâhu ta’âlâ en Sy Rasûl glo. Wanneer hierdie gelowiges jou vir sommige van hulle sake om toestemming vra, gee dan toestemming aan wie jy wil onder hulle, en vra Allâhu ta’âlâ om vergifnis vir hulle. Voorwaar, Allâhu ta’âlâ is Ghafûr ar-Rahîm: Hy vergewe baie en is baie barmhartig.”5

In die edele verse wat oor die huigelaars geopenbaar is, is in betekenis gesê: “Moenie die oproep van die Rasûl van Allâhu ta’âlâ gelykstel aan die manier waarop julle mekaar onder mekaar roep nie! Allâhu ta’âlâ ken voorwaar diegene onder julle wat agter mekaar wegskuil en stilletjies (wegsluip en) vlug. Laat diegene wat hulle teen Sy bevel verset, hulle daarvoor hoed dat ’n beproewing hulle in hierdie wêreld en ’n pynlike straf hulle in die hiernamaals tref! Let op! Alles wat in die hemele en op die aarde is, behoort aan Allâhu ta’âlâ. Hy weet ook in watter toestand julle is (al julle eienskappe en bedoelings, of julle gelowiges of huigelaars is). Op die Oordeelsdag, wanneer julle na Hom teruggebring word, sal Allâhu ta’âlâ julle meedeel van alles wat julle gedoen het. Allâhu ta’âlâ weet alle dinge.”6

Ses dae het verloop sedert hulle met die grawe van die grag begin het. Almal het hulle werk behoorlik voltooi. Net een plek kon weens tydgebrek nie breed en diep genoeg gegrawe word nie. Ons Meester die Profeet het sy kommer oor daardie plek uitgespreek en gesê: “Die afgodedienaars kan nêrens anders as hier deurkom nie.” Daar het hy wagte geplaas.

Allâhu ta’âlâ is die beste Beskermer

Toe die leër van die afgodedienaars Medina dig genader het, het Huyayy, die hoof van die Joodse seuns van Nadîr, die bevelhebber van die leër van die Quraysh laat weet dat die Jode van Qurayza in Medina ’n verdrag met die Moslems het, maar dat hy hulle leier Ka’b ibn Asad kon mislei en aan hulle kant kon kry. Die bevelhebber het gesê: “O Huyayy! Gaan onmiddellik na Ka’b ibn Asad. Laat hulle die verdrag wat hulle met die Moslems gesluit het, verbreek en ons help.” Een van die bepalings van hierdie verdrag het gelui: “As ’n vyandelike leër Medina aanval, saam met die Moslems verenig en die vyand weerstaan.”

Die Jood Huyayy het hom van die leër van die afgodedienaars losgemaak en snags by die huis van Ka’b, die hoof van die Banû Qurayza, aangekom. Huyayy het aan die deur geklop, homself bekend gemaak en gesê: “O Ka’b! Ek het die hele leër van die Quraysh en baie stamme, soos die seuns van Kinâna en die Ghatafân, as ’n leër van tienduisend man hierheen gebring. Nou sal Muhammad en sy Metgeselle nie ontkom nie. Saam met die Quraysh het ons gesweer om nie hier weg te gaan voordat ons hulle heeltemal vernietig het nie!…” Ka’b het sy kommer uitgespreek: “As Muhammad en sy Metgeselle nie gedood kan word nie en die Quraysh en die Ghatafân na hulle land teruggaan, bly ons hier alleen agter. Ek vrees dat hulle ons uiteindelik almal sal doodmaak!…” Huyayy het gesê: “Om hierdie vrees weg te neem, vra jy van die Quraysh en die Ghatafân sewentig man as gyselaars. Solank hierdie gyselaars by jou is, kan hulle nie hier weggaan nie. As hulle verslaan word en vertrek, sal ek nie van julle sy wyk nie. Die ramp wat julle tref, sal ook my tref.” So het hy Ka’b, en daarna ook die ander Jode, mislei. Die verdrag met die Moslems het hy hulle laat verskeur. So is die verdrag verbreek.

Huyayy het na die leër van die afgodedienaars teruggekeer en vertel hoe sake staan. Ook het hy laat weet dat die Banû Qurayza die Moslems in die rug sou aanval.

“O mense van die Grag! Jâbir het vir ons ’n maaltyd voorberei en nooi ons om te eet. Wat hy voorberei het, is oorvloedig en goed. Staan op! Kom, ons gaan na Jâbir se maaltyd!” Hadîth sharîf

Op die sewende dag het die afgodedienaars met ’n groot leër van tienduisend man aan die noord- en noordwestekant van Medina aangekom en daar hulle kamp opgeslaan. Hierdie kamp was oorkant die plek waar die grag gegrawe is. Wat die afgodedienaars beplan het, was om met hierdie groot leër Medina van die een kant tot die ander plat te brand en te verwoes, ons Meester die Profeet en sy Metgeselle uit die weg te ruim en Islam te vernietig. Oënskynlik was dit ’n baie groot leër wat moeilik weerstaan kon word. Toe die afgodedienaars die hindernis van die grag sien, waaraan hulle in hulle verbeelding nooit gedink het nie, het hulle verbysterd gestaan en het hulle moed hulle begewe, want die grag was so breed dat selfs ’n goeie perd in volle galop nie daaroor kon spring nie. Wie daarin geval het, kon ook nie maklik uitkom nie, en vir iemand in ’n harnas was dit baie moeilik om uit te klim. Toe ons geliefde Profeet hoor dat die afgodedienaars gekom het, het hy onmiddellik sy Metgeselle bymekaargeroep, wat ná ses dae van onafgebroke werk uitgeput was, en aan hierdie kant van die grag, aan die voet van die berg Sal’, sy kamp opgeslaan. Agter hulle was die berg Sal’ en Medina, voor hulle die grag en daaragter die vyand… Weer is Ibn Umm Maktûm as plaasvervanger van ons Meester die Profeet in Medina agtergelaat. Die vroue en kinders is in die vestings ondergebring. Die leër van Islam, drieduisend man sterk, het ses-en-dertig ruiters gehad. Die baniere is deur Zayd ibn Hâritha en Sa’d ibn ‘Ubâda gedra.7 Die leertent van ons Meester Rasûlullah is aan die voet van die berg Sal’ opgeslaan. Die Metgeselle, wat nog soveel heldedade sou verrig, het die bewegings van die vyand aandagtig begin dophou. Op daardie oomblik is gesien hoe ’Umar na ons geliefde Profeet kom. ’Umar het gesê: “Yâ Rasûlallah! Ek het gehoor dat die Jode van Qurayza die verdrag tussen ons verbreek het en hulle vir oorlog teen ons voorberei!” Op hierdie onverwagte berig het die Meester van die wêrelde geantwoord: “Hasbunallâhu wa ni’mal wakîl (Allâhu ta’âlâ is vir ons genoeg. Hy is die beste Beskermer).” Dit het hom diep geraak. Die leër van Islam was nou tussen twee vure: in die noorde en weste die leërs van die afgodedienaars, in die suidooste die Jode. Ons Meester Rasûlullah het Zubayr ibn ’Awwâm na die vesting van die seuns van Qurayza gestuur. Zubayr het daarheen gegaan en uitgevind hoe sake staan. By sy terugkeer het hy vertel wat hy gesien het: “Yâ Rasûlallah! Ek het gesien hoe hulle hulle vestings herstel en krygsoefeninge en maneuvers hou. Boonop was hulle besig om hulle diere bymekaar te dryf.” Daarop het Habîb-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) Sa’d ibn Mu’âdh, Sa’d ibn ’Ubâda, Khawwât ibn Jubayr, ’Amr ibn ’Awf en ’Abdullah ibn Rawâha na die seuns van Qurayza gestuur om hulle te vermaan en die verdrag te laat hernu.8 Hierdie vyf Metgeselle, aan wie die taak opgedra is, het na die vesting van die Jode van Qurayza gegaan en hulle vermaan. Maar die vermaning het niks gehelp nie. Boonop het hulle hulle begin beledig. As laaste woord het hulle gesê: “Deur ons broers, die seuns van Nadîr, uit hulle land te verdryf, het julle ons vlerke geknip. Wie is Muhammad nou eintlik! Tussen hom en ons bestaan daar geen ooreenkoms en geen verdrag nie. Ons het gesweer om almal tegelyk op julle Profeet af te storm en hom dood te maak. Ons sal ons broers beslis steun en help!…” Sa’d ibn Mu’âdh en sy makkers het na ons Meester Rasûlullah gekom en hom in bedekte terme vertel hoe sake staan, sodat nie almal dit sou verstaan nie. Ons Meester die Profeet het gesê: “Hou julle berig geheim. Maak dit net bekend aan wie dit reeds weet. Want oorlog bestaan uit beleid en lis.”9

Die Metgeselle het aan hierdie kant van die grag op ons Meester die Profeet gewag en gewonder hoe hulle moes optree. Kort daarna het die Sultan van die heelal by sy heldhaftige Metgeselle gekom en die takbîr uitgespreek: “Allâhu akbar! Allâhu akbar!” Toe die roemryke Metgeselle dit hoor, het hulle soos uit een mond die takbîr uitgespreek; so het hulle die verhewenheid van die geseënde naam van Janâb-i Haqq verkondig en vrees gejaag in die harte van die ongelowiges, wat oorkant die grag soos sandkorrels gewemel het. Toe die afgodedienaars die takbîrs hoor, het hulle gesê: “Muhammad en sy Metgeselle het seker ’n verblydende berig ontvang.”

Ons Meester die Profeet het sy Metgeselle die blye boodskap gegee dat hulle sou seëvier, met die woorde: “O gemeenskap van Moslems! Verheug julle oor die oorwinning en die hulp van Allâhu ta’âlâ!” Die roemryke Metgeselle het tot dusver aan baie ekspedisies en aan die Slag van Badr en die Slag van Uhud deelgeneem. Met die toestemming van Allâhu ta’âlâ en deur die seën van die smeekbede van Rasûl-i akram het hulle die afgodedienaars, wat in getal en krag die oorhand gehad het, telkens verslaan. Met die “Kroon” van alle wesens aan hulle hoof kon daar geen werk wees wat hulle nie kon verrig nie, en geen ontbering wat hulle nie kon verduur nie. Dit was koud, die hongersnood was erg, die honger groot… Baie, onder wie ons Meester die Profeet, het ’n klip op hulle geseënde maag gebind. Oorkant het die vyand soos sandkorrels gewemel! Maar vir die roemryke Metgeselle het die oormag van die vyand en die ontberings wat hulle verduur het, geen betekenis gehad nie. Allâhu ta’âlâ was die beste Beskermer… Aan Hom was hulle verbind, op Hom het hulle gesteun, by Hom het hulle hulle toevlug gesoek. Voordat hulle tot ’n algemene aanval besluit het, het die vernaamste bevelhebbers van die Quraysh en die leiers van die ander stamme wat saam met die Quraysh gekom het, langs die grag ’n plek begin soek waar hulle kon oorsteek. Hulle het die grag van die een punt tot die ander afgeloop. Uiteindelik het hulle by die smal plek gaan staan wat weens die haas onvoltooid gebly het, en besluit dat dit raadsaam was om daar aan te val. Die soldate van die afgodedienaars het hulle bevelhebbers gevolg; hulle het nou na die grag gekyk, dan weer na die roemryke Metgeselle, en hulle het verstom gestaan. Hulle het gesê: “Ons sweer dat dit nie ’n metode is wat die Arabiere gebruik nie. Daardie Persiese man het dit beslis aangeraai!” Toe die bevelhebbers van die Quraysh hulle soldate die smal plek van die grag wys en vra: “Wie kan hier oorspring en na die oorkant gaan?”, het vyf ruiters uit hulle midde vorentoe gekom. Hulle wou na die ander kant van die grag gaan om daar man teen man te veg. Die roemryke Metgeselle en die soldate van die afgodedienaars het in spanning begin dophou wat hierdie vyf ruiters sou doen. Die ruiters het teruggewyk om spoed te kry. Daarna het hulle die koppe van hulle perde na die smalste plek van die grag gedraai en hulle aangejaag. Die vyf rasegte perde, wat in volle galop gehardloop het, het daarin geslaag om met een sprong die oorkant van die grag te bereik. Baie ruiters wou hulle volg, maar kon nie, en het aan die ander kant van die grag agtergebly. Onder dié wat oorgekom het, was ’n baie sterk stoeier met die naam ’Amr ibn ’Abdûd, wat nog nooit op sy rug neergelê is nie; almal was bang vir hom en niemand het dit gewaag om teen hom op te tree nie. Alleen was hy ’n hele leër werd. Dat juis hy uit ’n leër van tienduisend man vorentoe gekom het, het dit ook bewys. Van kop tot tone was hy in ’n harnas gehul. Op sy perd het hy ’n baie ontsagwekkende houding gehad. Hierdie man, wie se blote voorkoms vrees in die harte gejaag het, het na die mujâhids geskree: “As daar iemand is wat met my kan veg, laat hy na vore kom!…” Toe ’Alî hierdie monument van hoogmoed sien, het hy na ons geliefde Profeet gegaan en toestemming gevra: “Mag my lewe vir u opgeoffer word, yâ Rasûlallah! Laat my teen hom veg.” ’Alî het nie eens ’n harnas gedra nie.

“O Salmân! Sirië sal beslis verower word. Heraklius sal na die verste uithoek van sy land vlug. Julle sal oor die hele Sirië heers. Niemand sal julle kan weerstaan nie. Jemen sal beslis verower word. Ook hierdie ‘Land van die Ooste’ sal beslis verower word, en die Chosroes sal gedood word. Allâhu ta’âlâ sal julle hierdie veroweringe ná my skenk” Hadîth sharîf

Die Metgeselle het met heilige naywer na hom gekyk. Ons geliefde Profeet het sy eie geseënde harnas uitgetrek en dit vir ’Alî aangetrek. Daarna het hy sy swaard om hom gegord. Die tulband van sy geseënde hoof het hy afgehaal en dit met sy eie geseënde hande om die hoof van ’Alî gedraai. Toe het hy smekend hierdie smeekbede gedoen: “O Allah! In die Slag van Badr het ’Ubayda, die seun van my oom, en in die Slag van Uhud my oom Hamza as martelaar gesneuwel. By my het ’Alî oorgebly, my broer en die seun van my oom. Beskerm hom. Skenk hom U hulp. Moenie my alleen laat nie!” Die Metgeselle het gesê: “Âmîn!” Te midde van die smeekbedes en die takbîrs het die leeu van Allâhu ta’âlâ te voet vorentoe gegaan en reg voor ’Amr ibn ’Abdûd gaan staan, wat soos ’n reusagtige skim op sy perd gesit het. ’Amr, wat behalwe sy oë oral met ’n harnas bedek was, het hierdie held nie herken nie en gevra wie hy is. Toe hy homself bekend maak met die woorde: “Ek is ’Alî ibn Abî Tâlib,” het ’Amr, asof hy jammer vir hom was, gesê: “O seun van my broer! Jou vader is my vriend. Daarom wil ek nie jou bloed vergiet nie. Is daar onder jou ooms niemand wat teen my kan optree nie?” Maar ’Alî het hom uitgedaag: “O ’Amr! By Allah, ek wil jou bloed wel vergiet. Maar moet ons nie albei in dieselfde posisie wees nie? Pas dit nie by die eer van dapperheid nie? Ek is egter te voet, en jy is te perd!…”

Toe ’Amr dit hoor, het sy heldetrots opgevlam: hy het onmiddellik van sy perd afgeklim, met sy swaard die bene van die dier afgekap en woedend teenoor ’Alî gaan staan. Toe hy op die punt was om aan te val, het die leeu van Allâhu ta’âlâ gevra: “O ’Amr! Ek het gehoor dat jy gesweer het om, wanneer jy iemand van die Quraysh teëkom, een van sy twee wense te vervul. Is dit waar?” Toe hy antwoord: “Ja, dit is waar,” het ’Alî hom na die geloof geroep: “Dan is my eerste wens dat jy in Allâhu ta’âlâ en Sy Rasûl glo en Moslem word!” Toe ’Amr dit hoor, het hy kwaad geword en gesê: “Los dit! Daaraan het ek niks!” ’Alî het gesê: “En my tweede wens is dat jy die stryd opgee en na Mekka teruggaan. Want as die Rasûl ’alayhis-salâm die vyand oorwin, het jy hom met hierdie daad gehelp!…” Toe ’Amr sê: “Los ook dit! Ek het gesweer om nie geurige olie aan te sit voordat ek wraak geneem het nie. As jy ’n ander wens het, sê dit!”, het ’Alî geantwoord: “O vyand van Allâhu ta’âlâ! Nou bly daar niks anders oor as om met jou te veg nie!”

’Amr het oor hierdie woorde gelag en gesê: “Wat vreemd! Dit het nooit by my opgekom dat daar in die land van die Arabiere ’n held sou wees wat dit sou waag om teen my op te tree nie! O seun van my broer! Ek sweer dat ek jou nie wil doodmaak nie, want jou vader was my vriend. Ek sou graag iemand uit die edeles van die Quraysh teenoor my gehad het, iemand soos Abû Bakr of soos ’Umar.” Toe ’Alî sê: “Hoe dit ook al sy, ek het hier na vore gekom om jou dood te maak,” het die bloed na ’Amr se kop geskiet. Om sy swaard op te lig en dit te laat neerkom, was een beweging. Die leeu van Allâhu ta’âlâ, ’Alî (karramallâhu wajhah), wat so iets verwag het, het soos die weerlig opsy gespring en die slag met sy skild opgevang. Maar ’Amr het al baie skilde soos hierdie een stukkend geslaan. Selfs die sterkste skilde was nie bestand teen sy slag nie. En so was dit ook nou. Die skild van ’Alî het in stukke gebreek, en boonop het die swaard sy kop geskram en hom gewond. Nou was dit ’Alî se beurt om aan te val.

Terwyl hy sy toevlug by Allâhu ta’âlâ gesoek het, het hy met die woorde “Yâ Allah!…” Dhu’l-Fiqâr op die nek van ’Amr laat neerkom. Op dieselfde oomblik het die krete “Allâhu akbar!… Allâhu akbar!…” in die leër van Islam aarde en hemel laat weergalm, en in die leër van die ongelowiges het weeklagte opgestyg… Ja, die smeekbede van die Sultan van die profete, die kroon van alle wesens, is verhoor. Die reus ’Amr het op die grond gelê; die bloed het soos uit ’n geut uit sy liggaam gestroom, en sy kop het met helm en al weggevlieg. Toe sy kamerade sien dat ’Amr, op wie hulle die meeste vertrou het, neergevel is, het hulle ’Alî onmiddellik aangeval. Toe die Metgeselle dit sien, het hulle daarheen gesnel. Zubayr ibn ’Awwâm het Nawfal ibn ’Abdullah gewond en hom met perd en al in die grag laat stort.

’Alî het in die grag afgeklim en Nawfal in twee gekloof. Die ander het met moeite weer oor die grag gekom en teruggevlug. Die opperbevelhebber van die leër van die afgodedienaars het reeds aan die begin van die stryd in groot wanhoop verval.

Nou het die vorm van die stryd vasgestaan. Die grag het ’n geveg van man teen man verhinder. Met pylskote het hulle probeer om mekaar verliese toe te dien. Dit het tot niks anders gedien as om die beslissing uit te stel nie. Die afgodedienaars het begryp dat hulle op hierdie manier nie kon wen nie; hulle het besluit dat ’n aanval van alle kante van die grag die beste weg was, en tot die aanval oorgegaan. Die reusagtige vyandelike leër van tienduisend man het probeer om oor die grag te kom, en die roemryke leër van Islam van drieduisend man het hom ingespan om hulle met pyle en klippe nie oor die grag te laat kom nie. ’n Verskriklike stryd het begin. Hierdie stryd het tot die aand geduur.

Snags het Rasûl-i akram (sallallâhu ’alayhi wa sallam) wagte op verskillende plekke langs die grag geplaas. Self het hy by die smal plek begin wag hou. ’n Patrollie van vyfhonderd man het hy na Medina gestuur en hulle beveel om in die strate hardop die takbîr uit te spreek. So sou elke gevaar wat van die Jode of van die afgodedienaars van die Quraysh kon kom, betyds afgeweer word en sou die vroue en kinders beskerm wees.

Die Jode van Qurayza het op hulle beurt Huyayy ibn Akhtab na die afgodedienaars gestuur en ’n strydmag van tweeduisend man gevra om nagtelike strooptogte uit te voer. Hulle wou snags die vroue en kinders aanval, wat onbeskerm agtergebly het. Maar dat die mujâhids tot die oggend gepatrolleer en met die kreet “Allâhu akbar!” die takbîr uitgespreek het, het hulle groot vrees ingeboesem. Hulle het hulle na hulle vestings teruggetrek en op ’n geleentheid begin wag. Van tyd tot tyd het hulle in klein groepies probeer om Medina binne te dring.

Op ’n nag het Ghazzâl, een van die vooraanstaandes van die seuns van Qurayza, daarin geslaag om met ’n eenheid van tien man tot by die versterkte huis te kom waar ons moeder Safiyya, die tante van ons Meester die Profeet, was. Binne was vroue en kinders. Hulle het nie ’n enkele wapen gehad om hulle te verdedig nie. Die Jode het eers pyle op die huis begin skiet en daarna probeer om binne te kom. Een van hulle het daarin geslaag om die binneplaas te bereik en die omgewing begin verken om te sien hoe hy kon binnekom. Op daardie oomblik het die heldhaftige tante van ons geliefde Profeet die mense by haar op die hart gedruk om geen enkele geluid te maak nie, en sy het afgegaan en by die deur gekom. Nadat sy ’n doek styf om haar kop gedraai en so die voorkoms van ’n man aangeneem het, het sy ’n stok in die hand geneem en ’n mes in haar gordel gesteek. Saggies het sy die deur oopgemaak, van agter na daardie Jood toe gesluip en die stok met krag op sy kop laat neerkom. Sonder om ’n oomblik te verloor, het sy die Jood, wat op die grond geval het, doodgemaak. Daarna het sy die kop van die gedode Jood na die Jode gegooi wat buite besig was om pyle te skiet. Toe die Jode die afgekapte kop van hulle kameraad voor hulle voete sien, het groot vrees hulle oorval en het hulle begin vlug.

Intussen het hulle gekla: “Aan ons is vertel dat die Moslems al die mans na die oorlog gestuur en geen enkele man tuis gelaat het nie!…”10 Die oggend het die stryd met dieselfde hewigheid voortgegaan. Die pyle het suisend deur die lug gevlieg. Die Meester van die wêrelde (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het vir sy roemryke Metgeselle gesê: “Ek sweer by Allâhu ta’âlâ, in wie se magtige hand my bestaan is, dat die ontberings wat ons verduur, beslis van julle weggeneem sal word en dat julle na verligting gelei sal word.” So het hy hulle aangeraai om geduld te hê en hulle die blye boodskap gegee dat die oorwinning aan die gelowiges sou toekom. Toe die heldhaftige Metgeselle hierdie blye boodskap ontvang, het hulle ontberings soos honger en hongersnood vergeet.

“O gemeenskap van Moslems! Verheug julle oor die oorwinning en die hulp van Allâhu ta’âlâ!” Hadîth sharîf

Hulle het hulle met hart en siel ingespan en geen enkele afgodedienaar oor die grag laat kom nie.

Sa’d ibn Mu’âdh, een van die vernaamste Metgeselle, het met groot heldemoed geveg. Tydens die stryd is hy aan sy arm gewond deur ’n pyl wat ’n afgodedienaar met die naam Hibbân ibn Qays ibn ’Araqa afgeskiet het. Die pyl het ’n slagaar getref en hom baie bloed laat verloor. Toe die gewonde Sa’d sien dat die mense om hom hulle bes doen om die bloed te stelp, het hy begryp dat sy toestand ernstig was, en hierdie smeekbede gedoen: “O my Heer! As die Quraysh die oorlog voortsit, skenk my dan lewe. Want niks behaag my so seer as om teen hierdie afgodedienaars te veg wat U Rasûl gepynig en hom vir ’n leuenaar uitgemaak het nie. As die oorlog tussen ons tot ’n einde kom, verhef my dan tot die rang van martelaar. Maar moenie my siel wegneem voordat ek die einde van die Banû Qurayza gesien het nie.” Die smeekbede is verhoor, en die bloeding het opgehou. Die huigelaars daarenteen, soos ’Abdullah ibn Ubayy, wat skynbaar saam met die Metgeselle geveg het, het alles baie traag gedoen en nie naby die voorste linies gekom nie. Boonop het hulle alles gedoen wat hulle kon om die moreel van die mujâhids te breek, en hulle het probeer om tweedrag te saai met woorde soos: “Muhammad belowe julle aanhoudend die skatte van die keiser en van die Chosroes. Maar nou sit ons in hierdie grag vasgekeer. Uit vrees kan ons nie eens weggaan om ons behoefte te doen nie. Allah en Sy Rasûl doen niks anders as om ons te bedrieg nie; aan wêreldse dinge belowe hulle ons niks nie!…” Wanneer hulle in die nou gekom het, het hulle as voorwendsel gebruik dat die vyand hulle huise kon aanval, en hulle poste verlaat. Ook hierdie gedrag van die huigelaars was ’n plaag en ’n ontbering op sigself. Die leër van die afgodedienaars het al sy krag ingespan om so gou moontlik tot ’n beslissing te kom, maar teen die heldhaftige verdediging van die eervolle Metgeselle kon dit niks uitrig nie. Die plek wat hulle die meeste aangeval het, was die smal deurgang. Ons geliefde Profeet het nie daarvandaan gewyk nie en sy Metgeselle tot die stryd aangespoor. Die Metgeselle, wat die eer wou verwerf om aan die sy van ons Meester die Profeet te veg, het op die slagveld ongekende heldedade getoon. Op ’n gegewe oomblik is gesien dat die afgodedienaars ’n hewige reën van pyle begin afskiet het. Hulle enigste teiken was die tent waarin die Sultan van die heelal was.

’n Harnas het die geseënde liggaam van ons geliefde Profeet bedek, en op sy geseënde hoof het hy ’n helm gedra. Kiertsregop het hy voor die tent gestaan en sy Metgeselle bevele gegee na gelang van die verloop van die stryd. Soms het die afgodedienaars hulle skielik op die plek gewerp wat die swakste gelyk het; dan het die geseënde Metgeselle daarheen gesnel en met vurige liefde geveg totdat hulle die vyande van die godsdiens teruggeslaan het.

“Een swaardhou van ’Alî is waardevoller as die aanbidding van al die mense en jinn” Hadîth sharîf

Die Slag van die Grag

Hierdie ongekende stryd was uiters hewig: die heldhaftige Metgeselle het nie eens tyd gehad om opsy te kyk nie. Daardie dag het die stryd, wat in die oggend begin het, tot laat in die aand geduur. Elke keer as die tyd van ’n gebed aangebreek het, het die roemryke Metgeselle gesê: “Yâ Rasûlallah! Ons kon nie die gebed verrig nie,” en die Meester van die wêrelde, die Sultan van die heelal, het met groot droefheid geantwoord: “By Allah, ook ek kon dit nie verrig nie.” Teen die tyd van die nagebed het hulle met ’n uiters hewige aanval die bende afgodedienaars, wat hulle nie hulle aanbidding laat verrig het nie, teruggeslaan en uitmekaargejaag. Die Quraysh en die Ghatafân, wat hulle nie van hierdie verstrooiing kon herstel nie, het hulle na hulle kamp teruggetrek om die nag deur te bring. Die mujâhids het na die tent van ons geliefde Profeet gestap. Toe kon die Trots van die wêreld (sallallâhu ’alayhi wa sallam), wat as barmhartigheid vir die wêrelde gestuur is, hom weens die gebed nie inhou nie, hoewel dit nie sy edele gewoonte was om ’n verwensing uit te spreek nie, en hy het ’n verwensing teen die afgodedienaars uitgespreek: “Soos hulle ons tot sonsondergang besig gehou en ons van ons gebed weerhou het, so mag Allâhu ta’âlâ ook hulle huise, hulle mae en hulle grafte met vuur vul!” Nadat hy die middaggebed, die namiddaggebed en die aandgebed, wat ingehaal moes word, verrig het, het hy as imam die nagebed gelei.

O my Heer, jaag die ongelowiges op die vlug

Ná hierdie gevegte, wat hulle gevoer het om Islam heeltemal uit te roei, het die afgodedienaars begryp dat die Moslems bedags nie verslaan kon word nie. Volgens hulle was die enigste uitweg om met dieselfde hewigheid nagtelike strooptogte te reël. Net so kon die Moslems verslaan word. Hulle het hierdie besluit onmiddellik in werking gestel en saam met die Joodse seuns van Qurayza nagtelike strooptogte begin uitvoer. Die afgodedienaars het hulle soldate in groepe verdeel en beurtelings aangeval. Hierdie toestand het dae lank geduur. Met ons geliefde Profeet voorop het die heldhaftige Metgeselle die verdediging voortgesit, hoewel hulle honger, slaaploos en uitgeput was. Hulle het geen enkele vyandelike soldaat die grag na hierdie kant laat oorsteek nie. Hierdie verdediging, met hart en siel gevoer, was skrikwekkender, hewiger, swaarder en moeisamer as al die vorige veldtogte.

By die afgodedienaars, wat al dae lank geveg het, het die kos begin opraak. Ook hulle perde en kamele het begin vrek, omdat hulle op die grond nie ’n handvol droë gras kon vind nie. Daarom het die bevelhebber van die afgodedienaars ’n eenheid onder bevel van Dirâr ibn Khattâb na die Jode van Qurayza gestuur om proviand te haal. Die Jode, wat alles vir die ongelowiges oorgehad het, het onmiddellik twintig kameelvragte koring, gars, dadels en strooi vir die diere gelaai en oorhandig. Toe Dirâr met sy soldate vol vreugde terugkeer, het hulle naby Qubâ op ’n groep Metgeselle afgekom. Die heldhaftige Metgeselle het onmiddellik aangeval. Ná ’n bloedige geveg het hulle die afgodedienaars op die vlug gejaag, die gelaaide kamele aan ons Meester die Profeet oorhandig en baie smeekbedes van hom ontvang.11 Die Sultan van die heelal (sallallâhu ’alayhi wa sallam) het in hierdie hewige stryd, wat amper ’n maand geduur het, sy heldhaftige Metgeselle, wat in baie moeilike omstandighede verkeer het, jammer gekry en hulle baie keer meer teerheid betoon as hulle eie vaders. Teenoor hierdie bomenslike inspanning van sy roemryke Metgeselle het hy self sy geseënde voorkop op die grond gelê en Allâhu ta’âlâ soos volg vir hulle gesmeek:

“O Helper van diegene wat in nood verkeer! O Allah, wat die smeekbede van die behoeftiges en die hulpeloses verhoor! U sien en ken voorwaar my toestand en dié van my Metgeselle. O my Heer! Jaag die ongelowiges op die vlug (laat hulle die nederlaag ly), saai verdeeldheid onder hulle, gee ons die oorhand oor hulle en skenk ons die oorwinning!…”

In die laaste dae het ons geliefde Profeet hierdie smeekbede dikwels herhaal. Die afgodedienaars het, ook weens die kwellinge wat die hongersnood hulle besorg het, al hulle kragte ingespan om die Moslems so gou moontlik uit die weg te ruim. Op ’n aand toe hulle so geveg het, het iemand uit die leër van die afgodedienaars in wie se hart die liefde vir Islam gevestig het, na ons Meester die Profeet gekom. Dit was Nu’aym ibn Mas’ûd van die stam Ghatafân. Vir ons geliefde Profeet het hy gesê: “Yâ Rasûlallah! Ek het gekom om te bevestig dat Allâhu ta’âlâ Een is en dat u ’n ware profeet is. Alle lof aan Allah, ek is met Islam vereer. Tot nou toe het ek teen u geveg. Voortaan sal ek teen die ongelowiges veg. Ek is bereid om te doen wat u my ook al beveel! Yâ Rasûlallah! Selfs my volk weet nie dat ek Moslem geword het nie.” Rasûl-i akram het gesê: “Kan jy jou onder hierdie ongelowiges begewe, verdeeldheid saai en probeer om hulle van mekaar te skei?” Nu’aym het geantwoord: “Yâ Rasûlallah! Met die hulp van Allâhu ta’âlâ kan ek hulle van mekaar skei. Maar het ek toestemming om te sê wat ek wil?” Ons Meester het gesê: “Oorlog is lis; jy mag sê wat jy wil.”

Nu’aym ibn Mas’ûd het eers na die Jode van Qurayza gegaan en gesê: “Julle ken die liefde wat ek vir julle koester. Maar wat ons nou bespreek, moet tussen ons bly; niemand mag dit weet nie!” Die Jode het gesweer: “Niemand sal dit weet nie.” Daarop het Nu’aym gesê: “Die saak van hierdie man (ons Meester die Profeet) is sonder twyfel ’n ramp. Julle weet wat hy met die seuns van Nadîr en van Qaynuqâ’ gedoen het. Julle het almal gesien hoe hy hulle van huis en haard verdryf het. Nou het die Quraysh en die Ghatafân gekom en veg hulle teen die Moslems, en julle help hulle. Hoewel ons al dae lank veg, het ons nog tot geen enkele resultaat gekom nie. As dit so aangaan, lyk dit asof die beleg lank gaan duur. Die besittings, die eiendom, die land en die kinders van die Quraysh en die Ghatafân is nie hier soos dié van julle nie. As hulle in hierdie oorlog ’n kans kry en wen, maak hulle die buit bymekaar en gaan weg. As hulle verslaan word, trek hulle weg en laat julle alleen teenoor die Moslems agter. En julle het geen krag en geen mag om teen die Moslems op te tree nie. Die huidige stand van die oorlog dui daarop dat die Moslems die oorwinning sal behaal. As dit gaan soos ek vermoed, sal die Moslems julle beslis oor die kling jaag. Daarom moet ons vinnig maatreëls tref!…”12 Die Jode, wat met groot opwinding en vrees na hierdie woorde geluister het, was baie ingenome met Nu’aym, wat so met hulle begaan was, en het gesê: “Jy het ons jou vriendskap ten volle bewys. Sê vir ons ook watter maatreël ons moet tref.” Nu’aym ibn Mas’ûd, wat juis daarop gewag het, het gesê: “Die regte ding is dit: begin in geen geval die oorlog teen die Moslems sonder om ’n paar van die vooraanstaandes van die Quraysh en die Ghatafân as gyselaars te neem nie! Solank die gyselaars by julle is, kan hulle nie uit die oorlog wegvlug nie!” Die Jode het ook dit ’n uitstekende maatreël gevind; hulle het hom bedank en hom eer en gasvryheid betoon. Nu’aym het die Jode verlaat en reguit na die kamp van die Quraysh gegaan. Vir hulle bevelhebbers het hy gesê: “Julle ken my vyandskap teen Muhammad en weet hoe lief ek julle het. Ek het iets verneem en, soos ons vriendskap vereis, het ek dit as ’n groot plig beskou om dit aan julle oor te dra. Maar julle moet my belowe en sweer dat julle niemand laat hoor wat ek gaan sê nie!” Hulle het gesweer en nuuskierig gesê: “Praat, ons luister.” Daarop het hy gesê: “Weet dat die Jode van Qurayza spyt is dat hulle ’n bondgenootskap met julle gesluit het, en dat hulle vir Muhammad laat weet het: ‘Ons sal ’n paar van die vooraanstaandes van die Quraysh en die Ghatafân as gyselaars neem om hulle die kop af te kap, en hulle aan jou uitlewer. Daarna sal ons ons met jou verenig en veg totdat ons die afgodedienaars met wortel en tak uitgeroei het! Maar dan moet jy ons broers, die seuns van Nadîr, vergewe en hulle land aan hulle teruggee!’ En Muhammad het hierdie versoeke van die Jode aanvaar! As die Jode julle om gyselaars vra, gaan in geen geval daarop in nie: hulle sal hulle almal doodmaak! Laat niemand hoor wat ek vir julle gesê het nie!…” Die Quraysh het Nu’aym baie bedank vir hierdie belangrike berig en hom groot agting betoon.

“Ek sweer by Allâhu ta’âlâ, in wie se magtige hand my bestaan is, dat die ontberings wat ons verduur, beslis van julle weggeneem sal word en dat julle na verligting gelei sal word” Hadîth sharîf

Nu’aym ibn Mas’ûd (radiyallâhu ’anh) het daarvandaan vertrek en na die Ghatafân gegaan. Ook aan hulle het hy vertel wat hy aan die Quraysh vertel het.

’n Dag later het die bevelhebber van die Quraysh die seuns van Qurayza laat weet: “Dit het nou vir ons baie moeilik geword om hier te bly, want dit is koud en ons diere vrek van die honger. Laat ons ons vannag goed voorberei en môre almal saam ’n hewige aanval loods.” Die Jode het geantwoord: “Ten eerste veg ons nie op ’n Saterdag nie. Ten tweede moet julle, sodat ons saam met julle aan die stryd kan deelneem, vir ons baie van julle vooraanstaandes as gyselaars gee. As die beleg lank duur en julle magteloos na julle land teruggaan, het julle ons aan Muhammad uitgelewer. As julle gyselaars gee, sal julle ons nie in die steek laat nie!…” Toe hierdie berig die bevelhebber van die Quraysh bereik, het hy gesê: “Die woorde van Nu’aym ibn Mas’ûd was dus waar!” Die Quraysh het die Jode weer laat weet: “Ons gee julle nie een van ons manne as gyselaar nie. As julle môre kom en saam met ons veg, is dit goed; so nie, gaan ons na ons land terug en bly julle alleen teenoor Muhammad en sy Metgeselle agter!…”

Toe die Jode van Qurayza dit hoor, het hulle gedink dat die woorde van Nu’aym bewaarheid is, en geantwoord: “In daardie geval sal ook ons ons nie met julle verenig om teen die Moslems te veg nie…” So het die vrees aan albei kante toegeslaan.13 Jibrîl ’alayhis-salâm het na ons Meester die Profeet gekom en hom die blye boodskap gebring dat Allâhu ta’âlâ die afgodedienaars met ’n orkaan uitmekaar sou slaan. Daarop het die Meester van die wêrelde op sy geseënde knieë gesak, sy geseënde hande uitgestrek en sy dank aan Allâhu ta’âlâ betuig met die woorde: “O Allah! Ek dank U, omdat U my en my Metgeselle U barmhartigheid betoon het.” Daarna het hy die blye boodskap aan sy heldhaftige Metgeselle meegedeel. Dit was die nag van Vrydag op Saterdag. ’n Verskriklike duisternis het alles bedek; ’n mens kon nie jou hand voor jou oë sien nie. Toe het ’n bytende ryp gekom, en daarna het ’n baie sterk wind begin waai.

Hudhayfa ibn Yamân het oor hierdie nag soos volg vertel: “Dit was ’n nag so donker soos ons tot dan toe nog nooit gesien het nie. Met hierdie digte duisternis het ook ’n verskriklike wind begin waai, met ’n gedruis soos van die donderweer. Op daardie oomblik het ons Meester die Profeet ons laat weet dat die leër van die afgodedienaars deur onrus en vrees oorval is en dat hulle onder mekaar in onenigheid geraak het. Weens die bitter koue, die honger en die verskrikking van die nag kon ons nie opstaan nie; ons het gewag waar ons was, met iets oor ons. Rasûlullah het vir die gebed opgestaan en ’n deel van die nag in gebed deurgebring.

Daarna het hy hom tot ons gewend en gesê: ‘Is daar onder julle iemand wat na die leër van die afgodedienaars gaan, hulle toestand ondersoek en vir my berig bring? Ek sal Allâhu ta’âlâ vra dat wie hierdie berig bring, in die Paradys my metgesel sal wees.’ Die aanwesiges kon weens die bitter honger en koue nie opstaan nie. Toe het ons Meester Rasûlullah na my toe gekom. Ek het op albei knieë gesit, ineengekrimp van koue en honger. Ons Meester Rasûlullah het my aangeraak en gevra: ‘Wie is jy?’ Ek het gesê: ‘Ek is Hudhayfa, yâ Rasûlallah.’ Ons Meester Rasûlullah het gesê: ‘Gaan kyk wat daardie mense doen! Moenie, totdat jy na my terugkom, pyle of klippe op hulle skiet nie, en moenie met spies of swaard slaan nie. Totdat jy na my terugkom, sal jy geen skade van koue of hitte ly nie, en sal jy nie gevange geneem of gefolter word nie.’

Ek het my swaard en my boog geneem en my gereedgemaak om te gaan. Ons Meester Rasûlullah het vir my hierdie smeekbede gedoen: ‘O Allah, beskerm hom van voor en van agter, van regs en van links, van bo en van onder.’

Ek het na die afgodedienaars begin loop. Dit was asof ek in ’n badhuis geloop het. By Allah, daar was in my geen vrees, geen koue en geen rilling nie. Uiteindelik het ek by die kamp van die afgodedienaars aangekom. Hulle bevelhebbers en vooraanstaandes het agter ’n skuiling ’n vuur gemaak en hulle warm gemaak. Abû Sufyân het gesê: ‘Ons moet hier weg.’ Dadelik het die gedagte by my opgekom om hom daar dood te maak. Ek het ’n pyl uit my pylkoker gehaal en dit op my boog gesit. Ek wou hom in die lig van die vuur tref. Net toe ek wou skiet, het ek onthou dat Rasûlullah gesê het: ‘Totdat jy na my terugkom, mag jy geen enkele voorval veroorsaak nie,’ en ek het daarvan afgesien om hom dood te maak. Daarna het ek groot moed gevoel. Ek het tussen die afgodedienaars ingesluip en by die vuur gaan sit. Die ongekend hewige wind en die onsigbare leër van Allâhu ta’âlâ (die engele) het met hulle gedoen wat hulle met hulle moes doen. Weens die wind het hulle potte en panne omgeval, het hulle vure en ligte uitgegaan en het hulle tente bo-op hulle koppe ineengestort. Op ’n gegewe oomblik het Abû Sufyân, die bevelhebber van die leër van die afgodedienaars, opgestaan en gesê: ‘Daar kan verkenners en spioene onder julle wees; pas op! Laat elkeen kyk wie langs hom sit! Laat elkeen die hand vashou van wie langs hom sit!’ Dit was asof Abû Sufyân aangevoel het dat daar ’n vreemdeling onder hulle ingekom het. Ek het onmiddellik my hande uitgesteek, die hande van die twee manne regs en links van my gegryp en hulle na hulle name gevra voordat hulle my na myne kon vra. So het ek verhoed dat ek herken word. Uiteindelik het Abû Sufyân sy leër soos volg toegespreek: ’O Quraysh! Dit is geen plek om te bly nie. Die perde en die kamele het begin vrek. Die hongersnood het ons van alle kante ingesluit.

Julle sien wat die wind ons aangedoen het. Breek dadelik op en vertrek! Ek gaan nou!’ – en hy het op sy kameel geklim. Die leër van die afgodedienaars het in ’n deerniswekkende toestand bymekaargekom en op pad na Mekka gegaan. Sand en gruis het op hulle neergereën.14 Toe die leër van die afgodedienaars vertrek het, het ek ook na ons Meester Rasûlullah teruggeloop. Halfpad het daar sowat twintig ruiters met wit tulbande (die engele) voor my verskyn. Hulle het vir my gesê: ‘Bring vir Rasûlullah die berig: Allâhu ta’âlâ het die vyand uitmekaargeslaan…’ Toe ek by ons Meester Rasûlullah teruggekom het, het hy die gebed op ’n kelim verrig. Maar sodra ek terug was, het die koue en die gebewe wat ek voor my vertrek gehad het, weer begin. Ná die gebed het ons Meester Rasûlullah my gevra watter berig ek bring. Ek het hom vertel in watter deerniswekkende toestand die afgodedienaars beland het en dat hulle vertrek het. Rasûlullah was baie bly oor hierdie berig en het geglimlag. Ons het al dae lank nie geslaap nie. Ons Profeet het my by hom geneem en ’n punt van die kelim wat hy oor hom gehad het, oor my gegooi. So het ons daardie nag tot die oggend deurgebring. In die tyd van sahar het Rasûlullah my wakker gemaak. Toe dit oggend word, was daar van die leër van die afgodedienaars geen spoor meer oor nie.” Totdat hulle naby Mekka gekom het, het ’n hewige wind agter hulle gewaai, en hulle het agter hulle aanhoudend die geluid van takbîrs gehoor.

Toe die afgodedienaars van die Quraysh hulle kamp verlaat en gevlug het, het ook die ander stamme van afgodedienaars wat hulle gevolg het, Medina verlaat. Hulle is gedompel in die droefheid en smart van ’n baie groot nederlaag wat hulle nooit sou kon vergeet nie. Terwyl hulle hierdie nederlaag gely het, het die Meester van die heelal (sallallâhu ’alayhi wa sallam) en sy roemryke Metgeselle (radiyallâhu ’anhum) hulle voor Allâhu ta’âlâ in ’n sajda van dankbaarheid neergewerp, Hom geloof en Hom hulle dank betuig.

“O Allah! Ek dank U, omdat U my en my Metgeselle U barmhartigheid betoon het” Hadîth sharîf

Onder die krete “Allâhu akbar! Allâhu akbar!…” het die mujâhids die pad na die stralende Medina ingeslaan. Die strate van Medina het in ’n oogwink vol kinders gestroom, wat uitgekom het om die Sultan van die heelal en hulle geseënde vaders, ooms, ooms aan moederskant en ouer broers te verwelkom. Ook ons Meester die Profeet het hulle groet met ’n glimlag beantwoord… In die Slag van die Grag het ses martelare gesneuwel… Oor hierdie veldtog sê Allâhu ta’âlâ in die edele verse in betekenis: “Allâhu ta’âlâ het daardie ongelowiges (van die Slag van die Grag) met hulle woede teruggedryf, sonder dat hulle enige goed of enige oorwinning bereik het. So was Allâhu ta’âlâ (met die engele en die wind) vir die gelowiges in die stryd genoeg (om te slaag). Allâhu ta’âlâ is tot alles in staat. Hy is ’Azîz, Hy oorwin alles.”15

“O julle wat glo! Onthou die gunste van Allâhu ta’âlâ oor julle. Toe daar (in die Slag van die Grag) leërs op julle afgekom het, het Ons teen hulle ’n wind gestuur en leërs (van engele) wat julle nie gesien het nie…”16

Ná hierdie slag het ons geliefde Profeet gesê: “Nou is dit julle beurt. Voortaan kan die Quraysh nie meer teen julle optrek nie.”

Die Slag teen die Banû Qurayza